وقتي كه در هشتم تيرماه سال جاري ارتش اشغالگر آمريكا دولت موقت
عراق را معرفي كرد , كشورهاي جهان و منطقه , برقراري رابطه با اين دولت
ظاهرا عراقي را در دستور كار خود قرار دادند. معمولا هنگاميكه دولت
جديدي در هر كشوري روي كار مي آيد , گذشته از چگونگي روي كار آمدن
آن دولت , اين نياز را دارد كه مورد شناسائي ديگر كشورهاي جهان قرار گيرد.
از اين رو هر دولت جديدي سعي مي كند در مورد كشورهاي ديگر به ويژه
همسايگان خود موضع گيري هاي دوستانه و محتاطانه اي داشته باشد. ولي
اين واقعيت در مورد دولت جديد عراق چندان صدق نمي كند و اين امر
بيشتر به نداشتن نگاه واقع بينانه مسئولان اين دولت نسبت به تحولات
داخلي و خارجي آن كشور بازمي گردد.
يكي از افرادي كه در دولت موقت عراق از ابتداي روي كار آمدن خود
نقشي بسيار منفي در رابطه با كشورهاي همسايه عراق ايفا نموده , حازم
شعلان وزير دفاع اين كشور است كه مي توان گفت بيشتر در نقش وزير جنگ
ظاهر شده است . وزيري كه از ابتداي گرفتن پست در دولت , در مورد
همسايگان خود حالتي تهاجمي داشته و گاه حتي اظهارنظرهايي كرده كه
هيچ ربطي به پست سازماني او نداشته و حتي واكنش وزير امور خارجه اين
كشور را نيز درپي داشته است .
حازم شعلان اولين بار سه هفته پس از انتصابش به عنوان وزير دفاع
دولت موقت عراق در گفتگويي تلفني با روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن
ضمن ادعاي ايجاد دفاتر اطلاعاتي و امنيتي توسط ايرانيها در داخل عراق
گفت : نفوذ ايران از زمان شكل گيري دولت موقت عراق بسيار گسترده و
بي سابقه است . (1 ) وي همچنين يك روز بعد به طور آشكار ايران را به نفوذ در
داخل سيستم حكومت و ادارات عراق متهم كرد . (2 )
در پي اين اظهارات « روژ نوري شاويس » معاون رئيس جمهور عراق
ضمن موضع گيري نسبت به اين سخنان نسنجيده اظهار داشت : چنين
اتهامي بر ضد ايران وارد نيست و ما اين طرز بيان را نكوهش مي كنيم زيرا
مبنايي ندارد و ما مدركي دال بر دخالت كشورهاي همجوار از جمله ايران در
ناآراميهاي عراق در دست نداريم . (3 )
چند روز بعد نيز موفق الربيعي مشاور امور امنيتي عراق نسبت به سخنان
شعلان واكنش نشان داد و گفت كه اين اظهارات شخصي و نشان دهنده
موضع رسمي دولت عراق نيست . (4 )
اياد علاوي نخست وزير موقت عراق نيز در اولين واكنش خود نسبت به
اظهارات حازم شعلان گفت كه سخنان شعلان تحريف شده است . علاوي
علت اين امر را ترجمه غيرصحيح سخنان وي از زباني به زبان ديگر دانست و
گفت : عراق براي روابط خود با ايران اهميت خاصي قايل است و هرگز
نمي خواهد اين روابط دستخوش تنش شود . (5 )
با اين حال شعلان تنها دو روز بعد از اين سخنان علاوي مجددا ادعاهاي
خود را تكرار كرد و گفت كه سلاحهايي كه در داخل ايران وجود دارد در شهر
نجف هم ديده شده و برخي از مجرمان , اين سلاحها را از طريق مرز ايران به
عراق آورده اند(6 ) اما اينبار نيز هوشيار زيباري وزير امور خارجه عراق در
تماسي تلفني خود با آقاي خرازي وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران
از اظهارات شعلان ابراز تاسف كرد و تاكيد نمود كه اين اظهارات موضع
رسمي دولت عراق نيست . (7 )
در همين حال آدام ارلي سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا برخلاف
مقامات ارشد عراقي ضمن تاييد سخنان شعلان اعلام كرد كه از اتهامات
مطرح شده مبني بر دخالت ايران در ناآرامي هاي عراق نگران است و ايران را
نيز تهديد كرد كه دامن زدن به بي ثباتي در اين كشور به نفع اش نيست . (8 )
يك ماه بعد از اولين اتهامات مطرح شده از سوي حازم شعلان به
جمهوري اسلامي ايران , وي بارديگر به تكرار اين اتهامات پرداخت و گفت :
هياتي عراقي كه اخيرا از ايران ديدن كرده 40 درصد از دلايلي كه ثابت مي كند
ايران در امور داخلي عراق دخالت مي كند را به دوستان ايراني ارائه داده
است . (9 )
شعلان در مورد بقيه دلايل خود گفت كه ما 60 درصد از اين اطلاعات را
براي آينده حفظ خواهيم كرد. اين اطلاعات ادعائي هيچگاه از طرف مقامات
ايراني و حتي عراقي مورد تاييد قرار نگرفت . وي كه همچنان بر ادعاهاي
بي مورد خود تاكيد داشت در هشتم تيرماه گذشته نيز براي سومين بار متوالي
پس از روي كار آمدن دولت موقت عراق در گفتگويي با روزنامه الراي العام
چاپ كويت انتقاد و خشم مقامات عراقي را از آنچه وي « دخالت ايران در
امور داخلي عراق » ناميد , ابراز داشت .
وي اينبار نيز بدون ارائه هيچ دليلي گفت : دلايل محكمي داريم كه بتون
آرمه را تكه تكه مي كند . (10 )
اين اظهارات غيرمسئولانه شعلان بارديگر واكنش شديد هوشيار زيباري
وزير امور خارجه عراق را درپي داشت كه گفت : سخنان برخي وزراي عراقي
دردسرساز شده است . او گفت كه در ديپلماسي متعارف دنيا , وزارت خارجه
تنها مرجع بيان كننده موضع كشورها است . زيباري اعلام كرد كه به دستور
اياد علاوي وزراي عراقي جنجال آفرين از اين پس بايد مراقب طرز بيان خود
درباره كشورهاي ديگر باشند . (11 )
با وجود تمامي موضع گيريهاي مخالف توسط مقامات عراقي , وزير
دفاع عراق در چهارمين دور از جوسازي هاي خود عليه ايران در گفتگويي با
خبرنگاران در رم گفت : زماني كه ما مي گوييم برخي تروريستهاي ايراني در
كشورمان حضور دارند نبايد بدان معنا تلقي شود كه ما از خطوط قرمزي كه
در روابط با كشورهاي همسايه داريم , فراتر رفته ايم . او كه اينبار كمي
محتاطانه تر سخن مي گفت , افزود : ما دشمن ايران نيستيم . (12 )
اين اظهارات وزير دفاع عراق , بوش رئيس جمهور آمريكا را نيز وارد
ميدان كرد. وي كه تازه در انتخابات دور دوم رياست جمهوري به پيروزي
رسيده بود به ايران و سوريه هشدار داد كه در امور داخلي عراق مداخله
نكنند . (13 )
شعلان حتي ايران را متهم كرد كه در انتخابات عراق دخالت دارد. در پي
ارائه ليست هاي مختلف توسط احزاب و گروههاي عراقي براي انتخابات
مجلس ملي عراق كه يازدهم بهمن ماه جاري برگزار خواهد شد , شيعيان
عراق نيز ليستي واحد به نام « ائتلاف يكپارچه عراق » ارائه دادند. اين ليست
كه گفته مي شود مورد حمايت آيت الله سيستاني نيز هست , مورد حمله حازم
شعلان قرار گرفت . وي كه هنوز ادعاهاي قبلي خود را نتوانسته بود ثابت كند
و هيچ سندي نيز ارائه نداده بود , ليست ائتلاف شيعيان را يك فهرست
ايراني خواند و مدعي شد كه رهبران سياسي ارائه دهنده اين ليست از ايران
تاثيرپذيرفته اند . (14 )
بدنبال اين ادعا , حوزه علميه نجف اين سخنان را مورد انتقاد قرار داد و
پارلمان عراق نيز وي را به دليل متهم كردن نامزدهاي شيعه احضار كرد و
حتي مخبر كميسيون مجلس موقت عراق اعلام كرد كه شعلان به خاطر وارد
نمودن اين اتهام استيضاح خواهد شد . (15 )
همزمان با اين ادعاي شعلان بود كه عبدالله دوم شاه اردن , ايران را به
دخالت در امور داخلي عراق و تلاش براي تشكيل هلال شيعي متشكل از
شيعيان ايران , عراق و سوريه متهم كرد , اما وي پس از واكنش سران برخي
كشورهاي عرب از اظهارات خود عقب نشيني كرد و گفت : از اظهارات وي
سوتعبير شده است .
در مورد اسناد و مدارك دخالت ايران در امور داخلي عراق كه وزير
دفاع عراق بارها آن را تكرار كرده است سيدعبدالعزيز حكيم رئيس مجلس
اعلاي انقلاب اسلامي در يك گفتگوي تلويزيوني گفت كه ما بارها از
مسئولان دولت موقت عراق خواسته ايم اسناد و مدارك خود را در مورد
ادعاي دخالت كشورهاي همسايه در امور داخلي اين كشور ارائه دهند ولي
تاكنون هيچ سندي نديده ايم . وي اين ادعاها را تنها از جانب برخي
دستگاهها و سازمانهاي دولتي عراق دانست كه افرادشان از باقي مانده هاي
نظام صدام هستند و با همان شيوه هاي دوران رژيم گذشته با اين مسائل
برخورد مي كنند . (16 )
دو هفته پس از آنكه آيت الله سيدعبدالعزيز حكيم از شعلان خواست كه
اگر اطلاعاتي راجع به دخالت ايران يا هر كشور خارجي در امور داخلي
عراق دارد , ارائه كند , وي در گفتگويي با خبرنگاران رسانه هاي گروهي فيلمي
را به نمايش گذاشت كه در آن مردي كه خود را رهبر گروه « ارتش محمد »
معرفي مي كرد گفت كه ايران و سوريه از گروه وي كه عليه دولت عراق
مي جنگد , حمايت كرده اند. شعلان در اين جنجال تبليغاتي خود ايران و
سوريه را تهديد كرد كه اعمال خشونت را به اين دو كشور منتقل خواهد
كرد . (17 )
اكنون ديگر براي تمامي جهانيان اين نوع شگردهاي تبليغاتي نخ نما شده
است . بديهي است اين گونه اعترافات كه معلوم نيست تحت چه شرايطي
گرفته شده است , نمي تواند در مجامع جهاني مورد استناد باشد. اين سند
بزرگ شعلان حتي مورد پذيرش اياد علاوي نخست وزير عراق نيز قرار
نگرفت چرا كه وي همان روز در پاسخ به پرسشي درباره اتهام مجدد شعلان
عليه ايران و سوريه گفت كه اين اتهام يك جنجال تبليغاتي است و تنها
موضع شخصي شعلان است . (18 )
وزير دفاع عراق كه همچنان بر ادعاهاي بدون سند خود پافشاري مي كند
در آخرين ادعاهاي خود اعلام كرد كه زني عراقي كه در سوريه و زيرنظر
ايراني ها آموزش ديده است , تلاش كرده تا او را در دفتر كارش ترور كند . (19 )
اين ادعاي مضحك شعلان نيز تاكنون مورد تاييد هيچيك از اعضاي دولت
موقت عراق قرار نگرفته است . شعلان وزير دفاع دولت موقت عراق در
تازه ترين داستان سرايي هاي خود ادعا كرده كه ايران براي مداخله در امور
داخلي عراق تاكنون يك ميليارد دلار هزينه كرده است . (20 ) اما وي نگفت كه
اين پول هنگفت در كجا و چگونه هزينه شده است .
صرف يك ادعا هيچگاه نمي تواند دليلي بر دخالت كشوري در ديگر
كشورها باشد چرا كه اگر اينگونه بود به راحتي مي توان همين ادعاها را
معكوس نمود. اگر شعلان براي ادعاهاي خود سندي ندارد , حضور بيش از
چهار هزار نفر از افراد سازمان منافقين در عراق بزرگترين سند براي دخالت
عراق در امور داخلي ايران محسوب خواهد شد.
وزير دولتي كه هنوز يك ماه از روي كار آمدنش نمي گذرد وقتي به اين
سرعت و به راحتي كشوري ديگر را متهم به دخالت در امور داخلي خود
مي كند علي الاصول بايد اطلاعات و اسناد دقيق و معتبري در اختيار داشته
باشد و از اوضاع داخلي خود نيز كاملا مطلع باشد. اما هرگاه مقامات ايراني
خواهان ارائه اين اسناد و مدارك شده اند هيچگاه پاسخ روشني داده نشده
است و هميشه گفته شده كه اين اظهارنظر شخصي وزير دفاع عراق مي باشد
و ربطي به دولت ندارد كه البته اين مورد نيز قابل پذيرش نيست و دولت
موقت عراق بايد مسئولانه تر با مسائل خارجي خود برخورد كند.
با اينكه بارها غازي الياور رئيس جمهور اياد علاوي نخست وزير عراق
بر حسن همجواري دو كشور ايران و عراق تاكيد داشته اند اما گويا دستهايي
در كار است كه اين رابطه را از بين ببرند و دو دولت همسايه همچون دوران
رژيم صدام به دشمن يكديگر تبديل شوند. مقامات ارشد عراقي نبايد اجازه
دهند كه تفاهم و نزديكي دو ملت در پشت ابرهاي كينه اي كه ميراث رژيم
صدام و حزب بعث بوده است , پنهان بماند و بايد از وزير تازه كار خود
بخواهند كه يك دوره ديپلماسي بين المللي بگذراند و قبل از وارد كردن
هرگونه اتهامي عليه هر كشوري عواقب سياسي آن را بسنجد هرچند موضع
رسمي دولت موقت عراق در قبال ايران مثبت است اما كارشناسان مسائل
سياسي مي گويند عده اي كه از نزديكي روابط عراق و ايران ناخشنودند و
براي تيرگي اين روابط تلاش مي كنند , عموما از افراد نزديك به سازمان
اطلاعاتي آمريكا يا همسو با سياستهاي رژيم فروپاشيده بعث در عراق
هستند.
دشمني حازم شعلان با جمهوري اسلامي ايران هنگامي روشن تر
مي شود كه نگاهي به اسناد ارتباط وي با رژيم صدام بياندازيم . اين وزير
عراقي طبق اسنادي كه اخيرا در نشريات منتشر شد , از ابتداي دهه 1370 تا
آخرين روزهاي سرنگوني رژيم صدام با نامهاي مستعار براي اين رژيم
جاسوسي مي كرده و در خدمت آن بوده است . شبكه تلويزيوني العالم اولين
بار در دي ماه گذشته يكي از مهمترين و برجسته ترين اين اسناد را فاش كرد ,
اين شبكه , سندي ارائه نمود كه از دستگاه اطلاعات سابق عراق وابسته به
نهاد رياست جمهوري در تاريخ ششم تيرماه 1379 صادر شده و شامل
ليست افسران اعزامي به خارج عراق و ارتباط آن با جاسوسان عراقي مقيم
خارج از كشور است . در اين سند به طور واضع و آشكار نام « حازم كطران
الشعلان » و محل اقامت وي در لندن و نام افسر عراقي رابط وي
« علاالحسين احمد » و مكان ملاقات اين افسر با شعلان در تاريخ هشتم
ارديبهشت ماه سال 1379 در مغرب ذكر شده بود . البته اسناد ديگري هم در
مورد ارتباط شعلان با رژيم صدام وجود داشت كه از ذكر همه آنها خودداري
مي شود و اين اسناد و تعلق خاطر شعلان به رژيم صدام ريشه دشمني وي با
جمهوري اسلامي ايران را نشان مي دهد.
وزير دفاع عراق همچنين اخيرا مبلغ 500 ميليون دلار از بانك مركزي
عراق را با هواپيما به بيروت منتقل كرده است كه احمد چلبي رئيس كنگره
ملي عراق 29 دي ماه گذشته در شبكه العربيه آن را افشا
كرد.
خالدالجشعمي نايب رئيس سازمان حقوق بشر عراق در رابطه با دو
اتهام جاسوسي براي رژيم سابق و خارج كردن 500 ميليون دلار از عراق
توسط حازم شعلان گفت كه اگر اين اتهامات در كميته بعثي زدائي و دادگاه
مفاسد اداري ثابت شود زندگي سياسي وزير دفاع پايان خواهد يافت . (21 )
از ديگر تحليلهايي كه در مورد ديدگاه شعلان عليه ايران مي توان ارائه
داد همسوئي وي با سياستهاي آمريكا در منطقه مي باشد. بايد گفت كه دولت
آمريكا از هر سو جمهوري اسلامي ايران را تحت فشار قرار داده و هدف آن
تضعيف جايگاه ايران در صحنه بين المللي است . اظهارات شعلان نيز با
خواست آمريكا در جهت اعمال فشار بر ايران صورت گرفته است . با توجه
به اينكه در آستانه انتخابات عراق قرار داريم و به احتمال زياد شعلان
مي داند كه بعد از انتخابات از گردونه قدرت كنار گذاشته خواهد شد با اين
گونه خوش خدمتي ها به آمريكائيها انتظار دارد از طريق نفوذ آنان در عراق ,
بارديگر به پستي در آينده دست يابد و همچنين از شر اين دو اتهام بزرگ
خلاص شود. در هر حال اظهارنظر غيرمسئولانه و تحريك آميز عليه
كشورهاي ديگر كمكي به بازگرداندن حاكميت سياسي در عراق نخواهد كرد و
بلكه اوضاع را بحراني تر از گذشته خواهد نمود. همانطور كه مي بينيم هر روز
كه مي گذرد وضعيت امنيتي عراق بدتر مي شود انتقال كانون بحران عراق به
بيرون از مرزهاي اين كشور و متهم كردن ديگران به دست داشتن در حوادث
عراق نه تنها به معناي سرپوش نهادن بر بي كفايتي مقامات ذيربط اين كشور
در برقراري امنيت است بلكه آشكارا به مفهوم تبرئه اشغالگران و توجيه
مداخلات نظامي و اطلاعاتي و سياسي و اقتصادي آنان به عنوان زيربناي
تمامي مصائب اين كشور محسوب مي شود. شعلان و امثال وي در هيات
حاكمه عراق بهتر است بجاي تكرار رفتار حكومت فروپاشيده صدام در
روابط با ايران , قدري به نيازهاي جامعه خويش و فرونشاندن آلام ملت
عراق و برآورده ساختن روياها و آرزوهاي آنان كه در حسرت جامعه اي
بدون دخالت خارجي و بدون ديكتاتوري لحظه شماري مي كنند ,
بينديشند.
منابع :
1 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,4,30
2 ـ راديو آزاد عراق ـ 83,4,31
3 ـ تلويزيون عراق ـ 83,4,30
4 ـ روزنامه الوطن ـ 83,5,9
5 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,5,17
6 ـ شبكه تلويزيوني العربيه ـ 83,5,19
7 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,5,20
8 ـ خبرگزاري فرانسه ـ 83,5,21
9 ـ شبكه تلويزيوني العربيه ـ 83,6,17
10 ـ روزنامه الراي العالم ـ 83,8,10
11 ـ تلويزيون عراق ـ 83,8,11
12 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,9,11
13 ـ خبرگزاري فرانسه ـ 83,9,25
14 ـ پايگاه اينترنتي الشرق الاوسط چاپ لندن ـ 83,9,28
15 ـ راديو آزاد عراق ـ 83,10,1
16 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي به نقل از تلويزيون الشرقيه ـ
83,10,6
17 ـ شبكه تلويزيوني الجزيره ـ 83,10,19
18 ـ راديو آزاد عراق ـ 83,10,19
19 ـ سايت بازتاب به نقل از روزنامه الحيات ـ 83,10,26
20 ـ خبرگزاري مهر به نقل از پايگاه اينترنتي ايلاف ـ 83,10,28
21 ـ واحد مركزي خبر ـ 83,11,2
سيدعبدالعزيز حكيم : بارها از مسئولان عراقي خواسته ايم
كه اسناد و مداركي را كه ادعا مي كنند راجع به دخالتهاي ايران
در امور داخلي عراق در اختيار دارند , منتشر كنند ولي تاكنون
هيچ سندي منتشر نشده است . اين گونه ادعاها تنها توسط
باقي مانده هاي رژيم صدام طرح مي گردد.
براساس اسنادي كه اخيرا در نشريات معتبر جهان منتشر
شده « حازم شعلان » وزير دفاع فعلي عراق سالها با نامهاي
مستعار براي رژيم صدام جاسوسي مي كرده است . اين تعلق
خاطر به رژيم بعثي ريشه خصومت شعلان با جمهوري اسلامي
ايران را تشكيل مي دهد
