به مناسبت سالگشت ميلاد حضرت عيسي (ع )
دكتر محمدرضا جواهري
در احاديث مهدويت از عيسي بن مريم به عنوان يكي از
ياران حضرت مهدي (عج ) ياد شده است كه در زمان ظهور
حضرت مهدي (عج ) , از آسمان نزول مي كند و پشت سر آن
حضرت قرار مي گيرد و در نمازجماعت به ايشان اقتدا خواهد
كرد و معاونت ايشان را برعهده دارد. روشن است به حكم
اينكه آئين حضرت عيسي مربوط به گذشته بوده وظيفه دارد در
اين زمان از آئين موجود يعني آئين اسلام كه حضرت
مهدي (عج ) در راه جهاني سازي آن انقلاب مي كند پيروي كند.
بنابر اين رهبر انقلاب جهاني اسلامي حضرت مهدي (عج )
است و عيسي بن مريم (ع ) , اين پيامبر اولواالعزم الهي در ركاب
آن حضرت در راه جهاني سازي اسلامي و جهاني شدن
ارزش هاي قرآني , ايشان را ياري مي نمايد. يكي از عوامل
تاثيرگذار در پيشرفت انقلاب جهاني مهدوي و برقراري
حاكميت اسلامي در سراسر جهان , همين حضور اين
پيامبرالهي در كنار مهدي آل محمد(ص ) است . مسيحيان
جهان با لطف الهي از هر طريقي كه باشد , شايد از راه ديدن
تصوير و شنيدن سخنان دلنشين حضرت مسيح (ع ) با استفاده
از ماهواره و اينترنت و رسانه هاي گروهي در عصر انقلاب
ارتباطات و انفجار اطلاعات , به خوبي ايشان را بشناسند و
پيام ايشان را در ضرورت پيروي از حضرت مهدي (عج ) و
مشاركت در انقلاب جهاني اسلامي مهدوي بشنوند و به ايشان
روي آورند و از اين راه سريعتر اسلام در سراسر جهان گسترش
يابد. گرايش عناصر صادق جمعيت ميلياردي مسيحيان جهان
از درون كشورهاي غربي به سوي اسلامي كه پيامش را عيسي بن
مريم (ع ) ياور و پشتيبان حضرت مهدي (عج ) به آنها خواهد
رساند نقش مهمي در حاكميت اسلام بر جهان غرب ايفا
مي نمايد. در سخنان پيامبراسلام (ص ) و ائمه معصومين
عليهم السلام پيرامون انقلاب جهاني حضرت مهدي (عج )
ارتباط و پيوند و همكاري « مهدي » و « عيسي » عليهماالسلام ,
به روشني بيان شده و در بين مسلمانان رواج يافته
است .
ابوسعيد خدري از پيامبر اسلام (ص ) نقل كرده كه در ضمن
يادآوري و شمارش خصال ششگانه بي نظير اهل بيت فرمود : منا
مهدي الامه الذي يصلي عيسي خلفه (1 ) مهدي امت كه عيسي
پشت او نماز مي گذارد از ماست .
پيش از تحريف حقايق , در انجيل واقعي حضرت عيسي
بن مريم (ع ) مطالبي درباره دين اسلام و قرآن و بعثت
پيامبراسلام (ص ) و ترفيع سماوي و هبوط در آخرالزمان و
كمك امت پيامبراسلام (ص ) و نمازگزاردن با آنان , وجود
داشته است . (2 )
در يك حديث نبوي ديگر درباره ياري مهدي (عج ) توسط
حضرت عيسي (ع ) چنين آمده است : من ذريتي المهدي
اذاخرج نزل عيسي بن مريم لنصرته فقدمه و صلي خلفه (3 ) از
نسل من مهدي است , هنگامي كه قيام كند عيسي بن مريم براي
ياري او فرود خواهد آمد , پس او را مقدم مي دارد و پشت او
نماز مي گذارد.
به نقل ابن عباس پيامبراسلام (ص ) گسترش انقلاب
جهاني حضرت مهدي (عج ) و رسيدن حكومت او به « مشرق »
و « مغرب » جهان را پيش بيني نموده و فرمود : « المهدي يملاها
قسطاو عدلا كما ملئت جورا و ظلما و الذي بعثني بالحق نبيا
لولم يبق من الدنيا الا يوم واحد لاطال الله ذلك اليوم حتي
يخرج فيه ولي المهدي فينزل روح الله عيسي بن مريم (ع )
فيصلي خلفه و تشرق الارض بنور ربها و يبلغ سلطانه المشرق
و المغرب (4 ) مهدي زمين را پر از قسط و عدل مي كند همان
طور كه لبريز از بيداد و ستم شده است , سوگند به كسي كه مرا
به حق پيامبر برانگيخت اگر از دنيا جز يك روز باقي نماند
خداوند آن روز را طولاني گرداند تا در آن فرزندم مهدي قيام
كند پس روح الله عيسي بن مريم (ع ) فرود مي آيد و پشت او
نماز مي گذارد و نور پروردگار را به زمين مي تاباند و قدرتش به
مشرق و مغرب مي رسد.
در بسياري از كتب حديثي , اين سخن از پيامبر آمده است
كه فرمود : كيف انتم اذا انزل فيكم ابن مريم و امامكم منكم (5 )
چگونه خواهيد بود هنگامي كه فرزند مريم در ميان شما فرود
آيد , در حالي كه پيشواي شما از خود شماست
در حديث معراج نبوي آمده است خداي متعال به دنبال
بيان ولايت و خلافت علي (ع ) , خطاب به پيامبر فرمود : ...
اعطيتك ان اخرج من صلبه احد عشرمهديا كلهم من ذريتك
من البكر البتول و آخر رجل منهم يصلي خلفه عيسي بن مريم
يملاالارض عدلا كما ملئت ظلما و جورا انجي به من الهله و
اهدي به من الضلاله و ابري به الاعمي و اشفي به المريض ... (6 )
به تو عطا كردم اين را كه از نسل علي بن ابي طالب , يازده راهنما
و هدايتگر كه همه آنان از ذريه تو از زهراي بتول است قرار
دهم و آخري مردي از آنان است كه پشت سرش عيسي بن مريم
نماز مي گذارد , او زمين را پر از عدل مي كند همان طور كه از
ستم و بيداد لبريز شده است , به وسيله او از هلاكت نجات
مي دهم و از گمراهي هدايت مي كنم و نابينا را درمان مي نمايم و
بيمار را شفا مي دهم . در اين حديث قدسي , ضمن تصريح بر
اينكه عيسي بن مريم (ع ) ياور حضرت مهدي (عج ) خواهد بود
و به او اقتدا مي كند و در انقلاب جهاني او همراهش مي باشد ,
خداي متعال وعده نابودي ستم از كره زمين و تحقق عدل
جهاني در انقلاب مهدوي را داده است .
روزي پيامبر گرامي اسلام (ص ) خوشحال بود و
مي خنديد , اصحاب دليل آن را پرسيدند فرمود : شب و روزي
نيست مگر اين كه براي من در آن تحفه اي از جانب خداوند
است . خداوند تحفه اي به من عطا كرد كه نظير آن را تا به حال
به من نداده بود , جبرئيل آمد و از جانب خدا به من سلام
رساند و گفت : و منكم القائم يصلي عيسي بن مريم خلفه اذا
اهبطه الي الارض من ذريه علي و فاطمه و من ولدالحسين (7 ) از
شماست قائم كه از ذريه علي و فاطمه و از فرزندان حسين
است و عيسي بن مريم (ع ) پشت او نماز مي گذارد هنگامي كه
خداوند او را به زمين فرود آورد. در اين حديث نبوي جبرئيل
امين از هبوط حضرت عيسي (ع ) و همراهي و مشاركت او در
انقلاب جهاني حضرت مهدي (عج ) به پيامبراسلام (ص ) خبر
داده است .
در حديث ديگري كه حافظ ابوعبدالله محمدبن يزيد
ماجد قزويني از قول ام شريك بنت ابوعكر نقل كرده است ,
پيامبراسلام (ص ) , از نماز جماعت صبح در بيت المقدس به
امامت حضرت مهدي (عج ) ياد نموده اند كه حضرت
عيسي (ع ) فرود مي آيد و حضرت مهدي (عج ) رو به عقب
مي رود تا ايشان را امام جماعت قرار دهد و مردم با حضرت
عيسي (ع ) نماز بخوانند ولي حضرت عيسي (ع ) دستانش را بين
دو كتف مهدي (عج ) مي گذارد و مي گويد : تقدم (8 ) پيش برو و
امام جماعت مردم باش و نماز بگزار.
ابوايوب مخزومي مي گويد امام باقر(ع ) سيره
خلفاراشدين را بيان مي كرد به آخري آنها كه رسيد فرمود :
الثاني عشرالذي يصلي عيسي بن مريم خلفه ... (9 ) دوازدهمين
خليفه پيامبر(ص ) كسي است كه عيسي بن مريم (ع ) پشت سر
او نماز مي گذارد.
در كتاب « كشف الغمه في معرفه الائمه » چهل حديث نبوي
از كتاب ابونعيم احمدبن عبدالله در موضوع مهدويت آورده
است . حديث سي و نهم از جابربن عبدالله انصاري است كه از
پيامبر گرامي اسلام (ص ) درباره گفتگوي مهدي (عج ) و
عيسي (ع ) چنين آورده است : لاتزال طائفه من امتي يقاتلون
علي الحق ظاهرين الي يوم القيامه ينزل عيسي بن مريم (ع )
فيقول اميرهم المهدي : تعال صل بنافيقول : لا , ان بعضكم علي
بعض امراتكرمه من الله عزوجل لهذه الامه (10 ) گروهي از امتم
براساس حق تا روز قيامت پيكار پيروز و آشكارا دارند.
عيسي بن مريم (ع ) فرود مي آيد. مهدي (عج ) فرمانده گروه
گويد : بيا و برايمان نماز بگذار! مي گويد : خير! به درستي كه
بعضي از شما به پاس گرامي داشت اين امت بر ديگران اميران
هستند. در اين حديث نبوي كه اهل سنت و شيعه هر دو نقل
كرده اند گفتگوي حضرت مهدي (عج ) فرمانده و رهبر گروهي
كه در انقلاب جهاني و جاودان مهدوي تا روز قيامت بر اساس
حق نبرد مي كنند با عيسي بن مريم (ع ) كه از آسمان فرود مي آيد
گزارش مي گردد و احترام حضرت مهدي (عج ) نسبت به
حضرت عيسي (ع ) و سپس احترام حضرت عيسي (ع ) نسبت به
فرمانده گروه حق و رهبر انقلاب جهاني , بيان مي شود. مطابق
اين حديث حضرت عيسي (ع ) حضرت مهدي (عج ) را برخود
مقدم مي دارد و به ايشان اقتدا مي كند و از رهبر مسلمانان
پيروي مي كند و در انقلاب بزرگ جهاني حضرت مهدي ,
ايشان را ياري مي نمايد و همراه ايشان با دشمنان خدا نبرد
مي كند.
حديث مذكور در نقل صحيح مسلم بدون كلمه مهدي
است و در كشف الغمه و بحارالانوار جمله اول حديث در يك
نقل نيامده و در پاسخ عيسي (ع ) به مهدي (عج ) به جاي لا ,
كلمه الا وجود دارد ولي در نقل ديگر حديث جمله اول آمده
است .
امام باقر(ع ) نيز رسيدن حاكميت انقلاب جهاني
مهدي (عج ) را به شرق و غرب جهان چنين گزارش فرمود :
القائم منالله تظهر له الكنوز يبلغ سلطانه المشرق و المغرب و
يظهر به الله دينه علي الدين كله ولو كره المشركون فلايبقي
في الارض خراب الاعمر و ينزل روح الله عيسي بن مريم فيصلي
خلفه (11 ) قيام كننده از ما اهل بيت ... گنج ها برايش آشكار
مي شود و قدرت او به مشرق و مغرب مي رسد و خداوند
دينش را به وسيله او بر تمام آئين ها پيروز مي گرداند , گرچه
مشركان خوش نداشته باشند , پس در زمين خرابي نمي ماند جز
اينكه آن را آباد مي كند و روح الله عيسي بن مريم فرود مي آيد و
پشت او نماز مي گذارد.
مسيحيان جهان نيز اعتقاد به منجي موعود و رجعت
حضرت مسيح دارند , « پاترشيا ابردين » در كتاب تكاپوي
2000 مي گويد : جهان با فرارسيدن سال 2000 و جاذبه هاي
هزاره ي موعود گسترش خواهد يافت , همانطور كه ابتدا در
صحيفه ي دانيال پيغمبر عهد عتيق و بعد در مكاشفه ي يوحنا ,
رسول عهد جديد (باب بيستم آيه 1 تا 7 ) آمده است , هزاره ي
موعود يعني دوره ي هزار ساله اي كه مسيح و حواريونش جهان
را به دست خواهند گرفت و صلح و شادي در سطح زمين
حكمفرما خواهد شد. اما آن هزاره كه مطلع عصري طلايي در
تاريخ بشريت است منحصرا وقتي خواهد رسيد كه مسيح
« رجعت » كرده باشد و پيروزي موعودش بر كفار و معاندان
تحقق يافته باشد . (12 )
همكاري حضرت عيسي (ع ) با انقلاب جهاني حضرت
مهدي (عج ) از منظر قرآن
نزول عيسي بن مريم (ع ) در زمان ظهور حضرت
مهدي (عج ) و همكاري با ايشان در انقلاب جهاني مهدوي در
متن احاديث نبوي و اهل بيت نبي به صراحت و به طور روشن
و واضح و به صورت شفاف و مستقيم براي همگان بيان شده
است .
در قرآن مجيد نيز اين حقيقت بيان شده است ولي در پرتو
تفسير قرآن با حديث آشكار مي شود و پيام قرآن در ارتباط با
اين موضوع با كمك رهنمودهاي ائمه معصومين عليهم السلام
درك مي گردد.
قرآن كريم درباره سرنوشت حضرت عيسي بن مريم چنين
مي گويد : و قولهم انا قتلنا المسيح عيسي بن مريم رسول الله و
ما قتلوه و ما صلبوه و لكن شبه لهم و ان الذين اختلفوا فيه لفي
شك منه ما لهم به من علم الا اتباع الظن و ما قتلوه يقينا. بل
رفعه الله اليه و كان الله عزيزا حكيما. و ان من اهل الكتاب
الاليومنن به قبل موته و يوم القيامه يكون عليهم شهيدا(13 ) و
گفتارشان كه : « ما عيسي بن مريم , پيامبر خدا را كشتيم ! » در
حالي كه نه او را كشتند و نه بر دار آويختند , لكن امر بر آنها
مشتبه شد. و كساني كه در مورد (قتل ) او اختلاف كردند , از آن
در شك هستند و بدون علم به آن تنها از گمان پيروي مي كنند ,
و قطعا او را نكشتند! , بلكه خدا او رابه سوي خود بالا برد. و
خداوند , توانا و حكيم است , و هيچ يك از اهل كتاب نيست
مگر اينكه پيش از مرگش به او (مسيح ) ايمان مي آورد و روز
قيامت بر آنها گواه خواهد بود.
در اين سه آيه چند نكته مهم در زمينه سرنوشت حضرت
عيسي (ع ) بيان شده است :
الف ـ عيسي (ع ) كشته نشده و نمرده و به دار آويخته نشده
است .
ب ـ به آسمان در نزد خداوند بالا رفته و زنده است .
ج ـ اهل كتاب پيش از مرگ مسيح (ع ) به او ايمان مي آورند.
مطابق آيات مذكور از يك سو حضرت عيسي (ع ) به
آسمان بالا رفته است و هنوز زنده مي باشد و از سوي ديگر
پيش از مرگ او تمام اهل كتاب به او ايمان مي آورند و منظور از
اهل كتاب بيشتر , يهوديان و بني اسرائيل است كه در آيات قبل
جنايات و مفاسد آنان شمارش شده و در همين آيات نيز به
ادعاي آنان مبني بر قتل حضرت عيسي (ع ) تصريح گرديده
است و روشن است كه چنين چيزي هنوز اتفاق نيفتاده است
پس قطعا در آينده اين وعده قرآني تحقق خواهد يافت . در هر
حال منظور آيه اخير اين است كه تمام اهل كتاب به حضرت
مسيح (ع ) پيش از مرگ او ايمان مي آورند , يهوديان او را به
نبوت مي پذيرند و مسيحيان نيز دست از الوهيت او مي كشند و
اين در زماني است كه حضرت مسيح (ع ) طبق روايات اسلامي
در موقع انقلاب حضرت مهدي (عج ) از آسمان فرود مي آيد و
پيش از رحلت ايشان همه اهل كتاب به او ايمان مي آورند و
حضرت عيسي (ع ) در انقلاب جهاني مهدوي با حضرت
مهدي (عج ) همكاري دارد و پشت سر او نماز مي گذارد و يهود
و نصارا كه به اوايمان مي آورند نيز اين همراهي را مي بينند و به
مهدي (عج ) ايمان مي آورند. روشن است يهوديان به حكم
اينكه آيين آنها پيش از آيين مسيحيت بوده بايد به حضرت
مسيح (ع ) ايمان آورند و مجموعه يهوديان و مسيحيان نيز به
حكم اينكه آيينشان مربوط به گذشته بوده كه با آمدن اسلام
تاريخ آنها سپري شده وظيفه دارند در زمان انقلاب جهاني
مهدوي به آيين حق و نهايي كه مكتب اسلام است ايمان
بياورند , همانطور كه حضرت عيسي (ع ) نيز به حكم اينكه
آيينش مربوط به گذشته بوده وظيفه دارد در عصر انقلاب
مهدوي به آيين اسلام كه رهبر و مجري آن حضرت مهدي
(عج ) است ايمان آورد . (14 ) از عوامل و دلايل سرعت گسترش
اسلام در انقلاب جهاني مهدوي , همين فرود آمدن حضرت
عيسي (ع ) و شناسايي ايشان توسط همه اهل كتاب يهوديان و
مسيحيان و روي آوردن همه آنان به او و ايمان به شخصيت آن
حضرت است . ايمان آورندگان به حضرت مسيح (ع ) به
حضرت مهدي (عج ) و آيين اسلام به طور طبيعي به اسلام و
انقلاب جهاني مهدوي ايمان مي آورند و جهاني شدن اسلام و
جهاني سازي اسلامي روي مي دهد و آيين جهاني و جاويدان
و جامع اسلام بر سراسر جهان حاكم خواهد شد.
محمدبن مسلم از امام باقر(ع ) درباره سخن خداي متعال
« و ان من اهل الكتاب الاليومنن به قبل موته و يوم القيامه يكون
عليهم شهيدا » (15 ) و فرمود : ان عيسي (ع ) ينزل قبل يوم القيامه
الي الدنيا فلا يبقي اهل مله يهودي و لاغيره الا امنوا به قبل
موتهم و يصلي عيسي خلف المهدي (16 ) عيسي پيش از روز
قيامت به دنيا فرود مي آيد و اهل هيچ ملتي يهودي و غير آن
باقي نمي ماند مگر اينكه پيش از مرگشان به حضرت مسيح (ع )
ايمان مي آورند و حضرت عيسي (ع ) پشت حضرت
مهدي (عج ) نماز مي گذارد.
براساس اين حديث شريف ايمان اهل كتاب به حضرت
عيسي (ع ) در زماني روي مي دهد كه عيسي (ع ) پشت سر
حضرت مهدي (عج ) نماز مي گذارد و با اقتداي به مهدي (عج )
پيروان خويش را به ياري حضرت مهدي (عج ) و ايمان آوردن
به آيين اسلام ناب محمدي (ص ) هدايت مي نمايد.
در تفسير علي بن ابراهيم از شهر بن حوشب نقل شده كه
روزي حجاج به من گفت آيه اي در قرآن است كه مرا خسته
كرده و در معناي آن فرومانده ام , پرسيدم كدام آيه است اي
امير! حجاج گفت : « آيه و ان من اهل الكتاب ... » زيرا من
يهوديان و نصراني هايي را اعلام مي كنم كه هيچگونه نشانه اي
از چنين ايماني در آنها مشاهده نمي كنم . گفتم آيه را درست
تفسير نكردي , حجاج پرسيد چرا پس تفسير آيه چيست
گفتم منظور اين است كه عيسي (ع ) قبل از پايان جهان فرود
مي آيد و هيچ يهودي و غيريهودي باقي نمي ماند مگر قبل از
مرگ عيسي به او ايمان مي آورد و او پشت سر مهدي (عج ) نماز
مي خواند. هنگامي كه حجاج اين سخن را شنيد گفت : واي بر
تو اين تفسيري را از كجا آوردي گفتم : « حدثني به محمدبن
علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب عليهم السلام » محمدبن
علي بن حسين بن علي بن ابي طالب عليهم السلام (امام
محمدباقر « ع » ) اين را برايم حديث كرده است , حجاج گفت :
« والله جئت بهامن عين صافيه » به خدا سوگند آن را از
سرچشمه زلال و صافي گرفتي و آورده اي . (17 )
به نقل حارث بن مغيره امام صادق (ع ) در تفسير آيه « وان
من اهل الكتاب ... » فرمود : هو رسول الله (ص ) او پيامبرخدا
محمد(ص ) است . در اين حديث آنچه در نهايت روي خواهد
داد , آمده است چون پس از ايمان اهل كتاب به عيسي (ع ) در
پرتو ايمان ايشان به حضرت محمد(ص ) همه اهل كتاب
سرانجام به پيامبراسلام ايمان خواهند آورد. بر همين اساس
است كه ابن سنان از قول امام صادق (ع ) در زمينه سخن خدا
درباره حضرت عيسي (ع ) « و ان من اهل الكتاب ... » آورده كه
فرمود : ايمان اهل الكتاب انما هولمحمد(ص ) ايمان تمام اهل
كتاب سرانجام فقط براي محمد(ص ) است .
در مجموع با تفسير قرآن به وسيله حديث اهل بيت حضور
عيسي بن مريم (ع ) در انقلاب مهدوي يك امر قطعي است كه
بي ترديد به حكم قرآن و سنت , حتما عيسي (ع ) همراه حضرت
مهدي (عج ) خواهد بود و در جهاني شدن اسلام و جهاني
سازي اسلامي در انقلاب مهدوي نقش موثر ايفا مي نمايد. اين
حقيقت با توجه به احاديث فراواني كه سني و شيعه از پيامبر و
اهل بيت نقل كرده اند و صراحت در فرودآمدن عيسي (ع ) در
عصر ظهور حضرت مهدي (عج ) و نماز خواندن به امامت قائم
آل محمد(ص ) و ياري ايشان دارد بهتر آشكار مي گردد.
پاورقي :
1 ـ بحارالانوار , ج 51 ص 84 و ص .91
2 ـ اعلام الوري باعلام الهدي , طبرسي , ص 21 و ص .22
3 ـ بحارالانوار , ج 14 , ص .349
4 ـ بحارالانوار , ج 51 , ص .71
5 ـ بحارالانوار , جح 51 , ص .88
6 ـ بحارالانوار , ج 51 , ص 69 و ص 70
7 ـ بحارالانوار , ج 51 , ص 78
8 ـ بحارالانوار , ج .51 ص 90 ـ كشف الغمه . ج 3 , ص 271
9 ـ بحارالانوار , ج 51 , ص .137
10 ـ كشف الغمه في معرفه الائمه , ابوالحسن علي بن عيسي بن
ابي الفتح اربلي , دارالكتاب الاسلامي , لبنان ـ بيروت , چاپ
اول , 1401 هـ ق ـ 1981 م . ج 3 , ص 264 و ص .269
بحارالانوار , ج 51 , ص 85 و ص 88 و ص .93
صحيح مسلم , ج 1 , ص 137 , حديث 247 , باب نزول
عيسي .
مهدي منتظر در انديشه اسلامي , سيدثامر هاشم العميدي ,
ترجمه محمدباقر محبوب القلوب , انتشارات مسجد مقدس
جمكران , چاپ دوم , پائيز 1380 , ص 208
11 ـ اعلام الوري باعلام الهدي , ص .433
12 ـ در سراشيبي به سوي گومورا , رابرت اچ , بورك , ترجمه
الهه هاشمي حائري , انتشارات حكمت , زمستان 1378 , ص
.21 ـ نگرشي ژئوپوليتيكي بر پديده جهاني شدن (تئوري
نظام هاي فضاـ منطقه اي ) زهرا پيشگاهي فرد , سپاه پاسداران
انقلاب اسلامي دوره هاي عالي جنگ , چاپ دوم , 1380 , ص
65 و ص .66
13 ـ سوره نسا آيه 157 تا .159
14 ـ تفسير نمونه , ناصر مكارم شيرازي , ج 4 , ص .204
15 ـ سوره نسا آيه .159
16 ـ ينابيع الموده الذوي القربي , سليمان بن ابراهيم قندوزي
حنفي , تحقيق سيدعلي جمال اشرف حسيني , دارالاسوه
للطباعه و النشر , چاپ اول , 1416 هـ ق , ج 3 , ص .237
17 ـ البرهان في تفسير القرآن , سيدهاشم بحراني , ج 1 , ص
.426 تفسير نمونه , ج 4 , ص .205
يكي از عوامل سرعت گسترش اسلام در انقلاب
جهاني مهدوي , فرودآمدن حضرت عيسي (ع ) و
شناسايي او توسط همه اهل كتاب يهوديان و
مسيحيان و روي آوردن آنان به اين پيامبر الهي و به
طور طبيعي گرايش به اسلام و انقلاب جهاني
مهدوي مي باشد.
در سخنان و احاديث پيامبر اكرم (ص ) و ائمه
اطهار(ع ) پيرامون انقلاب جهاني مهدي موعود ,
فرودآمدن حضرت مسيح (ع ) و ارتباط و پيوند
همكاري و تبعيت او از حضرت مهدي (ع ) به روشني
بيان شده و در بين مسلمانان رواج يافته است .
