روزنامه جمهوري اسلامي 01/03/1384 صفحه ويژه شهرستان

* بررسي زيست محيطي و تعيين هزينه هاي اقتصادي ـ بهداشتي شعله هاي روباز چاههاي نفت در شهرستان اهواز
ديدار مسئولين استان با اهالي منطقه (زويه ) و بررسي مشكلات آنها
نارسايي خدمات پستي در منطقه شيبان
تبعيض در برخي شركتهاي وابسته به صنايع پتروشيمي !!
نامه وارده
قطعي برق در شهر چمران خوزستان مردم را به ستوه آورد

ضرورت تعريض خيابان براي جلوگيري از تصادفات
گردهمايي بسيجيان دانشگاه آزاد اسلامي شوشتر
سخني با مدير عامل سازمان آب و برق خوزستان
بررسي زيست محيطي و تعيين هزينه هاي اقتصادي ـ بهداشتي شعله هاي روباز چاههاي نفت در شهرستان اهواز





اشكان زاده دباغ
واژه هاي كليدي : شعله هاي روباز , گازهاي ترش , آلودگي هوا , هزينه خارجي , بيماريهاي تنفسي , محيط زيست
چكيده
در سراسر جهان گازهاي همراه استخراج نفت , كه داراي تركيبات بسيار سمي هستند با هدف كاهش سميت آنهم در شرايط ويژه سوزانده مي شوند. در اين تحقيق سعي شده است ضمن بررسي وضعيت مشعلهاي چاههاي نفت اهواز , راهكارهاي مديريتي ارائه شود. بنابراين به بررسي محيطهاي زيست انساني طبيعي و فيزيكي تحت تاثير مشعلها در شهرستان اهواز پرداخت و از روشهاي تئوري و عملي (جستجو در اينترنت , گفتگو و مصاحبه با متخصصان محيط زيست و شركت ملي نفت و مشاهدات شخصي و آماربرداري بيماران تنفسي و...) استفاده شده است .
برخي نتايج بدست آمده از اين تحقيق در زمينه چگونگي فعاليت و موقعيت مكاني مشعلها نسبت به شهر اهواز , تاثير فعاليت مشعلها بر اقتصاد كشور و سلامتي و بهداشت شهروندان اهوازي است . همچنين نتايجي نيز در زمينه اثر فعاليت مشعلها بر جانوران , گياهان , خاك و آب منطقه حاصل شده است .
) از مشعلهاي NOX و H 2 S , SO , 2 CO , CO انتشار آلاينده هاي (2 فوق الذكر مورد محاسبه قرار گرفته و هزينه هاي بروز ناراحتيهاي ريوي و تنفسي و ميلياردها ريال ضرر اقتصادي برآورد شده است . پيشنهادات مديريتي ارائه شده در دو حالت وجود و عدم وجود فعاليت اشتعال در مشعلهاي چاههاي نفت نيز پايه ريزي شده است .
مقدمه :
هر ساله در جهان نزديك به 115 ميليارد مترمكعب گاز محلول در نفت (گاز همراه نفت ) شعله ور مي شود و باعث تخريب جو زمين مي گردد. تا به امروز اشتعال (سوزاندن گاز طبيعي مازاد) انديشه اي بي خطر براي محيط زيست به حساب مي آمده است . اشتعال گازهاي همراه نفت در هواي آزاد و در بالاي يك مشعل كه بسته به نوع گاز و تركيبات آن ممكن است ارتفاعي بين 5 تا 50 متر داشته باشد , در معرض عناصر مختلف محيطي بخصوص باد صورت مي گيرد (عكسهاي 1 و 2 ) . گاز همراه نفت اغلب داراي تركيباتي از هيدروژن , هيدروكربنهاي سبك , دي اكسيد كربن و نيتروژن مي باشد . (1 )
اشتعال گاز بدليل تهديداتي كه مي تواند براي سلامت مردم و محيط داشته باشد و بدليل به هدر رفتن يكي از منابع ارزشمند غيرقابل جبران از يك طرف مورد نگراني مردم و از طرف ديگر از اولويتهاي دولت و بخش اقتصاد هر كشور نفت خيزي مي تواند باشد . (2 )
بطور كلي مشعلها به عنوان يك وسيله اشتعال براي ازبين بردن تركيبات آلي فرار در دماي بالاي شعله طراحي شده اند. شعله اين مشعلها براي سوزاندن آلاينده ها و ضايعات پالايشگاهها و سوزاندن گازهاي غيرقابل بهره برداري همراه نفت استفاده مي شوند . (3 )


اين گازها براساس درصد گوگرد موجود در آنها به گازهاي ترش و شيرين تقسيم مي شوند. در شعله هاي گازهاي ترش كه بيشترين خطر زيست محيطي را دارند , تمام تركيبات گوگرددار بطور نظري به دي اكسيد گوگرد تبديل مي شود ولي احتراق ناقص مي تواند منجر به توليد مواد زير شود(4 ) :
مونوكسيد كربن
هيدروكربنهاي خام (نسوخته )
تركيبات آلي فرار نظير بنزن , تولوئن و زيلين
تركيبات آلي ديگر كه بنام هيدروكربنهاي چندحلقه اي معطر شناخته مي شوند
) . CS مقاديري از تركيبات گوگرد مانند سولفيد كربونيل (2
شناخته شده اند . NOX و SOX , CO به عنوان منبعي براي توليد
نقاط ضعف مشعلها به قرار زير مي باشد :
1 ـ باعث توليد صدا , بخار , نور و گرماي تابشي نامطلوبي مي شوند .
3 ـ براي سوزاندن بخارهاي فرار محتوي تركيبات هالوژندار , نمي توانند بكار روند.
4 ـ به دليل سوخت ناقص گرماي آزادشده از اشتعال داراي بازده نسبي كمتري است . (5 )


روش تحقيق
بررسي شعله هاي روباز چاههاي نفت شهرستان اهواز , با توجه به موضوع و اهداف تحقيق بر چهار محور پايه ريزي شده است كه عبارتند از :
1 ـ گردآوري گزارشات , اسناد و مدارك , نشريات , كتب و مقالات داخلي و خارجي مرتبط با موضوع تحقيق .
2 ـ مراجعه به مراكز علمي و تحقيقاتي دانشگاهها و مراكز اداري و سازمانها.
3 ـ مشاهده كيفيت , كميت و شرايط فعاليت اشتعال گازهاي همراه نفت و بررسي و تعيين موقعيت آنها نسبت به شهرستان اهواز توسط دوربين چشمي 122 به همراه لنز تله S 40 * 8 بركات و نيز دوربين عكاسي زنيط 300 ميلي متري به ثبت رسيده است .
4 ـ مراجعه به مركز تحقيقاتي ـ درماني سل و بيماريهاي تنفسي و مشورت با پزشكان متخصص در شهرستان اهواز و ثبت آمار و شرايط بيش از 1000 بيمار تنفسي مراجعه كننده .
نتايج
در اين تحقيق نتايجي در زمينه هاي : 1 ـ مشعلهاي اهواز , 2 ـ بررسي شعله ها در محيط زيست انساني 3 ـ بررسي شعله ها در محيط زيست فيزيكي و طبيعي و4 ـ هزينه هاي خارجي و اقتصادي بدست آمده است .
مشعلهاي هميشه فعال اطراف اهواز كه به تفكيك واحد بهره برداري در (جدول 1 ) ارائه شده اند در شرايطي به فعاليت خود ادامه مي دهند كه بيش از يك ميليون نفر در مساحت 815200 هكتاري شهرستان اهواز كه داراي 02 " اقليم مناطق گرم و خشك و در محدوده جغرافيايي حداقل طول شرقي 30 و'53 " 49 با حداقل عرض شمالي '20 " 48 و حداكثر طول شرقي ' 31 مي باشد زندگي مي كنند (عكس 3 ) . به علاوه '45 " حداكثر عرض شمالي اين مشعلها در جوار رودخانه پرآب و معروف كارون كه از منابع مهم تامين كننده آب منطقه با بافت گياهي و اكوسيستم خاص خود مي باشد , قرار گرفته اند (عكس 4 ) . اين رودخانه تامين كننده بخشي از آب تالاب بين المللي شادگان نيز مي باشد و همچنين از طريق اروندرود به خليج فارس كه داراي تنوع گونه اي بي نظير است راه دارد . (6 )
در سال 1382 ميزان 28871,5 ميليون فوت مكعب گاز همراه نفت از مشعلهاي گاز بنگستان اهواز سوزانده شده است (روزانه حدود 79,1 ميليون فوت مكعب ) . اين رقم با افزايش يا كاهش حدودا 10 ميليون فوت مكعب در روز براي ديگر 10 ميليون فوت مكعب در روز براي ديگر سنوات قابل تعميم است . حجم گازهاي ترش همراه نفت واحدهاي بهره برداري در اطراف اهواز در (جدول 2 ) ارائه شده است .
هر يك از واحدهاي بهره برداري اطراف اهواز داراي فواصل كم و قابل توجهي از مناطق طبيعي و مراكز جمعيتي و انسان ساخت مي باشند كه در (جدول 3 ) آمده است . (7 )


بيشترين آلاينده هاي حاصل از سوزاندن گازهاي ترش لايه بنگستان در ) , CO ) , مونوكسيد كربن ( CO شهرستان اهواز شامل : دي اكسيد كربن (2 ) و بالاخره اكسيدهاي H 2 S ) , هيدروژن سولفوره ( SO انيدريد سولفورو (2 ) مي باشد كه از مشعلهاي روشن در هواي آزاد اطراف و NOX ازت ( شهرستان اهواز پراكنده مي شوند . (8 )
شعله ها علاوه بر تركيبات منتشره در بالا موجب تشكيل و انتشار دي اكسينها (انواع هيدروكربنهاي هتروسيكليك ) مي شوند كه نقش مهمي در بروز ناراحتي هاي قلبي , تنفس و سرطان ريه دارند . (9 )
در بررسي آلودگي هوا بايد موضوعات مختلفي را موردنظر قرار داد. از يك طرف خسارات ناشي از آلودگي هوا و از طرف ديگر هزينه اي كه براي جلوگيري و مبارزه با آلودگي و نيز تحقيقات علمي بايد به مصرف برسد . (10 )
طي تحقيقي در آمريكا (1999 ) , براي تعيين هزينه بيماران تنفسي مزمن , اين بيماران در سه گروه براساس شدت بيماري تقسيم بندي شدند. در اين بررسي علاوه بر هزينه داروهاي تنفسي هزينه هاي اكسيژن درماني , تست تشخيص پزشكي و آزمايشگاهي , هزينه هاي ويزيت كيلينيك و هزينه هاي بيمارستان و اتاق اورژانس در نظر گرفته شده اند كه حاصل آن بطور سرانه براي بيماران گروه اول (داراي بيماري ضعيف ) 1681 دلار , براي بيماران گروه دوم (داراي بيماري متوسط ) 5037 دلار و براي بيماران گروه سوم (داراي بيماري شديد) 10812 دلار آمريكا محاسبه شده است . (11 )
جهت بررسي زيانهاي اقتصادي منابع طبيعي تجديدنشدني مانند منابع نفتي , براي سهولت كار در هر فاصله زماني ميزان مصرف منبع طبيعي با مقدار استخراج شده برابر فرض مي شود. پس از بررسي زيانهاي زيست محيطي خسارات وارده به فرآيند استخراج , مصرف و يا هر دو فرآيند نسبت داده مي شود . (12 )
در حال حاضر , گازهاي همراه ميادين بنگستاني اهواز به دليل ترش (اسيدي ) بودن در مشعلهاي بلند سوزانده شده و يكي از منابع آلوده كننده هواي شهر اهواز را تشكيل مي دهند . (13 )
گازهاي ترش همراه نفت بنگستان استخراج شده داراي تركيبات بسيار باارزشي براي صنايع پتروشيمي هستند , به شرطي كه تكنولوژي لازم در كشور موجود باشد. ارزش ريالي و بخصوص ارزش محصولات پتروشيمي هر بشكه از مايعات گازي ترش تا 3 برابر يك بشكه نفت خام تخمين زده مي شود.
از جمله نتايج بدست آمده در زمينه مشعلهاي چاههاي نفت اهواز ميزان آلاينده هاي خروجي (بارآلودگي ) است . تعيين ميزان آلاينده هاي خروجي ) مجموع مشعلهاي بنگستان واحدهاي NOX و H 2 S , SO , 2 CO , CO (2 بهره برداري نفت و گاز مورد بررسي در نموداري ارائه شده است .
مشعلها به عنوان عامل بروز انواع بيماريهاي مزمن و حاد بخصوص از نوع تنفسي شناخته شدند. بالا بودن آمار بيماران تنفسي مناطق مجاور مشعلها نسبت به ساير مناطق شهري در اهواز به اين مورد دلالت دارد.
عدم ملاحظات زيست محيطي هنگام طراحي و احداث مشعلهاي چاههاي نفت اهواز حاصل از مطالعه ميداني و نيز بي توجهي به موقعيت مشعلها نسبت به شهرستان اهواز از مشكلات فعلي عمده شعله ها است .
آلودگي آبهاي سطحي (رودخانه كارون ) , تهديد حيات و گريزان شدن جانوران منطقه و كاهش عبور پرندگان مهاجر , تخريب بافت و كاهش قابليت خاك و افت كيفي زيستگاههاي حومه اهواز از جمله نتايج بدست آمده در بررسي محيط طبيعي و فيزيكي مشعلها است .
زيانهاي اقتصادي سوزاندن گازهاي همراه نفت شهرستان اهواز كه روزانه بالغ بر هزاران دلار حاصل شده است , در (جدول 4 ) نشان داده شده است .
تعيين نسبت هزينه بيماران تنفسي مناطق مجاور مشعلها به ساير مناطق مسكوني شهرستان اهواز , كه بيش از 2 برابر هزينه درمان در ساير مناطق مسكوني شهر اهواز نتيجه شده است .
« پايان قسمت اول »

ديدار مسئولين استان با اهالي منطقه (زويه ) و بررسي مشكلات آنها


اهواز ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : با حضور امام جمعه موقت , فرماندار معاونت شهردار , مسئول عمليات برق اهواز , معاونت نيروي انتظامي و ديگر مسئولين استان با اهالي كوي آزادي (زويه ) ديدار و از مشكلات اين منطقه محروم آگاه شدند.
حجت الاسلام حيدري امام جمعه موقت , با ايراد سخناني ضمن تشكر از اهالي منطقه و تجليل از محبت آنها نسبت به اهل بيت (ع ) و همچنين وفاداريشان به ولايت فقيه , آنها را به هوشياري در برابر توطئه هاي استكبار فراخواند. امام جمعه موقت اهواز گفت : دشمنان نظام اسلامي بالاخص آمريكا و اسرائيل با ايجاد تفرقه بين مردم عرب خوزستان قصد براندازي جمهوري اسلامي را دارند كه نمونه آن حوادث و ناآراميهاي اخير اهواز مي باشد. وي با اشاره به هتك حرمت نظاميان آمريكايي نسبت به قرآن كريم اين عمل را نشان بغض و كينه آنها نسبت به اسلام و مسلمين دانست و گفت : ما با شركت در انتخابات رياست جمهوري اين اتحاد و وفاداري نسبت به اين نظام را ثابت بكنيم .
در پايان فرماندار اهواز و ديگر مسئولين استان از نزديك شكايات , مشكلات و كمبودهاي اهالي منطقه كوي آزادي را در زمينه هاي مختلف شنيدند و به آنها قول مساعدت و همكاري هرچه بيشتر جهت حل مشكلات دادند.

نارسايي خدمات پستي در منطقه شيبان


شهرك بزرگ و پرجمعيت شيبان در 3 كيلومتري شمال مركز استان واقع در جاده اهواز ـ ملاثاني داراي دفتر پستي و مخابراتي است اما يكي دو سال قبل مشكلات خدمات نامه رساني 2 برابر شده و در واقع با آن كه خودرو و حامل مرسولات پستي از اهواز شيبان روزانه صبح مرسولات پستي را مبادله مي كند نمايندگي پست ساعت 10 صبح باز شده و يا بعضي روزها درب دفتر اصلا باز نمي شود و كسي جوابگوي ارباب رجوع نيست و نامه ها و امانات دير و يا اصلا بدست صاحبان نمي رسد. تاكنون شكايات زيادي از طرف شهرداري مركز بهداشت ـ مخابرات و مدارس و اداره آب و فاضلاب به اداره كل پست استان خوزستان و اهواز مبني بر رسيدگي به اين وضعيت صورت گرفته ولي تاكنون جوابي و يا تحولي صورت نگرفته است .
شيبان ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي

تبعيض در برخي شركتهاي وابسته به صنايع پتروشيمي !!


برخي از شركت هاي وابسته به صنايع پتروشيمي در واگذاري مناقصه ها به پيمانكاران و شركتهاي خصوصي شرايط و مقررات قانوني را رعايت نمي كنند و مناقصه ها را به پيمانكاراني مي دهند كه به علت كارمند رسمي دولت بودن . حق مداخله در معاملات را ندارند. جالب است كه در همان شركتها برخي از پيمانكاران را به دليل كارمند بودن از شركت در مناقصه ها و واگذاري كار به آنها محروم مي نمايند. در صورتي كه برابر قوانين و مقررات موجود مبني بر عدم مداخله در معاملات دولتي بايد شامل همه و نه اينكه شامل عده اي خاص شود. در شركت كالاي پتروشيمي در شهرستان ماهشهر مناقصه هايي به يك شركت خصوصي واگذار شده كه اعضاي آن شركت كارمند رسمي دولتي و مسئول هم مي باشند. و همچنين قرار است كه كارهاي ديگري به آن شركت واگذار شود.
نظر به اينكه در شركت كالاي پتروشيمي برخي از شركتهاي خصوصي به دليل وجود كارمندان دولتي از واگذاري كار به آنها خودداري شده جاي سئوال است چرا به شركت خصوصي ديگر كه بايد محروم ازواگذاري مناقصه ها مي شد قانون اجرا نشده است
جمعي از فرهنگيان ماهشهري در اين خصوص شكوائيه اي را خطاب به مهندس نعمت زاده مدير عامل شركت ملي صنايع پتروشيمي نوشته اند و نسبت به تبعيض آشكاري كه در شركت كالاي پتروشيمي صورت مي گيرد اعتراض كرده اند كه رونوشت نامه به انضمام مدارك در دفتر روزنامه موجود است بجاست مدير عامل شركت ملي صنايع پتروشيمي نظر به اعتراضيه فرهنگيان و اعتراضات قبلي و مكاتباتي كه در گذشته نوشته شده هر چه سريعتر موارد را پيگيري و جلوي تبعيض هاي آشكار را را در زير مجموعه خود بگيرند زيرا اينگونه تبعيض ها موجب بدبيني و نارضايتي در بين عموم گرديده است در پايان با توجه به اينكه عدم رعايت قوانين و مقررات و برخلاف آيين نامه و قانون عمل كردن تخلف آشكار است لازم است مسئولين سازمان بازرسي كل كشور در اينگونه موارد با كساني كه مرتكب تخلف آشكار مي شوند برخورد جدي نمايند.
ماهشهر ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي

نامه وارده
قطعي برق در شهر چمران خوزستان مردم را به ستوه آورد


قطعي برق در شهر چمران از روز پنج شنبه مورخه 84,2,22 ساعت 13 بعد از ظهر آغاز گرديد و تا ساعت 21 ادامه داشت و مجددا در ساعت 9 صبح روز جمعه مورخه 84,2,23 برق قطع گرديد و تا ساعت 21 ادامه داشت و قسمتي از شهر تا ساعت 1 بامداد قطعي برق داشتند متاسفانه اين موضوع باعث ايجاد مشكلات عديده اي در شهر گرديده است از جمله اين كه اين مسئله مقارن با شروع امتحانات پايان سال مدارس مي باشد. مسئولين سازمان , برق را سهميه بندي كردند و ما تا مورخه 84,2,26 مكررا قطعي برق داشتيم . در هر صورت انتظار مي رود مسئولين محترم اين موضوع را پيگيري نمايند تا شبكه هوايي در شهر چمران احداث گردد تا ديگر شاهد بروز مشكلاتي از اين قبيل نباشيم در نهايت از مهندس اميري رئيس شهركها , آقاي حيدري مسئول برنامه ريزي شهركها , آقاي سماعي مسئول برق شهركها و آقاي عبادي معاون ايشان , مهندس جهانبين مسئول سازمان برق و جنوب شرق و آقاي مرادي مسئول سازمان برق شهر چمران تشكر مي كنم كه متحمل زحمات زيادي شدند. شايان گفتن است مهندس باقرزاده و بخشدار مركزي ماهشهر سريعا جلسه اي فوق العاده در فرمانداري در اين خصوص تشكيل دادند و مشكل قطعي برق در شهر چمران را مورد بحث و بررسي قرار دادند.
رئيس شوراي اسلامي شهر چمران

ضرورت تعريض خيابان براي جلوگيري از تصادفات


گسترش جمعيت شهري و ارتباط 2 قسمت عمده شهرستان انديمشك يعني مناطق بازار و كوي شهدا , مردم هنوز از تنها زيرگذر استفاده مي نمايند كه سبب تردد بسيار زياد وسايل نقليه شده و عدم تعريض خيابان شهيد كرامت از سوي شهرداري نيز باعث سختي عبور و مرور و تصادف در اين خيابان مي شود در اين زمينه مسوولين شهري بايد ضمن تسريع در اجراي طرحهاي خود نسبت به انتقال عبور و مرور بخشي از شهروندان به مناطق ديگر از جمله كوي رسالت و نيز باز نمودن جاده منتهي به بهشت زهرا از سوي اداره كل راه آهن لرستان اقدام عاجل نمايند.
انديمشك ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي

گردهمايي بسيجيان دانشگاه آزاد اسلامي شوشتر


شوشتر ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : گردهمايي بسيج دانشجويي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شوشتر برگزار شد.
در راستاي حفظ و حراست از دستاوردهاي نظام مقدس جمهوري اسلامي اين گردهمايي صورت گرفت در اين اجتماع كه جمعي از دانشجويان شركت داشتند مهدي سيستاني مسوول بسيج دانشجويي واحد شوشتر طي سخناني با اشاره به اينكه بسيج شوشتر در فضاي فرهنگي فعاليت مي كند به تشريح برنامه هاي آتي بسيج دانشجويي پرداخت .
وي در بخشي از سخنان خود با اشاره به نزديكي دوره انتخابات رياست جمهوري بر شركت آحاد مردم بويژه بسيجيان در اين انتخابات تاكيد كرد.

سخني با مدير عامل سازمان آب و برق خوزستان


مدتها بود در بهبهان از زبان زائرين امام زاده بي بي حكيمه كه در منطقه نفتي شهرستان گچساران قرار دارد شنيديم كه آقاي شمسائي به نيت خير دست اندر كار تعريض حرم بي بي حكيمه و تامين رفاه بيشتر زائرين است تا اينكه در هفته گذشته توفيق زيارت بي بي حكيمه نصيب گرديد و از نزديك مشاهده كرديم كه وي و همكارانش و ديگر دست اندركاران واقعا در اين راه زحمات طاقت فرسائي كشيده اند ولي با عنايت به اينكه بيش از سي سال است كه زائر بي بي حكيمه بوده و هستم خواستم از باب تذكر مطالبي را مختصر به اطلاع ايشان برسانم كه در اين باره بررسي كنند , گو اينكه چندي قبل در ديدار تصادفي كه با مدير كل اوقاف استان كهكيلويه و بويراحمد در بهبهان داشتم در خصوص تامين رفاه بيشتر زائرين پيشنهاداتي دادم .
آقاي شمسائي ! اگر حرم بي بي حكيمه مانند امام زاده حيدر بهبهان كه واقعا رئيس هيئت امناي آن آقاي خادمي زحمات فراواني كشيده اند آئينه كاري و بلور و نماكاري و زيباسازي گردد. خوب است ولي نظر به اينكه اين امامزاده در منطقه گرمسيري و كوهستاني با بعد مسافت فراوان واقع گرديده نياز زائرين آن در درجه اول تامين آب كافي است كه جوابگو باشد.
تامين آب از طريق احداث چاههاي نيمه عميق و عميق و نصب منبع هاي ذخيره آب با ظرفيت بالا است زيرا اگر آب تامين شد , به دنبال آن آباداني است مورد بعدي شاهد بوديم كه زائرين مورد هجوم پشه هاي موذي فراوان بودند كه واقعا آنان را رنج و آزار ميداد نصب دستگاههاي خنك كننده و پنكه هاي مناسب در اين محل ضرورتي اجتناب ناپذير است .
احداث سرويس هاي بهداشتي به اندازه رفع نياز , احداث اطاق هاي مناسب جهت سكونت زائرين مخصوصا زائرين عرب شيخ نشينهاي خليج فارس كه اهداي نذورات آنان رقمهاي چشم گيري است . آنان خواستار آن هستند كه محل مناسبي براي استراحت خود داشته باشند , دور از قال و قيل و ازدحام سرسام آور , حمام هاي بهداشتي هم لازم است . ولي باتوجه به ازدياد زائرين و ازدحام تصور نمي رود كه حمام جوابگوي خيل زائرين باشد. اميد است جنابعالي در اين خصوص دستور فرمائيد توجه بيشتري صورت گيرد.
يكي از زائرين قديمي حرم