روزنامه جمهوري اسلامي 03/03/1384 صفحه علمي و پژوهشي

دانشمندان درباره شيوع سرطان هشدار دادند
دكتر جغتايي :
اجراي طرح غربالگري نوزادان در بدو تولد , از اختلالات تكاملي پيشگيري مي كند

بالاتر بودن شانس زنده ماندن در صورت پيوند كبد از شخص زنده در كودكان
كمك گرفتن از دستگاه ايمني بدن براي درمان زگيل
تاثير رژيم غذايي كم چربي در كاهش خطر سرطان سينه
رابطه اختلال در تولد با در خود فرورفتگي عاطفي
تاثير آلودگي صوتي و منواكسيدكربن بر كاهش قدرت شنوايي
تاثير ورزش در كاهش خطر سرطان راست روده
آنچه بيماران مبتلا به التهاب مفصل درباره داروهاي ضد درد بايد بدانند
رابطه پوسيدگي دندان و بيماري قلبي
تشكيل « مركز ثبت خطاهاي پزشكي » , آمار اين خطاها را كاهش مي دهد
روباتي كه نقش پزشك را بازي مي كند
دانشمندان درباره شيوع سرطان هشدار دادند


محققان هشدار دادند شيوع سرطان در پانزده سال آينده تا پنجاه درصد افزايش خواهد داشت .
به گزارش شبكه تلويزيوني رويترز , اتحاديه جهاني مبارزه باسرطان در مجمع عمومي سازمان جهاني بهداشت در ژنو اعلام كرد براساس آمارهاي اين سازمان 12 درصد از مرگ و مير در جهان ناشي از ابتلا به سرطان است و اين ميزان دو برابر مجموع مرگ و مير ناشي از سل , مالاريا و ايدز است .
اين اتحاديه اعلام كردپيش بيني مي شود درسال 2005 ميلادي وجود سرطان در 11 ميليون تشخيص داده شود كه از اين ميزان هفت ميليون نفر جان خواهد باخت .
اين اتحاديه هشدار داد در صورت ادامه روند فعلي اين ميزان تاسال 2020 ميلادي شاهد افزايش 50 درصد خواهد بود .
به عبارت ديگر در سال 2020 ميلادي وجود سرطان در شانزده ميليون نفر تشخيص داده خواهد شد كه ده ميليون نفر قرباني اين بيماري خواهند شد. اين اتحاديه اشاره به اينكه بيشتر قربانيان سرطان را شهروندان كشورهاي درحال توسعه تشكيل خواهند داد مهمترين و شايع ترين نوع سرطان را سرطان ريه اعلام كرد و افزود : مبارزه و كنترل دخانيات در همه كشورهاي جهان چالشي بسيار مهم و پيش روست همچنين براساس بررسي ها كنترل عفونت هايي كه عامل ايجاد سرطانهايي مثل سرطان معده و كبد هستند مي تواند نقشي بسيار مهمي در كاهش سرطان در سطح جهان به ويژه كشورهاي در حال توسعه داشته باشد.

دكتر جغتايي :
اجراي طرح غربالگري نوزادان در بدو تولد , از اختلالات تكاملي پيشگيري مي كند


رئيس دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي با اعلام اينكه منتظر تاييد طرح « غربالگري نوزادان در بدو تولد » از سوي وزارت بهداشت هستيم , بر اجراي آن براي پيشگيري از اختلالات تكاملي تاكيد كرد.
دكتر « محمدتقي جغتايي » در گفت وگو با خبرگزاري جمهوري اسلامي , افزود : اجراي روش غربالگري در ابتداي تولد , موجب تشخيص و درمان به موقع و سريع اختلالات تكاملي و رشدي كودكان مي شود.
يكي از بحثهاي مهم در دنيا بحث پيشگيري درمورد كل بيماريها خصوصا مربوط به كودكان و تشخيص و اقدام به موقع در اين ارتباط است .
وي با تاكيد بر اينكه هر مداخله اي بايد در ابتداي تولد صورت گيرد , افزود : با اجراي طرح غربالگيري در مورد كودكان قبل از شش ماهگي و هنگام تولد در كاشان و كرج مشكلاتي كه كودكان با آن مواجه بودند , تشخيص داده و مداخله توانبخشي انجام شد.
به گفته وي , تست غربالگري بخصوص در مورد تشخيص اختلالات عصبي , اختلالات شنوايي و بينايي و اختلالات تكاملي مربوط به سيستم عصبي قبل از شش ماهگي صورت مي گيرد.
دكتر جغتايي با بيان اينكه بايد اجراي روش غربالگري در مورد كودكان , باور خانواده ها و پزشكان كودك شود , گفت كه بايد در كنار اصطلاح بازتواني يا توانبخشي بحث نوتواني وجود دارد بدين معني كه نگذاريم كودك به مرحله بازتواني برسد.
وي افزود : در گذشته گفته مي شد كه يك ضايعه در سيستم عصبي غيرقابل درمان است اما بر اساس ديدگاه هاي جديد گفته مي شود كه « سلولهاي مغزي هم قابل ترميم هستند » .
وي با بيان اينكه هزينه تشخيص و مداخله كمتر از هزينه درمان است , ادامه داد , اين در حالي است كه هزينه يك فلج مغزي در ماه حدود 400 هزار تومان است .
دكتر جغتايي با بيان اينكه پيشگيري , اقدام و تشخيص به موقع از اهميت بسياري برخوردار است , افزود : در اين صورت فردي كه امكان معلوليت او در آينده وجود دارد با تشخيص به موقع و درمان , در آينده به عنوان عنصر مولد وارد جامعه مي شود.
وي با اشاره به كاهش سن ارجاع كودكان به مراكز توانبخشي , گفت : در گذشته از سن دو سالگي ارجاع كودكان به مراكز توانبخشي صورت مي گرفت , درحالي كه هم اكنون اين سن كاهش يافته است .
رئيس دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي همچنين از برگزاري دوره هاي كوتاه مدتي براي پزشكان عمومي و متخصصان جهت تشخيص تاخير در رشد كودكان در آينده خبر داد و افزود : با هماهنگي برخي استانها , دوره هاي تشخيص اختلالات تكاملي , مداخله و تشخيص به موقع پزشك و اقدام به موقع كادر پزشكي و توانبخشي در دانشگاه يزد و بندرعباس برگزار شده است .
وي مراكز توانبخشي موجود در تهران را شامل مركز تشخيص اختلالات تكاملي « اسما » وابسته به دانشگاه علوم بهزيستي , مركز « صبا » و مركز توانبخشي « مولوي » عنوان كرد.
وي يادآور شد , مراكز بازتواني اختلالات تكاملي , تاخير در رشد كودكان را مورد نظر دارند ولي اين به مفهوم معلوليت كودك نيست , بلكه امكان جبران نقص در مورد تكامل كودك را فراهم مي سازد.

بالاتر بودن شانس زنده ماندن در صورت پيوند كبد از شخص زنده در كودكان


نتايج يك بررسي جديد نشان مي دهد در صورتي كه كبد پيوندي در كودكان از فرد زنده گرفته شده باشد در مقايسه با كبدي كه از افراد مرده بدست مي آيد با نتايج بهتري همراه خواهد بود.
به نوشته پايگاه اينترنتي نشريه « جاما » , پيوند كبد از دهنده زنده و مرده انجام مي شود و تحقيقي كه اخيرا براي مقايسه موفقيت اين دو انجام شد نشان مي دهد استفاده از كبد پيوندي كه از فرد زنده بدست مي آيد در كودكان با موفقيت بيشتري همراه است .
بررسي ها در آمريكا هم چنين نشان مي دهد تعداد كودكاني كه براي پيوند كبد در انتظار هستند از سال 1993 ميلادي به بعد دو برابر شده است و در مدت انتظار تعداد بسيار زيادي از آنان بويژه كودكان زير پنج سال جان خود را از دست مي دهند.
در پيوند كبد از فرد زنده بخشي از كبد جدا شده و به كودك پيوند زده مي شود . در بررسي بيش از 8700 كودك كه كبد پيوندي دريافت كرده بودند مشخص شد در كودكاني كه كبد را از دهنده زنده دريافت كرده اند خطر پس زدن پيوند بيست و هفت درصد است در حالي كه اين رقم در استفاده از كبد جسد به 37 درصد مي رسد . با اين حال با توجه به كمبود كبد پيوندي استفاده از كبد اجساد هنوز رايج ترين روش براي پيوند اين عضو محسوب مي شود.

كمك گرفتن از دستگاه ايمني بدن براي درمان زگيل


متخصصان با استفاده از تزريق آنتي ژن به درون زگيل ها توانستند شبكه ايمني بدن را تحريك و با موفقيت آنها را درمان كنند.
به نوشته نشريه جاما زگيل ها معمولا دردناك يا حساس به لمس مي شوند و از سوي ديگر از نظر زيبايي نيز موجب نگراني افراد مي شود و به همين علت عده زيادي از مبتلايان براي درمان به پزشكان مراجعه كنند.
روش هاي معمول براي درمان زگيل ها برداشتن زگيل , استفاده از دارو بر روي زگيل , منجمد كردن يا سوزاندن است .
با توجه به اينكه تكثير زگيل ها تحت تاثير دستگاه ايمني بدن است تلاش زيادي شد تا با تحريك شبكه ايمني بدن بر ضد ويروس ياپيلوما كه عامل زگيل در انسان است اين ضايعات پوستي درمان شوند.
در مطالعه جديد محققان دويست و يك بيمار مبتلا به زگيل را مورد بررسي قرار دادند در نود و پنج نفر از اين عده به درون زگيل آنتي ژن تزريق شد و به بقيه مواد ديگري كه خاصيت آنتي ژن نداشتند تجويز شد.
در 57 نفر از كساني كه در آنان انتي ژن استفاده شده بود زگيل ها به طور كامل بهبود يافتند و با توجه به اينكه پاسخ ايمني در بدن عمومي است ساير زگيل ها كه در نقاط ديگري قرار داشتند نيز بهبود يافتند.
به عقيده محققان تزريق آنتي ژن به درون زگيل ها موجب برانگيخته شدن پاسخ ايمني برضد ويروس ياپيلوما مي شود.

تاثير رژيم غذايي كم چربي در كاهش خطر سرطان سينه


تازه ترين مطالعات نشان ميدهد داشتن برنامه غذايي كم چربي ممكن است ميزان احتمال بازگشت دوباره سرطان سينه را در برخي زنان كاهش دهد.
به گزارش پايگاه اينترنتي « بي بي سي » , دانشمندان در بررسيهاي پنج ساله خود به نتيجه رسيدند در 12,4 درصد از زناني كه برنامه غذايي عادي داشتند احتمال بازگشت سرطان سينه وجود داشت در حالي كه اين ميزان درباره زناني كه از برنامه غذايي كم چرب استفاده مي كردند فقط 9,8 درصد بود البته هنوز دانشمندان درباره نتيجه گيري خود كاملا مطمئن نيستند.
گفتني است اين نتيجه از بررسي پرونده پزشكي 2437 زني كه درمراحل اوليه سرطان سينه جراحي داشتند , بدست آمده است .

رابطه اختلال در تولد با در خود فرورفتگي عاطفي


پژوهشگران آمريكايي دريافته اند تولد ناهنجار و زودهنگام و سابقه بيماري ذهني در اقوام خطر بيماري اوتيسم يا در خود فرورفتگي عاطفي را افزايش مي دهد.
به گزارش پايگاه اينترنتي « بي بي سي » , پژوهشگران به اين نتيجه رسيده اند مشكل رواني در خودفرورفتگي عاطفي تا حد زيادي ژنتيكي است و عوامل فيزيكي نظير تولد زودهنگام تا زايمان سخت , كه در نهايت تكامل مغز را مختل مي كنند در اين بيماري موثر هستند.
برخي پژوهشگران سموم , رژيم غذايي , ويروسها و ديگر عوامل بيماري زا را نيز در شكل گيري يا تشديد بيماري درخود فرورفتگي عاطفي موثردانند.
همچنين تحقيقات نشان داده است همه عواملي كه برتكامل مغز پيش تر از زايمان , هنگام زايمان يا پس از آن موثر است , مي تواند به شكل گيري اين بيماري كمك كند.
افراد مبتلا به درخود فرورفتگي عاطفي با اطرافيان ارتباط عاطفي برقرار نمي كنند و به شدت درخود فرو رفته اند.

تاثير آلودگي صوتي و منواكسيدكربن بر كاهش قدرت شنوايي


پژوهشگران دانشگاه مونترال كانادا دريافته اند قرار گرفتن دراز مدت در معرض آلودگي صوتي و منواكسيدكربن در محل كار , باعث كاهش و حتي از دست دادن قدرت شنوايي مي شود.
به گزارش پايگاه اينترنتي انجمن آمريكايي پيشرفت علوم , پژوهشگران با بررسي درباره 8600 كارگري كه در معرض آلودگي صوتي و منواكسيد كربن قرار مي گرفتند به نتيجه رسيدند شغلهايي نظير جوشكاري , آتش نشاني , تعميرگاههاي خودرو و معدنچيان بيش از ديگران با خطر كاهش شنوايي روبرو هستند.
در اين بررسي افرادي كه درمعرض هر دو آلودگي منواكسيدكربن و صداي بيشتر از نود دسيبل قرار داشتند به ميزان قابل توجهي آستانه شنوايي آنها براي فركانسهاي بالاي سه تا شش كيلوهرتز ضعيفتر از افراد معمولي بود.

تاثير ورزش در كاهش خطر سرطان راست روده


تحقيقات پژوهشگران آمريكايي نشان مي دهد افرادمبتلا به سرطان غير پيشرفته تر راست روده در صورتي كه در طول درمان خود ورزش هم كنند زودتر بهبود مي يابند.
به گزارش پايگاه اينترنتي انجمن آمريكايي پيشرفته علوم پژوهشگران مي گويند ورزش در حد يك ساعت پياده روي در هر روز مي تواند از احتمال بازگشت مجدد سرطان راست روده و مرگ ناشي از ان چهل تا پنجاه درصد بكاهد.
پيش از اين نيز پژوهشها نشان داده بود ورزش به ميزان زيادي از خطر ابتلا به سرطان راست روده مي كاهد.
گفتني است براساس نتيجه ديگر اين بررسيها مصرف منظم آسپرين از ميزان عود سرطان راست روده و مرگ به اندازه ورزش مي كاهد.

آنچه بيماران مبتلا به التهاب مفصل درباره داروهاي ضد درد بايد بدانند


محققان مي گويند با توجه به نتايج مطالعاتي كه در خصوص عوارض داروهاي ضد درد به دست آمده است بسياري از بيماران از مصرف داروهاي بي ضرر براي درمان يا كنترل التهاب در بدن خود امتناع مي كنند كه اين امر موجب بروز اشكالات جدي در درمان آنان مي شود.
به نوشته پايگاه اينترنتي ار تريت مطالعات جديدي كه در مورد عوارض سو انواع داروهاي ضد التهابي انجام شده بسياري از بيماران را ترغيب كرده است كه از مصرف داروهاي ضد التهاب خودداري كنند در حالي كه مصرف اين داروها براي كنترل بيماري در آنان اهميت اساسي دارد.
به همين علت لازم است اطلاعات لازم دراين خصوص در اختيار بيماران يا كساني كه از انان مراقبت مي كنند گذاشته شود.
به عنوان مثال بررسي عوارض مصرف داروي وايوكس كه نوعي مهار كننده آنزيم كاكس دو است نشان داد مصرف اين دارو با عوارض قلبي , عروقي همراه است .
علاوه بر جمع اوري اين دارو وديگرداروهاي مشابه اداره غذا ودارو در آمريكا از توليد كنندگان ديگر داروهاي ضد التهاب خواسته است اطلاعات بيشتري در خصوص عوارض گوارشي ومغزي اين داروها به مصرف كنندگان بدهند.
در بسياري از جوامع التهاب مفاصل از علل اصلي معلوليت محسوب مي شود و كنترل يا درمان آنها با توجه به شيوع بالاي اين بيماري ها اهميت زيادي دارد.

رابطه پوسيدگي دندان و بيماري قلبي


نتايج يك بررسي جديد نشان مي دهد سالمندان مبتلا به پوسيدگي دندان بيش از ديگران به بي نظمي هاي ضربان قلب مبتلا مي شوند.
به نوشته پايگاه اينترنتي نشريه انجمن سالمندان آمريكا , بررسي روي 125 سالمند در آمريكا نشان مي دهد خطر بروز بي نظمي ضربان قلب در سالمندان مبتلا به پوسيدگي دندان در مقايسه با ديگران كه اين عارضه را ندارند دو برابر است .
محققان مي گويند يافته اخير نشان مي دهد بايد توجه خاصي به وضعيت دندان ها درسالمندان مبذول داشت زيرا اختلالات ضربان قلب مي تواند ناشي از وجود ديگر بيماريهاي جدي در اين گروه سني باشد.
اختلالات ضربان قلب به علت هاي مختلف به وجود مي آيند و بسياري از آنها در زمينه بيماريهاي جدي قلبي در افراد شكل مي گيرند به همين علت شناسايي زمينه ايجاد اختلال در ضربان قلب اهميت زيادي دارد به عقيده محققان يافته اخير در مراقبت از سالمندان اهميت زيادي دارد و مي تواند برجنبه هاي مختلف مراقبت از سالمندان در رشته هاي مختلف درمان موثر باشد.

تشكيل « مركز ثبت خطاهاي پزشكي » , آمار اين خطاها را كاهش مي دهد


دبير علمي اولين همايش سراسري پيشگيري از خطاهاي پزشكي گفت , وجود نداشتن مركز ثبت خطاهاي پزشكي , سبب شده است كه آمار دقيقي از خطاهاي پزشكي در كشور موجود نبوده كه تشكيل مركز ثبت خطاهاي پزشكي مي تواند , آمار اين خطاها را در كشور كاهش دهد.
دكتر بهرام دلفان فارماكولوژيست روز چهارشنبه در آيين گشايش « اولين همايش سراسري پيشگيري از خطاهاي پزشكي , با اعلام اين مطلب افزود : مشكل اصلي در تشخيص خطاهاي پزشكي , ثبت نشدن مستندات پزشكي يا بي دقتي در ثبت اين مستندات است .
وي با انتقاد از نبود سازمان متولي ثبت خطاهاي پزشكي در كشور , خاطرنشان ساخت وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشكي مي تواند , در كنار سازمان هاي نظام پزشكي و پزشكي قانوني , عهده دار تشكيل مركز ثبت خطاهاي پزشكي شود.
دكتر دلفان يادآور شد : هرچند آمارهاي گوناگوني از ميزان خطاهاي پزشكي توسط سازمان نظام پزشكي كشور ارايه مي شود , اما بديهي است , به دليل آنكه بسياري از خطاهاي پزشكي توسط بيماران , اطلاع داده نمي شود و از يك سو مركز ثبت مشخصي براي اين قبيل خطاها وجود ندارد , آمارهاي ارايه شده از سوي اين سازمان , صرفا براساس شكايات مطرح شده از سوي بيماران و تشخيص خطا از سوي كارشناسان اين سازمان صورت مي پذيرد.
وي گفت : كميته كارشناسي سازمان نظام پزشكي به دليل وجود نداشتن سيستم ثبت خطاهاي پزشكي در زمينه تشخيص , در بسياري موارد دچار مشكل مي شود.
دكتر دلفان خطاي پزشكي را هرگونه اشتباه در روند تشخيص , درمان , ارايه نتايج آزمايش , جراحي , به كار بردن وسايل و داروها و... برشمرد.
وي گسترش خدمات بهداشتي , درماني در كشور , پيچيدگي تجهيزات با تكنولوژي بالا , افزايش آگاهي بيماران نسبت به حقوق خود , تدوين قوانين و مقررات مربوط به اين موضوع در كشور , « بيماري هاي نوپديد » مانند ايدز , زمينه هاي جديد در علم پزشكي مانند ژنتيك , ساخت داروهاي جديد و پيچيده , مشكلات موجود در آموزش پزشكي و كاهش انگيزه دانش آموختگان رشته پزشكي را از جمله دلايل افزايش خطاهاي پزشكي طي سال هاي اخير عنوان كرد.
وي در پايان ابراز اميدواري كرد , برپايي چنين همايش هايي زمينه طرح مساله خطاهاي پزشكي و راه اندازي مركز ثبت اين قبيل خطاها را فراهم آورد.

روباتي كه نقش پزشك را بازي مي كند


استفاده آزمايشي از روباتي كه نقش پزشك را ايفا مي كند در يكي از مراكز درماني لندن آغاز شد.
به گزارش شبكه تلويزيوني « بي بي سي » , اين روبات كه به يك صفحه تلويزيوني و دوربين مجهز است با حركت در بخش هاي مختلف بيمارستان در كنار تخت بيماران توقف مي كند و پزشك معالج از طريق آن با بيماران خود گفتگو و دستورات لازم را صادر مي كند.
پزشك معالج در اطاق فرمان كه با روبات ارتباط دارد مستقر مي شود و بدون نياز به حضور در بخش هاي مختلف به سرعت مي تواند از وضع شمار زيادي از بيماران از طريق گفتگو و مشاهده تصوير آنان با خبر شود.
از قابليت هاي مهم اين نوآوري امكان برقراري تماس تصويري و صوتي پزشك با بيماران در چندين بيمارستان مختلف در شهرها و حتي كشورهاي مختلف است .
قيمت اين وسيله ابتكاري حدود پنجاه هزار دلار است و در صورت موفقيت آميز بودن دوران آزمايشي آن با نصب حسگرهاي مختلف به بيماران در آينده اي نه چندان دور اين روبات فشار خون و درجه حرارت بيمار را هم اندازه گيري و به پزشك معالج اطلاع خواهد داد.