غلامحسين اصغري
با فرارسيدن هفته وحدت « سالروز ولادت مبارك پيامبر
مكرم اسلام » , (12 ربيع الاول تا هفدهم ) جهان اسلام غرق در
نور , سرور و شادماني مي شود. با گراميداشت اين ايام فرخنده
و تبريك ولادت بنيان گذار اسلام ناب محمدي (ص ) و موسس
مكتب جعفري « صادق اهل البيت » به همه مسلمين جهان ,
نكاتي پيرامون شخصيت والاي پيامبر گرامي اسلام (ص ) ارائه
مي شود.
1 ـ شناخت حضرت : با اين كه نام و ياد حضرت در طول
سال توسط رسانه هاي گروهي به وفور انجام مي گيرد , گويندگان
مذهبي به مناسبت هاي فراوان عهده دار معرفي حضرت
مي شوند , همه روزه در ذكر اذان و اقامه و نماز , ياد و نام آن
پيامبر با عظمت بازگو مي شود. باز بايد اعتراف كنيم كه آن
« معجزه بشري , نسخه تمام عيار قرآني , خلاصه عالم هستي » به
درستي شناخته نشده و آگاهي مسلمين از ابعاد سياسي ,
اخلاقي و معنوي حضرت , بسيار اندك مي باشد. مي بايست در
اين مسير كاري بايسته از جهت : مقاله , سخنراني , فيلم ,
نمايشنامه و دهها نمونه ديگر , انجام داد و آن شخصيت
عظيم الشان و آن رسول همه انسانها « و ما ارسلناك الا كافه
للناس بشيرا و نذيرا » , سبا 28 و رحمت براي همه جهانيان « و
ما ارسلناك الا رحمه للعالمين » قرآن , وسيله امان براي ايمني
از عذاب فراگير پيشينيان « و ما كان الله ليعذبهم و انت فيهم » ,
انفال , 33 و حرمت يافتن ويژه سرزمين مكه به خاطر گل روي
وي را « لا اقسم بهذالبلد و انت حل بهذالبلد , بلد آيه 1 و 2 »
بهتر شناخت و به ديگران شناساند , به ويژه در عصر ارتباطات
و انفجار اطلاعات و عطش شديد جهانيان به معنويت و
صاحبان معني , اين كار ضرورت بيش تري دارد. به هر حال
براي شناخت حضرت گاهي مي گوئيم , ايشان در سال حمله
ابرهه و فيلان به مكه جهت تخريب كعبه « عام الفيل » بدنيا آمد ,
هنگام ولادت پدر نداشت و پدر آن بزرگوار مرحوم شده بود و
به دليل تهيدستي خانواده وي , دايه وي را براي شير دادن
نپذيرفت و حليمه سعديه چون نخواست دست خالي به آبادي
خود برگردد , او را پذيرا گشت , ولي آثار وجودي بركت نوزاد به
سرعت در خانواده حليمه ظاهر شد و عبدالمطلب از نام
« حليمه سعديه » خشنود گشت و گفت « حلم و سعد » بردباري
همراه با سعادت براي دايه فرزندم مبارك خواهد بود , نام مادر
وي آمنه است , در دوران بارداري از نوزاد آثار شگفت انگيزي
مي ديد , در رويايي نام وي محمد معرفي شد و هنگام ولادت
تكبير گفت و نور وجود وي روشنايي تازه اي و ويژه اي به
وجود آورد , پنج ساله شد كه مادر را در سفر مكه به مدينه از
دست داد و يتيمي وي به كمال رسيد , در 12 سالگي درآمد و
در 25 سالگي خديجه بانوي متشخص و هوشمند و انديشمند
را به همسري خود برگزيد و در چهل سالگي پيامبر و رسول الله
شد و 13 سال در مكه تبليغ دين را عهده دار گشت و ده سال در
مدينه و النهايه در سن 63 سالگي بدرود حيات گفت و در
مدينه مدفون شد و قرآن مجيد كتاب وي مي باشد و عترت
يادگار ديگر آن حضرت , به سيره و سنت وي دستمايه عملي
چگونه بودن و چگونه زيستن و چگونه شدن عنوان مي گردد.
اين گونه شناخت حضرت در عين مفيد بودن , كافي بودن را به
همراه ندارد , زيرا همانند قطره در مقابل دريا مي باشد , اين
مقدار را نبايد نفي كرد كه اين مقدار كانالي است براي ورود به
اقيانوس ژرف زندگي 63 ساله آن حضرت . گاهي مي گوئيم ,
پيامبر اسلام (ص ) چه كارنامه اي از خود دارد و انسان 1420
سال هجري قمري گذشته براي عصر اطلاعات و انفجار
اطلاعات , چه برنامه و سخن و دستورالعملي و منشور و
اساسنامه اي نوين براي نظم نوين جهاني و گفتگوي اديان ,
براي انسان جهاني و جهان انساني دارد , تا همگان با تعمق و
تامل در منشور وي , سر تعظيم فرود آورند و مكتب حنيف
اسلام را پذيرا گردند , بدين جهت مي گوئيم , پيامبر اسلام
دعوت به توحيد كلمه و كلمه توحيد و نداي يگانگي در
سرشت و سرنوشت و سرانجام تاريخ جهان سر داد و همه
بشريت را به عدالت در همه چيز فراخواند , اخلاق را اساس
كار زندگي انساني « بعثت لا تمم مكارم الاخلاق » قرار داد و
خود در عمل نمونه اخلاق « و انك لعلي خلق عظيم , القلم آيه
4 » بود , همه را به حيات طيبه و پاكيزه , همراه با فطرت پاك ,
زندگي معنوي پاك , رفاه نسبي و پاك و اخلاق و دانش و سخن
پاك دعوت « من عمل صالحا من ذكر او انثي و هو مومن
فلنحيينه حيوه طيبه , نحل آيه 97 » فراخواند و برتر اين كه
پيامبر همه انسان ها به ويژه مومنان و باورگران و آرمان پذيران
را به « حيات جاودانه » به سه ديدگاه دنيوي و برزخي و
اخروي , دعوت نمود « يا ايهاالذين آمنو استجيبوالله و للرسول
اذا دعاكم لما يحييكم انفال 24, » نه زيستن چند صباحي و
مردن و فنا يافتن و تمام شدن , كه البته مرگ از نظر قرآن نابود
شدن نيست و بلكه انتقال از مرحله اي به مرحله ديگر است ,
زيرا نداي « كل من عليها فان » كلام خداوندي است كه نداي
« فمن كان يرجو لقا ربه , كهف 11, » را بر زبان و قلب پيامبر
جاري ساخت و فنا و لقا را پشت سر هم قرار داد , كه اين دو
در طول يكديگرند و نه در عرض يكديگر , و در كلام آفريدگار
واژه « بقا » نيز وجود دارد كه انسان را موجود سرمدي
مي سازد . بعثت 23 ساله پيامبر براي تاسيس نظام توحيدي و
تشكيل حكومتي اسلامي و قرآني , برمبناي علم و عقل و عقيده
و عدالت و عمل صالح و اخلاق , تعاون و تعهد و تدين ,
تهذيب و تعليم و تزكيه , اخوت و ايثار و احسان , زيرا
بهره گيري از تجربه ديگران و تضارب افكار و شور و مشورت ,
در راس برنامه هاي دعوتي و عملي « و شاورهم في الامر و امرهم
شوري بينهم , شوري 38 » حضرت قرار داشت و نداي انتخاب
و اتباع از سخن نيكوتر , سرلوحه « فبشرعبادالذين يستمعون
القول فيتبعون احسنه , اولئك الذين هداهم الله و اولئك هم
الوالالباب , زمر 18 » شعار و شعور , شور و شوق حضرت , آن
كساني كه تاسيس نظام و تشكيل حكومت را در كارنامه پيامبر
نمي پذيرند و حضرت را فقط معلم و مذكر و يادآوري كننده ,
معرفي مي كنند به دهها سال بايد پاسخ دهند , اولا آيات بسياري
از قرآن را كه حضرت را « ولي , مطلع , منذر » مبشر , مسئول ,
مكلف , معرفي مي نمايد چگونه برنمي تابند و پذيرا نمي گردند و
ثانيا آموزگاري كردن و تذكار دادن , اين همه سوز و گداز , تب و
تعب نمي خواهد كه خداوند مي فرمايد « لعلك باخع نفسك
علي آثارهم ان لم يومنوا بهذاالحديث اسفار كهف 6 » خود را
به كشتن مده و چگونه آيات تند و سخت « فلذلك فارع و
استقم كما امرت ولاتتبع اهوائهم بعد ما انزل الله عليك
الكتاب و الحكمه و علمك مالم تكن تعلم و كان فضل الله
عليك عظيما , نسا112 »
مقاومت و پايداري را پذيرا مي گردند , چرا خداوند بر
رسول خود فرياد « يا ايهاالمدثر هم فانذر و ربك فكبر و ثيابك
فطهر و الرجز فاهجر ولاتمنن تستكثر و لربك فاصبر , سوره
مدثر مي زند و اعلام مي دارد. بپاخيزيد و آژير خطر به صدا
درآورد و دستور مي دهد پاسي از شب را به عبادت بپردازد
« ياايها المزمل قم اليل الا قليلا , مزمل آيه 1 » كه مي خواهم
سخن سنگين « انا سنلقي عليك قولا ثقيلا » مزمل 5 » را بر تو
القا نمايد , سخني كه اگر بر كوه عرضه كنيم , تاب پذيرش و
توان تحميل « لوانزلنا هذالقرآن علي جبل لرايته خاشعا
متصدعا من خشيه الله » حشر آيه 21 و حضرت آن را با همه
وجود پذيرا مي شود « نزل به الروح الامين علي قلبك لتكون من
المندرين شعرا 193 » و خامسا جهاد و دفاع و قتال در صدها
آيه طرح مي گردد , آموزگاري و يادآوري كه زكوه و خمس و
انفال , انفاق و احسان و صدقات نمي خواهد , راستي آيات
داوري و قضاوت را در اين كتاب آسماني چه مي كنيد « ليحكم
بين الناس فيما اختلفوفيه » صدها آيه مربوط به امربه معروف و
نهي ازمنكر , اصلاح بين مومنان , موعظه و اندرز , دعوت به
فلاح و خير و پرهيز از جاهلان و اعراض از كافران و منافقان ,
بيان ساخت مسجدي كه شالوده آن « تقوي » است و تخريب
مسجدي كه اساس آن رانيت و انگيزه و ضرر زدن به وحدت
مسلمين , پايگاه تفرقه و كفر و رصدخانه اي براي مبارزه با خدا
و پيامبر را « والذين اتخذوامسجدا ضرارا و كفرا و تفريقا
بين المومنين و ارصاد المن حارب الله و رسوله , توبه 107 »
چگونه تبيين مي كنند !
13 قرآن , تاريخ است , و سرگذشت حكومت ها و نظام ها ,
نظام توحيدي يا نظام فرعوني و هاماني و شداري , چرا قرآن از
حكومت سليمان و داوود سخن مي گويد , چرا از « خزائن
الارض » يوسف بحث مي كند , آيا پيامبر اسلام شان و شكوه
وي از اين سه پيامبر كمتر است و مسئوليت آنان افزون تر !
رسول اكرم با تاسيس نظام اعلام داشت كه دين توحيدي ,
نظام دارد و نظام نامه دارد , حاكم دارد , حساب و كتاب دارد ,
جهاد و دفاع دارد , سياست و اقتصاد دارد , اخلاق و احسان
دارد , هم عبادت خدا دارد و هم خدمت مخلوق , عمران و
آبادي دارد و صنعت و تجارت , مطالعه زندگي حضرت در طول
23 سال بعثت , گوياي همه چيز مي باشد و توفيق نسبي
حضرت را به وضوح اعلام مي دارد. سومين مرحله در شناخت
حضرت , كلاس ساخت و پرورش ويژه حضرت قبل از رسالت
مي باشد كه پس از دوران شيرخوارگي , خداوند فرشته اي را
مامور آموزش حضرت نمود « ولقد قرن الله به من لولا ان كان
عظيما اعظم ملك من ملائكته , ليلك به الطريق المكارم و
محاسن اخلاق العالم ليله و نهاره و لقد كنت اتبعه اتباع
الفصيل اثرامه , خطبه 192 نهج البلاغه » .
و پيامبر مي فرمود « انا اديب الله و علي اديبي , ادبني
ربي فاحسن تاديبي , سفينه البحار » من تربيت شده خدايم و
علي دست پرورده من مي باشد , امدادهاي خداوندي در همه
عمر , ويژه رسول الله وجود دارد. از جمله اينكه خداوند فرمود
« لولاك لما خلقت الا فلك » جهان را به طفيل وجود تو آفريدم
و جهانيان وامدار دريافت فيض خداوندي با دستان پر رحمت
نبوي است كه ظريف ترين و لطيف ترين آيه تابلوي سيماي
حضرت آيه « و ما ارسلنك الارحمه للعالمين , انبيا 107 »
مي باشد. موضوع كلاس سوم , عرفان ويژه مي خواهد و ظرفيت
بسيار و شرح صدر همراه با نور.
2 ـ پيامبر وحدت
وحدت , واژه اي متين است و پرمحتوا توحيد از همين ريشه
است و واحد واحد وامدار اين كلمه اند , وحدت مقوله اي
است باسعه و توسعه بسيار , وحدت دين و دنيا , وحدت ماده و
معنا , وحدت سياست و ديانت , دولت و سياست , وحدت
حوزه و دانشگاه , ارتش و مردم , دنيا و آخرت , وحدت
نيروهاي مسلح , وحدت شيعه و سني , وحدت عرب و عجم ,
وقتي به قرآن مراجعه مي كنيم حقايق بسياري در راستاي
وحدت مي يابيم , خداوند به پيامبر فرمان مي دهد بگو « قل انما
اعظم بواحده ان تقوموالله مثني و فرادي , سبا آيه 46 » به يك
كلمه موعظه مي كنم و آن قيام همه براي خدا مي باشد , در بيان
سرشت همه انسان ها از هر رنگ و نژاد و زبان و جغرافيا و زمان
يگانه « يا ايهاالناس اتقوا ربكم الذي خلقكم من نفس واحده و
خلق منها زوجهاو ثب منهمار جالا كثيرا او نسا , نسا آيه 1 »
مي باشد وهمه در برابر خالق يگانه بايد پاسخگو باشند كه
خداوند مراقب همگان « واتقوالله الذي تسائلون به والارحام ,
ان الله كان عليكم رقيبا , نسا1 » است , پيامبر مامور هدايت و
دعوت « ناس » مي باشدو « ناس » يگانه اند و فقط در لباس و
مكان و زبان و رنگ و زبان متفاوت باشند. سرنوشت همگان را
در عدالت و فساد يگانه مي داند « ليقوم الناس بالقسط ,
حديد25 , ظهر الفساد في البر و البحر بما كسبت ايدي الناس
روم , 41 » بايد بشريت , جهاني شدن مرتبط با سعادت و
قساوت , امانت و خيانت , عدالت و جور تعليل نمايد و خود را
مسئول بشناسد.
دين توحيدي مجموعه اي است از نظام
حكومتي , اخلاق و احسان , سياست و اقتصاد ,
عبادت و مناجات , عمران و آبادي , صنعت و تجارت
و خدمت به مخلوقات خدا , و زندگي و روش رسول
گرامي اسلام (ص ) عملا اين برنامه ها را به ظهور و
اثبات رساند
رسول خدا(ص ) كه معجزه بشري و نسخه تمام
عيار قرآني است , هنوز به درستي شناخته نشده و
آگاهي مسلمين از ابعاد سياسي , اخلاقي و معنوي
آن حضرت بسيار اندك است
|
نگهبان فرهنگ وحي
|
به مناسبت سالروز ولادت امام جعفر صادق عليه السلام
از ويژگي هاي عصر امام صادق عليه السلام , اين بود كه هر كس به اميد
دستيابي به اهداف خويش , حديث جعل مي كرد. به همين دليل آن امام بزرگ
براي نگهباني از زلال فرهنگ وحي و مقابله با فضاي آلوده فكري و فرهنگي
آن زمان به تبيين معارف ناب دين همت گماشت و با نشر احاديثي كه از
چشمه زلال اهل بيت نشات گرفته بود , نادرستي احاديث جعلي را بر ملا
كرد. امام صادق عليه السلام با اين اقدام خويش اجازه نداد فرهنگ وحي
توسط عده اي سودجو و دنيا طلب و جاهل به ورطه تحريف بيفتد و به
اصالت آن آسيب وارد شود. امام جعفر صادق عليه السلام در طول حيات پر
بركت خود , هزاران حديث را به شاگردان و پيروان خويش تعليم داد. اين
احاديث ذخيره بزرگ و ارزشمندي براي معارف اسلام شد و بر مبناي آن
كتاب هاي بزرگ فقهي و روايي به وجود آمد. اين امر سبب شد كه علوم اهل
بيت به عنوان ناب ترين معارف دين در ميان مسلمانان رواج يابد.
يكي ديگر از ويژگي هاي عصر امام صادق عليه اسلام , ظهور فرقه هاي
مختلف در عرصه فكري و فرهنگي جامعه اسلامي بود. امام صادق عليه
اسلام براي مقابله با همه ي فرقه هايي كه به وجود آمده بودند , دست به
فعاليت گسترده علمي و فرهنگي زد تا از اصالت تعاليم دين پاسداري كند. در
حوزه اي كه آن امام بزرگ براي نشر و تعليم علوم اهل بيت تشكيل داد , چهار
هزار نفر موفق به بهره گيري از درياي دانش امام شدند. در اين حوزه بزرگ ,
امام صادق عليه اسلام با رد افكار و نظرياتي كه با روح دين ناسازگاري
داشت , تعاليم الهي را به بهترين شكل براي شاگردانش بيان مي كرد و اين
شاگردان نيز آن را در سطح جامعه اسلامي اشاعه ميدادند و بدين ترتيب از
فرهنگ وحي پاسداري مي كردند. امام در حوزه بزرگ خويش , اسلام را
همان گونه معرفي مي كرد كه رسول خدا معرفي كرده بود. بنابراين , آن بزرگوار
سيماي دين را از لوث غبار افراط و تفريط زدود و افكار و رفتار مخالف دين
را آشكار ساخت . به همين دليل همه كساني كه در آن روزگار آشفته در پي
دستيابي به حقايق دين بودند به مكتب امام رجوع مي كردند.
در همان حال كه امام صادق عليه اسلام وسيع ترين نهضت علمي و
فرهنگي مبتني بر تعاليم وحي را هدايت مي كرد , از مسائل سياسي عصر
خويش نيز غفلت نداشت و با رفتار سنجيده ي خويش , عدم مشروعيت
حاكميت زمان خويش را براي مردم آشكار مي كرد و عدم رضايت خود را
اعلام مي نمود. رفتار امام به صورتي بود كه همه ي مردم متوجه شده بودند كه
امام با حاكميت اموي و عباسي مخالف است .
سالروز ولادت پاسدار صادق فرهنگ وحي را به عموم شيعيان و پيروان
آن حضرت تبريك مي گوئيم و در پايان , جان را به چند حديث از آن بزرگوار
صيقل مي دهيم :
ث حسابرسي روزانه
اي پسر جندب ... سزاوار است هر مسلماني كه ما را مي شناسد , كردارش
را در هر شبانه روز بر خودش عرضه كند و خود را حسابرسي نمايد , اگر
خوبي ديد برآن بيفزايد و اگر گناه ديد , از آن آمرزش بخواهد تا در روز قيامت
رسوا نشود.
ث كارگزاران عادل
هركس زمام امري از امور مردم را به دست گيرد و عدالت پيشه كند و در
خانه خود را به روي مردم بگشايد و شر نرساند و به امور مردم رسيدگي كند ,
بر خداي عزوجل است كه در روز قيامت او را از ترس و هراس ايمن گرداند
و به بهشتش برد.
ث يا دانشمند باش يا درحال آموزش
هيچ دوست ندارم جواني از شما را ببينم مگر در يكي از اين دو حالت :
يا دانا باشد و يا درحال آموختن , و اگر چنين نباشد , كوتاهي كرده است ,
و اگر تفريط كند , تباه كرده است , و اگر تباه كند , گناه كرده , و اگر گناه كند , به
خدايي كه محمد(ص ) را به حق مبعوث كرده قسم , كه اين جوان در آتش
ماندگار خواهد شد.
ثنشانه هاي مهم برادري
برادران خود را با دو صفت امتحان كنيد , كه اگر آن دو صفت را داشتند
به دوستي و رفاقت خود با آنها ادامه دهيد وگرنه از آنان دوري كنيد , دوري
كنيد , دوري كنيد :
1 ـ مراقبت بر نماز اول وقت . 2 ـ نيكي به برادران چه در سختي و
تنگدستي , چه در هنگام آسايش و گشايش .
|
|