به بهانه سالروز شكل گيري « انتفاضه » , قيام اسلامي ملت فلسطين
زمان : ساعت 6 صبح يكشنبه
مكان : كنار پاركي كه كارگران فلسطيني در آن تجمع مي كنند تا
اسرائيليها بيايند و تعدادي از آنها را براي كارهاي ساختماني
انتخاب كنند و با خود ببرند.
فردي مسلح از درون پارك بيرون مي آيد و از كارگران
ساختماني كارت شناسايي مي خواهد او كه خود لباس نظامي
بر تن داشت پيش از آنكه كارگران كارتهاي خود را از جيبشان
بيرون آورند , آنها را به رگبار مي بندد . فرد نظامي 3 خشاب
گلوله تفنگ « ام ـ 16 » را به روي كارگران فلسطيني خالي
مي كند و در يك لحظه همه را به خاك و خون
مي كشد.
رانندگان اسرائيلي كه در آن نزديك بودند با ديدن اين
صحنه بدون اينكه كمكي كنند صحنه را ترك مي كنند. بعد از
دقايقي چند خودرو پليس و آمبولانس آژير كشان خود را به
صحنه جنايت مي رسانند. كارگراني كه از اين جنايت جان
سالم به در برده بودند با شعارهاي « الله اكبر » و « فلسطين آزاد
است » كشته ها و مجروحين را به آمبولانسها منتقل مي كنند . (1 )
دراين جنايت كه به همين سادگي اتفاق افتاد 8 كارگر
فلسطيني كشته مي شوند و 9 تن ديگر جراحات عميق بر
مي دارند. با انتشار خبر كشتار كارگران فلسطيني موجي از
اعتراض وخشم سرزمينهاي اشغالي را فرا مي گيرد
صهيونيستها ناچار مي شوند براي كنترل اوضاع نيروهاي
نظامي بيشتري به منطقه اعزام كنند. در همين زمان مقررات
كامل منع رفت و آمد در نوار غزه و شهر نابلس و تعدادي از
اردوگاههاي فلسطيني در كرانه باختري رود اردن به اجرا
درمي آيد.
اما مردم اين مناطق به مقررات وضع شده وقعي نمي نهند
و به خيابانها مي ريزند و شروع به سنگرسازي مي كنند آنها
لاستيكهاي زيادي را در خيابانها آتش مي زنند و با سنگ و
كوكتل مولوتوف به مبارزه با صهيونيستها
مي پردازند.
نيروهاي اشغالگر نيز دست به كار مي شوند تا جنايت
سرباز اسرائيلي را تكميل كنند. بيمارستانها و درمانگاههاي
وابسته به سازمان ملل در نوار غزه تنها با گذشت دو ساعت از
جنايت صبح يكشنبه نوزدهم آذرماه 1366 پذيراي حداقل 5
كشته و حدود 350 زخمي مي شوند .
كارگران فلسطيني كه مورد تهاجم سرباز اسرائيلي قرار
گرفته بودند با كارواني از اتومبيل ها وخودروهاي باري بوق
زنان و در حاليكه پيراهن هاي سياه خود را در هوا تكان
مي دادند و شعارهاي « الله اكبر » سر مي دادند , به غزه باز گردانده
مي شوند.
فلسطينيها با بلندگو از مردم غزه مي خواهند كه براي
مشاركت در تظاهرات از خانه هاي خود خارج شوند. مردم از
حضور انبوه نيروهاي اشغالگر ترسي به دل راه نمي دهند و همه
جا را آتش و دود فرا مي گيرد.
« دان شمرون » رئيس ستاد ارتش اسرائيل و « ماتان فيلناي »
فرمانده منطقه جنوبي براي كنترل اوضاع به غزه مي روند(2 )
منابع فلسطيني در آن زمان اعلام كردند فقط در طول
يكسال اول قيام فلسطيني ها موسوم به « انتفاضه اول » 370
فلسطيني به شهادت رسيده اند كه از اين تعداد 291 نفر بر اثر
اصابت گلوله مستقيم نظاميان صهيونيستي , 68 تن به علت
كاربرد وسيع گاز اشك آور و 26 نفر ديگر نيز براثر شكنجه
توسط مقامات اسرائيلي كشته شده اند(3 )
« جرجيو جياكوملي » رئيس آژانس امداد و كار سازمان ملل
هم در وين در اولين سالگرد قيام مردم مسلمان فلسطين اعلام
مي كند كه 36000 نفر در درگيريهاي مختلف ميان فلسطيني ها
و صهيونيستها كشته و مجروح شده اند كه سن 58 درصد از
اين تعداد كمتر از 15 سال مي باشد . (4 ) در اولين سالگرد
انتفاضه و در پي حضورگسترده كودكان و نوجوانان فلسطيني
در قيام عليه صهيونيستها , مقامات رژيم اشغالگر قدس 850
مدرسه ابتدايي و متوسطه را در اراضي اشغالي تعطيل مي كنند.
صهيونيستها از همان ابتداي انتفاضه كليه دانشگاهها را در
مناطق اشغالي بسته بودند(5 )
در حاليكه مردم فلسطين در سرزمينهاي اشغالي به مبارزه
خود عليه اشغالگران ادامه مي دادند , عرفات بار ديگر آمادگي
ساف را براي همزيستي مسالمت آميز با اسرائيل اعلام
مي كند(6 ) و صلاح خلف معاون وي نيز خواستار مذاكرات
مستقيم با اسرائيلي ها براي رسيدن به صلح مي شود(7 ) ودر
پانزدهمين ماه از شروع انتفاضه عرفات اينبار آمادگي خود را
براي سفر به اسرائيل براي مذاكره بامقامات رژيم صهيونيستي
اعلام مي كند(8 ) او سفرانورسادات معدوم به فلسطين اشغالي
را الگويي براي اقدام خود عنوان مي كند و مي گويد : اگر اعراب
مايل باشند من آماده هستم با مقامات رژيم صهيونيستي در
قدس اشغالي گفتگو كنم . احمد جبرئيل سخنگوي جبهه خلق
براي آزادي فلسطين به دنبال اين اظهارات عرفات خواستار
قتل او به عنوان يك خائن ميشود و حزب الله لبنان خواستار
محكوم شدن خيانت عرفات مي شود(9 )
نسل جوان فلسطيني كه متولد اراضي اشغالي بودند طي
انتفاضه اول به موفقيتهايي دست يافتند كه پدرانشان در بدست
آوردن آن ناكام بودند. آنها بدون سلاح و بدون هيچگونه
تشكيلات سازمان يافته اي ارتش اسرائيل را به طور جدي
شكست دادند. موفقيتي كه نه مبارزين فلسطيني و نه ارتشهاي
عرب به آن دست نيافته بودند. يكي از افسران ستاد ارتش
اسرائيل در تيرماه 1367 اظهار داشت كه قيام فلسطيني ها تا
ابد ادامه خواهد داشت و موقعيت موجودبه گونه اي است كه
امكان ندارد به حالت قبل بارگردد(10 ) جيمز بيكر وزير
امورخارجه سابق آمريكا هم گفت كه انتفاضه اسرائيل را به
زانو درآورده است . (11 )
واژه شناسي انتفاضه
كلمه « انتقاضه » از ريشه « فاض » گرفته شده كه به معناي
طغيان كردن , جوشيدن , روان شدن , بسياري , شايع شدن و
فاش ساختن آمده است .
از آنجا كه در زبان عربي ارتباط بسيار نزديكي ميان معناي
لغوي و اصطلاحي وجود دارد كلمه انتفاضه با توجه به معاني
فوق معناي وسيع و عميقي پيدا مي كند. انتفاضه در فرهنگ
مبارزاتي مردم فلسطين براي بيان مضمون « طغيان توده مردم
كه بصورت آشكار , فراگير و پويا جريان دارد , بكار مي رود. به
گفته يك روزنامه نگار آمريكايي انتفاضه تنها واژه عربي است
كه به همين شكل در فرهنگ سياسي دنياي معاصر راه پيدا كرده
است . (12 )
نقش مساجد در انتفاضه
انتفاضه ملت مسلمان فلسطين اينبار بر خلاف قيامهاي
قبلي مردم كه بر مبناي ناسيوناليسم عربي و يا ايدئولوژي
ماركسيسم و غيره بود , از مساجد آغاز شده بود. مدتها بود كه
مساجد نقش خود را در قيام ملت فلسطين از دست داده بودند
ولي اينبار جوانان فلسطيني با شعارهاي « الله اكبر « و « لااله
الاالله » قيام خود را از مساجد شروع و از اين مراكز ديني
سازماندهي و هدايت مي شدند.
بروز روحيه اسلام خواهي بسياري از مظاهر غيراسلامي را
بكنار مي زد به گونه اي كه در مناطق اشغالي زنان با حجاب و
لباسهاي پوشيده در خيابانها ظاهر شدند و احداث مساجد
پس از اين دوره رونق و گسترش يافت به عنوان مثال در نوار
غزه تعداد مساجد نسبت به پيش از انتفاضه به 4 برابر رسيد .
مساجد اينبار بصورت پايگاهي براي جوانان مسلمان درآمده
بود كه آنان را از نظر روحي و معنوي براي مقابله با دشمن آماده
مي ساخت . روحيه اي كه صهيونيستها بشدت از آن وحشت
دارند.
مجري تلويزيون آلمان با نشان دادن فيلمي از نماز جمعه
در يكي از مساجد در مناطق اشغالي گفت : قيام و تظاهرات از
مساجد شروع مي شوند. بخصوص مردم بعد از نماز به
تظاهرات مي پردازند و فريادهاي بلند شعارهاي اسلامي كه در
آنها گفته مي شود « هيچ قدرتي بجز قدرت خداوند يگانه وجود
ندارد » و « خدا شهدا را دوست دارد » , سر مي دهند. در همان
زمان روزنامه اسرائيلي « جروزالم پست » نيز نوشت : نيروهاي
اسرائيلي بانسل جواني روبرو هستند كه از هيچ چيز نمي ترسند
و با فريادهاي الله اكبر جلو مي روند(13 )
نتايج محسوس انتفاضه
روي هم رفته انتفاضه و قيام ملت فلسطين تاكنون با وجود
توطئه هاي دشمنان و كارشكني هاي فراوان توانسته راهش را
ادامه دهد و دستاوردها و پيروزيهاي چشمگيري در عرصه هاي
سياسي و اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي كسب كند. عمده ترين
و مهمترين اين دستاوردها عبارتند از :
1 ـ منتقل ساختن صحنه نبرد و ميدان مبارزه از خارج به درون
سرزمينهاي اشغالي و شكستن افسانه شكست ناپذيري ارتش
اسرائيل و جايگزين نمودن روشها و شيوه هاي جديد رزمي و
يا به تعبير ديگر پايه ريزي يك جنگ اخلاقي كه در آن
ارزشهاي حق طلبي و عدالت خواهي و شهادت طلبي و نشان
دادن مظلوميت يك ملت حاكم است .
2 ـ بوجود آمدن اتحاد و همبستگي ميان تمامي جناحهاي
مبارز و كنار گذاشتن اختلافات و درگيريهاي لفظي و جانبي و
مشاركت تمامي اقشار ملت فلسطين در اين نبرد سرنوشت ساز
و بي نظير
3 ـ دميدن روح جهاد و شهادت به محرابها و بازيافتن نقش
اساسي مساجد به عنوان سنگر و پايگاههاي مقاومت اسلامي و
جهت دادن به حركت توده هاي ميليوني
4 ـ تشكيل كميته هاي مردمي جهت مقابله با اقدامات موذيانه
رژيم صهيونيستي و جهت دادن به فعاليتهاي ضدصهيونيستي
مردم
موانع موجود بر سر راه انتفاضه
حال كه به چهارمين سال از آغاز انتفاضه دوم (الاقصي )
نزديك مي شويم , بسياري از كارشناسان براين عقيده هستند كه
اين قيام خودجوش و مردمي از آن شور و شوق اوليه افتاده
است . سئوالي كه در اينجا مطرح است اينكه با وجوديكه
انتفاضه ملت فلسطين در طي 17 سال گذشته با تمام افت و
خيزهاي خود به شريانهاي حياتي رژيم صهيونيستي آسيبهاي
جدي وارد كرده است , پس چرا اين حركت مردمي اخيرا دچار
موانع شده است دلايل مهمي براي اين مسئله وجود دارد كه
در زير توضيح داده مي شود :
1 ـ توافق مقامات رژيم صهيونيستي و مقامات دولت
خودگردان فلسطين بر سر اين موضوع كه توقف انتفاضه ,
مبناي شروع گفتگوها عنوان شده است و از ابتدايي ترين
مسائلي كه از سوي طرف اسرائيلي عنوان مي شود , پايان
درگيريها از طرف فلسطينيها مي باشد
2 ـ موضوع ديگر در اين زمينه سركوب انتفاضه از سوي
اسرائيل با استفاده از قدرت كامل نظامي با سواستفاده از بروز
بحرانها در سطح منطقه اي بويژه عراق و افغانستان و غفلت
جهان از موضوع فلسطين مي باشد كه باعث شد صهيونيستها
هرچه شديدتر به سركوب فلسطينيها بپردازند.
3 ـ اختلافات دروني مانع ديگري بر سر راه انتفاضه است .
بطوريكه اين اختلافات كه در سطح بالاي دولت خودگردان
بروز يافته , باعث شده تا فلسطينيان به اين نتيجه برسند كه بايد
به حل مشكل در درون سيستم خود نيز همت گمارند.
4 ـ محاصره و فشار اقتصادي شديد از ديگر عواملي است كه از
سوي رژيم صهيونيستي در سالهاي اخير اعمال گرديده است
(فشار بر قشر كارگر , صنعت , كشاورزي , دامداري , توليدي ,
بازرگاني , حمل و نقل , خدمات اجتماعي و سرمايه گذاري )
5 ـ ترور رهبران انتفاضه نيز باعث شد تا انتفاضه با از دست
دادن بسياري از شخصيتهاي راهبردي خود با مشكل جدي
مواجه شود. مخصوصا در سال جاري كه دو تن از مهمترين
رهبران انتفاضه يعني شهيد شيخ احمد ياسين و شهيد رنتيسي
كه نقش مهمي در انتفاضه داشتند , توسط نظاميان صهيونيست
به شهادت برسند.
6 ـ نكته اي كه در اين بين از همه مهم تر است مسئله گفتگوهاي
سازش بود كه انتفاضه را از درون با چالشي بزرگ روبرو
ساخت , اين گفتگو كه در گذشته در واشنگتن , پاريس و
شرم الشيخ صورت مي گرفت اين بار در بيت المقدس صورت
پذيرفت گرچه بدون دست يابي به راه حلي پايان يافت ليكن
انتفاضه را از درون با موانع جدي مواجه ساخت .
7 ـ از ديگر عوامل كه بر انتفاضه تاثير گذاشت حادثه 20
شهريور 1380 بود . از هنگامي كه اين حادثه روي داد , ناگهان
انتفاضه با چالشهاي بزرگي روبرو شد كه در استمرار و تداوم
آن خلل ايجاد كرد. زيرا پس از اين حادثه تبليغات وسيعي براي
مبارزه با تروريسم ايجاد شد و آمريكا و رژيم صهيونيستي
حركتهاي مردمي ملت فلسطين را كه براي دستيابي به حقوق
مشروع و از دست رفته خود انجام مي دهند « تروريسم »
خواندند.
با اين همه امروز اكثر نخبگان سياسي در درون و بيرون از
فلسطين اشغالي عميقا بر اين باور آرماني پاي مي فشارند كه
صهيونيستها آنچه را كه با زور و ترور و ويرانگري از صاحبان
اصلي فلسطين غضب كرده اند , با مذاكرات سازش به آنان
بازنمي گردانند و تنها راه منطقي اعاده حقوق تضييع شده ملت
فلسطين , مبارزه و تداوم قيامي است كه در فرهنگ اسلامي اين
ملت به « انتفاضه » شهرت يافته است .
1 ـ روزنامه اطلاعات به نقل از روزنامه « العهد » 1369,4,7
2 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از راديو رژيم
صهيونيستي ـ 1366,9,19
3 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري جمهوري
اسلامي ـ 1367,9,17
4 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري آلمان ـ
67,9,26
5 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري جمهوري
اسلامي ـ 1367,11,6
6 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري مصري
خاورميانه 1367,12,6
7 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري
يونايتدپرس 1367,12,6
8 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از روزنامه هاي كويتي ـ
1367,12,16
9 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از خبرگزاري رويترز ـ
1368,2,16
10 ـ روزنامه جمهوري اسلامي به نقل از هفته نامه ژون آفريك
1368,1,9
11 ـ روزنامه جمهوري اسلامي ـ 1374,9,21
12 ـ روزنامه كيهان ـ 1370,7,3
13 ـ روزنامه جمهوري اسلامي ـ 1366,11,7
از مجموع 36 هزار نفري كه در جريان « انتفاضه اول »
شهيد و مجروح شدند سن 58 درصد آنان كمتر از 15 سال
بوده است .
انتفاضه اول توانست مساجد را به سنگر و پايگاه مقاومت
رزمندگان فلسطيني درآورد. تعداد مساجد در نوار غزه پس
از انتفاضه اول به 4 برابر رقم قبل از انتفاضه افزايش يافت
تباني صهيونيستها با تشكيلات خودگردان فلسطين ,
اختلافات دروني گروههاي فلسطيني , ترور رهبران اصلي
انتفاضه , ادامه گفتگوهاي سازش و روند مبارزه آمريكا
ورژيم صهيونيستي عليه آنچه كه « تروريسم » خوانده شد ,
موانعي است كه قيام اسلامي انتفاضه را مورد تهديد قرار
داده است
