ث به انگيزه برگزاري جشنواره تئاتر فجر
علي ارسنجان
اشاره
مقدمات برگزاري بيست و سومين جشنواره بين المللي تئاتر فجر در
حالي فراهم مي شود كه مسئولان تئاتر كشور براي هر چه بهتر برگزار شدن آن
در فضايي مناسب و بي حاشيه تلاش مي كنند. قطعا اتفاق رخ داده در
جشنواره تئاتر ايران زمين براي مديران و دبير جشنواره تئاتر فجر نيز
پيامهاي ويژه اي دارد و در واقع دقت نظر و عمل بيشتري را مي طلبد. در اين
بين گروه ها و هنرمندان تئاتر نيز وظيفه اي سنگين به دوش دارند و در
حقيقت بايد اثبات كنند كه تئاتر هنري مقدس و والاست كه بايد از هر
شائبه اي به دور باشد. آنچه در پي مي آيد. مطالب و اخباري پيرامون بيست و
سومين جشنواره بين المللي تئاتر فجر است كه به مناسبت دهه فجر انقلاب
اسلامي در نيمه اول بهمن ماه سال جاري در تهران برگزار مي شود.
دعوت از نهادها و سازمان ها براي مشاركت در جشنواره
شوراي سياستگذاري جشنواره تئاتر فجر از نهادها و سازمانهاي
علاقمند به هنر تئاتر درخواست كرد تا در برگزاري بهتر اين جشنواره
مشاركت كنند. به گزارش روابط عمومي مركز هنرهاي نمايشي , از مراكز و
نهادهاي گوناگون دعوت شده است تا در زمينه موضوعات مورد علاقه خود ,
از نمايشهاي برگزيده قدرداني كنند.
مهندس پور , دبير بيست و سومين جشنواره بين المللي تئاتر فجر گفت :
« غير رقابتي بودن جشنواره امسال سبب مي شود تا زمينه گسترش همكاري و
مشاركت ديگر نهادها , بيش از گذشته فراهم شود. در همين راستا از
نمايندگان شهرداري , سازمان ملي جوانان , هلال احمر , آموزش و پرورش و
تعدادي سازمانهاي ديگر دعوت مي شود تا از جشنواره امسال ديدن كرده و
آثار برگزيده خود را معرفي كنند. »
چه نهادها و سازمانهايي پيش قدم شده اند
پس از فراخوان مركز هنرهاي نمايشي , ستاد احياي امر به معروف و نهي
از منكر و نيز سازمان تبليغات اسلامي براي مشاركت در بيست و سومين
جشنواره تئاتر فجر اعلام آمادگي كردند.
به گزارش روابط عمومي مركز هنرهاي نمايشي , به دنبال غير رقابتي
بودن جشنواره تئاتر فجر , ستاد امر به معروف و نهي از منكر اقدام به معرفي
و تقدير از آثار برگزيده خود مي كند.
قرار است اين ستاد به زودي اسامي داوران خود را اعلام كند تا ضمن
ديدار از نمايشهاي جشنواره تئاتر فجر به ارزيابي آنها با معيارهاي خود
بپردازد. همچنين , سازمان تبليغات اسلامي نيز برگزيدگان خود را در اين
جشنواره معرفي خواهد كرد.
اعلام شعار جشنواره تئاتر فجر
شوراي سياستگذاري جشنواره تئاتر فجر , جمله « تئاتر براي همه » را به
عنوان شعار امسال جشنواره خود برگزيد.
باتوجه به اهميت تئاتر به عنوان يكي از مهم ترين هنرها , اميد است با
گسترش و تبليغ شعار « تئاتر براي همه » اذهان عمومي بيش از گذشته به سوي
اين هنر ارزنده جلب شود.
شوراي سياستگذاري جشنواره تئاتر فجر با تشكر از مطبوعات و
رسانه هاي عمومي از ايشان درخواست كرده است براي استقبال بيشتر مردم
از تئاتر , در ترويج شعار « تئاتر براي همه » همراه و ياور برگزار كنندگان
جشنواره باشند.
حضور معاون هنري وزارت فرهنگ و ارشاد در جمع بازبين ها
به دليل اهميت خاصي كه جشنواره تئاتر فجر دارد و احتمالا با توجه به
حساسيت هاي به وجود آمده در فضاي تئاتر كشور , دكتر ايماني در روز اعلام
نتايج جشنواره تئاتر فجر , در جمع هيات بازبيني آثار اجرا شده در مرحله
بازبيني جشنواره حضور يافت و دقايقي شاهد بحث و گفت و گوهاي اين
شورا در خصوص انتخاب آثار بود.
شوراي بازبيني جشنواره امسال عبارتند از : حميد سمندريان , حسينعلي
طباطبائي , رضا بابك , اصغر همت , محمد رضا خاكي , حسين مسافر آستانه ,
منصور براهيمي , امير دژاكام و محسن رشيد عليپور.
اعلام نتايج
هيات بازبيني جشنواره , پس از بازبيني 59 نمايش , اولويت هاي خود را
به شرح زير اعلام كرد. لازم به توضيح است كه از ميان بيست نمايش مشروط
پس از بازبيني مجدد , حداكثر 15 نمايش براي مرحله نهايي انتخاب
مي شود.
الف ـ نمايشهايي كه قطعا پذيرفته شده اند : يك شب ديگر هم بمان
سيلويا (چيستايثربي ) , چشم اندازي از پل (منيژه محامدي ) , شهرزاد و
هفت قصه اش (محسن حسيني ) , روز تولدت را به يادآور (علي معيني ) ,
ويتسك (مسعود دلخواه ) , تنها راه ممكن (محمد يعقوبي ) , تراژدي قيصر
(كيومرث مرادي ) , روزي روزگاري آبادان , (حميدرضا آذرنگ ) , مده آ
(گلچهره سجاديه ) , خداوند يحيي را در جليل مي خواهد(سعيد شاپوري ) ,
خون نمي خسبد (داود فتحعلي بيگي ) , آنووا (داود دانشور) , شما خانمي با
مانتوي آبي نديديد (رحيم نوروزي ) , مهاجران (حميد پور آذري ) , بكش
تا اونجا كه نفس داري بكش (مجتبي معافي ) , خاكستري (شهرام كرمي ) ,
ايكارو (بهروز غريب پور) , كاغذ بازي (سميرا سينايي ) , استخوانهاي طلايي
(شكر خدا اگودرزي ) , خانم سرگرد باربارا (مهرداد راياني
مخصوص )
نمايشهاي مشروط به بازبيني مجدد :
سانتا كروز (هماروستا) , تكيه ملت (حسين كياني ) , دن كيشوت (علي
اصغر دشتي ) , خوانين پنج قلعه (مريم كاظمي ) , زمين مقدس (نادر برهاني
مرند) , زني كه تابستان گذشته رسيد (سيما تيرانداز) , دفتر يادداشت
(كتايون فيض مرندي ) , آناركارنينا در استوا (علي پور عيسي ) , فاخته ها
(محمد محمود سلطاني ) , عكس يادگاري (قطب الدين صادقي ) , شب آخر
دنيا (محمد امير ياراحمدي ) , سونات گوجه سبز (مهدي افشار قهرماني ) ,
مفتش (بهزاد فراهاني ) , شازده قورباغه (احمد ايراني خواه ) , حريم خلوت
دل (عباس غفاري ) , كودكي من (داريوش فائزي ) , چشم بد دور (امير
امجد) , خانه (سپيده نظري پور) , ليرشاه (سعيد آقايي ) , پيتوك (افشين
زارعي )
ستاد برگزاري جشنواره اعلام كرده است كه علاوه بر پنج نمايش از
موارد مشروط (كه اولويت اجرا در جشنواره را نخواهند يافت ) به همراه پنج
نمايش از اولويت هاي بعدي هيات انتخاب (در مجموع ده نمايش ) را جهت
اجراي عمومي به تماشاخانه هاي تهران معرفي خواهد نمود. اين پنج نمايش
عبارتند از : قضيه تراخيس (افشين هاشمي ) , روياي بسته شده (آروند دشت
آراي ) , تلخ مثل عسل (آتيلا پسياني ) , من بايد بروم , خيلي ديرم شده (محمد
عاقبتي ) و بازگشت به خانه پدري (محسن عليخاني )
نكته ها
بهتر بود كه همراه با نام كارگردان هاي آثار اعلام شده , نام نويسندگان و نيز
گروه در خبر ارسالي از مركز هنرهاي نمايشي ذكر مي شد.
خوشبختانه , هيات بازبيني , روزهاي نهم تا يازدهم دي ماه را براي بازبيني
مجدد آثار مشروط اعلام كرده است . هر چند مشخص نكرده كه اين آثار به
چه دليل مشروط اعلام شده است اما مهم اين است كه امسال بازبيني هايي
طي روزهاي پيش از جشنواره انجام مي گيرد تا آثار راه يافته به جشنواره از
هر نظر شايستگي هاي اجرا داشته باشند.
به غير از آثار اعلام شده از تهران , حداقل 15 و حداكثر 30 نمايش از
شهرستانها به بيست و سومين جشنواره تئاتر فجر راه خواهند يافت .
قرار است به آثار راه يافته از تهران هر گروه حداكثر تا مبلغ سه ميليون
تومان و به آثار شهرستاني هر كدام يك ميليون تومان كمك هزينه اجرا
پرداخت شود.
قطعا اتفاق رخ داده در جشنواره تئاتر ايران زمين براي
مديران و دبير جشنواره تئاتر فجر نيز پيام هاي ويژه اي دارد و
در واقع دقت نظر و عمل بيشتري را مي طلبد
گروه ها و هنرمندان تئاتر وظيفه اي سنگين به دوش دارند و
در حقيقت بايد اثبات كنند كه تئاتر هنري مقدس و والاست كه
بايد از هر شائبه اي به دور باشد
يادداشت
تئاتر , مسوولان و نمايندگان مجلس
|
مسعود مهدوي
حساسيت و واكنش هاي به موقع و منطقي دلسوزان فرهنگ و هنر در
رسانه ها و مراكز و نهادهاي ديگر و نيز مجلس شوراي اسلامي , سبب شد تا
برنامه ريزان و مديران فرهنگي كشور بيش از پيش در خصوص برگزاري
مراسم , جشنواره ها و ديگر برنامه هاي فرهنگي و هنري , دقت بيشتري به
خرج دهند و آگاه باشند كه هم خداوند ناظر بر اعمال و رفتار آنهاست و هم
بندگان مومن و مسئول در پيشگاه باريتعالي در صورتي كه كژي و كاستي را
مشاهده كنند كه به ويژه در آن توهين به مردم , شرع , دين و.... بشود , به هيچ
وجه اغماضي را روا نمي دارند و در برابر انحرافات و حتي ندانم كاري ها
ساكت نمي نشينند.
اكنون سخن اين است كه آيا فقط ناهنجاري ها , اتفاقات ناگوار , مسايلي
خاص و.... بايد حساسيت و واكنش برانگيزاند و يا اينكه هرگاه اوضاع و
شرايطي را بتوان تشخيص داد كه راهي به سوي ناراستي در جريان است و
سنگ اول يك بنا كج نهاده شده , بايد به فكر چاره انديشي بود در اين
يادداشت كوتاه تلاش گرديده تا در اين زمان كه شايد هنوز دير نباشد!
آگاهي ها و هشدارهايي داده شود كه مخاطب آن مي تواند هر فرد مسئول و
علاقمندي باشد كه توانايي تاثيرگذاري مثبت بر روند انجام امور را دارد.
همانگونه كه بارها تذكر داده شده , تئاتر طي سالهاي اخير از بسياري
جهات به حال خود رها شده است . به ويژه طي ده سال گذشته , آنچه در
حوزه تئاتر رخ داده , بيش از همه , تصميم گيري هايي براي انجام امور جاري
بوده , بدين گونه كه جشنواره ها و نمايشهايي به طور عموم اجرا شود و
دانشجوياني در اين رشته پذيرفته شوند , درس بخوانند , مدرك بگيرند و
سپس عموما به حال خود رها شوند!
طي اين سالها رشد در تئاتر بيشتر در حيطه تقاضاها و افراد بوده و نه
بودجه و امكانات و ايجاد شرايط براي فراگير شدن اين هنر , گويي در اين
ميان هيچ نهاد و مركزي مسئول پاسخگويي به اين حجم از تقاضا و رشد
نبوده است .
هنگامي كه دانشكده ها و دانشگاه ها و به طور كلي وزارت علوم مورد
سئوال قرار مي گيرد , اگر پاسخي به گوش برسد , اين است كه وزارت علوم و
يا دانشگاه آزاد اسلامي صرفا وظيفه تربيت و تعليم را دارد و نه ايجاد فضا
براي اشتغال و يا حتي سرگرم كردن فارغ التحصيلان تئاتر. ضمن اينكه
معضلات و مشكلات تعليم و تربيت در مراكز دانشگاهي نيز بسيار جاي بحث
و گفت و گو دارد. فقط يك اشاره كوتاه كافي در اين زمينه است چرا كه اين
مراكز دانشگاهي هم در حيطه فن آموزي به دانشجويان تئاتر و هم در حيطه
اخلاق بسيار ضعيف عمل كرده اند و فارغ التحصيلان تئاتر و عموما هنر , بيش
از همه مدعياني هستند كه ادعاي بسيار و عمل اندك دارند.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز تئاتر را صرفا يكي از هنرها مي داند
كه در حد وسع و امكانات خود بدان توجه مي كند و به هيچ وجه خود را
مسئول اشتغال و به كارگيري همه نيروها به حساب نمي آورد. ضمن اينكه
بودجه تئاتر در مقايسه با هنرهاي ديگر و به ويژه سينما آنچنان حقيرانه است
كه هيچ گاه هيچ مسئولي در وزارت فرهنگ و ارشاد از آن سخني به ميان
نمي آورد!
شايد بتوان جدي و بدون اغراق گفت كه تمام بودجه يك سال تئاتر
كشور با اين همه علاقمند , دانشجو و فارغ التحصيل , به اندازه ساخت
حداكثر 3 فيلم سينمايي شبيه دوئل است . در حالي كه « دوئل » فقط يك فيلم
از ميان فيلم هاي پر هزينه سينماي ايران است .
نهادها و سازمان هايي چون حوزه هنري , كانون پرورش فكري , سازمان
فرهنگي هنري شهرداري و..... نيز چندان دلشان به حال تئاتر و علاقمندانش
نمي سوزد و به قول معروف « كاسه داغ تر از آتش » نمي شوند!
سازمانها و نهادهاي ديگر مثل صدا و سيما نيز كه قطعا مي توانند بهتر از
اين كه هست به تئاتر و رشد و گسترش آن ياري رسانند , چندان دغدغه اين
هنر را ندارند و يا بهتر است بگوييم كه نمي خواهند خود را به دردسر
بياندازند!
اما در اينجا خوب است به يك واقعيت قابل توجه اشاره كنيم . علي
نصيريان , عزت الله انتظامي , محمدعلي كشاورز و... ده ها نام قابل اعتنا و
معتبر ديگر , برآمده از تئاتر هستند; تئاتر به عنوان هنري انسان مدار ,
اخلاق گرا و آموزنده .
خوب است به بسياري از سريال ها , فيلم ها و برنامه هاي صدا و سيما
نظري بياندازيد; شاكله اصلي و اساسي آثار ماندگاري نظير سربداران , امام
علي (ع ) , ولايت عشق و.... سريال هاي اجتماعي , افراد برجسته اي هستند كه
ريشه در تئاتر دارند; اكبر زنجانپور , بهزاد فراهاني , داود ميرباقري , اصغر
همت و....
حتي همين جوان ترهاي تئاتري كه تن به بازي در مجموعه هاي
تلويزيوني طنز مي دهند , كمترين تلاش خود را انجام مي دهند اما بهترين
بازيگران تلويزيون محسوب مي شوند , مثل مجيد صالحي , يوسف تيموري ,
رامين ناصرنصير و.... بنابراين مي توان اينگونه نتيجه گرفت كه حتي
تلويزيون نيز هنوز از تئاتر تغذيه مي كند.
حال در نظر بگيريد كه همين تئاتري كه با انواع و اقسام كمبودها و
كاستي هاي اعتباري روبروست و رفته رفته افرادش بيشتر و امكاناتش كم
مي شود , روزي تعطيل شود. اداره تئاتر تعطيل شود , تئاتر پارس تعطيل شود
و..... چه اتفاقي رخ مي دهد كاملا معلوم است . عموم برنامه هاي نمايشي از
انديشه و محتواي عميق خالي مي شوند. يعني دقيقا همين اتفاقي كه با سو
مديريت تقريبا يك دهه اي براي تئاتر رخ داده است .
شايد يك راه حل نامناسب و البته بي دردسر اين باشد كه تئاتر را تعطيل
و رشته تحصيلي آن را از ميان ساير رشته هاي دانشگاه حذف كنيم كه در
واقع پاك كردن صورت مساله است . اما راه حل درست دقت بر اوضاع ,
حساسيت در خصوص آينده تئاتر و تئاتري ها و در نهايت توجه بيشتر دولت
و نظام به اين هنر است .
در اين موقعيت , نمايندگان مجلس نيز وظيفه دارند كه به تئاتر نگاه ويژه
و در عين حال حمايت گرانه داشته باشند. يعني همانگونه كه در خصوص
كژي ها و ناراستي هاي موجود در اين عرصه , واكنش نشان مي دهند , در مورد
كاستي ها و مظلوميت افراد فعال در اين هنر نيز واكنش عملي نشان دهند.
باز هم تاكيد مي شود كه علاقمندان , دانشجويان , فارغ التحصيلان و
هنرمندان تئاتر كه تعدادشان كم هم نيست و رفته رفته بيشتر هم مي شود ,
موكلان نمايندگان مجلس هستند و مايلند در خصوص تئاتر نيز از خانه
خودشان , خبرهاي اميدبخش بشنوند.
تمام بودجه يك سال تئاتر كشور با اين همه علاقه مند ,
دانشجو و فارغ التحصيل , به اندازه ساخت حداكثر 3 فيلم
سينمايي شبيه دوئل است
در اين موقعيت , نمايندگان مجلس نيز وظيفه دارند كه به
تئاتر نگاه ويژه و درعين حال حمايتگرانه داشته باشند يعني
همان گونه كه در خصوص كژي ها و ناراستي هاي موجود در اين
عرصه , واكنش نشان مي دهند , در مورد كاستي ها و مظلوميت
افراد فعال در اين هنر نيز واكنش عملي نشان دهند
|
رويدادهاي فرهنگي هنري
|
شال بافي تالش ; هنري در انتظار حمايت
تالش ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : دستان سخت و زمخت
زنان تالش خالق زيبايي هاي وصف ناشدني بسياري است . از آن جمله شال
را مي توان نام برد. اين صنعت و هنردستي زنان تالش به نوعي نمودار بخشي
از هويت قومي تالشان مي تواند باشد. شال نوعي پارچه زمخت و يكرنگ
است كه به صورت تور يك در ميان بافته مي شود. رنگ اين بافته ها اغلب به
رنگ پشم حيوان (بزو گوسفند) بستگي دارد و به رنگ هاي شيري , قهوه اي و
يا سياه است .
زنان ودختران تالش از اين پارچه كت و شلوار و عرقچين سنتي
مي دوزند. كت وشلوار و كلاه تالش كه امروزه به لباس سنتي مردان تالش
مشهور است , به نوعي معرف هويت قومي تالشان است . البته از شال براي
بافت نوعي خورجين كه دو كيسه به هم چسبيده است نيز استفاده مي شود كه
براي حمل بار بر روي چارپايان در مناطق كوهستاني مورد استفاده قرار
مي گيرد.
از موارد استفاده ديگر , بافت شال براي پوشانيدن كلبه هاي روستايي
كوهستان و اسكلت كومه ها به منظور محافظت در مقابل سرما و برف و بوران
است . همچنين از شال براي بافت جانماز يا سجاده استفاده مي شود. امروزه
اين صنعت و هنر بومي و سنتي روزهاي آخر عمر خود را سپري مي كند و
كمتر مرد تالشي در شهر يا روستا از كت و شلوار و يا خورجين شال استفاده
مي كند.
روزگاري بود كه اغلب لباس و پوشاك تالشان را شال تشكيل مي داد ,
اما امروزه اين هنر واپسين روزهاي حيات خود را مي گذراند. وجود انواع و
اقسام پارچه ها و پوشاك ماشيني با رنگ و ظاهر جوان پسند فراموشي اين
هنر سنتي و بومي را به دنبال داشته است .
اكنون ديگر از كارگاه هاي شالبافي روستايي و يا خانگي در تالش خبري
نيست و همگي تبديل به مصرف كننده پارچه هاي رنگارنگ كارخانه هاي
نساجي شده اند.
در مركز توليد شال يعني تالش , امروزه تنها 10 كارگاه كوچك خانگي
شال بافي باقي مانده كه در آنها نيز در طول يك سال كمتر از 8 هزار متر شال
توليد مي شود.
هم اكنون 12 نفر در اين كارگاه ها به شالبافي اشتغال دارند . آيا در آينده
نزديك با اين 12 نفر پرونده حيات اين هنر بومي و سنتي تالشان بسته
خواهد شد آيا مسئولين سازمان هاي عريض و طويل ميراث و صنايع دستي
فكري به حال احيا اين هنر ـ صنعت بومي كرده اند
استقبال « نمايشگاه عكس بم » در مقر سازمان ملل
« نمايشگاه عكس بم » با 100 اثر از عكاسان هنرمند ايراني كه در محل
سازمان ملل متحد در نيويورك برگزار شد مورد استقبال جهانيان قرار
گرفت .
به گزارش ستاد خبري , اين نمايشگاه تا 29 آبان با همكاري موسسه
مطالعات ايران و انجمن بين المللي فرهنگ ايران و با همت اداره كل تبليغات
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك برگزار
شد كه مورد استقبال كارشناسان كشورهاي مختلف جهان و بسياري از
بازديد كنندگان سازمان قرار گرفت .
از ويژگي هاي اين نمايشگاه مي توان به اين نكته اشاره كرد كه تابلوها به
طور روزانه جهت حفظ جذابيت جايگزين مي شد و اين امر تازگي هر روزه
نمايشگاه و بازديد مكرر بسياري از افراد را فراهم آورد.
در زمان برگزاري « نمايشگاه عكس » در سازمان ملل جمشيدي از
عكاسان ايراني در نمايشگاه حضور مستمر داشت و در مصاحبه با نشريات
محلي موفق به ارايه اطلاعات مفيد در خصوص تاريخچه و اهميت ارگ بم و
ابعاد حادثه دلخراش زلزله سال قبل و اقدامات كشوري و بين المللي براي
كمك رساني و بازسازي مناطق آسيب ديده شد كه مورد توجه مطبوعات
خارجي قرار گرفت .
در اين نمايشگاه منتخبي از عكس هاي عكاسان ايراني كه با عنوان
نمايشگاه « بام شكسته بم » در تهران و چند كشور و همچنين كشورهاي
كرواسي و فرانسه به نمايش درآمده بود. به نمايش درآمد. اين آثار در
برگيرنده تصاويري از بم قبل از زلزله , بعد از زلزله و مراحل بازسازي آن
است .
| | |