روزنامه جمهوري اسلامي 11/09/1383 صفحه هنر و ادبيات

در حاشيه رويدادهاي تئاتري
صدور حكم تخليه اداره تئاتر و باقي قضايا

رويدادهاي فرهنگي هنري
بيهوده وحشت نكنيد!
در حاشيه رويدادهاي تئاتري
صدور حكم تخليه اداره تئاتر و باقي قضايا


علي ارسنجاني
صدور حكم تخليه اداره تئاتر
در خبرها آمده است كه علي رغم پيگيري وزير فرهنگ و ارشاداسلامي و تخصيص اعتباري معادل سيصد ميليون تومان براي خريد ساختمان اداره تئاتر از مالك آن , متاسفانه مالك با چنين قيمتي حاضر به واگذاري ملك خود نيست و تقاضاي مبلغ پانصد ميليون تومان را دارد. ضمن اينكه داود فتحعلي بيگي رئيس فعلي اين اداره و يا به گفته خودش سرپرست اداره تئاتر اعقتاد دارد كه اين ملك ارزش پانصد ميليون تومان ندارد , بلكه مالك زياده خواهي مي كند.
اگر چنين اخباري صحيح باشد و اداره تئاتر از گردونه تئاتر كشور حذف گردد , امكانات هنرمندان تئاتري از همين هم كه هست كمتر خواهد شد و تئاتر ضعيف و پرمشكل ايران , رفته رفته به سوي محو و نابودي پيش خواهد رفت .
نگاهي به پيشينه و اكنون تئاتر در كشورمان , از اهميت فراوان اين ساختمان كهنه و قديمي كه درخيابان پارس , نزديك ميدان فردوسي واقع شده , حكايت مي كند. در حال حاضر نيز بازبيني جشنواره هاي مهمي چون تاتر دفاع مقدس , تئاتر فجر , تئاتر عروسكي و... در اين ساختمان چند طبقه صورت مي گيرد. از سوي ديگر , كارمندان و يا بهتر است بگوييم بازيگران اين اداره كساني هستند همچون داود رشيدي , پرويز پرستويي , عليرضا خمسه و جوان ترهايي چون امير آتشاني , عباس توفيقي و... كه اين ساختمان مركز رفت و آمد , تمرين و گپ و گفت آنهاست . به قول سرپرست كنوني اين اداره , چنين ساختماني ارزش و منزلت آن را دارد كه حتي در فهرست ميراث فرهنگي قرار گيرد و تخليه آن صرفا يك تخليه فيزيكي و مادي نيست , حتي اگر ساختماني با وسعت بسيار بيشتر و امكانات فراوان تر به جاي اين اداره خريداري يا ساخته شود , باز هم نبايد چنين ساختماني را از دست داد و يا از خير آن گذشت .
به عقيده نگارنده , حتي پرداخت قيمتي بيشتر از نرخ واقعي اين ساختمان براي حفظ آن , ضروري است . به ويژه اكنون كه در آستانه برگزاري جشنواره بين المللي تئاتر فجر هستيم و گروه هاي نمايشي به شدت مشغول تمرين و آماده سازي نمايش خود هستند. در اين زمينه نبايد تعلل كرد و مسوولان مركز هنرهاي نمايشي بايد پيگير جدي اين ماجرا باشند و حتي اگر بودجه تئاتر فجر را براي خريداين ساختمان اختصاص دهند , بيراه نرفته اند. خلاصه اينكه نبايد اين حكم تخليه را شوخي گرفت .
تئاتر كوتاه و نظام بروكراتيك تئاتر كشور
« رشيد عليپور » دبير جشنواره نمايشهاي كوتاه حوزه هنري كه هفته پيش در تهران برگزار شد عقيده دارد كه اگر از نمايشهاي كوتاه حمايت شود شاهد آثار قابل توجهي در اين گونه نمايش خواهيم بود. وي يكي از دلايل استقبال از جشنواره را حضور جوانان و به ويژه در شهرستانها مي داند كه د راين دوره آثار خوبي ارائه كرده اند و به دليل عدم توسعه امكانات تئاتري راه هاي حضور در جشنواره ها را مي جويند.
وي مي افزايد : « بسياري از جوانان به دليل نظام بروكراتيك تئاتر كشور نمي توانند به اين سيستم راه يابند و انرژي شان هدر مي رود.
آنچه موجب شد شهرستانها را بيشتر مد نظر قرار دهيم امكانات كمتر شهرستانها در مقايسه با تهران است .
عليپور ايده هاي مختلفي از جمله اعزام گروه هاي نمايشي اين جشنواره به شهرستانهاي گوناگون به صورت تورهاي نمايشي , برگزاري كارگاه هاي آموزشي در شهرستانها و... را مطرح مي كند اما توضيح مي دهد كه اين موارد در حد همان ايده باقي مي مانند و مشخص نيست كه با اين شرايط و بودجه كم چقدر امكان عملي شدن اين برنامه ها وجود دارد.
لازم به ذكر است كه جشنواره اي ديگر تحت عنوان تئاتر كوتاه طي روزهاي آينده در تهران برگزار خواهد شد كه متولي آن آموزشگاه تئاتر تهران و دبيرش حميد رضا رحيمي است .
اخبار از جشنواره هاي تماشاگر استاني !
نهمين جشنواره تئاتر استان تهران هفته گذشته در شهرستان كرج برگزار شد. در اين جشنواره نمايشهايي از شهرستانهاي استان تهران از جمله رباط كريم , ساوجبلاغ , ورامين , شهر ري , پاكدشت , اسلامشهر , شميرانات و كرج در سالنهاي نمايش كرج و در بخش هاي جنبي ; دفاع مقدس , مسابقه و خياباني به اجرا درآمد. نمايشها هر كدام در دو نوبت اجرا شد.
يك نوبت ويژه هيات داوران و گروه هاي نمابشي شركت كننده در جشنواره و نوبت ديگر براي تماشاگران عمومي كه متاسفانه در اين نوبت يا نمايشها اجرا نمي شدند و يا با حداكثر ده , پانزده تماشاگر به اجرا درمي آمدند. و نكته تاسف بار همين بخش ماجراست . چرا كه جشنواره هاي استاني , به دليل رواج تئاتر در استانها برگزار مي شوند و اگر قرار بود كه صرفا ويژه داوران و انتخاب آثار باشد , مي شد به همان يك اجراي اختصاصي اكتفا كرد. شايد يكي از دلايل اين بي اعتنايي , عدم تبليغات كافي براي اجراي نمايشها باشد. مثلا براي جشنواره استاني كرج , صرفا به جز چند پارچه سفيد كه روي آن به طور كلي در باره برگزاري جشنواره اطلاعاتي درج شده بود , هيچ تبليغات ديگري نه در روزنامه ها و نه در صدا و سيما صورت نگرفته بود. اين در حالي بود كه به گفته كارشناسان و گروه هاي شركت كننده , نمايشهاي اين دوره از جشنواره استان تهران از قابليت هاب بسياري براي جذب تماشاگر برخوردار بود. از آنجا كه جشنواره تئاتر استان تهران هر سال با هدف تقويت و گسترش تئاتر شهرستان ها به همت معاونت هنري و سينمايي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي تهران برگزار مي شود و بانيان آن تلاش بسياري براي برگزاري آن مي كنند و قطعا بودجه اي صرف آن مي شود , حيف است كه با تبليغات كم و چنين بي اعتنايي از جانب تماشاگران روبرو شود.
خبري ديگر از جشنواره هاي استاني داريم كه مربوط به استان كرمان است كه شانزدهمين جشنواره اين استان هفته گذشته با معرفي برگزيدگان به كار خود پايان داد.
براساس بيانيه هيات داوران در زمينه بازيگري زن هيچ يك از بازيگران , شايسته رتبه اول نشدند و خانمها « محدثه ملايي » و « سودابه رجايي نژاد » جايزه دوم بازيگري را كسب كردند.
در بخش بازيگري مرد نيز هيچ كدام از بازيگران شايسته عنوان بازيگر اول تشخيص داده نشدند و حسام زند وثوقي و آرمين قطبي برنده جايزه دوم بازيگري شدند.
در بخش نويسندگي « داود صابري » و « محسن ايران منش » جايزه دوم نويسندگي را از آن خود كردند. در قسمت كارگرداني نيز هيات داوران « داود صابري » كارگردان نمايش « تعصبنامه تلخستان » و « سجاد منصوري » كارگردان نمايش « بچه هاي كارخونه » را به عنوان برنده دوم جايزه كارگرداني انتخاب كردند.
همچنين نمايش « تعصبنامه تلخستان » به عنوان كار برگزيده براي شركت در جشنواره تئاتر منطقه اي معرفي شد.
در اين آيين از سوي مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان كرمان به هريك از گروه هاي نمايشي مبلغ دويست و پنجاه هزار تومان براي توانمندسازي و ارتقاي فعاليت هاي گروهي اهدا شد.
فعاليتهايي در عرصه تئاتر كودك
« تئاتر كودك » يكي از گونه هاي مصمم تئاتري است كه متاسفانه در كشور ما به اندازه اهميتش جدي گرفته نشده است .در حالي كه با اين شيوه اجرايي مي توان بسياري از مفاهيم تربيتي , آموزش , علمي و حتي بينشي را به كودكان و نوجوانان منتقل كرد. متاسفانه اين نوع تئاتر حتي در تشكيلات خانه تئاتر نيز جايگاهي ممتاز و متمايز ندارد. با اين وجود بسياري از گروه هاي نمايشي تلاش مي كنند تا عرصه فعاليتهاي تئاتر كودك را خالي نگذارند.
از جمله اجراي نمايش « گربه و پلنگ » در فرهنگسراي بهمن كه كارگردان آن « سيدمجتبي خمسه موسوي » است .
به گزارش روابط عمومي فرهنگسراي بهمن , اين نمايش از ابتداي آذر در نوبت هاي صبح و عصر روي صحنه رفته است .
يك نمايش ديگر نيز در فرهنگسراي بانو به اجرا درآمده است . عنوان اين نمايش « آهنگ شب » به كارگرداني « محمد برومند » كاري از گروه تئاتر سيمرغ است .
برومند نويسنده و كارگردان نمايش و سرپرست گروه تئاتر سيمرغ در باره داستان اين نمايش مي گويد : « اين نمايش ماجراي ماه است كه آرزو دارد به زمين بيايد , بنابر اين يك شب جاي خود را با يك توپ در زمين عوض مي كند و به زمين مي آيد و به دنبال دوست مي گردد. بچه ها با او دوست مي شوند و به عنوان توپ با او بازي مي كنند. اما به دليل طولاني شدن شب همه چيز شكل ديگري مي گيرد.
برومند در باره عوامل اجرايي مي افزايد : طراح صحنه و سازنده عروسك منيره امير يوسفي , آهنگ ساز مهدي كلبعلي و جواد سام نژاد و عروسك گردانان امير جاوداني , سعيده خوشخو , الهام طاهري و آزاده واحدي هستند. »
وي تصريح كرد كه پيش از اين « آهنگ شب » روز جهاني كودك (مهرماه ) در بم براي كودكان زلزله زده اجرا شد.
لازم به ذكر است , گروه تئاتر سيمرغ مشهد , يكي از گروه هاي فعال و حرفه اي تئاتر شهرستانها طي سالهاي گذشته بوده است .
نمايش ديگري كه در تالار هنر روي صحنه است , « داستان جنگل » نام دارد كه كارگردان آن « حميد پورآذري » است . و اين كارگردان جوان تاكنون در عرصه نمايشهاي صحنه اي آثار موفقي چون « يك نوكر و دو ارباب » , « آندرانيك » و... روي صحنه برده است .

رويدادهاي فرهنگي هنري


رئيس اداره تئاتر :
پژوهش تئاتر مقاومت به بسترسازي نيازمند است
داوود فتحعلي بيگي گفت : تا زماني كه تئاتر دفاع مقدس به يك جريان مستمر تبديل نشود و مضامين آن شكل نگيرد , نمي توانيم به نتايج خوبي دست يابيم .
داوود فتحعلي بيگي , كارگردان تئاتر و رئيس اداره تئاتر در گفت وگو با روابط عمومي همايش پژوهشي تئاتر مقاومت گفت : بسياري از انديشه هاي بشري از وراي هنر ماندگار مي شوند و مقوله ي دفاع مقدس نيز مي تواند از طريق هنر بسترهايي براي ماندگاري به وجود آورد.
وي در ادامه به ارزش هاي جامعه و تعريف آن اشاره كرد و افزود : ابتدا بايد به يك تعريف مشخص از ارزش هاي جنگ دست يابيم . جنگ ميان عراق و ايران , جنگي بين حق و باطل بود , عراق كشور ما را مورد حمله خودش قرار داد و براي دفاع بايد ايران حق خود را مي گرفت , بهرحال جنگ ميان حق وباطل هيچوقت خاتمه نمي يابد و اگر قرار است از ارزشها دفاع كنيم بايد با پليديها و مظاهر پليدي كه وجود دارند مبارزه كنيم .
وي در ادامه با اشاره به پژوهش در حوزه تئاتر دفاع مقدس و با بيان اين مطلب كه به اندازه كافي در حوزه تئاتر دفاع مقدس پژوهش صورت نگرفته و آنچه انجام شده گردآوري خاطرات بوده اظهار داشت : براي تحقيق و پژوهش نيازمند بستري مناسب هستيم و ما در اين حوزه با آنچه مدنظرمان است فاصله داريم . درحال حاضر تئاتر فعالي در اين زمينه نداريم و بايد از جايي شروع كنيم .
فتحعلي بيگي ادامه داد : تا زمانيكه تئاتر دفاع مقدس به يك جريان مستمر تبديل نشود و مضامين آن شكل نگيرد , نمي توانيم به نتايج خوبي دست يابيم .
وي اختصاص بودجه و مكان مناسب را لازمه رشد تئاتر دفاع مقدس دانست و يادآور شد : چنانچه سرمايه گذاري درست در اين زمينه صورت گيرد , مطمئنا 90 درصد از هنرمندان تئاتر قدم در اين راه مي گذارند و تئاتر دفاع مقدس يك هنر پرهزينه است و با سلام و صلوات نمي توان آن را آغاز و به آن خاتمه داد.
كتاب دومين جشنواره عكس كودك منتشر شد
كتاب تصويري دومين جشنواره عكس كودك هم زمان با برگزاري سومين دوره اين جشنواره منتشر شد.
به گزارش روابط عمومي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان , در اين كتاب تصوير عكس هاي منتخب دومين جشنواره كه آذر ماه سال 1382 در تهران برگزار شد , در قالب 93 قطعه عكس ارايه شده است .
در دومين دوره اين جشنواره هنري در مجموع 2767 قطعه عكس از 869 نفر در اختيار دبيرخانه جشنواره قرار گرفت كه هيات داوري اين رقابت پس از بررسي آثار 93 قطعه را براي نمايشگاه و از ميان آن در سه گروه كودك , نوجوان و بزرگسال 9 نفر را شايسته دريافت جوايز اصلي و 12 نفر را شايسته دريافت لوح تقدير شناختند.
كتاب دومين جشنواره در شمارگان 3000 نسخه منتشر و از بخش هايي مانند گزارش دبير جشنواره , بيانيه هيات داوران , اسامي برگزيدگان و راه يافتگان به نمايشگاه , جدول آماري شركت كنندگان در جشنواره به تفكيك جنسيت , گروه سني , شهر و بخش هاي اصلي تصاوير در سه گروه كودك , نوجوان و بزرگسال به تفكيك تشكيل شده است .
سومين دوره اين جشنواره نيز از اول آذر ماه امسال در مركز آفرينش هاي فرهنگي و هنري كانون واقع در خيابان حجاب آغاز شد و تا دهم آذر ماه در همين مكان ادامه يافت .
دبيرخانه جشنواره لوح فشرده اي حاوي تصاوير و مطالب سومين دوره جشنواره را نيز هم زمان با برگزاري نمايشگاه اين جشنواره ارايه كرد.
دومين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت درايلام
انجمن تئاتر انقلاب ودفاع مقدس , دومين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت را از 17 آذر به مدت سه روز در شهر ايلام برگزار مي كند.
بنا به گزارش خبرگزاري مهر انجمن تئاتر انقلاب ودفاع مقدس با هدف گسترش مقوله تئاتر مقاومت , ضرورت و تنگناهاي آن و آسيب شناسي تئاتر دفاع مقدس , دومين همايش پژوهشي تاتر مقاومت را در شهر ايلام برگزار خواهد كرد.
براساس اعلام روابط عمومي همايش در اين برنامه سه روزه , 250 نفر از مسئولين وهمچنين هنرمندان تئاتر و سينما حضور خواهند داشت .
گفتني است اولين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت سال 79 در اهواز برگزار شد كه حاصل اين همايش چاپ هشت جلد كتاب در زمينه تئاتر مقاومت است .
همزمان با جشنواره پليس
46 فيلم پليسي در شهر مشهد به نمايش درمي آيد
46 فيلم سينمايي , 28 فيلم كوتاه 110 ثانيه اي و 12 اثر سينمايي ويديويي همزمان با برگزاري جشنواره پليس در مشهد به نمايش در مي آيد.
اين فيلم ها طي روزهاي 14 و 15 آذرماه در سينما قدس شهر مشهد براي عموم به نمايش گذاشته مي شود.
برپايه اين خبر , فيلم هاي سينمايي « عزيزم من كوك نيستم » « جنايت » « شاهرگ » « شراره » « كودك و سرباز » و « زخمي » از جمله فيلم هايي است كه براي جشنواره مشهد پيش بيني شده است .
همچنين , دوازده اثر سينمايي ويدويي نيز , در برنامه نمايش فيلم هاي مشهد پيش بيني شده است كه عبارتند از « ساحل مرگ » « وكيل » « نقطه كور » « شاهد » « اعتراف » « تازه كار » « ضربه سوم » « شرجي » « خشم و قضاوت » « سفر » « فيل در تاريكي » و « جاده مرگ »
اين درحالي است كه 28 فيلم كوتاه 110 ثانيه اي با موضوع ترافيك نيز , براي نمايش در كنار ساير آثار در نظر گرفته شده است .
معرفي هيات داوران فيلم هاي كوتاه و نيمه بلند جشنواره فيلم پليس
اعضاي هيات داوري بخش فيلم كوتاه , نيمه بلند و مستند و نماهنگ جشنواره فيلم پليس معرفي شدند.
به گزارش روابط عمومي جشنواره , اسامي اعضاي داوران اين بخش به اين ترتيب است : مصطفي رزاق كريمي , سعيد سهيلي , محمد حسين صوفي , كاظم زاده و محمد درمنش فيلم هاي كوتاه ونيمه بلند جشنواره را داوري مي كنند.
برپايه اين خبر , امير عابدي , مصطفي گودرزي و حسين زندباف هيات داوري بخش پوستر و موادتبليغي جشنواره راتشكيل مي دهند.
جشنواره فيلم پليس از نهم تا هفدهم آذرماه در تهران وشهرهاي مختلف كشور ادامه دارد.

بيهوده وحشت نكنيد!


نگاهي به فيلم خوابگاه دختران
الهام بهرامي
« خوابگاه دختران » ساخته « محمد حسين لطيفي » اثري است كه نه عنوان آن مناسب مفهوم و محتوايش است و نه تبليغاتي كه در خصوص ترسناك بودنش مي شود و نه آنچه در سردر سالن سينماها و يا ورودي آنها , تماشاگراني را كه مشكل بيماري قلبي دارند و يا سنشان كمتر از 18 سال است , توصيه به نديدن فيلم مي كند.
با شنيدن عنوان « خوابگاه دختران » بيش از همه وضعيت دختران دانشجو در خوابگاه هاي دولتي و يا آزاد و دانشگاه ها و در پي آن تحليل اوضاع و شرايط اين اماكن و در نهايت نوعي هشدار و يا توصيه هاي اجتماعي به ذهن متبادر مي شود.
اما آنچه در اثر وجود ندارد , خوابگاه دانشجويي دختران است . در واقع فيلمساز در همان دقايق ابتدايي تكليف خود را با اين عنوان روشن كرده است . اما نتوانسته است از مزاياي آن و قدرت فريب دهندگي اش در جذب تماشاگران بگذرد. به اين ترتيب , اولين عدم صداقت , در عنوان ديده مي شود.
مساله ديگر تلقين براي ترسناك بودن اثر و گنجاندن آن در ژانر (گونه ) وحشت است . اما اين رويكرد نيز در پايان منتفي به نظر مي رسد. و همچنان « شب بيست و نهم » « حميد رخشاني » در اين عرصه , يكه تازي مي كند. چرا كه سينماي وحشت , يكي از عناصر مهم ارتباط مرموز اشخاص با دنياي روح و جن است . در حالي كه در « خوابگاه دختران » قاتلي رواني كه دچار توهمات روان پريشانه است , محور قتل هاي مشابه در دوره اي خاص قرار گرفته و در يكي دو بخش بسيار كوتاه و مبهم , واگويه هاي رواني او شنيده مي شود.
در حقيقت « خوابگاه دختران » يك اثر جنايي محسوب مي شود و نه اثري در سينماي وحشت . ضمن اينكه نيمه اول اين اثر , سينماي سو تفاهم در خصوص وحشت است و روند وقوع حوادث نشان مي دهد كه فيلمساز قصد خاصي براي وارد كردن جنيان و ارواح خبيث به ماجرا ندارد و هر بار كه اتفاقي مي افتد و تماشاگر را به دنياي جذاب و ترسناك ارواح و اجنه رهنمون مي سازد , تاكيد مي شود كه اين اتفاق كاملا منطقي و نتيجه اشتباهات و يا ندانم كاري هاي انسان و يا در نهايت يك سو تفاهم است . مثل سنگ زدن به شيشه توسط فرهاد , افتادن تكه اي از گچ سقف به دليل نمناكي , صداي موبايل كه شبيه گريه نوزاد است و...
بنا به همه دلايل ذكر شده , اولين قتلي كه در اين اثر به تصوير كشيده مي شود , غير قابل باور و يا غير منطقي است . شايد اگر تا قبل از اين قتل , ماجراها و وقايع آنگونه كه پيش آمده بود , پيش مي رفت , مي شد فيلم را يك كمدي موفق در گونه اي ويژه قرار داد اما از همين صحنه به بعد است كه لحن اثر كاملا عوض شده و در نيمه دوم , شاهد ملودرامي جنايي هستيم .
البته ملودرامي كه شخصيت هايش كاملا مطيع فيلمساز و فيلمنامه نويس هستند و اگر يك نوار كاست از جيبشان بيفتد , اصلا نبايد متوجه شوند و به قول معروف بايد خود را به آن راه بزنند! كه قصه فيلم جفت و جور شود. و يا « رويا » به عنوان شخصيت محوري ابتدا ترسو به نظر رسيده و بعد چنان شجاع جلوه كند كه در آن لحظات بحراني و پرخطر يك تنه در برابر قاتلي رواني قرار بگيرد و موجبات رهايي خود را فراهم آورد.
اما يك نكته در آخر مي ماند كه تيزهوشي گروه سازنده « خوابگاه دختران » در شناخت مخاطب و انگشت گذاشتن بر موضوعاتي خاص را مي رساند. و او اينكه عنوان فيلم به اصل قصه مربوط نگردد و شخصيت هايي كاملا غير قابل باور در طول اثر خلق شوند و زندگي ويژه اي را بسازند كه در مجموع قابل اتفاق افتادن نيست .
« لطيفي » در دختر ايروني نيز به سوي سوژه اي تقريبا نامتعارف رفت و از تماشاگر جواب مثبت گرفت و در اين اثر نيز سوژه اي غير متعارف را دستمايه فيلم خود قرار داده و باز هم جواب خواهد گرفت .
البته « خوابگاه دختران » نيز سرشار از تجربه هاي كمدي سازي اين گروه مخاطب شناس است كه با چاشني وحشت آميخته شده اما خوابگاه دختران قطعا فيلمي وحشتناك به معناي رايج آن نيست و تماشاگر را پس از پايان به دنياي مرموز و جذاب ارواح و موجودات ناشناخته مشغول نمي سازد.