روزنامه جمهوري اسلامي 13/11/1383 صفحه جبهه و جنگ

پيام حضرت آيت الله العظمي نوري همداني به سيزدهمين كنگره شعر دفاع مقدس
* و خاكريز نشانم نداد جايش را
شعر
سروده هاي شعراي شركت كننده در سيزدهمين كنگره شعر دفاع مقدس (1 )
پيام حضرت آيت الله العظمي نوري همداني به سيزدهمين كنگره شعر دفاع مقدس


حضرت آيت الله نوري همداني از مراجع عظام خطاب به سيزدهمين كنگره شعر دفاع مقدس پيامي صادر فرمودند , مشروح اين پيام بدين شرح است :
بسم الله الرحمن الرحيم
يكي از هنرهايي كه مورد تشويق و تقدير اسلام قرار گرفته است اشعار هدفدار است اشعاري كه در بردارنده مطالب حق و آموزنده و متعالي است و اين موضوع به اندازه اي در نظر حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله ارزشمند است كه فرمودند :
« ان من الشعرلحكمه » يعني برخي از اشعار حكمت است , « حكمت » يعني عبارتي كه بيانگر اصول و ارزشهاي اسلامي است , هنگامي كه اين تعبير را در كنار اين آيه قرآن : « ادع الي سبيل ربك بالحكمه و الموعظه الحسنه » يعني : « اي پيغمبر مردم را بوسيله حكمت و موعظه نيكو به سوي خداوند دعوت كن » قرار ميدهيم براي ما روشن مي شود كه اشعار پرمحتوا و هدفدار يكي از وسائل تبليغ اسلام و ارزشهاي اسلامي است و لذا اولياي بزرگ اسلام همانطور كه علماي راستين اسلام كه در عرصه علم و دانش با تحقيق و ابتكار و تاليف و تصنيف گامهاي برجسته اي برمي داشتند را مورد تكريم قرار مي دادند و از جايگاه بلند آنها سخن مي گفتند و از جهادگران اسلامي تمجيد به عمل مي آوردند و آنان را به وسيله عزت و اقتدار اسلام معرفي مي كردند.
در عرصه شعر و شاعري نيز از كميت ها و دعبل خزاعي ها و سيدحميري ها و فرزدق ها , تمجيد فراوان به عمل مي آوردند و اشعار آنها را مورد تحسين قرار مي دادند و آنها را زبان گوياي اسلام معرفي مي نمودند و با دادن جايزه ها و خلعت ها جايگاه بلند آنان در جامعه اسلامي را روشن مي ساختند.
يكي از شعراي معروف زمان حضرت صادق عليه السلام مردي به نام « سفيان ابن مصعب عبدي » است او قصيده اي در حقانيت خلافت حضرت امير مومنان عليه السلام سرود و آن را در محضر مبارك امام صادق عليه السلام خواند حضرتش پس از تحسين فرمودند : اي گروه شيعه « اشعار عبدي » را به فرزندان خود بياموزيد كه او حق را در اشعار خود روشن و مجسم ساخته است .
اشعار كميت و دعبل خزاعي و فرزدق و عبدي و سيدحميري و امثال اين شعراي بزرگ و حق شناس در آن عصر تاريك كه حكومت و فرمانروايي مسلمانان در دست ستمگران جبار بني اميه و بني عباس بود در شناساندن حقانيت و ولايت اهلبيت عصمت عليهم السلام و حكام ستمگران زمان يك تشكيلات تبليغاتي نيرومند و موثر بود كه در مجامع و محافل خوانده مي شد و سينه به سينه نقل مي شد و به همه گوشها مي رسيد و دهان به دهان ورد زبانها مي گرديد حتي مادران در كنار گهواره فرزندان خود آنها را زمزمه مي كردند و پدران به كودكان خود در خانه ها و معلمين به شاگردان خود در مكتب ها و مدرسه ها مي آموختند و اين كودكان و جوانان با همين مفاهيم رشد مي كردند و در دلشان سطرهاي نوراني محبت و عشق به محمد و آل محمد عليهم السلام نقش مي بست امروز نيز ادبيات و ابتكارهاي ذوقي و هنري شاعران متعهد به اسلام و وفادار به انقلاب بسيار موثر و قابل تمجيد و تقدير است .
شعرهاي پرمحتوايي كه در رابطه با نهضت مردم مسلمان و متعهد ايران كه با رهبري و روشنگري نابغه دوران و نادره روزگار فقيه دردآشنا و آگاه به اوضاع زمان و مدير و مدبر و شجاع و با اخلاص امام خميني اعلي الله مقامه تحقق يافت و يك رژيم ظالمانه استبداد را نابود و بساط استعمار و استكبار را از ايران قلع و قمع كرد و بجاي آن نظام اسلامي را برقرار ساخت و چهره اسلام ناب را به دنيا نشان داد و موج اسلام خواهي را در دنيا به حركت درآورد و فرهنگ جهاد و شهادت طلبي را احيا كرد و با بكار گرفتن فرهنگ جهاد و حماسه آفريني در مدت 8 سال دفاع مقدس عزت و اقتدار براي ايران اسلامي بوجود آورد و خدمات و راهگشائيهايي كه انقلاب اسلامي براي بشريت و مردم متعهد ايران اسلامي ايجاد كرد بسيار مهم و چشمگير و عبرت آموز بود و در اين ضمن شاعران و اديبان متعهد در تمام اين زمينه ها اشعار جالب و آموزنده فراواني گفته اند كه جزاهم الله خيرا همه آنها قابل تقدير است .
بنده هر چند توفيق حضور در آن مجمع محترم را پيدا نكردم ولي به يك به يك آن عزيزان و اديبان متعهد سلام مي رسانم و توفيق بيشتر آنها را در سرودن اشعار به منظور زنده نگاه داشتن جهاد و ياد مجاهدان اسلام و شهداي گرانقدر از خداوند متعال مسئلت مي نمايم .
ضمنا يك قطعه از اشعار خود را كه در رابطه با دفاع مقدس و وضع جبهه هاي نبرد حق عليه باطل است سروده ام ـ هر چند آن را كوچكتر از آن مي دانم كه در كنار اشعار شما قرار بگيردـ تقديم محضر محترمتان داشتم .
وفقكم الله تعالي
اللهم ايدالاسلام والمسلمين
حسين نوري همداني

و خاكريز نشانم نداد جايش را




گزارشي از سيزدهمين كنگره سراسري شعر دفاع مقدس (اهواز ـ طلائيه )
سيزدهمين كنگره سراسري شعر دفاع مقدس يابود نابغه دفاع مقدس ; سردرار سرلشكر پاسدار حسن باقري و گراميداشت ياد و خاطره پنج شاعر سفر كرده , و با حضور شعرا دفاع مقدس , مسوولان لشكري و كشوري به مدت سه روز از هشتم تا دهم بهمن ماه در اهواز و منطقه عملياتي طلائيه برگزار شد.
از ويژگي هاي برجسته كنگره سيزدهم , برگزاري آن در فضاي معنوي آكنده از عطر شهدا بود , به طوري كه تعداد زيادي از مسوولان و شعرا به اتفاق بر تاثير عميق برگزاري اين گونه برنامه ها در فضاهاي معنوي دوران دفاع مقدس به ويژه طلائيه تاكيد داشتند.
به گفته تعدادي از شاعران حاضر در كنگره , مسئولان برگزار كننده برنامه هاي مرتبط با دفاع مقدس مي توانند با برگزاري برنامه ها در چنين فضايي در جهت نهادينه كردن فرهنگ ايثار و شهادت گامهاي موثري بردارند.
از نكات جالب توجه اين كنگره به ويژه روز دوم و سوم كه در منطقه عملياتي طلائيه برگزار شد , نجواي جمعي از ميهمانان با شهداي آرميده در طلائيه بود كه به عينه تاثير حضورشان در اين مكان مقدس مشهود بود.
در مراسم افتتاحيه اين كنگره كه هشتم بهمن در تالار مهر لشكر 92 زرهي اهواز برگزار گرديد , پس از تلاوت آياتي از قرآن كريم و پخش سرود جمهوري اسلامي و قرائت پيام حضرت آيت الله العظمي حسين نوري همداني از مراجع تقليد قم به سيززدهمين كنگره شعر دفاع مقدس توسط به حميد حسام , مسئول برگزاري كنگره , مدير كل بنياد حفظ و نشر ارزشهاي دفاع مقدس استان خوزستان طي سخناني مقدم شعرا و ميهماناني كه از سراسر كشور جهت شركت در اين كنگره حضور پيدا نمودند را گراميداشت و از همه مسوولاني كه در برگزاري اين مراسم همت نمودند تشكر و قدرداني نمود.
در ادامه عده اي از شعرا از جمله استاد حميد سبزواري , عباس براتي پور , آخرين سروده هاي خود را براي شركت كنندگان در كنگره قرائت كردند.
پيش از اجراي اين برنامه هاي ياد شده , برنامه هايي چون پخش تيزر و آرم اصلي كنگره , خير مقدم دبير اجرايي و ميان برنامه تصويري ويژه شاعران سفر كرده نيز اجرا شد.
در روز دوم كنگره كه در منطقه طلائيه و در حسينيه حضرت عباس (ع ) در جوار مزار پنج شهيد گمنام دفاع مقدس برگزار شد , طي مراسم معنوي با حضور شعرا و مسئولين لشكري و كشوري از جمله آيت الله شفيعي , نماينده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبري , سردار باقرزاده رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس , سردار كاظميني فرمانده لشكر 7 ولي عصر , و فرمانده ارشد سپاه در منطقه جنوب , پرچم حرم امام حسين (ع ) بر مناره حسينيه حضرت عباس (ع ) ـ محل برگزاري كنگره ـ برافراشته شد و از لوح يادمان كنگره در منطقه پرده برداري گرديد. سپس سردار سرتيپ پاسدار ميرفيصل باقرزاده , ضمن آشنا ساختن ميهمانان كنگره با منطقه , عمليات خيبر و حماسه مقاومت رزمندگان اسلام در طلائيه و جزيره مجنون را تشريح نمودند. از نكات جالب توجه روز دوم كنگره اسكان ميهمانان در سنگرهاي اجتماعي احداث شده در طلائيه بود. در اين روز ضمن شعر خواني عده اي از شعراي مدعو , سردار باقرزاده , رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس با گراميداشت ياد و خاطره شهداي هشت سال دفاع مقدس و تجليل از ايثارگريهاي آنان و ضمن تاكيد بر تبيين و انتقال ارزشهاي دفاع مقدس اظهار داشت :
انتخاب چنين مكانهايي براي برگزاري برنامه هاي مرتبط با دفاع مقدس به ويژه كنگره شعر , انتخاب خوبي بود , هر چند ممكن است نقائصي داشته باشد , اما روح حاكم بر اين كار عظمت دارد.
سرتيپ پاسدار باقرزاده گفت : سرودن اشعار بلند حماسي در وصف مردان آسماني نيازمند برخورداري از حال و هواي مردان آسماني است و اين انتخاب نيز (اهواز و طلائيه ) براي برگزاري كنگره سيزدهم بي مناسب با اين حال و هوا نيست .


رئيس بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس ادامه داد : آن خطي كه تصور مي شد شكسته نشد امروز شاعران با حضور در اين كنگره اين خط را شكستند و نشان دادند , مي توان با كمترين امكانات , عميق ترين معارف الهي را به گوش مخاطبان رساند. هدف از برگزاري كنگره سيزدهم در اين ميان ترك هياهوي شهرها و بازگشت به حال و هواي جبهه و مناطق جنگي بود.
همچنين در سومين روز كنگره كه اختتاميه كنگره محسوب مي شد ضمن شعرخواني عده اي از شاعران مدعو از جمله سركار خانم سيمين دخت وحيدي , حبيب اله معلمي (شاعر شعرهاي حماسي دفاع مقدس ) , سرهنگ پاسدار حميد حسام معاونت ادبيات بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس و مسوول برگزاري كنگره شعر , اظهار داشت : رويكرد جديدي در بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس روي داده است و بنياد در برگزاري برنامه هاي مرتبط با دفاع مقدس سعي دارد علاقه مندان و اقشار مختلف مردم را به فطرت پاك و زلال دوراني برگرداند و توجه دهد كه متاسفانه فقط به لفظ از آن دوران ياد مي كنيم و كمتر با آن مانوس هستيم بنابراين بايد با بازگشت به آن فضا , فرآورده هاي شعري شاعران تاثيرگذارتر باشد.
معاونت ادبيات بنياد گفت : دومين هدف ما مراوده بيشتر شاعران نسل گذشته و پيشكسوت شعر دفاع مقدس با نسل جوان بود و همانطوريكه همه ديديم در اين كنگره شاعراني حضور داشتند كه دوران جنگ را نديده بودند و اين امر بهترين ابزار براي فرهنگ سازي است .
مسوول كنگره سيزدهم ادامه داد : توجه به پيشكسوتان هدف سوم ما بود و امسال از پنج تن از شعراي سفر كرده يادي نموديم . از طرف ديگر ما بايد به پيشكسوتان بعنوان سرمايه هاي اصلي اين فرهنگ توجه بيشتري داشته باشيم .
در پايان از احمد زارعي , نصرالله مرداني , تيمور ترنج , سيد حسن حسيني , عزيزالله زيادي و ابوالفضل سپهر بعنوان شعراي سفر كرده تجليل شد و لوح يادبودي به خانواده هاي آنها تقديم گرديد.
در بخش تقدير ويژه نيز سيمين دخت وحيدي , حبيب الله معلمي و حاج صادق آهنگران هدايايي دريافت كردند.
در بخش برترين آثار نيز سجاد عزيزي آرام , عبدالرضا كوهمال جهرمي , نجمه زارع , اسماعيل محمدپور , صالح نمازي زاده , كبري موسوي بعنوان شاعران برترـ اول تا ششم ـ معرفي شدند.
همچنين از ابراهيم سنايي شاعر خوزستان نيز تقدير به عمل آمد.
در ضمن در اين كنگره لوح عفاف از طرف رياست عالي بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس , سردار سرتيپ پاسدار مير فيصل باقرزاده به پروانه نجاتي از شيراز ـ مريم شادي از بندرعباس ـ معصومه كاظميان از خرم آباد ـ نفيسه نعمتي ـ محبوبه نجفي از روزنامه سياست روز و مريم زبان دان عكاس خبرگزاري جمهوري اسلامي اهدا گرديد. لازم به ذكر است اشعار شاعراني كه در اين سه روز به شعر خواني پرداختند در صفحات آتي جبهه و جنگ به چاپ خواهد رسيد.
طلائيه ـ حسين ذكريائي
حميد حسام : بنياد حفظ آثار در برگزاري برنامه هاي مرتبط با دفاع مقدس سعي دارد , علاقه مندان و اقشار مختلف مردم را به فطرت پاك و زلال دوراني برگرداند و توجه دهد كه متاسفانه فقط به لفظ آن دوران ياد مي كنيم و كمتر با آن مانوس هسيتم
سردار باقرزداد : سرودن اشعار بلند حماسي در وصف مردان آسماني نيازمند برخورداري از حال و هواي مردان آسماني است و اين انتخاب نيز (اهواز طلائيه ) براي برگزاري كنگره سيزدهم بي مناست با اين حال و هوا نيست

شعر
سروده هاي شعراي شركت كننده در سيزدهمين كنگره شعر دفاع مقدس (1 )


آواز رنگين كمان
براي برادرم سردار شهيد حسنعلي رحمانيان كه بهار 1362 در دشت هاي فكه گم شد
عبدالحميد رحمانيان
يك نگين بود , يك ناگهان بود , خنده اش مثل آب روان بود
مهرباني كه موج صدايش , نقش ديوارهاي جهان بود
بي صدا , بي تپش , بي ترانه , مي فشاند آتشي دانه دانه
هان ببخشيد اگر مي نويسم , گريه اش از خدا هم نهان بود
شب اسير مناجات و جذبه , روزها با خودش قهر مي كرد
مهر و قهري صميمي به دل داشت , حالتش حالت شاعران بود
گاه سبز و آبي و ارغواني , گاه باران و گاه آفتابي
گاه تلفيقي از نور و باران , يعني آواز رنگين گمان بود.
مثل گل هاي حيرت دميده , مثل مجنون ليلي نديده
خوش تر از آهوان رميده , روي مين هاي صحرا روان بود
نازم آن پاي آهونشانش , زلف آشفته ي ارغوانش ـ تاب مي خورد در باد و باران , يعني از جنس گلگون تنان بود
جمعه ها حال احرام و حج داشت , دائما انتظار فرج داشت
برلبش بانگ الغوث الغوث , ناله اش الامان الامان بود
آتش آوارها طرح يخ شد , باغ مردم دچار ملخ شد
ما در انديشه ي خوشه چيني , او در انديشه ي آسمان بود
كو بلنداي باغ بلورش , سايه ي دست ايمان غرورش
كيست آيا شبيه حضورش , يا مگر مي توان مثل آن بود !
غيرت كربلا
شهاب شهابي
آسمان ! من پرم را نياورده ام
خنده ي آخرم را نياورده ام
گرچه از شهر ققنوس ها مي رسم
بوي خاكسترم را نياورده ام
من كه از غيرت كربلا آمدم
از خجالت سرم را نياورده ام
باز تابوت بر شانه هاتان تهي ست
باز من پيكرم را نياورده ام
خواستم يك غزل دل ببارم , ولي
حيف شد , دفترم را نياورده ام
سرفه
سيدمصطفي ميرعبدالله
سلام , خسته نباشيد , دوستان ! ... سرفه
هميشه سفره تان غرق آب و نان ... سرفه
سلامتي به وجود شما گوارا باد
صداي خنده تان به بيكران ... سرفه
هواي ناحيه ي ذهن هايتان , شرجي
چكاوكي به ميان گلويتان ... سرفه
ترانه ها شما عاشقانه و شيرين
شلال گيسوي اشعارتان روان ... سرفه
غرور , سايه ي همواره ي شما بادا
نگاه تان به فراسوي آسمان ... سرفه
حرير خواب شمالله سرفه ... گرم و نرمينه
لباس روح شمالله سرفه ... پرنيان ... سرفه
و سرفه سرفه ي ممتد , سياه و دردآلود
گرفته است از او اين زمان , امان , سرفه