تا اشغالگري هست حماس سلاح خود را زمين نخواهد گذاشت
« جنبش حماس قصد ندارد به يك حزب سياسي تبديل شود. آرمان حماس ,
آزادي تمام سرزمينهاي اشغالي از سلطه صهيونيست ها و بازگشت كامل آوارگان
فلسطيني است و البته در اين راه از تمام توان سياسي و نظامي خود بهره
مي گيريم . »
دكتر ابواسامه عبدالمعطي نماينده تام الاختيار جنبش فلسطيني حماس در
تهران در گفتگوي اختصاصي با خبرنگار سرويس سياسي روزنامه , تعهد حماس
به هرگونه آتش بس رسمي بارژيم صهيونيستي را تكذيب نمود و تصريح كرد
هيچگونه تغييري در راهبرد اصولي حماس در زمينه مبارزه با اسرائيل حاصل
نشده است و اين جنبش تا دستيابي به اهداف خود , جهادي و اسلامي باقي
خواهد ماند. مشروح اين گفتگو در ذيل آمده است :
آقاي ابواسامه اواخر سال گذشته فاروق قدومي رئيس ساف در هتل كمودور
بيروت با نمايندگان 10 گروه فلسطيني مستقر در لبنان ديدار و مذاكره كرد گفته
مي شود مهمترين محور اين مذاكرات , پيشنهاد پيوستن جنبش هاي حماس و
جهاد اسلامي و ساير گروه ها به ساف بوده است . آيا تصور نمي كنيد پيوستن
حماس به ساف به معناي استحاله شدن اين جنبش و فاصله گرفتن از انتفاضه
فلسطين باشد
ث با توجه به نگراني كه در سوال شما ديده مي شود بايد بگويم همين نگراني را
خود ما نيز داريم به همين دليل حماس شرايطي را براي ورود به ساف قايل شده
كه مهمترين آن بازسازي ساختار سازماني و ايدئولوژيكي ساف براساس مباني
ملي جديد است . اين تغييرات شامل موسسات , ساختارها و نهادهاي سياسي
ساف نيز مي شود. چنانچه اين شرايط محقق شود ورود حماس به ساف به مثابه
افزون ساختن اقتدار ملي و مضاعف شدن نيروهاي حماس و ساف خواهد شد.
مطلع شديم كه 13 گروه فلسطيني با هدف بررسي و تعهد به آتش بس با رژيم
صهيونيستي و نيز تهيه يك ميثاق ملي در قاهره گرد هم آمدند. با توجه به
مقبوليت روزافزون حماس در ميان فلسطيني ها , نقش حماس را در تدوين اين
ميثاق ملي چگونه ارزيابي مي كنيد آيا براي آتش بس با صهيونيست ها به توافق
دست يافتيد
ث گردهمايي قاهره در ادامه گفتگوهاي پيشين انجام شده و حماس نيز از آن
استقبال نموده است چون بخوبي مي دانيم كه تداوم رويارويي با اسرائيل بدون
داشتن حداقل وحدت داخلي ميان فلسطيني ها امكان پذير نيست . با اين ذهنيت
در گردهمايي قاهره مشاركت كرديم و با ساير گروه هاي فلسطيني پيرامون مسايل
متعددي كه حاصل آن در بيانيه پاياني اجلاس آمده , به توافق رسيديم . اهم
موارد توافق عبارتند از تاكيد بر تداوم مقاومت بعنوان حق مشروع فلسطيني ها ـ
تاكيد بر حق بازگشت آوارگان فلسطيني به خانه و كاشانه ـ تاكيد بر مسئله
بيت المقدس بعنوان پايتخت فلسطين ـ تاكيد بر سامان بخشيدن به اوضاع داخلي
فلسطين ـ تدوين اساسنامه جديد براي ساف با مشاركت دبيران كل تمام
گروه هاي فلسطيني . بدين ترتيب از آن پس ساف عملا تنها نماينده قانوني و
مشروع فلسطين خواهد بود. برگزاري مرحله بعدي انتخابات شهرداري ها و
انتخابات پارلماني فلسطين در موعد مقرر نيز از ديگر توافقات مي باشد.
و اما درباره طرح آرام سازي اوضاع با صهيونيست ها , گروه هاي فلسطيني تا
پايان سال 2005 ميلادي براي حفظ وضعيت موجود و آرام سازي در اراضي
اشغالي به توافق رسيدند با اين شرط كه اسرائيل نيز شرايط گروه ها را براي تداوم
آرامش اجابت كنند.
آيا منظور شما از آرام سازي همان برقراري آتش بس است
ث در طرح آرام سازي مورد نظر ما , هيچگونه تعهدي براي طرفين وجود ندارد و
در صورت هرگونه اقدام جنايتكارانه از سوي اسرائيل , حماس فورا پاسخ
مي دهد. در واقع آنچه گروه هاي فلسطيني در قاهره توافق كردند آرام سازي در
عرصه عمليات نظامي است و اين با آتش بس رسمي بسيار متفاوت است و البته
تعهد حماس به اين توافق تا زماني پابرجاست كه اسرائيل نيز عمليات نظامي و
سركوبگرانه خود را در اراضي اشغالي متوقف نمايد.
بنظر مي رسد پس از پيروزي چشمگير حماس در انتخابات شوراي
شهرداري ها , رهبران اين جنبش بيش از گذشته توان خود را براي حضور در
عرصه هاي سياسي و مشاركت تدريجي در حكومت خودگردان افزون ساخته اند
و باز بنظر مي رسد حماس با اين استراتژي جديد در حال تبديل شدن به يك
جريان سياسي و فاصله گرفتن از شيوه نظامي است . در اين راستا مذاكرات پياپي
بيروت و قاهره و مشاركت فعال حماس در شوراي شهرداري ها و نيز آماده شدن
براي انتخابات پارلماني آينده همگي اين نظريه را تاييد مي كنند. ارزيابي
جنابعالي در اين زمينه چيست
ث بنده با اين نظريه موافق نيستم چرا كه هيچگونه تغييري در راهبرد حماس كه
مبتني بر مقاومت تا آزادي كامل سرزمين هاي فلسطيني است , حاصل نشده
است . هر آنچه كه تاكنون در چارچوب اقدامات سياسي صورت گرفته و در آينده
نيز صورت خواهد گرفت , همه و همه در خدمت به تداوم مقاومت فلسطين است
و جنبش حماس همچون گذشته , اسلامي و جهادي باقي خواهد ماند و سلاح را
بر زمين نخواهد گذاشت .
تاكيد مي كنم كه حماس با اين فعاليت ها به هيچ عنوان در صدد تبديل شدن به
حزب سياسي نيست زيرا با حضور اشغالگران صهيونيست در اراضي فلسطين ,
امكان آن وجود ندارد. فعاليت سياسي حماس در شرايط كنوني يك تاكتيك
جديد در عرصه مبارزه و مقاومت به شمار مي رود تا از اين رهگذر توان و
مقبوليت حماس افزون شود. تصريح مي كنم كه حماس تلاش دارد منافع ملت
فلسطين را تحقق بخشد.
اخيرا روزنامه انگليسي « ساندي تايمز » از مذاكره نماينده حماس و يك
ديپلمات انگليسي بنام « كروك » در بيروت خبر داد. گفته مي شود در اين ديدار ,
ديپلمات انگليسي به نمايندگي از آمريكا و اروپا پيرامون تغيير راهبرد و استراتژي
حماس و كشانيدن رهبران اين جنبش بپاي ميز مذاكرات سازش گفتگو كرده
است . در اين باره چه نظري داريد
ث اگر انگليسي ها و اروپايي ها تلاش دارند راهبرد حماس را تغيير دهند در مقابل
حماس نيز سعي مي كند ديدگاه آنها را تغيير دهد تا طرفدار بينش و طرح هاي
حماس درباره حقوق مردم فلسطين بشوند جنبش حماس يك جنبش بسته و
محدود نيست و آماده گفتگو با تمام طرف ها و ميانجيگران به استثناي رژيم
صهيونيستي است و از اين گفتگوها بيمي نداريم چرا كه از اهداف و راهي كه
انتخاب كرده ايم اطمينان داريم .
در اينجا متذكر مي شوم اگر رژيم صهيونيستي با تانك ها و جنگنده ها و
تجاوزات روزمره اش به مردم بيدفاع فلسطين و به شهادت رساندن رهبران
گروه هاي فلسطيني و در راس آنها شيخ احمد ياسين و دكتر رنتيسي نتوانست
اراده و روحيه ما را در هم بشكند و راهبرد حماس را تغيير دهد قطعا ممكن نيست
افرادي همچون « كروك » بتوانند استراتژي حماس را تغيير دهند.
همانطور كه واقفيد قرار است انتخابات پارلماني فلسطين تير ماه آينده برگزار
شود و حماس اعلام كرده در اين انتخابات مشاركت فعال خواهد داشت . تصور
مي كنم با وارد شدن حماس به نهادهاي تصميم گيري و دولتي , برخي ملاحظات
سبب شود حماس از آن پس نتواند همچون گذشته در صورت لزوم و براي
احقاق حقوق فلسطيني ها به سلاح و عمليات نظامي متوسل شود. شما اين
موضوع را چگونه تحليل مي كنيد
ث من چنين تصوري ندارم چرا كه حماس به آساني مي تواند بين اين دو موضوع
هماهنگي ايجاد نمايد و در صورت لزوم به اقدامات قهرآميز متوسل شود. اگر
جنبش فتح تاكنون توانسته بطور همزمان حكومت خودگردان و گردان هاي
الاقصي را بكار گيرد چرا حماس نتواند در اين دو جبهه هماهنگ عمل نمايد.
قطعا جنبش حماس به لحاظ قدرت سازماندهي , نگرش و نيز رهبري واحد
خواهد توانست ميان حضور در پارلمان و فعاليت گردان هاي عزالدين قسام
موازنه ايجاد كند. ما اعتقاد داريم حضور حماس در شوراي شهرداري ها و
شوراي قانونگذاري مي تواند به سود و در خدمت مردم باشد و در عين حال از
مشي مقاومت نيز پشتيباني كنيم . علاوه بر آن اين فرآيند , يك نظام سياسي
فلسطيني را پايه ريزي خواهد كرد كه اساس آن بر پايداري , پاكي و آزادگي
استوارخواهد بود.
آيا جنابعالي تصور نمي كنيد , كاهش مقبوليت فتح و نزول پايگاه مردمي اش
بدليل پيروي از همين شيوه اي است كه حماس قصد دارد در عرصه هاي تصميم
سازي و سياسي فلسطين بعنوان يك استراتژي آن را بكار گيرد
ث بايد براي شما اين نكته را روشن كنم كه جنبشهاي حماس و فتح از ريشه با
يكديگر تفاوت دارند. جنبش فتح بدليل عضويت جريان هاي مختلف از درون
همواره گرفتار تضادهاي متعدد بوده است . از ابتدا جريان هاي مختلفي در فتح
حضور داشتند كه از جمله مي توان به لائيك ها , كمونيست ها و اسلامگراها اشاره
كرد. بعنوان مثال در فتح افراد با نفوذي چون محمود عباس (ابومازن ) هستند كه
از دهه هفتاد ميلادي براي سازش سياسي با اسرائيل اقداماتي را آغاز كرده و اصلا
هيچگونه اعتقادي به اقدامات نظامي ندارند و در مقابل نيز افرادي بودند كه با
هرگونه مذاكره با اسرائيل مخالف بودند و راه حل هاي نظامي و مسلحانه را دنبال
مي كردند. از اينگونه دوگانگي ها در فتح بسيار وجود دارد اما شما چنين مسئله اي
را درجنبش حماس مشاهده نمي كنيد. حماس يك جنبش هماهنگ , شورايي و
اعتقادي است كه وحدت فكر و عمل در آن حرف اول را مي زند. بنابراين نبايد
حماس را با فتح مقايسه نمود.
آقاي ابواسامه شانس موفقيت جنبش حماس را در انتخابات پارلماني
فلسطين در تيرماه آينده چند درصد مي دانيد
ث نمي توانم درصد مشخصي را در اين زمينه تعيين كنم و ليكن نظرسنجي منابع
بيطرف حكايت از آن دارد كه جنبش حماس در انتخابات پارلماني فلسطين كه اگر
بدون هيچگونه مشكلي برگزار شود , اكثريت را بدست خواهد آورد. اما چنانچه
اكثريت را بدست نياورديم همچون ايام سابق به خدمات خود ادامه خواهيم
داد.
آمارها حكايت از آن دارند كه حدود شش ميليون فلسطيني آواره در كشورهاي
ديگر بسر مي برند. چنانچه رژيم صهيونيستي از بازگشت آوارگان به فلسطين
سربازند , حكومت خودگردان آينده كه از آن پس حماس نيز در آن عضويت
خواهد داشت , چه واكنشي خواهد داشت آيا حماس به اين موضوع انديشيده
است
ث آنچه مسلم است بازگشت آوارگان فلسطيني حقي است كه تمام قوانين بين
المللي و قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل بر آن تاكيد دارند و هيچكس
چه فرد و چه جمع نمي تواند از آن چشم پوشي كند. در اجلاس قاهره درباره حق
بازگشت آوارگان نه تنها به فلسطين بلكه به املاك و خانه شان اشاره شده و
تصويب گرديده است . ما اعتقاد داريم حقوق واقعي آوارگان فلسطيني با بازگشت
آنان به ديار و كاشانه شان تامين مي گردد و جنبش حماس با بازگشت فلسطيني ها
به نوار غزه يا كرانه باختري بدون دستيابي آنها به اراضي املاك خويش مخالف
است . حماس درهر شرايطي به تحقق اين خواسته پايبند است و از آن گذشت
نخواهد كرد. بطور كلي از نظر حماس , هر راه حلي كه حق بازگشت كامل
فلسطيني ها را ناديده بگيرد , باطل و مردود است و رعايت آن براي ما الزام آور
نيست .
همانطور كه مي دانيد پس از مرگ مشكوك عرفات , طيفي از طرفداران و
سياستمداران سازش با اسرائيل در فلسطين به قدرت رسيدند. جنابعالي آينده
تحولات فلسطين را چگونه ارزيابي مي كنيد
ث فوت عرفات نقطه عطفي در فرآيند قدرتمند شدن جناح سازشكار ساف
محسوب مي گردد و روي كارآمدن « ابومازن » كه بشدت با نظامي شدن انتفاضه
مخالف است , در اين چارچوب قابل ارزيابي است . اگر چه پس از فوت عرفات ,
جناح سازشكار ساف , تقويت شد اما به عقيده من اين جناح هر قدر هم كه تلاش
بكند نخواهد توانست به حد و مرزي كه در ايام امضاي قرار داد « اسلو » رسيد ,
برسد و شكست قرارداد « اسلو » بر هيچكس پوشيده نيست . به همين دليل هيچ
موفقيتي را براي پروژه سازش قايل نيستم و آنچه را كه در گوشه و كنار شنيده
مي شود , هياهوي تبليغاتي است . اكنون اين حقيقت براي جهانيان روشن شده كه
اشغالگران صهيونيست تنها از طريق پايداري , وحدت , مقاومت و امدادهاي
امت اسلام است كه سرتسليم فرود خواهد آورد و انشاالله بزودي از سرزمينهاي
اشغالي خارج خواهند شد.
به اعتقاد شما اگر يهوديان تندرو , تهديدات خود را در قبال مسجد الاقصي
عملي سازند , اين اقدامات چه تاثيري بر روند آرام سازي كنوني در فلسطين
خواهد داشت
ث يادآوري مي كنم اينگونه تهديدات قبل از اين نيز وجود داشته و چنانچه آنان
در عملي ساختن تهديدات جديد موفق شوند , بايد در انتظار فشارها و تهديدات
جدي تري باشيم . در حال حاضر 15 سازمان تندروي يهودي غير دولتي براي
تسلط بر مسجد الاقصي فعاليت مي كنند. اما ما قدس را خط قرمز ونماد آرمان ,
عزت و كرامت خود مي دانيم , قدس سومين حرم شريف و پايتخت معنوي يك و
نيم ميليارد مسلمان جهان است . بنابراين هرگونه تجاوز به ساحت مقدس مسجد
الاقصي نه تنها به منزله پايان آرامش موجود خواهد بود بلكه به معناي آغاز
سومين انتفاضه اي خواهد بود كه قطعا به فلسطين محدود نخواهد شد و جهان
اسلام را فرا خواهد گرفت .
من از طريق اين روزنامه وزين تمامي مسلمانان را به عمل به مسئوليت و
تكليف شرعي و مدني خود در قبال نخستين قبله مسلمانان و سومين حرم شريف
دعوت مي كنم .
حماس درصدد تبديل شدن به يك حزب سياسي نيست
و اصولا در شرائط حضور صهيونيستها در فلسطين , امكان
چنين تغييري وجود ندارد. ولي ما درحال انجام يك
حركت تاكتيكي در روند مبارزه هستيم .
فوت عرفات نقطه عطفي در روند قدرتمند شدن جناح
سازشكار ساف محسوب مي شود و روي كار آمدن
چهره اي مانند ابومازن كه به شدت با نظامي شدن
انتفاضه مخالفت دارد , در همين راستا قابل تامل است
