بسم الله الرحمن الرحيم
امروز , 11 ارديبهشت , روز كارگر است . از ارديبهشت 1358 يعني كمتر از
سه ماه بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران , هر ساله روز كارگر گرامي داشته شد
و به همين مناسبت تشكل هاي كارگري متعددي در قالب هاي سياسي , رفاهي و
فرهنگي پديد آمدند كه خدمات قابل توجهي نيز به قشر زحمتكش كارگر نمودند.
زيباترين و بالاترين تعريف از كارگران را در كلام حضرت امام خميني
رضوان الله تعالي عليه ميتوان جستجو كرد كه فرمود : خدا هم كارگر
است .
ويژگي امام خميني اين بود كه ايشان علاوه بر كلام , در عمل نيز حامي
كارگران بودند. مشاهده همين واقعيت و لمس كردن نتايج آن بود كه كارگران را در
كنار ساير اقشار مردم به حضور مشتاقانه در كليه صحنه هاي مربوط به انقلاب از
جمله جبهه هاي دفاع مقدس تشويق مي كرد و ثبت شدن نام هزاران شهيد كارگر
در فهرست شهداي انقلاب و دفاع مقدس , گواه صادقي براين واقعيت است .
واقعيت ديگر اينست كه نظام جمهوري اسلامي براي قشر كارگر جايگاه
مناسبي تعريف كرد و در نظر گرفت و به كارگران توجه خوبي كرد. تدوين و
تصويب قانون كار , يك گام بلند در زمينه حمايت از كارگران بود كه هنوز
مترقي ترين قانون كار در سطح جهان است وكارگران كشورمان توانسته اند از
رهگذر آن به بسياري از حقوق خود دست يابند هرچند اين قانون ضعف هائي نيز
دارد كه بايد برطرف شوند.
با اينحال بايد اذعان كرد كه اكنون كارگران كشورمان دچار مشكلاتي هستند
كه نگران كننده است . اين مشكلات را نبايد يكطرفه ديد و فقط ناشي از عملكرد
دولتمردان دانست . واقعيت اينست كه مشكلات كنوني جامعه كارگري كشور , از
عوامل متعددي ناشي مي شود كه علاوه بر دولتمردان , به متوليان امور كارگري نيز
مربوط ميشود. در روز كارگر , نگاهي اجمالي به اين عوامل , اگر كارساز نباشد
بي فايده هم نيست .
1 ـ در راس آنچه به عملكرد دولتمردان مربوط ميشود , بايد نابساماني هاي
كلان اقتصادي را در نظر گرفت كه بي كاري , تورم و ركود , زائيده آنست . اينها
مشكلات بزرگي هستند كه علاوه بر قشر كارگر , دامنگير عموم مردم نيز هستند و
البته دود آنها بيشتر به چشم قشر ضعيف كارگر ميرود.
2 ـ عملكرد تشكل هاي كارگري نيز عامل مهمي در پيدايش مشكلات جامعه
كارگري است . هرچند تعدادي از مسئولان تشكل هاي كارگري بعد از سالها
مسئوليت در رده هاي مختلف اكنون نيز داراي خلق و خوي دوست داشتني و
ستودني كارگري هستند و تغيير محسوسي در رفتار آنها پديد نيامده , ولي
بسياري از آنها متاسفانه دچار تغييراتي شده اند كه با روحيه كارگري سازگاري
ندارد. گرايش به بعضي جناح هاي سياسي مساله دار , اتخاذ مواضع ناسازگار با
آرمانها و ارزشهاي انقلابي و اسلامي , ورود به جريان هاي نامتجانس با روند
عادي نظام و استفاده ابزاري از امكانات مطبوعاتي , خبري و حتي تشكيلاتي و
رفاهي در جهتي غير از آنچه شئون جامعه كارگري ايجاب مي كند , از جمله اين
تغييرات است . اينكه اكنون جامعه كارگري حتي يك نماينده در مجلس شوراي
اسلامي ندارد , نميتواند با همين عملكرد بي ارتباط باشد.
3 ـ دخالت هاي ناروا و تبعيض آميز در اجراي قانون كار نيز يكي از عوامل
پديد آمدن مشكلات كنوني جامعه كارگري است . احكامي كه هيئت هاي مستقر
در ادارات كار صادر مي كنند , داراي ايرادهاي اساسي است . بي ضابطه بودن , از
وحدت رويه پيروي نكردن و ناديده گرفتن حقوق كارفرمايان از جمله
ضعف هائي هستند كه اين احكام را از اعتبار واقعي ساقط مي كنند. ضعف هاي
موجود در قانون كار و مشخص نبودن تكليف قانوني بعضي موارد به دليل سكوت
قانون كار در آن موارد نيز موجب اعمال سليقه هيئت ها ميشوند و اين مجموعه
زمينه ساز اجراي نادرست قانون كار و حتي تشديد اختلافات و مشكلات و در
نتيجه پناه بردن كارفرما به قراردادهاي موقت مي گردد. فريادي كه بعضي مسئولان
تشكل هاي كارگري بر سر قراردادهاي موقت كارگري ميزنند فقط درصورتي
ميتواند درست و موثر باشد كه ضعف هاي قانون كار و تبعيض هائي كه در مرحله
اجراي آن اعمال مي شود برطرف شوند. البته سخن از اعمال نفوذهائي نيز از
طريق بعضي مسئولان به گوش ميرسد كه اگر صحت داشته باشد , عامل ديگري
براي توليد مشكلات جامعه كارگري است .
به نظر مي رسد توجه عميق و تفصيلي به آنچه در اين مقاله به آنها اشاره شد
ميتواند راه را براي حل مشكلات جامعه كارگري هموار نمايد. برطرف شدن
مشكلات معيشتي , نگراني هاي مربوط به امنيت شغلي و ساير مشكلات كارگران
در گرو توجه واقعي به اين امور است . ضمن تبريك روز كارگر به كارگران انقلابي
و متعهد ايران , اميدواريم دست اندركاران امور كارگري بجاي پرداختن به مسائل
حاشيه اي و متفرقه , تلاش دامنه داري براي حل مشكلات اساسي جامعه كارگري
بعمل آورند و به اين واقعيت توجه كنند كه جامعه كارگري ما نيازمند بازنگري
عميق و همه جانبه است .
