جواد محدثي
كنون محرم است و ماه « درس » ها و يادآن حماسه هاي جاودان ,
حماسه شهادت حسين و ياوران او دوباره زنده مي شود , و درس هاي تازه و
پيام هاي ماندگار به رهروان عز و افتخار مي دهد.
باز هم فصل عزاي حسيني , ايام عشق ورزي به خاندان پيامبر ,
روزهاي همدلي با عترت رسول الله , موسم اشك فشاني در سوگ
عزيز زهرا و سيد الشهدا (ع ) فرا رسيده است . باز هم « محرم »
است , فروردين جان ها و بهار ايمان ها.
محرم , ماه پاسداري از حرمت انسان و حريم قرآن است , ماه
بيداري وجدان ها , ماه شكفتن شكوفه هاي عزت و آزادگي , غيرت و
مردانگي , ظلم ستيزي و عدالت خواهي .
محرم كه مي رسد , حال و هواي تازه اي با خود مي آورد , خانه ها
و مساجد و تكيه ها , روح تازه اي مي گيرد , جوامع شيعي به عطر
عاشورا معطر مي شود , دل هاي عاشقان , بي قرار كربلا مي شود ,
پرچم هاي سياه و لباسهاي مشكي و كتيبه هاي عاشورايي , نسيم
روح بخش حسين بن علي (ع ) را در هر كوي و برزن جاري مي سازد ,
نام اباعبدالله (ع ) و ياد كربلا و عاشورا به يادها مي آورد كه : « هر روز
عاشورا و همه جا كربلاست . »
« دسته هاي عزاداري » , گردان هاي عاشورايي است كه به نداي
« هل من ناصر » فرزند فاطمه , « لبيك » مي گويد.
« مجالس سوگواري » , پايگاههاي نشر و گسترش فرهنگ
عاشورا است .
« ذاكران حسيني » , پيوند دهندگان دل هاي عاشق به
امام حسين (ع ) اند.
« مبلغان ديني » , پيام رسانان نهضت كربلا به اقشار جامعه اند.
« بيرق هاي عزا » , نشانه اهتزاز عقيده وايمان بر بام زمانه و
تاريخ است .
« اشك هاي ماتم » , شستشو دهنده دل و صفا بخش جان
عاشقان است .
« هيئت ها و حسينيه ها » مراكز امدادرساني و پشتيباني از
دلسوختگان اهل بيت و دلباختگان حريت و آزادي است .
« شاعران عاشورايي » تغذيه كنندگان روح مشتاق به تعاليم
خاندان رسالت اند.
راستي كه حسين بن علي « ع » چراغ هدايت و كشتي نجات و
پيشواي حماسه و امام عزت و افتخار است و فرياد عزت بخش و
بيداري آفرين او در عاشوراهاي زمان و در كربلاي زمين و در
سراسر دنيا كه مظلومان آگاه با ستمگران جبار مبارزه مي كنند (كه
انتفاضه فلسطين يك نمونه از آن است ) همچنان به گوش مي رسد.
دانشگاه حسيني , همواره داوطلب ورود مي پذيرد.
در اين دانشگاه , استاد , « حسين » است ودرس , « ايمان » و
« ايثار » و « عزت » و « افتخار » . مدت آن تا هميشه است و شعبه هاي
آن در همه جا , حتي در همه خانه ها داير است و هيچ شرط سني
ندارد , فقط عشق مي خواهد و معرفت . از برنامه هاي اصلي اين دوره
هم « امر به معروف و نهي از منكر » و تلاش براي اصلاح جامعه و
مبارزه با مفاسد است . به آنان كه با رتبه عالي و امتياز بالا فارغ
التحصيل اين دانشگاه مي شوند , مدرك « شهادت » داده مي شود.
درسهاي عاشورا متنوع و فراوان است .
شاگردان اين مكتب , هم بايداين درس ها را خوب فرا گيرند , هم
به فرزندان و نسل هاي آينده ياد بدهند , هم به زبان هاي ديگر ترجمه
كنند. برخي از اين درسها از اين قرار است :
زندگي و عمر , فرصت كسب رضاي خداست , پس در همه
حال بايد در پي آن بود.
براي عقيده و حق , بايد فداكاري كرد و جان باخت تا
جاودانه شد.
مرگ شرافتمندانه , حيات ابدي است و زندگي با ذلت , مرگ
تدريجي است .
مرگ , پل عبور به سوي آخرت است و آن سوي پل , بهشت يا
دوزخ , نتيجه عمل و انتخاب ماست .
در دوران حاكميت جور و جهل , بايد با سلاح شهادت و
خون , ظالم را شكست داد و پرده جهل را دريد , چرا كه بي تفاوتي
گناه است .
اگر پيشوايي امت را تبهكاران بي دين بر عهده بگيرند , اسلام
از بين مي رود.
امر به معروف و نهي از منكر , رسالت دينداران و استمرار
خط امامت و نبوت است .
مسلمان حق ندارد در برابر فساد و بدعت و تحريف , سكوت
كند و سازش نمايد.
جز حاكم به قرآن و متعهد به دين و قائم به قسط و خود
ساخته و رباني , كسي حق زمامداري بر مسملين ندارد.
مرگ با عزت بهتر از حيات ذليلانه است .
شعار عاشوراييان در مقابل تهديد مستكبران و جباران ,
« هيهات منا الذله » است .
انسان اگر به خدا و قيامت هم ايمان نداشته باشد , بايد
« آزاده » باشد.
تكيه گاه و مولي و سرپرست مومن در همه حال و در هرجا
« خدا » ست .
فرهنگ عاشورا , فرهنگ « شهادت طلبي » , « ايثار » و
« مقاومت » است .
با ستمگران زورگو , نه سازش نه تسليم , نبرد تا شهادت !
مبارزان راه خدا , چه بكشند و چه كشته شوند , پيروزند.
مرگ در راه عزت و افتخار , حيات ابدي است و شهيدان ,
زندگان جاويدند.
مدعيان مسلماني بسيارند , اما صحنه امتحان , صادقان و
مدعيان دروغين را نشان مي دهد.
قيام براي خدا شكست ندارد و شهادت , نوعي پيروزي
است .
بايد تابع « تكليف » و در پي انجام « وظيفه » بود , هر چه كه
باشد! و هر جا كه باشد!
آنكه به وظيفه عمل كند , چه فاتح شود و چه شكست بخورد ,
پيروز است .
شكم هاي پرشده از حرام , دلها را سنگ و گوش ها را از
شنيدن حق , كر مي سازد!
خواص و چهره هاي شاخص اگر در مقاطع حساس به وظيفه
عمل نكنند , جامعه اي را به ذلت مي كشند.
رفاه طلبي و دنيا زدگي , مانع عمل به تكليف و پيروي از حق
مي شود.
شيعه حسين « ع » هرگز با دشمن اسلام و مسلمين , سازش
نمي كند و عزت خود را نمي فروشد.
اصلاح طلبي واقعي , جهاد با فساد و ظلم و تلاش براي
كاستن از گناه در جامعه است .
خون و شهادت , سلاحي برنده و دشمن شكن است .
خون بر شمشير پيروز است .
هر روز عاشوراست , همه جا كربلاست , و همه ماه ها محرم
است .
عزاداري , رمز بقاي حماسه عاشورا است و سلاح اشك ,
فرياد مظلوميت است .
فلسفه قيام عاشورا , احياي دين و ترويج نماز و گسترش
معنويات و مبارزه با منكرات است .
اينها گوشه ها و نمونه هايي از درس ها , و پيام ها و عبرت هاي
عاشورا است كه از سخنان سيد الشهدا و قيام و شهادت او و
بازتاب حماسه كربلا در تاريخ به دست مي آيد.
عاشورا مكتب است و دانشگاه . حسين « ع » معلم است و
شيعيان عزادار , شاگردان او.
خدا كند كه در « كلاس عاشورا » , از مردود شدگان نباشيم و
درس هاي عاشورا را از ياد نبريم
چشم اميدمان به شفاعت و عنايت توست ... يا اباعبدالله !
|
ناگفته هايي از سفر حج
|
نقدي بر عملكرد مسئولان سازمان حج و زيارت
قسمت دوم مرتضي نجفي قدسي
رفع موانع زيارت بقيع
در همين جا شايسته است اين نكته را اضافه كنم كه يكي از مسائلي كه
بايد بين مسئولان حج و زيارت ايران و عربستان بحث شود و به توافقي
ضابطه مند و قاعده مند مورد توافق طرفين بطور مكتوب برسد , بحث زيارت
بقيع است , عشق به زيارت بقيع و قبور پاك ائمه هدي (ع ) در قلب هر شيعه و
زائر ايراني است , اگر قرار باشد زائر ايراني با اين هزينه سنگين به عربستان
برود و اصلا موفق به زيارت بقيع نشود , او تا آخر عمر احساس مي كند كه
سفرش ناقص است , كمااينكه امسال در اثر تصميمات خودسرانه متوليان
بقيع بسياري از زنان زائر نتوانستند حتي بقيع را از پشت ميله ها ببينند كه اين
موضوع مورد اعتراض مسئولان ايراني و بعثه رهبر معظم انقلاب قرار گرفت
و پس از گفتگوي آقاي مسجد جامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي
كشورمان با وليعهد عربستان و نامه حجت الاسلام والمسلمين ري شهري به
ايشان , بنا به دستور امير عبدالله وليعهد عربستان مشكل برطرف شد , ولي
پس از چند روز باز هم شل كن و سفت كن درآوردند , يك روز اجازه
مي دادند , يك روز اجازه نمي دادند , يك روز دير اجازه مي دادند و به هر حال
شرايط براي زيارت بقيع حتي براي مردان بسيار سخت تر شده است و در
قبرستان بقيع تا انسان توقف مي كند كه زيارتنامه اي بخواند , مامورين اداره
دعوت و ارشاد احساس تكليف مي كنند و شروع به حرف زدن مي كنند كه اين
قبور معلوم نيست از آن كيست و زيارت ندارد و شرك است و از اين حرفها!
و كسي نيست به اينها بگويد شما اگر مقرر كرديد يك ساعت درب قبرستان
بقيع را صبحها و يك ساعت عصرها باز باشد , ديگر چكار داريد به اين
حرفها , آيا انسان قبرستان بقيع مي آيد فقط نگاه كند , يا اينكه زيارت كند
البته بنده معتقد به مداحي در چنين فضايي اصلا نيستم , ولي زيارت كردن
حق ماست , اما چندين بار بنده با اينكه انفرادي و بدون سر و صدا و حتي
بيرون قبرستان بقيع هر وقت آمدم بنشينم و زيارتنامه اي بخوانم , مزاحمت
كردند و نگذاشتند ما حداقل وظيفه اي را كه در قبال امامان معصوم (ع )
داريم , انجام دهيم .
به هر حال حقوق زائرين ما فقط مادي نيست , معنوي هم هست , چرا
حج و زيارت ايران در قبال اين مسائل جدي نيست و به توافقنامه اي مقبول
دو طرف منجر نمي شود و اينگونه موضوعات هم ابعاد آن براي سواستفاده
بازمي ماند و هر كس سليقه اي عمل مي كند.
مدت اقامت در عربستان
نكته ديگري كه تذكر آن را به مسئولان حج و زيارت ايران لازم مي دانم
نسبت به مدت اقامت در عربستان است , اولا چرا تدبيري انديشيده
نمي شود تا اين سفر حج لااقل براي آنان كه خواهان هستند , در مدت
كوتاهتري انجام شود مدت اين سفر حدود يك ماه است و سه هفته آن در
مكه و يك هفته در مدينه است , گرچه غالب زائران ايراني ميل دارند كه در
مدينه اقامت بيشتري داشته باشند و يا لااقل بطوري مساوي دو هفته در
مدينه و دو هفته در مكه باشند ولي ظاهرا توجهي به ميل و خواسته زائران
نمي شود و بايد تابع محض تصميمات حج و زيارت باشند.
در اين ميان روزي به چند تن از پزشكان و اساتيد مبرز دانشگاه
برخوردم كه بعد از اعمال حج به نزد آقاي مسجدجامعي وزير ارشاد آمده
بودند و از حج و زيارت گله داشتند كه چرا بعد از گذشت چندين روز از
اعمال حج ترتيب بازگشت آنان را نمي دهند و آنان مجبور هستند به مانند
بقيه يك ماه در عربستان بمانند و حال آنكه بعضي از آنان پزشكان متخصص
و معروفي بودند كه مردم در ايران براي هر يك عمل آنها ماهها در انتظار
هستند نوبتشان برسد , تا اينكه وزير قول مساعد داد به مسئولان حج و
زيارت تذكر دهد تا اين گروه از متخصصين و اساتيد دانشگاهها زودتر از
موعد بتوانند به كشور بازگردند.
دوري محل اسكان زائران ايراني از مسجد الحرام
حال از شكوه هايي كه اين جمع فرهيخته و دانشمند نسبت به محل
اسكان و اغذيه و ديگر مسائل داشتند , مي گذرم چرا كه وضعيت اسكان
تقريبا عموم زائرين مناسب نبود و متاسفانه در ايام حج تمتع , محل اسكان
ايراني ها از مسجدالحرام بسيار دور است و در دورترين نقاط مكه در انتهاي
شارع عزيزيه و خيابانهاي فرعي آن سكونت دارند و همين دوري از حرم
ميزان بهره وري آنها را از حضور در مسجدالحرام و نمازهاي پنجگانه آن كم
مي كند.
شايد بگويند كه براي رفع اين مشكل اتوبوسهايي براي حمل ونقل
زايران ايراني گذاشته ايم و زايران ايراني مي توانند رايگان از اين اتوبوسها
استفاده كنند , اولا اين اتوبوسها در ايام عادي مكه برقرار بودند و از چند روز
مانده به اعمال حج و چند روز پس از آن قريب ده روز خبري از اتوبوسها
نبود و توجيه آنها هم ترافيك سنگين خيابانها بود و اصلا خط اتوبوسراني را
تعطيل كرده بودند , و مهم هم براي زائر همين ايام بود , چون در مواقع عادي
تمام خودروهاي سواري با 2 ريال سعودي از دورترين نقطه مكه ما را به
مسجدالحرام مي رساندند ولي درايام حج و روزهاي شلوغ همين خودروها
15 تا 20 ريال سعودي مي گرفتند و اين مبلغ براي كسي كه بخواهد روزي دو
يا سه مرتبه به مسجدالحرام برود , هزينه سنگيني بود و بنابراين مي توان گفت
حج و زيارت با اين تدبير كه اقامتگاههاي زائران ايراني را در دورترين نقاط
قرار داده بود , عملا حداقل مبلغ سيصد الي پانصد ريال موجودي بابت
كرايه حمل ونقل به زايران ايراني تحميل كرده است , گر چه بعضي از افراد از
اين رقم هم بيشتر پرداخته اند.
اسكان چند برابر ظرفيت در هتلها
در مدينه اقامتگاهها به حرم نزديك بود ولي ظرفيت هتل ها چند برابر
ظرفيت بود , مثلا يك هتل كه ظرفيت 2,5 يا حداكثر سه كاروان را داشت ,
هشت كاروان در آن جا داده شده بود و ديگر آسانسورها اصلا جوابگو نبود ,
هر گاه از حرم مي آمدي , نيم ساعت بايد صبر مي كردي تا آن هم تازه با فشار
به ديگران بتواني سوار آسانسور شوي و همين مسئله چقدر موجب تزاحم و
جدال بين زايران مي شد و حتي كار به كتكاري و فحش و اهانت مي رسيد و
همه اين ها تقصير حج و زيارت ايران بود كه چندين برابر ظرفيت هتل زائر
آورده بود و تازه منت مي گذاشت كه شما را مثلا هتل درجه چند آورده ايم ,
تازه غالب وقتها بعضي از اين آسانسورها خراب بود و زايران ايراني هم كه
اغلب پيرمرد و پير زن هستند , مجبور بودند با چه زحمتي از طبقه دهم براي
صرف غذا به طبقه هم كف بيايند و يا اصلا در اتاق خود محبوس بمانند.
سازمان حج و زيارت چرا همه چيز را مادي مي نگرد و با استفاده از
انحصاري كه براي خود بوجود آورده است و رقيبي را در كنار خود نمي بيند ,
هر بلايي را سر زائر مي آورد , پس معناي خدمت به زائران و حجاج چيست
افرادي از رفقاي ما بودند كه با هفتصد , هشتصد هزار تومان توانسته
بودند از سفارت سعودي در ايران ويزا بگيرند و از طريق كشورهاي همسايه
مانند بحرين و دبي و سوريه به عربستان سفر كنند و جالب آن است كه كل
هزينه آنان با احتساب بليط رفت و برگشت هواپيما , اسكان و پذيرايي معادل
1,700,000, تومان شده بود كه هفتصد هزار تومان آن براي ويزا مصرف
شده بود , ولي زائريني كه از طريق حج و زيارت اعزام شدند هم همين مبلغ
را پرداختند با اين تفاوت كه ويزاي اينها مجاني است و روي ويزاها در
گذرنامه مي نويسند مجانا , يعني به طور طبيعي بايد اين هزينه براي زائرين از
طريق حج و زيارت حداكثر يك ميليون تومان تمام شود , گر چه حج و
زيارت ايران حتي هواپيمايي ايران را هم درانحصار خودش در آورده و نقل
و انتقال زائران آزاد را بر او ممنوع كرده و طبعا پرواز مستقيم از ايران به
عربستان هزينه كمتري دارد تا كساني كه به دبي و يا بحرين مي روند و از آنجا
به عربستان سفر مي كنند , يعني هزينه هواپيماي آنها بيشتر مي شود ولي با اين
وجود نرخ تمام شده براي زائرين آزاد ايراني منهاي پولي كه براي ويزا
جداگانه داده اند عملا با احتساب تفاوت نرخ بليط هواپيمايي ايران و ديگر
كشورها شايد حدود يك ميليون تومان ارزانتر تمام مي شود.
و عجيب آن است كه حج و زيارت ايران نه تنها ادعاي سودآوري
نمي كند بلكه ادعاي خسارت هم دارد. خوب در اينجا بايد بررسي كند كجاي
جيبش سوراخ است و اگر درز سوراخ را بگيرد , انشاالله پولدار مي شود! تا
بتواند بهتر از اين ها و شايسته تر از اينها به زائرين كمك كند! بنده اگر بخواهم
به جزئيات و اشكالات بپردازم , حرف بسيار است , هر كدام از زائران ايراني
خود گواه صادقي هستند كه از عملكرد حج وزيارت نه تنها اعلام رضايت
نداشته , بلكه تاثيرات منفي اين نوع عملكرد در آنان چه بسا موجب بدبيني
آنها به كل نظام شده و اثرات سو آن تا مدتها باقي بماند.
دولتي برگزار كردن حج و عمره
همه شنيده ايم مسئولان حج و زيارت بارها در مصاحبه ها اعلام كرده اند
كه حج و زيارت قصد سود و انتفاع مادي ندارد و صرفا انگيزه خدمت
رساني دارد و حتي اقوالي را هم به طور رسمي و غيررسمي مطرح مي كنند كه
رهبر معظم انقلاب بر دولتي برگزار كردن حج و عمره تاكيد دارند و از باب
اطاعت امر ايشان است كه ما نمي توانيم دراين خصوص به بخش خصوصي
ميداني بدهيم چون صلاحديد ايشان است , گر چه تاكنون در اين خصوص
رسما و علنا هيچ سخني و موضعي نه در بيانات رهبر معظم انقلاب و نه
احكام صادره از سوي ايشان وجود ندارد و حتي مسئولان دولتي هم در حد
رئيس جمهوري و يا وزير ارشاد كه سازمان حج به تعبيري زير نظر اوست ,
موضع صريحي نداشته اند كه خواهان دولتي برگزار كردن حج و عمره باشند ,
در عين حال فرض را بر صحت اين مطلب مي گذاريم كه بزرگان نظام راي بر
دولتي برگزار كردن حج دارند. آيا اين به چه معنا است جز اينكه حج با نظم
بيشتر و با تدبير بهتري كه اين سفر معنوي صورت كسب پيدا نكند و متوليان
انگيزه انتقاع مادي نداشته باشند و غير انتفاعي به معناي واقعي برگزار شود
وحتي سعي در سهل الوصول بودن و كم خرج و سالم بودن آن داشته باشند و
خلاصه اينكه هزينه اين سفر تقليل يابد و كيفيت خدمات به حجاج افرايش
يابد , معناي دولتي كردن چون دولت انگيزه انتفاع ندارد وقصد خدمتگزاري
دارد طبعا غير از اين نمي تواند باشد.
مسلما اگر چنين باشد , اين خواسته عموم خواهد بود و كسي با آن
مخالفتي ندارد. سئوال اين است كه اين ادعا تا چه حد با واقعيت منطبق
است آيا واقعا اين سفر با هزينه كم و حداقل آن برگزار مي شود و يا بالعكس
تا آنجايي كه ممكن است تمام هزينه ها را به حد اعلايي كه امكان دارد ,
مي گيرند البته به اسم دولت , اما نه به كام دولت و نه به نفع مردم , بلكه به
جيب عده اي خاص كه طرف قرارداد با شركت هاي سعودي هستند و
متاسفانه هيچ نظارتي هم بر آنها نمي شود , اما شعار حج ارزان و خدمت به
حجاج سر مي دهند و حال آنكه اينها با واقعيت فاصله زيادي دارد.
بنده طرفدار بخش خصوصي نيستم اما بخش خصوصي اين امتياز را
دارد كه در فضاي رقابتي كردن , هر مديري سعي مي كند براي جذب مشتري
اولا قيمت پائين تري بدهد و ثانيا خدمات بهتري ارائه كند ولي حالا اگر
سازماني مثل حج زيارت خودش فعال مايشا باشد , همه راهها را به روي
ديگران ببندد به اسم دولت , بعد عده اي خاص به عنوان نمايندگان حج و
زيارت ايران قراردادها را با شركتهاي سعودي طوري ببندند كه نفع مردم در
كار نباشد , اين اسمش دولت و خدمت به مردم نيست , اين اسمش ظلم به
مردم است !
شايد بپرسند شما بر چه اساس اين حرفها را مي زنيد بنده مي گويم
تمام قراردادها و بخش هاي اقتصادي حج و عمره نياز به بررسي و بازرسي
دقيق دارد و از ميان موارد زيادي كه وجود دارد تنها يك شاهد مثال مي آورم
و آن هزينه گوسفند قرباني حجاج است , بقيه را تو خود حديث مفصل
بخوان از اين مجمل .
يكي از مسائلي كه بايد بين مسئولان حج و زيارت ايران و عربستان بحث
گردد و به توافقنامه اي مقبول طرفين منجر شود , بحث زيارت بقيع است , كما
اينكه امسال در اثر تصميمات خودسرانه متوليان بقيع بسياري از زنان زائر
نتوانستند قبور پاك امامان را حتي از پشت ميله هاي بقيع ببينند , تا چه رسد
زيارت كنند!
محل اسكان زائران ايراني در سفر حج از مسجدالحرام بسيار دور است و
همين دوري از حرم , ميزان بهره وري آنها را از حضور در مسجدالحرام و
شركت در نمازهاي پنجگانه آن كم مي كند
اگر سازماني مثل حج و زيارت , خودش فعال مايشا باشد و همه راهها را
به اسم دولتي كردن حج به روي ديگران ببندد و بعد عده اي خاص قراردادها
را با شركتهاي سعودي طوري ببندند كه نفع مردم در كار نباشد , اين اسمش
دولت و خدمت به مردم نيست , اسمش ظلم به مردم است !
آيا واقعا سفر حج با هزينه كم و حداقل آن برگزار مي شود يا بالعكس تمام
هزينه ها را به حد اعلايي كه امكان دارد مي گيرند ! البته به اسم دولت , اما نه
به كام دولت و نه به نفع مردم !
در مدينه هشت كاروان را در هتلي كه حداكثر ظرفيت سه كاروان را داشت ,
جا داده بودند بطوري كه آسانسورها اصلا جوابگو نبود و همين موضوع
اسباب تزاحم و جدال بين زائران مي شد , در حالي كه مقصر واقعي سازمان
حج و زيارت بود
| |