حج , سفر به مكاني مقدس و گرامي است براي عبادت و رازونياز و
خلوت با خداي بزرگ و رجوع به خويشتن , و اين يكي از آموزه هاي اديان
توحيدي در طول تاريخ بوده است . سفر به زيارتگاه ها و عبادتگاه ها به
صورت محدود و پراكنده و نه همگاني , در طول سال و نه در يك زمان ويژه ,
از ديرباز در ميان مردم رواج داشته است , اما آيين مذهبي مهم و همگاني و
در يك زمان خاص , آيا در كنار عبادتگاهي ديگر به جز كعبه انجام مي شده
است يا نه به درستي نمي دانيم .
از عهد كهن براي زيارت كعبه و انجام مراسمي ويژه در حوالي آن , مردم
از راه هاي دور و نزديك بدان سو بار سفر مي بستند و در آيين آن حاضر
مي شدند. در روايات از برخي پيامبراني كه از راه هاي دور به طواف كعبه
آمده اند ياد شده مانند : آدم , نوح , ابراهيم , اسماعيل , موسي , عيسي , هود ,
صالح , داود , سليمان , يونس و الياس .
اما آن چه قرآن و روايات به صراحت بر آن دلالت دارد اينست كه زيارت
كعبه از زمان حضرت ابراهيم (ع ) رسميت يافت و از آن پس به صورت آييني
مذهبي درآمد كه مردم بدان حاضر مي شدند. اين مراسم عبادي در طول
اعصار و قرون , با فراز و فرودها و رونق و كسادي ها پيوسته ادامه يافت .
از عصر ابراهيم خليل تا طلوع اسلام زماني بس دراز بود و در اين قرون ,
تغييرها و تبديل ها در آيين حج پديد آمده بود. پاره اي از رسوم اصيل حذف
و قوانين جديدي جايگزين آن ها شده بود. از مناسك اوليه آنچه باقي مانده
بود در هاله اي از خرافات فرورفته بود و نشاني از توحيد در آن كمتر ديده
مي شد. آري كعبه , مقام , زمزم , صفا , مروه , عرفه , مشعر و مني بر سر جاي
خود بود اما در همه جا نهاده شده بود و از بت ها سخن مي رفت , و ياد
پيشينيان و ذكر مفاخر گذشتگان و آبا و عشيره ها به جاي ذكر الهي نشسته
بود. از ايمان به خداي يگانه و توجه به صاحب كعبه خبري نبود , و كسي در
صدد فراگيري و عمل به سنن ابراهيم خليل نبود تا آنكه حضرت محمد در
كنار كعبه به پيامبري بر انگيخته شد و صلاي لااله الاالله سرداد.
در بيست ساله نخست دعوت اسلامي , حج به همان شيوه پيشين ادامه
يافت , زيرا زمام كار به دست قريش بود. در سال نهم هجري كه مكه زير
فرمان پيامبر بود تغييراتي در مقررات حج داده شد , اما حجي كه بتوان آن را
اسلامي دانست و معيار و قانون براي مسلمانان نسل هاي بعد به حساب آورد
همانست كه در سال دهم هجري با حضور پيامبر گرامي اسلام انجام شد ,
زيرا پيامبر مصمم بود مناسك حج را خالص و ناب به مردم بياموزد و آن چه
را در طول تاريخ , مشركان بر آن افزوده يا از آن كاسته بودند هويدا كند.
گرچه هر گوشه حيات پيامبر براي ما داراي ارزش است , چرا كه او
مشعل هدايت و پيشواي راهيان كوي خداست , ليكن يكي از نقاط برجسته و
ممتاز دوره پيامبري حضرت محمد(ص ) واپسين سفر حج آن جناب است
كه دو سه ماه مانده به پايان عمر خود انجام داد.
شخص پيامبر به آن حج اهميت بسيار داد و مسلمانان را به حضور در آن
تشويق فرمود. مسلمانان نيز بدان بهاي بسيار دادند و همديگر را به حضور
در آن فراخواندند , زيرا پس از سپري كردن فراز و نشيب ها , گذر از موانع و
مشكلات , پشت سرنهادن رنج ها و جنگ ها , تحمل قحطي ها و گرسنگي ها ,
ديدن تنهايي ها و ناامني ها و... اكنون شاهد دوره بلوغ دين و رونق اسلام و
گسترش دعوت محمدي و روي آوردن سيل آساي مردم به آيين توحيدي
بودند. به همين سبب اين سفر را موقعيتي استثنايي و گرانبها تلقي مي كردند
و با شور و شوق فزون از حد براي حضور در آن كمر همت بستند. نشاط
عمومي , چنان جمعيت انبوهي گرد آورد كه تا آن روز نه مكه به خود ديده بود
و نه افراد مسلمان در چنان درياي متلاطم انساني خود را شناور ديده بودند.
حجه الوداع به واقع يك اردوي زيارتي , آموزشي و سياسي بود. وجهه
زيارتي آن روشن است و نياز به بيان ندارد. اما بعد آموزشي و تعليمي آن
بدان سبب است كه پيامبر در اين سفر از هر فرصتي براي تبليغ دين خدا و
آموختن شيوه زندگي انساني و راه بندگي الهي به مردم بهره برد , و امور
سرنوشت ساز و مهم را يكبار ديگر به مسلمانان يادآوري نمود. و اين افزون
بر آموزش مناسك حج بود كه وجهه نظر آن بزرگوار در اين سفر بود.
آن سفر بدان جهت بعد سياسي مي يافت زيرا بودند كساني كه شكست
نهضت نوپاي اسلام و بازگشت به آيين جاهلي را آرزو مي كردند. دشمنان
گرچه ضعيف شده بودند اما زمينه فتنه ها به كلي از بين نرفته بود. در چنين
فضاي سياسي , حركت داوطلبانه و عاشقانه انبوه مسلمانان از مدينه تا مكه
و تا مشاعر مقدسه و بالعكس , در حقيقت يك نمايش قدرت و شكوه
مسلمانان به حساب مي آمد و به تعبير امروزين يك تظاهرات عمومي و يك
رژه غيرنظامي تلقي مي شد كه دل نو مسلمانان را محكم مي ساخت و بر ياس
منافقان و مشركان مي افزود.
پس از آن كه پيامبر اسلام از مكه به مدينه هجرت كرد ـ به جز عمره ها ـ
فقط يك باربراي حج به مكه سفر كرد كه در تاريخ به نام هاي : حجه الوداع ,
حجه الاسلام , حجه البلاغ و... ناميده شده است . در اين باره دانشمندان
مسلمان كتاب ها نوشته اند و كتاب « همگام با پيامبر در حجه الوداع » يكي از
كتاب هايي است كه به تازگي درباره حجه الوداع تاليف شده است .
كتاب مذكور را حسين واثقي نوشته و نشر دانش حوزه آن را در 360
صفحه منتشر كرده است . برخي از عناوين مطالب كتاب « همگام با پيامبر در
حجه الوداع » چنين مي باشد : در آستانه سفر , شيوع بيماري در مدينه , در
ميقات , آداب احرام , به سوي مكه , خط سير پيامبر , در آغوش كعبه , در
مواقف مشرفه , بازگشت به مدينه و حادثه غديرخم , تفاوت هاي حج جاهلي
با حج اسلامي , خاطرات مكه از معصومين و عناوين متعدد
ديگر.
|
مطبوعات عصر پهلوي
|
كتاب پنجم از مجموعه مطبوعات عصر پهلوي كه مربوط به مجله
بامشاد است از سوي مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات انتشار
يافته است . در ابتداي كتاب مذكور مي خوانيم :
ما يكي از گرفتاريهاي بزرگمان در زمان طاغوت , گرفتاري به دست
مطبوعات بود. طاغوت مهره هايي كه در خدمت او بودند و در خدمت
اجانب , انتخاب مي كرد و زبده هاي آنها را انتخاب مي كرد براي اداره
مطبوعات و براي تبليغات به ضد اسلام و به ضد كشور , لكن با آب و رنگ
اسلامي و ملي . من نمي دانم كه صدمه اي كه كشور ما و اسلام از مطبوعات در
زمان طاغوت ديد بيشتر بود يا صدماتي كه از ساير ارگانهاي
طاغوتي !
مطبوعاتي كه حامل پيام ملت و حامل پيام اسلام بايد باشد و مبلغ
احكام و اسلام و مجري احكام اسلامي و مهذب جامعه بايد باشد و اخلاق
را در جامعه بايد پخش بدهد ـ اخلاق الهي را ـ در زمان طاغوت , درست بر
عكس همه اين معاني , ماموريت داشتند كه كشور ما را با آن تبليغات دامنه دار
اين رسانه هاي طاغوتي , تمام مسائل اسلامي و تمام مسائل كشوري را به
طرف منافع طاغوتي سوق دهند. صدمه اي كه اسلام از مطبوعات و
رسانه هاي طاغوتي خورد از كمتر دستگاههايي خورد. آنقدر كه جوانهاي ما
را اين مطبوعات فاسد و آن مجله هاي فاسدتر و آن راديو و تلويزيونهاي
فاسدتر به فساد كشيدند معلوم نيست كه مراكز فساد آنقدر به فساد كشيده
باشند. اين مجلات بود و اين مطبوعات و اين راديو و تلويزيون و تمام اين
رسانه هاي گروهي بود كه جوانهاي ما را به جاي اينكه به طرف دانشگاه
بكشد , به طرف علم و ادب بكشد , به طرف فساد كشاند.
صحيفه امام , جلد 13 ـ ص 7 ـ 156
مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات در راستاي انتشار اسناد
مطبوعات عصر پهلوي , پس از انتشار كتابهاي مجله تهران مصور , رنگين
كمان نو , خواندنيها و سپيد و سياه , اينك مجموعه اسناد مجله بامشاد به
مديريت اسماعيل پوروالي را فراروي محققان , انديشمندان , تاريخ نگاران
و... قرار مي دهد...
آنچه در زير مطالعه مي كنيد , يك نمونه از اسناد متعدد كتاب مذكور
مي باشد :
باقر مجلسي عضو هيئت تحريريه روزنامه مرد مبارز كه به امور
مطبوعات وارد است مي گفت دولت تصميم دارد به وسايل مختلف و بدون
آنكه سر و صدا بلند شود و لطمه اي به استقلال مطبوعات در ظاهر وارد آيد
از تعداد روزنامه ها و جرايد يوميه و هفتگي كه در تهران و شهرستانها منتشر
مي گردند كم كند و يكي از طرقي كه براي اين منظور در نظر گرفته شده و
قريبا عملي خواهد شد اين است كه به مديران چند روزنامه يوميه مشاغلي
در داخل وخارج از كشور واگذار مي شود مثلا به ناصر خدايار مدير روزنامه
ستاره تهران سمت وابستگي مطبوعاتي در كشور ژاپن و به پوروالي مدير
روزنامه بامشاد و همچنين مدير روزنامه صداي مردم هم ستمهايي از همين
قبيل داده خواهد شد.
|
مصباح دوستان
|
كتاب مصباح دوستان (ناگفته هايي از زندگي علمي و سياسي آيت الله
مصباح يزدي ) را رضا صنعتي تاليف كرده و دفتر جريان شناسي تاريخ
معاصر آن را در 488 صفحه به چاپ رسانده است . عناوين فصول و برخي
مطالب كتاب مذكور چنين است : نگاهي گذرا به زندگي علمي و معنوي ,
مبارزي بي ادعا , بررسي اتهامات , جهاد فرهنگي , آيت الله مصباح , شهيد
بهشتي , آيت الله مصباح و شريعتي , ارتباط عاطفي آيت الله مصباح با
آيت الله بهشتي , همكاري هاي شهيد بهشتي و آيت الله مصباح , ترور
شخصيت آخرين حربه , بيماري روشنفكري , تقابل روشنفكري بيمار با
روحانيت آگاه , جستاري در ديدگاه سياسي آيت الله مصباح , آيت الله مصباح
از نگاه امام و رهبري , رابطه تعقل با تساهل , رحمت و خشونت , تفاوت
خشونت و قاطعيت , غيرت ديني نشانه حيات , تفاوت تساهل با شريعت
سهله و عناوين متعدد ديگر.
در بخشي از مقدمه و پيشگفتار كتاب مذكور مي خوانيم :
تاريخ معلم انسان هاست ; چرا كه بستر تجربيات موفق و ناموفق
پيشينيان و محل بروز و ظهور پيچيدگي هاي فردي و اجتماعي اشخاص و
گروه ها به شمار مي آيد. هر مقطع از تاريخ , همچنان كه براي دوره پس از خود
يك تجربه گذشته است , براي مقطع زماني پيش از خود نيز يك آينده قابل
پيش بيني . به همين دليل از منظر استاد شهيد مرتضي مطهري « ما نبايد تاريخ
را به عنوان يك علم بدانيم , بلكه بايد از وقايع گذشته و دلايلي كه اين وقايع
را به وجود آورده , استفاده و در زندگي آينده به كار بريم » .
به بياني ديگر , ملت مسلمان ايران در بيست و پنج سال گذشته , همواره با
فراز و نشيب هايي روبرو بوده است كه هر يك از آنها تجربه اي گران سنگ را
به ارمغان آورده . تجربه هايي كه نه به آساني , بلكه با پرداخت هزينه هاي بسيار
سنگين به دست آمده . قطعا از جمله مهم ترين مقاطع تاريخي ايران اسلامي ,
سال هاي پس از دوم خرداد 76 است . دوراني كه عده اي در داخل كشور با
پشتيباني تمام عيار بيگانگان آن سوي مرزها , تمام تلاش خود را براي سلب
تنها تكيه گاه نظري و ساختاري مردم سالاري ديني از جامعه , يعني دين زدايي
از عرصه اداره اجتماع و سياست به كار بستند , اگرچه اين دوران بسيار
سخت گذشت , حتي سخت تر از سال هاي نخست انقلاب و دوره دفاع
مقدس , اما به هر تقدير , هزينه اي بود كه دين مداران اين كشور براي كسب
تجربه اي بسيار بزرگ پرداختند.
به يقين , وظيفه پيروان ولايت است كه با بررسي و تحليل صحيح , اين
تجربه ها را براي نسل هاي آينده ماندگار نمايند , چرا كه به فرموده حضرت
امام خميني قدس سره « درست آنچه امروز براي ما روشن و واضح است ,
براي نسل هاي آينده مبهم مي باشد و تاريخ روشن گر نسل هاي آينده است و
امروز قلم هاي مسموم در صدد تحريف واقعيات هستند , بايد نويسندگان
امين اين قلم ها را بكشنند. »
پس از انتخابات رياست جمهوري در خرداد سال 1376 و تغيير
مديريت اجرايي كشور بويژه در عرصه سياسي و فرهنگي , تئوري هايي
ناپخته اي همچون « تساهل و تسامح » و « تبديل معاند به .... موافق » , پايه هاي
كجي شد كه مبناي عمل مسئولان اجرايي كشور قرار گرفت و سوگمندانه بايد
گفت كه همين امر , سبب نهادينه شدن نفوذ دشمن در فضاي مطبوعات كشور
شد و بدين ترتيب بود كه دشمنان نظام ديني , همانان كه بارها امام امت
رحمت الله عليه خطر نفوذشان را گوشزد كرده بود , از بيغوله هايي كه در طول
اين سال ها به دليل تيزبيني و هوشياري مسئولان نظام اسلامي به آن پناه برده
بودند , بيرون آمدند و از آزادي هاي بي سابقه اي برخوردار شدند. اين آزادي ,
كه در واقع هديه برخي از مديران فرهنگي كج فهم نظام بود , زمينه را براي
تهاجم روزافزون دشمنان خارجي و روشنفكرنمايان داخلي عليه مباني و
ارزش هاي اسلامي و تضعيف آرمان هاي جمهوري اسلامي فراهم
آورد.
|
وكالت در حقوق تجارت
|
كتاب « وكالت در حقوق تجارت و تطيبيق آن با فقه » را سعيد خردمند
نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 320 صفحه منتشر كرده است . در بخشي
از مقدمه كتاب مذكور چنين مي خوانيم :
در سال 1311 با پيشينه ياد شده , قانون تجارت فعلي به تصويب رسيد
كه به رغم گذشت هفتاد سال همچنان دست نخورده باقي مانده است ; در
حالي كه تغير و اصلاح آن يك ضرورت غيرقابل انكار است .
از آنجا كه شوراي محترم نگهبان تاكنون از مخالف شرع بودن قانون
تجارت سخني نگفته است , فصل اول كتاب به تبيين عناويني چون شريعت ,
فقه , قانون و حقوق اختصاص يافته و به بيان رابطه بين فقه و حقوق و
خصوصا بين فقه و حقوق تجارت مي پردازد.
در فصل دوم , تعريف و ماهيت نمايندگي و قلمرو آن را بيان و سپس
اقسام نمايندگي و ماهيت قواعد حاكم بر آن بحث شده است تا معلوم شود
وكالتي كه موضوع بحث ماست يعني وكالت تجاري و ساير مواردي كه قانون
تجارت صراحتا آن را تابع قواعد كلي وكالت دانسته است , داراي چه قواعد
كلي است و با ساير مصاديق نمايندگي چه تفاوتهايي دارد.
پس از روشن شدن موضوع و حدود و ثغور آن و برخي از قواعد كلي , در
فصل سوم موضوع نمايندگي از شخصيت حقوقي مطرح شده است و با بيان
ويژگيهاي اشخاص حقوقي در قانون تجارت , وكالت و نمايندگي از جانب
او از ديدگاه قانوني بررسي گرديده و در فصل چهارم اين بررسي به ديدگاه
فقهي نيز كشانيده شده است .
در فصل هاي پنجم و ششم بارزترين و مهم ترين مصداق وكالت از
شخص حقوقي در قانون تجارت , بر رابطه بين مديران و شركتهاي تجاري
مربوطه تطبيق و نظرات گوناگون در اين خصوص نقد شده است .
در فصل هفتم وكالت در اسناد تجاري در دو بخش وكالت در وصول و
وكالت در صدور , موردبحث قرار گرفته و در فصل هاي بعدي ساير مصاديق
وكالت در حقوق تجارت تحت عناوين دلالي , حق العمل كاري , قرارداد حمل
ونقل , قائم مقام تجارتي و ساير نمايندگان تجارتي با توجه به قانون مدني و
شرع بررسي شده است .
|
كتاب شناسي سالمند
|
« كتاب شناسي سالمند » را كه شامل كتاب ها , پايان نامه ها و مقاله هايي با
موضوع سالمندي است , سيد رضا موسوي و نسرين جربان گردآوري كرده و
موسسه انتشارات مدبر آن را در 196 صفحه منتشر نموده است . در اين
كتاب پيرامون روان شناسي , مسائل پزشكي و بهداشتي و آموزش و
سوادآموزي سالمندان , كتاب هاي زيادي معرفي شده است .
|
رواق روشني
|
« رواق روشني » مجموعه مقالات ادبي از جواد محدثي است كه در
گراميداشت روزهاي ولادت و شهادت اهل بيت عليهم السلام نوشته شده
است . اين كتاب 128 صفحه دارد و نشر معروف در قم آن را به چاپ رسانده
است . برخي عناوين كتاب مذكور چنين مي باشد : اهل بيت آفتاب , در آينه
رفتار , هشت پرده نور , چشمه اشك , ميلاد عفاف , راز قيام و رمز دوام ,
خورشيد مدينه , مظلوم بقيع , آشناي غريب , شهيد هدايت , كرامت وجود ,
غروب خورشيدي ديگر , عصمت قم و...
|
فصلي با عدالت
|
كتاب « فصلي با عدالت » را بسيج دانشجويي دانشگاه علم و صنعت تهيه
كرده و انتشارات فرانديش آن را منشتر نموده است . در فهرست كتاب مذكور
عناوين زير ديده مي شود : جايگاه عدالت , عدل در قرآن , قسط در قرآن ,
واژگان نزديك به مفهوم عدالت , مصاديق قسط و عدل , واژگان متضاد ,
عدالت در انديشه رسول اكرم , عدالت در سيره ائمه عليهم السلام , عدالت در
ديدگاه مكاتب , جنبه هاي عدالت اجتماعي , كاركردهاي عدالت طلبانه
جنبش دانشجويي و...
|
بازشناسي دين
|
كتاب « بازشناسي دين » را مهدي درويشي نوشته و كتاب دانشجويي آن را در
152 صفحه منتشر كرده است . كتاب مذكور شامل سه بخش و هر بخش نيز
شامل فصولي است . عناوين بخش ها و فصول كتاب بازشناسي دين چنين
مي باشد : بنيادهاي نظري , نقد آرا و نظرات مربوط به دين , نگاهي
جامعه شناختي بر دينداري افراد جامعه , تبيين رفتارها و عقايد ديني براساس
نظريه را سيوناليسم , دين موسس بر راسيوناليسم از ديدگاه وحي , نفس
الامردين و رابطه آن باراسيوناليسم , رفتارها و عقايد ديني در گذر تغييرات
اجتماعي , اعتقادات ديني , رفتارهاي ديني و...
|
نسيم بخارا
|
شماره اول ماهنامه تخصصي « نسيم بخارا » از سوي موسسه فرهنگي و
هنري بخارا منتشر شده است . در فهرست مطالب ماهنامه نسيم بخارا
عناوين زير ديده مي شود : نقش ادبيات در ارتباط ميان همزبانان , رمز « در » در
اشعار غنايي عراقي , لعل بدخشان , شرح غزلي از بيدل , مزارات هرات , « اي
ساربان » متن سرود رسمي آسياي مركزي , بزرگداشت صدرالدين عيني
و...
|
تاريخ معاصر ايران
|
شماره 30 فصلنامه تخصصي « تاريخ معاصر ايران » از سوي موسسه
مطالعات تاريخ معاصر ايران منتشر شده است . در فهرست فصلنامه مذكور
عناوين زير ديده مي شود : مروري اجمالي بر عملكرد مديريت سياسي كشور
در مشروطيت , نقش بانك استقراضي در جلوگيري از تاسيس بانك ملي و
بانك آلماني در ايران عصر مشروطه , آيت الله حاج آقا نورالله نجفي
اصفهاني در آيينه روزنامه هاي عصر مشروطيت , فعاليت سياسي دانشجويان
در دهه 1320 , نظميه در دوران قاجار و ....
| | | | | | | | | |