كتاب « انديشه سياسي شهيد ثاني » را سيد محمدرضا
موسويان نوشته و موسسه بوستان كتاب قم آن را در 304
صفحه منتشر كرده است .
بررسي انديشه سياسي مسلمانان به ويژه آناني كه با متون
اصيل اسلامي نظير كتاب و سنت سروكار داشته اند مي تواند
ضمن ياري رساني به تحقيقات و پژوهش هاي سياسي
دوره هاي اسلامي , زواياي تاريك انديشه سياسي در اين
دوره ها را نقد و بررسي كند.
مطالعه انديشه سياسي فقهاي شيعه به ويژه در دوره هايي
كه شيعيان مجال اندكي براي اظهار نظرهاي خويش يافتند و در
پرتو حكومت هاي شيعي , به تبيين آراي برخاسته از اسلام
پرداختند و يا در مجاورت اين دولت ها , در زير چتر اختناق
دولت ديگر دست به قلم بردند , توجه آنان به مسائل سياسي و
امور حكومت و دولت را نمايان ساخته و راهكاري مناسب
براي يافتن حلقه هاي مفقوده در روند انديشه سياسي اسلام
مي باشد.
مطالعه انديشه سياسي فقيه واديب جهان اسلام , شيخ
زين الدين عاملي معروف به شهيد ثاني (911 ـ966 هـ ق ) كه از
طرفي در دوره آغازين سلسله صفويه (شيعه ) و از طرف ديگر
در تحت حكومت عثماني (سني ) مي زيسته است و كتاب هاي
وي در حوزه علميه شيعه معاصر , در صدر متون درسي است ,
اهميت فراواني دارد.
به هر حال در فهرست كتاب انديشه سياسي شهيد ثاني
عناوين زير ديده مي شود : زندگي و شخصيت شهيد ثاني ,
اوضاع زمانه شهيد ثاني , جايگاه سياست در آثار شهيد ثاني ,
مباني فكري شهيد ثاني , انواع حكومت از نظير شهيد ثاني ,
سياست داخلي از نظر شهيد ثاني , سياست خارجي از نظر
شهيد ثاني و عناوين متعدد ديگر.
|
حديث برادري در سيره نبوي
|
كتاب « حديث برادري در سيره نبوي » را محمدرضا
هدايت پناه تاليف كرده و موسسه بوستان كتاب قم آن را در
368 صفحه منتشر نموده است . در بخشي از مقدمه كتاب
مذكور , چنين مي خوانيم :
مذهب تشيع و تسنن به عنوان دو گروه عمده در جهان
اسلام كه داراي پيروان بي شماري در نقاط مختلف جهان
هستند هر اندازه بتوانند ديدگاه هاي خود را به يكديگر نزديك
كنند , تاثير بسيار مهم و ارزشمندي در اعتلا , عزت و سربلندي
مسلمانان در جهان كنوني خواهند داشت .
خوشبختانه اين ضرورت از سده هاي اخير مورد توجه
علماي اين دو فرقه مهم مذهبي قرار گرفته است , به خصوص
پس از ضربات زيادي كه بيگانگان بر اثر اختلاف و
تفرقه اندازي ميان مسلمانان برآنان وارد كردند و توانستند
مسلمانان را از نظر اقتصادي , سياسي و فرهنگي عقب نگه
دارند و با غارت اموال آنان , قدرت خود را براي تسلط بيش تر
بر كيان اسلام و مسلمانان حاكم و آنان را به خود وابسته كنند.
متاسفانه عدم درايت گروهي اندك از عالم نماهاي افراطي و
متعصب از هر دو گروه به اين اختلاف ها دامن زد و موجبات
خوشحالي و اجراي برنامه هاي خصمانه دشمنان اسلام را
فراهم كرد.
شايد پس از گذشت سال ها خموشي و غفلت , امروز
مسلمانان بهتر به عقب ماندگي خود بر اثر سلطه كشورهاي
بيگانه كه به دليل غارت اموال كشورهاي اسلامي پيش رفت
كرده اند , پي برده و درصدد برآمده اند با نزديك تر كردن
انديشه هاي خود به يكديگر و رفع اختلافات كه بسياري از
آن ها ناشي از سو تفاهم و عدم درك صحيح از ديدگاههاي
يكديگر است , عزت از دست رفته مسلمانان را بازيابند. بدين
منظور با تلاش علماي دلسوز , آگاه و روشن ضمير از هر دو
گروه , موضوع « تقريب بين المذاهب الاسلاميه » كه به همت
آيه الله العظمي بروجردي و مفتي اهل سنت مرحوم شيخ
محمود شلتوت ايجاد شد , گام موثري در راه اين هدف مهم و
ايجاد الفت و برادري ديني برداشته شد.
اكنون ملت هاي مسلمان از علما و بزرگان خود انتظار دارند
با نزديك تر كردن افكار وانديشه ها و رفع سو تفاهم ها و
برقراري مباحث كاملا علمي , به دور از هرگونه افراط و تعصب ,
موجبات همدلي و « برادري ديني امت اسلام » را فراهم آورند و
از بروز حوادث تلخ برادركشي جلوگيري كنند كه گاه در برخي
از كشورهاي مسلمان برخي عالم نماهاي افراطي , كه به هيچ
وجه نماينده افكار و عقايد آن مذاهب نيستند , بدان دامن
مي زنند.
امروزه دنياي اسلام بيش تر از هر زمان ديگر نياز به الفت و
برادري ديني دارد. و رسول خدا صلي الله عليه و آله براي همه
ما مسلمانان اسوه و الگوست و به طور مسلم اگر اكنون در قيد
حيات مي بود بار ديگر از ما مي خواست تا با ايجاد برادري
ديني يد واحدي در برابر مشركان باشيم , بنابراين , هر كس به
رسول خدا صلي الله عليه و آله عشق مي ورزد و رضايت او را
مي طلبد بايد در اين راه گام بردارد و كاري را كه برخلاف اين
امر مهم است و موجبات خشم رسول خدا صلي الله عليه و
آله را فراهم مي كند , انجام ندهد. اگر مي خواهيم به قرآن عمل
كنيم , دستورش برادري است و اگر سنت پيامبر صلي الله عليه
و آله را مي طلبيم , سنتش برادري است ....
|
حقيقت ديني عصرما
|
كتاب « حقيقت ديني در عصر ما » را ويليام مونتگري وات
نوشته و ابوالفضل محمودي آن را ترجمه كرده است . چاپ
دوم كتاب مذكور در 136 صفحه توسط بوستان كتاب قم
انتشار يافته است . در فهرست كتاب حقيقت ديني در عصر ما ,
عناوين زير ديده ميشود : نارسايي هاي ذهن و زبان آدمي ,
محدوديت هاي زبان آدمي , ويژگي اجتماعي جهان بيني ها ,
حقيقت و واقعيت , جايگاه الگوها در ادراك آدمي , ماهيت
حقيقت , حقيقت در عهد عتيق , شواهد تحول ديني , حقايق
بزرگ عهد عتيق , حقيقت در عهد جديد , خدا در ساير اديان ,
فرهنگ و دين , خدا در اسلام , اديان در جهان امروز و...
|
جوان و آرامش
|
كتاب « جوان و آرامش » را محمد سبحاني نيا نوشته و
بوستان كتاب قم آن را منتشر كرده است . در فهرست كتاب
مذكور عناوين زير ديده مي شود : تعريف اضطراب , انواع
اضطراب و نگراني , نشانه هاي اضطراب , آثار اضطراب ,
ريشه هاي اضطراب , راه هاي درمان نگراني و تحصيل آرامش
و... در بخشي از مقدمه كتاب مذكور مي خوانيم :
دنيايي كه ما در آن زندگي مي كنيم با تمام شگفتي ها ,
زيبايي ها و پيش رفت ها آكنده از ترس و نگراني است . بيش تر
انسان ها از آغاز ولادت تا هنگام بلوغ در آرامش نسبي به سر
مي برند , چرا كه هنوز سايه پدر و مادرها بر سر آنها گسترده
است و هنوز احساس تكليف و مشقت نكرده و رنج هاي زندگي
را نچشيده اند تا آگاه شوند , چرا كه تا چشم باز كرده اند در
مسكني كه والدين با زحمت فراهم كرده اند مي نشينند و از
مواهب زندگي كه فراهم ساخته اند بهره مند ميشوند ,
سرگرمي ها , وسايل بازي , ورزش , خواب و استراحت برقرار
است . كودك كه از خواب برمي خيزد , صبحانه آماده
است .سپس به كودكستان مي رود , سرگرم بازي مي گردد , در ايام
عيد لباس هاي نو و زيبا مي پوشد , در مجالس و محافل
خانوادگي به شادي مي پردازد. ولي به هنگام بلوغ غرايز خفته
بيدار ميشود و نيازهاي مادي و معنوي رخ مي گشايند و سر
برمي آورند. كمبودها , نيازهاي گسترده , مشكلات درسي آينده
مبهم ونامعلوم هر يك مي تواند زنگ خطر و بيدارباشي براي
جوان باشد كه از خواب غفلت برخيزد و به فكر ساختن آينده
خود باشد. هر چه سنش بالاتر مي رود نيازها و مشكلات دو
چندان مي شود. و همواره بر استرس و نگراني ها افزوده مي شود
از اين رو براي بيرون رفتن از بن بستها به تدبير مي نشيند و در
جست وجوي راهي است . آرامش در عصري كه بسياري آن را
عصر اضطراب مي نامند , گمشده اي گرانسنگ است و براي
كساني كه تشويش و نگراني را آزموده اند و با آن دست به
گريبان بوده اند , گوهري گران بها مي باشد. به راستي ساحل
آرامش در اين درياي طوفان زده كجاست همه مي گويند :
امروزه زندگي مانند سابق ساده نيست و رسيدن به آرامش
دشوار است . هنگامه بلوغ كه غرايز خفيه بيدار ميشود مرحله
بي قراري و نابساماني است . عده اي از روان شناسان , دوره
نوجواني و بلوغ را به اعتباري دوران آشوب , طغيان و سركشي
نام نهاده اند. مقولاتي چون , تحصيل , مسكن , ازدواج , كنكور و
شغل و غيره مي تواند دل مشغولي جوانان به شمار آيد. در اين
مقطع حساس آنها به مشاوران امين , خيرخواه و حكيم
نيازمندند. مشاوري لازم است تا در دوره بحران بلوغ , به كمك
عقل و دين , نسل نوخاسته را از ژرفاي درياي پرتلاطم زندگي
عبور داده و با آرامش خاطر به كرانه آمال برساند. آرامش ,
كيميايي دست يافتني است . از اين رو , براي رسيدن به آن ,
صاحب نظران , روش هاي مختلفي ارائه نموده اند. كتابي كه
فراروي شماست كاوشي در اين باره است كه با تلفيقي از
آموزه هاي ديني و تجربه بشري به نگارش در آمده است ...
|
احكام و آداب مسكن
|
كتاب « احكام و آداب مسكن » كه دهمين كتاب از مجموعه
« فقه و زندگي » است توسط غلامرضا گلي زواره نوشته شده و
انتشارات نور السجاد آن را به چاپ رسانده است . عناوين
برخي فصول و مطالب كتاب مذكور چنين مي باشد : ساكن
مقدس , مكان آرامش , اهميت خانه سازي در اسلام , ويژگي
خانه مسلمان , خانه علما و بزرگان دين , جلوه هاي ظاهري و
باطني در مسكن , خانه و تلاوت قرآن , سبك سنتي و موازين
شرعي , بايدها و نبايدها در تهيه و ساخت مسكن , الگوي
همسايگي و عناوين متعدد ديگر.
در برخي صفحات كتاب مذكور چنين مي خوانيم :
يكي از وجوه اعجاز قرآن , حجم عظيم اشارات و دقائقي
است كه در لابلاي اين كلمات آسماني نهفته است . قرآن در
خصوص مواجه شدن حضرت ابراهيم (ع ) با ميهمانان و افراد
تازه وارد مي فرمايد : « به دنبال آن پنهاني به سوي خانواده خود
رفت و گوساله فربه (و برياني ) را براي آنان آورد. »
از اين عبارت چنين برمي آيد كه خانه ابراهيم (ع ) داراي دو
قسمت بيروني و اندروني بوده است , كه اين موضوع بايد در
خانه سازي پيرامون قرآن مورد توجه قرار گيرد.
متاسفانه امروزه , به تقليد از معماري هاي غربي , بخش
اعظم زير بناي خانه به صورت يك سالن باز در مي آيد كه در
گوشه اي از آن آشپزخانه قرار دارد كه فاقد هرگونه در و پنجره و
پرده اي مي باشد و به اصطلاح مردم « اوپن » است كه بانوي
خانه يا دختران در آنجا مشغول طباخي , آشپزي و آماده سازي
وسايل پذيرايي براي مهمانان هستند و آنان در سالن بخوبي
فعاليت هاي اهل خانه را مشاهده مي كنند. گاهي هم آيينه بزرگي
در يكي از ضلع هاي اتاق نشيمن نصب گرديده كه افق ديد
ميهمانان را فزوني مي بخشد.
در زمان طاغوت (رژيم پهلوي ) حدود سالهاي
1350 ـ1340 هـ . ش , شهرداري تهران تصميم گرفت براي
احداث ساختمان مجوز صادر كند تا آن طور كه ادعا مي كردند
بافت شهري حفظ شود و گرفتن ماليات هم تحت ضابطه
درآيد. اين توجيهات به ظاهر اصولي پوششي بود براي آن كه
به تدريج خانه ها از آن شكل سنتي قديم كه كاملا با عادات ,
باورها و اعتقادات مردم هماهنگ بود , خارج شده به شكل
جديدي درآيد و منطبق با اهداف استعماري شود. براي اين كار
در شهرداري به خانه هايي كه يك هال در وسط , حمام ,
آشپزخانه و دستشويي در يك طرف و اتاق هاي پذيرايي و
خواب هم در اطراف آن باشد راحت تر و سريع تر مجوز
مي دادند. طبعا بسياري از مردم نيز همين مسير آسان را طي
مي كردند و بساز و بفروش ها كه اساسا به دنبال همين موارد
بدون گرفتاري و دردسر بودند طرح مزبور را پيگيري نمودند و
بتدريج اغلب خانه هاي متوسط و كوچك به قيافه يكسان
درآمده مهمترين خصوصيت منفي اين نوع خانه ها بي حجاب
بودن آنهاست . چون همه اتاق ها به هال باز مي شود , هيچ حفاظ
و پوششي در كار نيست و وقتي يك نفر نامحرم در خانه باشد ,
زن معتقد به موازين شرعي و حجاب , معذب مي شود و رنج
مي برد.
خانه هاي قديمي به نحوي ساخته ميشد كه رعايت مسايل
محرم و نامحرم و ميهمان آشنا و غريبه مي گرديد و همه افراد
در كمال آسايش و امنيت و با كمترين تدبير جنبه هاي شرعي در
روابط زن و مردم را مراعات مي كردند.
وجود ورودي نسبتا طولاني و احيانا پيچ در پيچ ,
ديوارهاي بلند , مجموعه قابل تفكيك مردانه و زنانه ,
سقف هاي گنبدي به عنوان سنگرهايي براي خوابيدن در بين
آنها در شب هاي تابستان و ملاحظه همسايگان , روبه قبله بودن
خانه و متمركز بودنشان هم نشان از تاثير مذهب و اخلاق بر
روي آنها مي باشد. حتي صاحب خانه براي رعايت حال
افرادي كه به منزل او مراجعه مي كردند در جلو خانه فضايي را
با آجركاري و گچ بري و جلوه هاي هنري تزيين مي نمود و دو
سكو در طرفين آن تعبيه مي كرد تا تازه وارد در فصل تابستان از
خشونت گرما و در زمستان از سرما و نزولات جوي مصون
باشد و ضمنا اگر قدري معطل گرديد خسته نشود و بر سكوهاي
ورودي خانه استراحت كند.
درب چوبي دو كوبه داشت , كوبه سنگين تر و با صداي
خشن تر براي در زدن مردان و ديگري كه سبكتر و ظريف تر و با
صدايي نازكتر اهل خانه را خبر مي كرد , به زنان اختصاص
داشت . اين نوع مساكن هنوز در مناطق مركزي و كويري ايران
قابل مشاهده است و در زادگاه نگارنده , شهر زواره , اكثريت
منازل چنين وضعي را حفظ كرده اند , اگر چه اقبال عمومي و
تمايل مردم به آنها روبه كاهش است ...
خانه دائمي وسيله و امكانات برداشت و از جاي ناپايدار
براي مكان جاويدان استفاده كرد.
خانه اي كه تجملات و تشريفات آن ما را از سراي جاويد
غافل نمايد آرامش و آسايش به ارمغان نمي آورد , بلكه چون
باتلاقي صاحبش را در آلودگي هاي خطرناك فرو مي برد.
سير تاريخي خانه سازي , كه از وضع بسيار ساده
غارنشيني شروع شده و به شكل پيچيده كنوني در آمده است ,
زندگي در خانه را با مشكلات عديده اي مواجه كرده است . علي
رغم استحكام خانه هاي امروزي , كمتر فردي است كه در آنها
حساس آرامش نمايد.
از ديدگاه خواجه نصرالدين طوسي , اصول مهم خانه
سازي عبارت است از : بنيادي استوار , تامين نور و برخورداري
از نسيم و هواي ملايم , پرهيز از تكلف , اشرافيت و رفاه زدگي ,
تفكيك محل سكونت خانواده و ميهمانان , وسعت و فراخي
بنا , مراعات حال همسايگان , پرهيز از مجاورت با اهل شر و
فساد , تامين مصالح از طريق حلال و اجتناب از غصبي بودن
زمين و مكان خانه .
از ديدگاه خواجه نصيرالدين طوسي , اصول مهم
خانه سازي عبارت است از : بنياد استوار تامين نور و
برخورداري از نسيم و هواي ملايم , پرهيز از تكلف و اشرافيت
و رفاه زدگي , تفكيك محل سكونت خانواده و ميهمانان ,
وسعت و فراخي بنا , مراعات حال همسايگان , پرهيز از
مجاورت با اهل شر و فساد , تامين مصالح از طريق حلال و
اجتناب از غضبي بودن زمين و مكان خانه
|
الهيات اگزيستانسياليستي
|
كتاب « الهيات اگزيستانسياليستي » را كه اثر جان
مك كواري ميباشد , مهدي دشت بزرگي ترجمه كرده و بوستان
كتاب قم آن را در 352 صفحه منتشر نموده است . در فهرست
اين كتاب عناوين زير ديده ميشود : نسبت ميان فلسفه وجود و
الهيات , تاثيرات فلسفي بر تفكر الهياتي , الهيات و هستي
شناسي , وجود غير حقيقي و سقوط كرده , تهديد براي وجود ,
حيات مسيحي به مثابه وجود حقيقي , وجود زماني و تاريخي ,
وجود مسيحي , ويژگي هاي حيات ايمان و...
| | | | | |