راهي جز اصلاح رابطه با تهران نداريم
اشاره :
آقاي محمد مجيد الشيخ سفير جمهوري عراق در تهران امتولد سال
1329 در بغداد است و تحصيلات خود را تا مقطع دانشگاه در عراق پي
گرفته است . او در شرايط نامساعد و اختناق شديد دوران ديكتاتوري صدام
تحت تعقيب قرار گرفت و به همراه خانواده خود به سوريه فرار كرد. مدت
كوتاهي در سوريه ماند سپس در سال 1359 به جمهوري اسلامي ايران آمد .
محمدمجيد براي قرارگرفتن در متن مبارزات ضدرژيم ديكتاتوري صدام به
تشكيلات مبارزاتي شهيد آيت الله محمدباقر حكيم (رئيس مجلس اعلاي
انقلاب اسلامي عراق ) پيوست و در آنجا به سمت رئيس دفتر شهيد حكيم
مشغول به كار شد. وي در مدت اقامتش در ايران به تحصيل در رشته علوم
سياسي ادامه داد و در اين رشته نيز فارغ التحصيل شد , سپس دو دوره عادي
و عالي رشته روابط ديپلماتيك در دانشكده وزارت امورخارجه جمهوري
اسلامي ايران را گذراند.
يك ماه پس از سقوط صدام , به همراه شهيد حكيم به عراق بازگشت و
درآنجا متوجه شد كه رژيم صدام دوتن از برادرانش را به شهادت رسانده
است . وي پس از 23 سال از دستگيري آنها , با مشاهده نام آنان در ليست
شهدا از اين خبر آگاه شد.
آقاي محمدالشيخ براي آشنايي نزديك با مسئولين روزنامه جمهوري
اسلامي به دفتر روزنامه آمد و فرصتي به دست آمد تا با ايشان پيرامون
اوضاع عراق و روابط آن كشور با ايران به گفتگو بنشينيم . خوانندگان گرامي
را به مطالعه اين گفتگو دعوت مي كنيم .
آقاي سفير همه رژيم هاي سياسي حتي كودتاها , نظام ديكتاتوري و
حكومت هاي نامشروع در اولين گام و حركت سياسي خود تلاش در ايجاد
جو اعتماد و حمايت همسايگان خود و به رسميت شناختن خويش توسط
كشورهاي همجوار و قدرتهاي بزرگ جهاني دارند. اين تلاش بويژه در مورد
كشورهايي كه سابقه خوبي از رفتار و تعامل خود با دولتهاي منطقه و همسايه
خويش برجاي نگذارده اند , چشمگيرتر و جدي تر مي نمايد. براي مثال
كشوري مانند عراق كه همواره در سالهاي پس از استقلال خود با همسايگان
خويش مسئله داشته , بيشتر از ساير كشورها نياز به اعتماد سازي دارد. ولي
آيا حكومت پس از ساقط شدن رژيم 25 ساله صدام در روابط خود با
بزرگترين همسايه خويش يعني ايران , خط اعتمادسازي را دنبال كرده يا
اينكه چهره هاي اصلي تاثيرگذار در سياست هاي اين دولت رفتار حكومت
صدام را ادامه داده و در جهت تخريب اين رابطه كوشيده اند
آنچه كه در عراق اتفاق افتاد سلطه 35 ساله يك نظام مستبد بر مردم مظلوم
اين كشور است . آثار اين استبداد را مي توان در هر خانه اي در عراق يافت .
وقتي اين نظام با اشغال خاك اين كشور توسط آمريكايي ها سرنگون شد ,
تمام مرزهاي عراق معناي واقعي خود را از دست داد و جو بسيار ناامني
سرتاسر عراق را دربرگرفت . در كنار اين حوادث و ناامني ها دولتي بر سركار
آمد كه شعار آزادي , استقلال , صلح و حسن همجواري با كشورهاي همسايه
سر مي دهد.
اما ما مشاهده مي كنيم گاهي اين دولت برخلاف آنچه ادعا مي كند رفتار
مناسبي با جمهوري اسلامي ايران ندارد.
من به شما اطمينان مي دهم كه اينگونه كه شما اعتقاد داريد نيست .
سياست دولت عراق با همسايگان خود سياست دشمني نيست بلكه تعامل ,
حسن همجواري و روابط در سطوح بالا است . اين سياست را به طور خاص
نسبت به جمهوري اسلامي ايران دنبال مي كند. شايد اختلافاتي در
نقطه نظرها در سطوح وزراي دولت عراق درباره ايران وجود داشته باشد اما
سياست كلي دولت عراق در قبال ايران سياست تعامل , دوستي و حسن
همجواري است . اين سياست شامل سوريه و همه كشورهاي مجاور عراق نيز
مي شود.
وقتي نظام صدام سرنگون شد , مرزها باز شد و هر كه خواست وارد
عراق شد. در اين ميان تروريستها استفاده لازم را از اين موقعيت به نفع خود
كردند و شرايطي را براي كشورمان بوجود آوردند كه موجب مشكلات بزرگي
شدند. البته نمي توان گفت كه اين تروريستها توسط دولت هاي همسايه
حمايت و هدايت مي شوند بلكه خودسرانه و به قصد مبارزه با اشغالگران
وارد خاك عراق شدند و شرايط سختي را در داخل كشور به وجود مي آورند.
گرچه آنها داراي تابعيت كشورهاي همجوار هستند ولي من معتقدم نمي توان
قبول كرد كه توسط كشورهاي همسايه حمايت شده و هدايت مي شوند. اما
سوال من اينجاست . اينها چند نفر از اشغالگران را كشتند آنها بيش از آنكه
اشغالگران را بكشند , كودكان , زنان و افراد بي گناه را مي كشند و حتي افراد
پليس كه امنيت را براي مردم فراهم مي كنند توسط آنان كشته مي شوند. اين
آدمها دست به اين ناامني ها مي زنند تا فرصتي براي برگزاري انتخابات به
وجود نيايد. طبيعي است اين تحركات موجب واكنش از طرف مسئولين و در
سطح وزرا در عراق مي شود.
آقاي سفير , اجازه بدهيد واضح تر صحبت كنم . بعضي مسئولان دولتي
عراق بي هيچ ملاحظه سياسي , دائما بر طبل دشمني با ايران مي كوبند. براي
مثال شعلان وزير دفاع عراق مدام ايران را متهم به دخالت در ناآرامي هاي
عراق مي كند , چرا او اسناد و مدارك اتهامات خود را عليه ايران رو
نمي كند
من به شما توضيح دادم كه اختلاف نظرهايي در دولت عراق وجود دا رد
ولي سياست كلي دولت عراق در مقابل جمهوري اسلامي ايران , سياست
تفاهم , همدلي و حسن همجواري است . نمي شود منكر اين مساله شد كه
افرادي بصورت غيرقانوني وارد عراق شدند , آنها الان در زندان هستند , آنها
داراي تابعيت غيرعراقي هستند ضمن اينكه نمي توان كشوري را متهم كرد كه
تعمدا اين افراد را به داخل عراق فرستاده باشد. طبيعي است وقتي تابعيت
اين افراد مشخص مي شود , موجب اظهارات و عكس العمل هاي برخي از
مسئولين مي شود.
آيا به نظر شما اين مي تواند دليل كافي و قانع كننده براي مطرح كردن
اتهامات نسنجيده آنهم د ر سطح وزير عليه يك كشور همسايه باشد
ما مي گوئيم مسائل موجود نياز به دلايل زيادي دارد , تابعيت يك كشور
دليل كافي نيست و براي مطمئن شدن در اين زمينه به تحقيق لازم نياز
داريم . لذا نبايد به اين حرف ها توجه كرد چرا كه اهميت دادن به اين مسائل
موجب مخدوش كردن روابط فيمابين مي شود.
آقاي سفير , از جنابعالي به عنوان اينكه سفير كشورتان هستيد , انتظار
ديگري جز اين نيست كه به نفع تعامل دو كشور و رفع كدورتها سخن بگوئيد
ولي اين احساس به طور جدي وجود دارد كه ميان ديدگاه جنابعالي با ديدگاه
كساني كه زمام امور عراق را در دست دارند , در رابطه با موضوع ايران
اختلاف نظر جدي وجود دارد.
ميخواهم حقيقتي را براي شما بازگو كنم . وقتي مرا بعنوان سفير جمهوري
عراق تعيين كردند و به ايران آمدم , به ديدار رئيس جمهوري اسلامي ايران
رفتم و سپس به ديدار وزيرخارجه , ايشان تاكيد داشتند كه ما خواهان روابط
خوب براساس تفاهم و حسن همجواري با عراق هستيم و به روابط كنوني
قانع نيستيم آنها گفتند كه خواهان ارتقا اين روابط تا بالاترين حد هستيم .
ببينيد , با وجودي كه 25 سال ازعمر انقلاب اسلامي ايران مي گذرد هنوز
به آن انتقاداتي به عمل مي آيد. اين در حالي است كه پنج ماه از عمر دولت
موقت در عراق مي گذرد لذا اين طبيعي است كه دولت نوپاي عراق با توجه
به شرايط بسيار سختي چون ناامني و عمليات انتحاري و... در برخي مواقع
دچار ترديد حتي در اظهارات رسمي شود. تصور كنيد , عوامل ناامني در
عراق وقتي دستگير مي شوند و مشخص مي شود كه برخي از آنان داراي
تابعيت يكي از كشورهاي همسايه است , عكس العمل مسئولين عراقي چه
مي تواند باشد.
نكته ديگري كه من ميخواهم مطرح كنم اين است كه ما در شرايط بسيار
سختي كه دچار آن هستيم فاقد تسلط كافي بر مرزها مي باشيم چرا كه هنوز
نيروهايي براي مرزباني در مرز مستقر نكرده ايم . از اين رو از همسايگان
انتظار داريم كه شرايط ما را درك كنند و اجازه ندهند عوامل ناامني از اين
مرزها عبور كرده و به داخل عراق بيايند. اجازه بدهيد بتوانيم مرزبانانمان را
در مرزها قرار دهيم . عراق امروز پليس مرزي ندارد. پس در اين حالت چه
چيز از همسايگان انتظار دارد انتظار اين است كه همسايگانمان در كنار ما
بايستند.
وقتي ما مرزي به اندازه 1300 كيلومتر بين دو كشور داريم نبايد نگاه به
اين مسائل بكنيم و بگوئيم فلاني چه گفت و فلان وزير چه چيز مطرح كرد.
بايد اين پرونده را كنار بگذاريم و اختلافات دو كشور را خاتمه يافته تلقي
كنيم . فراموش نكنيم كه مزدوران صدام مايل نيستند روابط خوبي بين عراق
و ايران باشد. ما چرا بايد به آنها كمك كنيم ... خبرنگاران و مطبوعات خيلي
دوست دارند مسائل را بزرگنمايي كنند , وقتي اظهارات دوستانه و
تنش زدايانه باشد به سادگي از كنار آن مي گذرند اما وقتي اين اظهارات
اندكي تنش زا باشد چنان به اين خبر بال و پر مي دهند كه موجب اين مسائل
مي شود.
در ايران اين تلقي وجود دارد كه دولتمردان عراق تحت سلطه آمريكا
هستند و چون تحت سلطه آمريكا قرار دارند اقدام به بدگويي عليه ايران
مي كنند.
واقعيت اين نيست , من در متن مسائل عراق هستم . قسم مي خورم كه اين
مساله صحت ندارد.
آقاي ايادعلاوي از سران اروپا خواسته است ايران و سوريه را تحت فشار
قرار دهند كه در امور داخلي عراق دخالت نكنند آيا از اين درخواست خبر
داريد
حرف ما اين است كه ما از همسايه مان يعني ايران انتظار داريم كه با در نظر
گرفتن شرايط نامناسب مرزي ما يعني با توجه به نداشتن نيروي مرزي از
طرف عراق تلاش كند كه در كنار كشور عراق باشد و اجازه ندهد افرادي به
راحتي از مرز عبور كنند و وارد خاك عراق شوند. اين انتظار غيرمنطقي
نيست كه ما از كشورهاي همسايه عراق انتظار داشته باشيم كه شرايط عراق
را درك كنند و به ما كمك كنند. ما دولت نوپايي هستيم و انتظار داريم همه
در كنار ما بايستند.
از موضوع سوتفاهم ها خارج شويم و سوالي هم از پرونده صدام بپرسيم .
چرا در كيفر خواستي كه براي صدام تنظيم شد هيچ اشاره اي به مطالب
جمهوري اسلامي ايران نشد. علت اينكه چرا او مجازات نمي شود و يا
مجازاتش به تاخير مي افتد چيست
ما از مسئولين جمهوري اسلامي مي خواهيم تمام اسناد , ادله و مدارك
جنايت هاي صدام رابه دادگاه تسليم كنند. پرونده صدام درحال بررسي است
و بازجويي هايي در اين زمينه صورت مي گيرد. فرصت زيادي براي تنظيم اين
پرونده باقي است و آن را مي توان پس از تنظيم به دادگاه داد.
نظر خود شما درباره جنايت هاي صدام عليه ايران چيست
گفتم , دادگاه جنايات صدام مي تواند به اين مساله بپردازد البته در صورتي
كه اين شكوائيه با ارائه تمام اسناد تنظيم و تحويل دادگاه شود.
شما چقدر به اين مساله خوشبين هستيد آيا ايران چيزي در اين محاكمه
به دست خواهد آورد
اگر منظور شما خسارت هاي جنگ است . بايد بگويم كه اين جنايت ها در
زمان صدام صورت گرفته و بيش از اينكه اين جنايت ها در حق ملت ايران
مرتكب شود در حق ملت عراق جنايت هاي بزرگي مرتكب شده است . آيا
رواست ملتي كه اين همه مورد ستم صدام قرار گرفته است تاوان جرائم
صدام را بدهد. بيائيم نگاهي از سر مهر و محبت به ملت عراق بيندازيم .
آيا شما اين نگاه محبت آميز به سوي ملت عراق را از طرف كويتي ها
ديديد
بله , چرا كه صحبت هاي زيادي مبني بر صرف نظر كردن كويتي ها از
بدهي هاي عراق به آن كشور مطرح است . آنها آمادگي دارند تا نود درصد
بدهي هاي عراق را ببخشند. چرا كه ما به يك تفاهم و درك صحيحي از
شرايط رسيده ايم , آنها شرايط ملت عراق را به خوبي درك كرده اند و به اين
نتيجه رسيده اند كه اين جنايت ها در زمان صدام روي داده است و ملت
عراق نبايد تاوان جنايت صدام را بپردازد. چرا كه اين ملت با صدام همسو
نبوده و صدام با تمام قدرت ديكتاتوري خود بر آنها حكومت مي كرد.
منافقين يعني همان وابستگان سازمان مجاهدين خلق در عراق تحت كنترل
چه كساني هستند آمريكايي ها يا دولت عراق
در مورد مجاهدين خلق بايد عرض كنم كه ما هيچگونه اقدامي داخل عراق
عليه جمهوري اسلامي ايران نمي پذيريم . اين اقدام نه فقط از طرف
مجاهدين خلق بلكه اگر از طرف هر شخص يا گروهي اعم از نيروهاي ائتلاف
و گروه خاصي باشد ما به آنها اجازه اين اقدام نمي دهيم .
از طرفي خانواده هاي اعضا اين سازمان در ايران تجمع كردند و از ما
خواستند كه اجازه بدهيم فرزندان آنها به آنها بازگردانيم . ما نيز به آنها گفتيم
اين امكان زماني صورت خواهد گرفت كه فرزندان آنها براي بازگشت به
ايران داوطلبانه اعلام آمادگي كنند و اين كار با هماهنگي صليب سرخ جهاني
امكانپذير خواهد شد. من به شما اطمينان مي دهم كه ما هيچگونه تحركي از
سوي آنها عليه جمهوري اسلامي ايران را نخواهيم پذيرفت .
جناب سفير , شما هنوز به سئوال من جواب نداده ايد كه آنها تحت كنترل
دولت عراق هستند يا آمريكا
آنها تحت كنترل دولت عراق و نيروهاي ائتلاف هستند.
در برخي خبرها شنيديم كه منافقين با امريكايي ها و انگليسي ها همكاري
مي كنند و حتي در مواردي نيز مشاهده شده است كه تهديداتي به زبان
فارسي از طرف شناورهاي نيروي اشغالگر به شناورهاي ايراني صورت گرفته
است .
اين حرف ها از حرف هايي است كه روزنامه ها به آن مي پردازند. شايد
افرادي كه روي شناورهاي نيروهاي ائتلاف قرار داشتند از اسراي عراقي
داراي تسلط بر زبان فارسي باشد.
دلايل ناتواني نيروهاي آمريكايي و عراق در تامين امنيت در عراق آن هم
پس از نزديك به دوسال از زمان اشغال چيست
ما به آمريكايي گفتيم كه حضور شما در خاك عراق موجب بحران هاي
امنيتي زيادي خواهد شد. چرا كه صدام حدود سي هزار نفر از مجرمين و
جانيان را از زندان ها آزاد كرد و در كنار اين قضيه تروريستهاي زيادي به
بهانه جنگ با آمريكا وارد خاك عراق شدند. و اين كشور را سرزمين
مستعدي براي تحقق خواسته هاي خود مي ديدند. اين امر سبب طولاني
شدن زمان لازم براي تامين امنيت در عراق گرديده است .
دولت عراق تعداد 593 نفر از بعثي ها را به سركارهاي خود در
وزارتخانه ها بازگردانده , آيا اين به معناي تلاش براي زنده كردن حزب بعث
در عراق نيست
اينها همه شايعه است . اينها خبرهايي است كه خبرگزاري ها با اطلاعات
غلط مخابره مي كنند و رسانه ها از آن استفاده مي كنند. در عين حال افرادي
در نظام حكومتي عراق وجود دارند كه مايل به ايجاد روابط خوب ميان
ايران و عراق نيستند , آنها دوست ندارند روابط بين دو كشور دوستانه باشد ,
اين بسيار واضح است . بنابراين شما بايد تمام جوانب و شرايط داخلي عراق
را درنظر بگيريد آن گاه نتيجه گيري و انتقاد كنيد.
ضمن اينكه عوامل صدام و مزدوران او در گارد رياست جمهوري و
فدائيان صدام يعني همان كساني كه منافع خود را از دست رفته ديدند به
قصد انتقام وارد عمليات تروريستي شدند و اينك عراق با اين گرفتاري ها
دست و پنجه نرم مي كند. وقي ما مرزبان , پليس و ارتش نداشته باشيم
عوامل نا امني فعال مي شوند , اما رفته رفته پس از تشكيل پليس و ارتش آمار
اين ناامني ها كاسته شده و تروريستها توسط پليس تحت تعقيب قرار
گرفته اند. و انشاالله در آينده نزديك اوضاع روبه بهبودي بيشتر خواهد
رفت .
اعلام تاريخ برگزاري انتخابات نشان دهنده حصول اطمينان از امنيت لازم
است . آيا دولت عراق به چنين اطميناني رسيده است
ما دوماه تا تاريخ برگزاري انتخابات وقت داريم . وضعيت امنيتي در عراق
بهتر از گذشته شده است . يعني بهتر از وضعيت امنيتي پيش از هجوم به گروه
تروريستي ابومصعب زرقاوي و مزدوران صدام كه فلوجه را پايگاهي براي
عمليات تروريستي خود اتخاذ كرده بودند و اسلحه فراواني به همراه خود
داشتند.
به نظر من امنيت عراق روزبه روز بهتر از گذشته خواهد شد و تاريخ
برگزاري انتخابات تحت هيچ شرايطي تغيير نخواهد كرد و همانگونه كه هيئت
عالي نظارت بر انتخابات عراق وابسته به سازمان ملل در جريان است
انتخابات در موعد خود برگزار خواهد شد و انشاالله اين انتخابات در
شرايط خوبي انجام خواهد شد.
سفر هيئت عراقي به ايران با چه هدفي صورت گرفته آيا اعضاي هيئت
حامل پيامي بودند
دكتر ابراهيم جعفري نايب رئيس جمهوري عراق براي تبادل افكار و
نقطه نظرهاي خود پيرامون مسايل متعددي به ويژه براي تحكيم روابط ميان
عراق و جمهوري اسلامي ايران به ايران سفر كرده است . اين سفر صرفا براي
تبادل نظر , بهبود روابط و مشخص شدن مواضع هر دو كشور و شفاف تر
كردن مسائل پيچيده ميان دو كشور صورت گرفته است .
چرا سفر ايادعلاوي به ايران به تعويق افتاده است آيا دليل اين موضوع
سوتفاهم هاي فيمابين است يا چيز ديگري است
براي سفر نخست وزير ايادعلاوي بايد زمينه اي مناسب فراهم شود. ضمن
اينكه تاريخ معيني براي سفر ايشان به جمهوري اسلامي ايران تعيين نشده
است . بايد گفت كه اين سفر بايد داراي رهاوردهايي چون امضا قراردادهاي
مشترك ميان دوكشور باشد. اين سفر نمي تواند صرفا يك سفر سياحتي باشد
لذا بايد اين سفر داراي نتايجي هم باشد.
ولي ايشان به كويت و كشورهاي ديگر نيز سفر كردند در حالي كه
همسايه اي چون ايران از ليست اين كشورها مستثني شده است . آيا اين رفتار
معنادار تلقي نمي شود
شما مي دانيد كه منافع بسياري در روابط ايران و عراق وجود دارد. شايد
اين منافع بيش از منافع در روابط ميان عراق و كويت باشد. به هرحال براي
تحقق اين سفر بايد از موفقيت هاي آن اطمينان حاصل شود. لذا براي آن بايد
زمينه اي فراهم كرد و من اميدوارم در آينده بسيار نزديك اين سفر صورت
بگيرد.
جناب آقاي سفير. به نظر من شما سفير موفقي خواهيد بود چرا كه با توجه
به اختلافاتي كه ميان ايران و عراق وجود دارد بگونه اي صحبت مي كنيد كه
انگار بهترين روابط ميان دو كشور وجود دارد.
من وقتي با رئيس جمهور عراق و وزير خارجه كشورمان و همچنين با
رئيس جمهوري اسلامي ايران و آقاي هاشمي رئيس مجمع تشخيص
مصلحت نظام و وزيرخارجه ايران و خيلي از مسئولان ديگر از هر دو كشور
صحبت مي كنم , همه صحبت از تحسين روابط مي كنند. بايد اعتراف كنيم كه
روابط ما خيلي بهتر از گذشته است .
شما اولين سفير عراق پس از سقوط نظام صدام هستيد. چه نكته اي لازم
مي دانيد به اين مصاحبه اضافه كنيد.
ميان ايران و عراق هشت سال جنگ رخ داد. چه چيزي عايد دو كشور شد
نه ايران و نه عراق هيچكدام از اين جنگ استفاده نكرد. ميان ما و شما مرزي
به طول هزاروسيصدكيلومتر وجود دارد و طوايف متعددي كه نيمي از آنها در
خاك ما و نيم ديگر در خاك شما زندگي مي كنند , لذا بايد ميان ما و شما
روابط بسيار گرم و دوستانه وجود داشته باشد. يعني هيچ راهي جز اين
نداريم . روابط زيادي مانند اقتصادي , تاريخي , فرهنگي , زيارتي و مشتركات
ديگري ميان ما و شما وجود دارد كه بايد براي آنها بكوشيم . من با تمام
وجودم تلاش خواهم كرد كه روابط ميان ايران وعراق بهتر از گذشته شود.
از شما بخاطر اين گفتگو متشكريم و آرزوي موفقيت براي شما داريم .
من هم متشكرم .
گفتگو از : سيدمحمود جوادي
وقتي افرادي آشوبگر در عراق با مليت كشورهاي همسايه
اين كشور دستگير مي شوند , غيرطبيعي نيست كه از زبان فلان
مقام دولتي احيانا سخني عليه آن كشور گفته شود ولي رويكرد
دولت جديد عراق به سمت تعامل با همسايگان است .
با ورود آمريكائي ها به خاك عراق , صدام حدود 30 هزار
نفر از مجرمين و جانيان را از زندانها آزاد كرد و در كنار اين
قضيه تروريستهاي زيادي به بهانه جنگ با آمريكا وارد خاك
عراق شدند و اين كشور را سرزمين مستعدي براي تحقق
خواسته هاي خود مي ديدند.
در عراق افرادي وجود دارند كه مايل به توسعه رابطه با
ايران نيستند , گزارشها و خبرهايي در ايران در جهت تخريب
روابط دو كشور منتشر مي شوند , فقط به اين گونه افراد در
عراق براي رسيدن به اهدافشان كمك مي كند.
عوامل صدام و مزدوران او در گارد رياست جمهوري و
فدائيان صدام يعني همان كساني كه منافع خود را از دست رفته
ديدند به قصد انتقام وارد عمليات تروريستي شدند و اينك
عراق با اين گرفتاري ها دست و پنجه نرم مي كند.
