در آخرين روز سال 1381 وقتي ارتش آمريكا شيپور جنگ با عراق را به
صدا درآورد , به درستي نمي دانست پس از صدام چه خواهد شد , اما اين را
خوب مي دانست كه پيروزي بر دوست سابق و دشمن فعلي اش طولي نخواهد
كشيد زيرا ماموران سازمان اطلاعات مركزي آمريكا (سيا) همه چيز را با
فرماندهان ارشد ارتش بعثي عراق هماهنگ كرده و آنها را با وعده و
وعيدهاي بسيار به همكاري با ارتش آمريكا و ترك جنگ فراخوانده بودند.
در همان روزهاي اول حمله آمريكا ژنرال « ماهر صوفيان التكريتي » مسئول
دفاع شهر بغداد به نيروهاي گارد رياست جمهوري عراق فرمان داد در برابر
حمله آمريكائيها مقاومت نكنند. اين ژنرال بعثي در جريان حمله نيروهاي
آمريكايي به بغداد , اين شهر را بدون دفاع گذاشت و با ميليونها دلار پول
بغداد را به مقصد يك كشور ديگر خارجي ترك كرد(1 ) در همان زمان نيز
سرلشكر سعدالدين الشاذلي رئيس پيشين ستاد ارتش مصر هم فروپاشي
سريع رژيم صدام را ناشي از وجود يك خيانت دانست (2 ) . حتي تكريت
زادگاه صدام كه گفته مي شد بيشترين طرفداران صدام در اين شهر ساكن
هستند هيچ مقاومتي از خود نشان نداد و خبرگزاريها گزارش دادند كه شيوخ
اين شهر به اشغالگران تعهد دادند كه شهر بدون مقاومت تسليم ميشود.
« رغد » دختر بزرگ صدام در مصاحبه اي گفت كه پدرش قرباني خيانت
مقامات مسئول و افراد بسيار نزديك به خود شد. وي گفت : آنها در حساس
ترين لحظات جنگ , بزرگترين خيانت را به پدرم كردند(3 ) و يوگني پريماكف
نخست وزير اسبق روسيه كه پيش از آغاز جنگ دوم آمريكا با عراق با صدام
ديدار داشت , گفت : جنگ عراق يك جنگ صوري بود . (4 )
در جنگ 20 روزه آمريكا عليه رژيم صدام خيانت مهره هاي اصلي
حزب بعث عراق مشهود بود.
رامسفلد وزير دفاع آمريكا يك روز پس از آغاز جنگ عليه عراق در ميان
خبرنگاران حضور يافت و گفت : ما اكنون ارتباطاتي را با فرماندهان گارد
رياست جمهوري عراق برقرار كرده و روزهاي آينده دستاورد اين ارتباط
معلوم خواهد شد. هر چند در آن زمان خبرگزاريها اين سخنان رامسفلد را در
چارچوب جنگ تبليغاتي آمريكا عليه عراق توصيف كردند اما اين موضوع
واقعيت داشت (5 ) چنين بود كه سعيد الصحاف وزير اطلاع رساني صدام
وقتي در ميان خبرنگاران سخن از مقابله ارتش بعث با نظاميان آمريكايي در
بصره و ناصريه مي راند , ارتش آمريكا به پشت دروازه هاي بغداد رسيده بود و
اينگونه بود كه اين وزير بعثي تا مدتها به طنز مطبوعات و رسانه هاي جهان
تبديل شد.
پس از اشغال كامل عراق و سقوط رژيم صدام در بيستم فروردين ماه
1382 گرچه « تامي فرانكس » فرمانده نيروهاي آمريكايي در عراق با صدور
يك بيانيه انحلال حزب بعث سوسياليست عرب را كه 35 سال بر كليه
شئونات مردم عراق حاكم بود و بر تمامي بخشهاي جامعه اين كشور احاطه
داشت را اعلام كرد . (7 )
روزنامه آمريكايي واشنگتن پست در همان زمان از عمليات سري
نظاميان اشغالگر خارجي در عراق براي استخدام و آموزش جاسوسان
عراقي با هدف شناسايي عوامل مقاومت در اين كشور پرده برداشت . نظاميان
آمريكايي به اين نتيجه رسيده بودند كه نمي توانند به تنهايي در مقابل موج
مقاومت روز افزون مردم عراق كاري از پيش ببرند . (8 )
آمريكائيها كه هر روز تعداد تلفاتشان در عراق بالاتر مي رفت , تلاش
كردند تا نيروهاي ضد مردمي حزب بعث را در خدمت توسعه طلبي خود
بگيرند تا از اين طريق تلفات نيروهاي خود را نيز پايين آورند آنها بلافاصله
پس از اشغال عراق ارتش و پليس جديد عراق را تشكيل دادند. رده هاي
پائين اين دو نهاد امنيتي را با جوانان بيكار عراقي كه پس از اشغال اين كشور
قرباني موجي از بلاتكليفي در كشور شده اند , شكل دادند اما رده هاي بالاي
ارتش و پليس جديد از فرماندهان و افسران ارشد بعثي انتخاب شدند همانها
كه در جنگ 20 روزه با اشغالگران همراهي و همكاري كاملي داشتند . اين امر
موجب شد رژيم صدام به سرعت سرنگون شود. پل برمر حاكم آمريكايي
عراق سال گذشته ضمن اعلام تشكيل اين دو نهاد امنيتي گفت كه ثبت نام از
داوطلبان پيوستن به ارتش جديد عراق آغاز شده و 3 مركز در شهرهاي
بغداد , موصل و بصره از جوانان عراقي براي شركت در اين ارتش ثبت نام
مي كند(9 ) روزنامه القبس در همين راستا نوشت كه پل برمر حاكم آمريكايي
عراق با چند تن از افسران رژيم سابق اين كشور ملاقات كرده است (10 )
روزنامه القدس العربي هم در همين رابطه نوشت كه پل برمر در اقدامي بي
سابقه با سران نظامي و غير نظامي حزب بعث ملاقات كرده و از آنان
استمداد نمود. برمر با سپهبد سلطان هاشم احمد وزير دفاع سابق رژيم
صدام و سرلشكر ماهر عبدالرشيد معروفترين و برجسته ترين فرمانده ميداني
ارتش بعث و پدر زن قصي پسر صدام ديدار و گفتگو كرد(11 ) شخص پل برمر
حاكم آمريكايي عراق بدنبال افشا شدن اين ديدارها در گفتگويي با شبكه
تلويزيوني العربيه ادعا كرد كه بايد در طرح سياست ريشه كني بعثي ها
بازنگري صورت گيرد و ميان گناهكاران و بي گناهان تفاوت قايل شد(12 ) اما
كيست كه نداند اين بازنگريها را براي بازگرداندن بعثي هائي كه دستشان به
خون مردم آلوده است , انجام شد. نظاميان اشغالگر آمريكايي در راستاي
استفاده از ژنرالهاي سابق ارتش بعث در درگيريهاي اول فلوجه كه اوايل
سال جاري انجام شد , از يك ژنرال گارد رياست جمهوري صدام به نام
« جاسم محمد صالح » استفاده كردند. وي يك جنايتكار جنگي است و به
خاطر ايفاي نقش در سركوب قيام مردمي سال 1369 جز تعقيب شدگان
قضايي عراق است (13 ) اين اقدام آمريكائيها دقيقا در راستاي تغيير عقيده
واشنگتن مبني بر برقراري امنيت توسط نيروهاي رژيم بعث عراق صورت
گرفت . حتي اخيرا نظاميان آمريكايي فاش ساختند كه از نيروهاي ويژه صدام
براي سركوب شبه نظاميان مخالف اشغال عراق استفاده مي كنند (14 )
كماندوهاي پليس عراق كه خود را عقرب هاي سياه مي نامند همراه تفنگداران
دريايي آمريكا در مناطق مختلف عراق مستقر هستند. سرهنگ « سالم تراد »
فرمانده عقربهاي سياه در پايگاه تفنگداران دريايي آمريكا مي گويد : تمامي
اين افراد پيشتر افسران ارتش بعثي يا نيروهاي ويژه بودند. حتي يكي از
فرماندهان تفنگداران دريايي آمريكا مي گويد كه سر سخت ترين نيروهاي
رزمي ما در سركوب شبه نظاميان , اعضاي نيروهاي ويژه بعثي متعلق به زمان
صدام هستند.
اشغالگران به دنبال نفوذ دادن ژنرالها و افسران ارشد ارتش و پليس
رژيم صدام در نهادهاي امنيتي اين كشور , امروز سعي دارند در ديگر نهادها
و سازمانها و وزارتخانه ها نيز از نيروهاي بعثي استفاده كنند. وقتي كه دردي
ماه سال 1382 كميته ريشه كني حزب بعث عراق تاسيس شد , قرار بود
افرادي را كه دستشان به خون مردم عراق آلوده است را از اركان حكومتي
جديد حذف كند اين كميته وظيفه داشت افرادي را كه عضو تشكيلات رژيم
صدام و حزب بعث عراق بودند ازتمامي اركان حكومتي پاكسازي , اخراج و
يا محاكمه كند. اين كميته در ابتدا بسياري از افراد را از كار بركنار كرد اما بعد
از مدتي باتوجه به وضعيت بحراني اين كشور , اشغالگران تعداد بيشماري از
بعثيون سابق را به سركارهاي خود بازگرداندند و از آنها در مراكز حساس
حكومتي استفاده كردند و به اين ترتيب فلسفه وجودي كميته ريشه كني
حزب بعث عراق از ميان رفت . تلويزيون عراق به نقل از برخي گزارشها از
مذاكرات پشت پرده مقامات آمريكايي با سران حزب بعث و برخي مسئولان
رژيم سابق خبر داد. اين تلويزيون گفت كه اين مذاكرات با هدف دادن نقش
سياسي و نظامي در آينده عراق به اعضاي حزب بعث و سران رژيم صدام
صورت گرفته است . (15 )
اشغالگران آمريكايي تدريجا طرح احياي شبكه مخوف رژيم بعث عراق را
علني كردند اخبار و گزارشهاي رسيده از عراق همگي حاكي از آن است كه
اشغالگران امروز ديگر نه تنها درصدد ارزيابي واكنشهاي احتمالي مردم
نيستند بلكه تصميم خود را در اين زمينه كاملا اتخاذ كرده و بعثي ها را به
همكاري فراخوانده اند. « دان سنور » سخنگوي تشكيلات آمريكائي حاكم بر
عراق در اين زمينه اظهار داشته بود كه برخي مقامات بلند پايه عراقي كه در
زمان تصفيه افراد مرتبط با رژيم صدام از كار بركنار شده اند , بار ديگر به
همكاري فراخوانده مي شوند , « سنور » براي جلوگيري از آثار و تبعات منفي
ناشي از اعلام اين خبر , ادعا كرد كه در عراق جايي براي بعثي ها نيست اما
بلافاصله لفظ بعثي هاي سابق را فقط به كسانيكه در جنايت و بي رحمي عليه
مردم عراق دست داشته اند , محدود كرد و افزود : از بازگشت كليه افراد ماهر و
متخصص كه تنها عضو ساده حزب بعث بوده اند , استقبال مي كند.
ريچارد بوچر سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا هم اعلام كرد كه
امكان فعاليت آن دسته از اعضاي متخصص حزب بعث و اشخاصي كه داراي
مناصب دولتي بوده اند ولي صرفا به عنوان يك عضو در حزب بعث حضور
داشتند و مرتكب جنايت نشده اند , را بررسي مي كند.
در وهله اول چنين به نظر مي رسيد كه آمريكا در صدد است كه احيانا
حقي از كسي ضايع نشود و كسانيكه تحت اجبار وارد ضرب بعث شده اند ,
فرصت يابند تا در ساختن آينده عراق ايفاي نقش كنند اما رفتار اشغالگران
در طول 20 ماه گذشته نشان داده كه چنين برداشتي از رفتار آمريكا فقط
بايستي به حساب خوشبيني و ساده انديشي گذاشته شود. اشغالگران از همان
ابتدا نيز چنين ذهنيتي نداشتند كه حزب بعث و شبكه تار عنكبوتي رژيم
صدام را بكلي متلاشي كنند و از صحنه سياسي ـ اجرايي عراق كنار بگذارند.
اشغالگران از همان ابتدا از يك فهرست 51 نفره از سران رژيم صدام سخن
به ميان آورده و چنين وانمود كردند كه اگر دست اشغالگران به اين عده برسد
قطعا اين افراد بايستي در انتظار عقوبت سختي باشند. سه نكته اساسي در
اين ميان وجود داشت كه اولا بسياري از چهره هاي شناخته شده رژيم صدام
در اين فهرست قرار نداشتند از جمله سعيد الصحاف وزير اطلاع رساني
صدام كه به راحتي فرصت يافت از عراق خارج شود و اكنون در ساير
كشورها اطلاعات خود را به شبكه هاي راديو تلويزيوني به قيمتهاي گزاف
مي فروشد و قرار است از خاطرات خود نيز ميليونها دلار درآمد كسب
كند . (16 )
نكته دوم اينكه حتي همان عده اي هم كه نامشان در فهرست 51 نفره
قرار داشت و دستگير هم شدند اكنون در زير چتر حمايتي اشغالگران قرار
دارند و در واقع از عقوبت مصون مانده اند بعلاوه برخي از اين افراد دستگير
شده هم در حال حاضر در اردن و برخي كشورهاي عربي زندگي مي كنند كه از
جمله طارق عزيز كه در اردن بسر مي برد و دستگيري وي توسط اشغالگران
آمريكايي در واقع عمليات نجات او از دست مردم مظلوم عراق محسوب
مي شود كه بعدا فراري داده شد.
نكته سوم و مهمترين نكته به فريبكاري اشغالگران و تبليغات
عوام فريبانه آمريكا مربوط مي شود كه وانمود ساختند گويا دستگاه جهنمي
رژيم مخوف صدام فقط توسط 51 نفر اداره مي شده و همه مسئوليتها
متوجه همين عده محدود است كه مي بينيم با آنها هم رفتاري مناسب با
جناياتشان صورت نگرفته و در واقع چنين مقرر شده كه تدريجا همه چيز
مشمول مرور زمان شود.
بدنبال اين اقدامات , جلال الدين الصغر نماينده آيت الله سيستاني از
جانب ايشان به آمريكا هشدار داد كه بازگرداندن اعضاي حزب بعث به
قدرت و بر سركارهاي قبلي عواقب وخيمي خواهد داشت .
مقتدي صدر از روحانيون سرشناس عراق و رهبر گروه جنبش المهدي
نيز در خطبه هاي نمازجمعه در مسجد كوفه گفت كه اجازه بازگشت عوامل
رژيم سرنگون شده بعث عراق را به قدرت نخواهيم داد. صدرالدين قبانچي
امام جمعه نجف و از اعضاي مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق نيز به
اشغالگران هشدار داد و گفت : تصميم اشغالگران براي بازگشت بعثي ها به
قدرت نشان مي دهد كه ارتباط تنگاتنگي ميان آنان وجود دارد و آنها قصد
دارند بار ديگر عوامل رژيم بعث را بر ملت عراق مسلط
كنند . (18 )
بدين ترتيب به نظر مي رسد كه آمريكائيها مايلند از تجارب نظامي و
سياسي حزب 35 ساله بعث عراق در راه تحقق خواسته هاي سياسي و
اقتصادي خويش در اين كشور استفاده كنند. آنان در اين ميان به تعارض
ميان دو رويداد يعني « ساقط كردن رژيم بعثي » و « بازگرداندن بعثي ها » كه نزد
افكار عمومي مردم عراق بسيار سوال برانگيز شده است , نيز اعتنائي
نمي كنند. آنان از ابتدا مايل بودند عراق منهاي صدام را از وي تحويل
بگيرند. به همين دليل بود كه به فرماندهان بعثي نقب زدند تا تشكيلاتي كه
صدام طي 24 سال حكومت خود بنا كرده بود , از هم پاشيده نشود و يكجا
تحويل اشغالگران گردد. اما مقاومت مردمي , آنان را به عمق باتلاق
فرستاد.
1 ـ روزنامه ال پائيس ـ 83,3,6
2 ـ روزنامه كيهان به نقل از شبكه خبري الجزيره ـ 82,1,23
3 ـ خبرگزاري ايسناـ 82,3,12
4 ـ روزنامه سياست روز ـ 82,4,17
5 ـ روزنامه القدس العربي ـ 82,2,10
6 ـ فاكس نيوزـ 82,2,22
7 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 82,2,15
8 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري رويترزـ 82,6,3
9 ـ شبكه خبري الجزيره ـ 82,4,12
10 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,10
11 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,15
12 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,8
13 ـ خبرگزاري رويترزـ 83,2,12
14 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري رويترز ـ83,9,9
15 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,8
16 ـ روزنامه جمهوري اسلامي ـ 83,2,9
17 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,12
18 ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي ـ 83,2,13
يكي از فرماندهان تفنگداران دريائي آمريكا :
سرسخت ترين نيروهاي رزمي ما در سركوب شبه نظاميان ,
اعضاي نيروهاي ويژه بعثي متعلق به زمان صدام هستند
فلسفه تشكيل « كميته ريشه كني حزب بعث » (دي ماه 1382 )
زماني كه اشغالگران آمريكائي تعداد بي شماري از بعثي ها را
به سركارهايشان بازگرداندند , از ميان رفت
