دومين شب خاطره در فرهنگ سراي پايداري
به مناسبت ماه مبارك رمضان برنامه شب خاطره با عنوان
« حديث دل تنگي ها » اولين پنجشنبه ماه مبارك رمضان در
فرهنگسراي پايداري برگزار شد و اين پنجشنبه نيز در پاتوق
فرهنگي اين فرهنگسرا برگزار خواهد شد.
به گزارش روابط عمومي فرهنگسراي پايداري , اين برنامه
به صورت نمايش فيلم و پرسش و پاسخ است كه در دومين
جلسه از اين مراسم پنجشنبه 83,7,7 آقاي مصطفي رحيمي
رزمنده دوران دفاع مقدس با بيان خاطرات خود به پاسخگويي
به حاضرين پيرامون مسايل دفاع مقدس خواهد پرداخت .
لازم به ذكر است هفته گذشته اين مراسم با حضور محمد
اكرمي برگزار گرديد و در هفته آينده نيز محمد نوري زاد و
مرتضي شادكام ميهمان اين مراسم خواهند بود.
گفتني است برنامه « حديث دل دلتنگي ها » هر پنجشنبه در
ماه مبارك رمضان از ساعت 15 الي نماز مغرب و عشا در
پاتوق فرهنگي فرهنگسراي پايداري برگزار مي شود.
برگزاري مراسم بزرگداشت « سپهر » توسط فرهنگ
فرهنگ سراي پايداري
در آستانه چهلمين روز درگذشت « ابوالفضل سپهر » شاعر
دفاع مقدس مقدس , فرهنگسراي پايداري با مشاركت سازمان
فرهنگي هنري شهرداري تهران , معاونت فرهنگي لشگر 27
محمدرسول الله (ص ) و موسسه فرهنگي عاشورا مراسم
بزرگداشتي را برگزار مي كند.
به گزارش روابط عمومي فرهنگسراي پايداري , اين مراسم
كه به همراه اكران خصوصي فيلم « خداحافظ رفيق » ساخته
بهزاد بهزادپور است روز دوشنبه 83,8,11 با حضور
علاقمندان شعر دفاع مقدس از ساعت 15 در تهران , خيابان
دكتر شريعتي . بالاتر از ستاد مشترك ارتش , سالن اجتماعات
شهيد قندي (وزارت ارتباطات ) برگزار خواهد شد.
|
عمليات محرم ; كليد فتح هاي سرنوشت ساز
|
نگاهي به اهداف و نتايج عمليات سرنوشت ساز محرم
پس از پيروزي عمليات بزرگ بيت المقدس كه مناطق
وسيعي از سرزمين هاي اشغالي , از جمله خرمشهر , آزاد شد و
از نتايج آن تثبيت برتري سياسي و نظامي جمهوري اسلامي
ايران بود , به طور طبيعي اين تصور ايجاد شد كه با موفقيت پي
در پي رزمندگان اسلام در چهار عمليات گسترده در طول و ماه ,
زمينه هاي خاتمه جنگ فراهم شده است و رژيم عراق ناچار
تن به پذيرش حقوق ضايع شده جمهوري اسلامي خواهد داد
و گمان مي رفت حداقل قدرت هاي بزرگ كه ترغيب كننده اين
رژيم به تجاوز و شروع جنگ و پشتيبان آن در ادامه جنگ
بودند , به اين نتيجه رسيده اند كه دست يابي به اهدافي كه از
تحميل اين جنگ داشته اند , ميسر نيست . لذا رژيم عراق را
مجبور به توقف تجاوز كنند. اما نه تنها چنين نشد بلكه فشار بر
ايران افزايش يافت و تقويت و پشتيباني از عراق فزوني گرفت .
در اين وضعيت جمهوري اسلامي تصميم گرفت تا با
طراحي و اجراي يك عمليات بزرگ و تصرف بخشي از خاك
عراق , نظام بين الملل و سازمان هاي بين المللي را ناچار به
پذيرش حقوق ايران كند. با اين هدف عمليات رمضان
طرحريزي شد , اما به موفقيت دست نيافت .
نخستين اقدام ايران , پس از اين عدم موفقيت , جلوگيري
از ايجاد ركود در جبهه ها و ممانعت از آسودگي خاطر دشمن از
حملات رزمندگان اسلام بود. از اين رو , عمليات هاي محدود
در دستور كار قرار گرفت ; زيرا پذيرفتن ركود در جنگ تا
عمليات بزرگ بعدي , انفعال در برابر ناتواني نظامي عراق تلقي
مي شد كه آثار منفي رواني و سياسي در كشور و جبهه ها بر
جاي مي گذاشت . افزون بر اين , به دليل نياز به ترميم روحيه
جبهه خودي , شكستن ابهت نظامي دشمن (ناشي از عدم الفتح
عمليات رمضان ) و همچنين ترميم چهره سياسي ـ نظامي
جمهوري اسلامي , اجراي عملياتي موفقيت آميز لازم بود.
جنبه ديگري كه در اتخاذ خط مشي عمليات محدود , مورد
توجه قرار داشت , نبودن نيروي كافي در جبهه , لزوم در اختيار
داشتن زمان كافي براي آموزش بيشتر , كادرسازي و بازسازي
يگان ها و تدبير براي بسيج بيشتر نيروي انساني بود. همچنين با
توجه به وضعيت دشمن , ادامه عمليات (حتي به صورت
محدود) , موجب خستگي و فرسايش نيروهاي عراقي مي شد و
امكان بازسازي را از آنها سلب مي كرد.
بنابراين دلايل , قرارگاه عملياتي پس از بررسي مناطق
مختلف , سومار و عين خوش را براي اجراي عمليات هاي
محدود انتخاب كردند . عمليات مسلم بن عقيل در مهر ماه 61
در منطقه سومار اجرا شد و نتايج مناسبي حاصل شد و در
منطقه عين خوش كار براي اجراي عمليات محرم آغاز گرديد.
موقعيت منطقه عملياتي :
منطقه عملياتي محرم , منطقه اي است كوهستاني كه در
جنوب دهلران و غرب عين خوش واقع شده است .
مشخصه مهم اين منطقه وجود سلسله جبال حمرين
است . اين ارتفاعات براساس قرارداد الجزاير خط مرزي ايران
و عراق است , بلندترين قله آن به ارتفاع 400 متر و همچنين
ارتفاع 298 در خاك ايران قرار گرفته است . ليكن تپه 175 در
داخل خاك عراق واقع شده است كه مشرف به محور وصولي و
با اهميت عين خوش ـ چم سري ـ شرهاني ـ زبيدات
مي باشد , طوري كه از روي تپه 175 جاده آسفالت شرهاني ـ
زبيدات , كه به لحاظ ارتباطي و تداركاتي مهم است , را
مي توان با تير منحني و ديده باني مناسب براي اجراي تير
غيرمنحني , مورد تهديد قرار داد.
از ديگر عوارض طبيعي منطقه , رودخانه هاي چيخواب ,
دويرج و ميمه است . اين رودها فصلي و وحشي است و به
هنگام طغيان , ارتفاع آب بعضا به 10 برابر معمول (كه حدود
30 سانتي متر است ) , مي رسد .
در اين منطقه به دليل تسلط مواضع دشمن بر معابر و نقاط
مواصلاتي جاده هاي خودي , كليه ترددها در شب و با چراغ
خاموش صورت مي گرفت . اين منطقه عملياتي در حوزه
ماموريت سپاه چهارم ارتش عراق قرار داشت و پدافند آن را
لشكر 10 زرهي عهده دار بود .
اهميت منطقه عملياتي :
ارتش عراق با در اختيار داشتن ارتفاعات استراتژيك اين
منطقه , كه متعلق به جمهوري اسلامي ايران بود , امتيازاتي
متعدد را براي خود محفوظ نگاه داشته بود , از جمله :
1 ـ از نظر پدافندي در مواضعي مطمئن مستقر بود .
2 ـ جاده دهلران ـ عين خوش را زير ديد و تير خود داشت
و آن را براي نيروهاي خودي بلااستفاده كرده بود.
3 ـ به اشغال چندين حوزه نفتي و تاسيسات آن در منطقه
بيات , در دو طرف مرز بين المللي ادامه مي داد.
4 ـ قادر به دفاع از شهرك صنعتي طيب , زبيدات و چاه هاي
نفت آن , چندين روستا و پاسگاه مهم در خاك عراق بود.
اهداف عمليات :
تصرف ارتفاعات 298 و 400 (بلندترين ارتفاع منطقه ) .
آزادسازي جاده عين خوش ـ دهلران از زير ديد و تير
دشمن (اين جاده نزديكترين راه ارتباطي غرب به جنوب
مي باشد).
آزادسازي قسمتي از زمين هايي كه در اشغال دشمن بود.
زير آتش قرار دادن جاده مهم بصره ـ العماره (در
صورت ادامه عمليات ).
زير آتش قرار دادن شهرك طيب و تصرف شهرك
زبيدات عراق .
آزادسازي چند حوزه نفتي خودي و تصرف چند حوزه
نفتي دشمن .
در صورت موفقيت در اين عمليات , بازگشت مردم آواره
دهلران و موسيان به خانه هاي خود امكان پذير
مي شد.
نيروهاي شركت كننده در عمليات :
براي اجراي اين عمليات تيپ هاي 14 امام حسين (ع ) , 8
نجف اشرف , 25 كربلا , 17 علي بن ابيطالب و همچنين لشكر
30 زرهي از سپاه پاسداران و تيپ 1 از لشكر 21 حمزه و تيپ
84 خرم آباد از ارتش جمهوري اسلامي ايران ماموريت يافتند .
همچنين دو تي 44 قمر بني هاشم (ع ) و امام سجاد (ع ) از سپاه
پاسداران در احتياط اين عمليات قرار داشتند.
در مجموع از قواي خودي 49 گردان پياده و 150 تانك و
نفربر از سپاه پاسداران و 8 گردان پياده و 50 تانك و نفربر از
ارتش در اين عمليات شركت داشتند. از سوي ديگر , از ارتش
عراق 8 تيپ پياده (24 گردان ) , 5 تيپ زرهي و مكانيزه (20
گردان ) و دو گردان نيروي مخصوص به مقابله با حمله ايران
پرداختند.
شرح عمليات :
به دليل تسلط كامل دشمن بر جاده ها و عقبه خودي امكان
انتقال امكانات و تجهيزات در روزهاي قبل از عمليات وجود
نداشت و هرگونه تغييرات اساسي و محسوس در منطقه منجر
به هوشياري دشمن مي گرديد , لذا اين موضوع يكي از مشكلات
مهم عمليات قلمداد مي شد. در عين حال تصميم گرفته شد تا
كليه امكانات , نيازمنديها , تجهيزات و نيرو براي آغاز عمليات
از بعدازظهر روز آغاز عمليات به منطقه منتقل شود و ساعاتي
پس از آن عمليات آغاز شود كه در اين صورت دشمن فرصت
زيادي براي آمادگي و مقابله نخواهد داشت . اين تدبير به اجرا
گذاشته شد و از بعدازظهر روز آغاز عمليات ستون كشي نيروها
و تجهيزات به سمت منطقه آغاز شد , اما ناگهان طوفان
سهمگيني همه منطقه عمليات و عقبه هاي خودي را دربرگرفت
به طوري كه فقط تا چند متر ديد ميسر بود. اين وضعيت بيش از
3 ساعت به طول انجاميد و دقيقا زماني كه ستون طويل نيروها
و امكانات خودي وارد منطقه عمليات شده و در ديد دشمن
قرار گرفتند طوفان به اوج خود رسيده بود و در نتيجه انتقال
نيرو و تجهيزات به پشت خطوط مقدم خودي بدون كمترين
هوشياري دشمن انجام شد. متعاقب طوفان ابرهاي سياه و
فشرده اي آسمان عقبه هاي خودي را پوشاند و به دنبال آن باران
مختصري وزيدن گرفت و گرد و غبار حاصل از طوفان را از بين
برد.
بارش باران باعث شد دشمن كه به خاطر بعضي از تحركات
روزهاي قبل خودي امكان اجراي عمليات را مي داد , تصور
كند در اين وضعيت آب و هوايي عمليات نيروهاي خودي
منتفي شده است و به گفته اسراي دشمن با بارش باران
نيروهاي دشمن از حالت آماده باش خارج شدند.
لحظاتي پس از غروب آفتاب نيروهاي خودي آماده حركت
به سمت مواضع دشمن و عبور از معابر ايجاد شده در ميادين
مين شدند , در اين لحظه ابرهاي فشرده موجود در آسمان مانع
تابيدن نور ماه بر زمين شدند و مختصر ديد دشمن بر خط
خودي و ميادين مين را از بين برد و نيروهاي رزمنده خودي در
نهايت غافل گيري و آرامش به سمت خطوط دشمن پيشروي
كرده و در مواضع دشمن رخنه نمودند.
مرحله اول عمليات :
عمليات در چند محور و طي چند مرحله به اجرا درآمد
مرحله اول آن ساعت 08 : 22 دوشنبه 61,8,10 با رمز يا
زينب (س ) , با فرماندهي قرارگاه عملياتي كربلا آغاز شد.
سرعت عمليات به حدي بود كه كمتر از نيم ساعت پس از
شروع , قواي اسلام توانستند در يك محور تعدادي از نيروهاي
عراقي را به اسارت درآورند و در محور ديگر نيروهايي از
دشمن , به استعداد بيش از يك تيپ , در محاصره نيروهاي
خودي قرار گرفتند و غالبا اسير شدند.
در ساعت 6 صبح 61,8,11 به استثناي جناح چپ منطقه
عمليات , كليه يگان ها اهداف تعيين شده را تصرف نموده و پس
از دو ساعت , بين كليه نيروها الحاق حاصل شد.
از چهار قرارگاه شركت كننده در عمليات , نيروهاي سه
قرارگاه اهداف خود را حتي بيش از آنچه پيش بيني شده بود ,
تصرف كردند. ولي يگان هاي قرارگاه چهارم به علت طغيان
رودخانه دويرج نتوانستند اهداف خود را در حوالي منطقه چم
هندي و ربوط به طور كامل تصرف نمايند.
رودخانه دويرج تا ظهر روز عمليات حداكثر 30 سانتي
متر آب داشت و قرار بود نيروهاي قرارگاه چهارم در جناح
چپ با عبور از داخل رودخانه به مواضع دشمن رخنه كنند , اما
ابرهاي فشرده اي كه از ظهر روز عمليات بر فراز ارتفاعات
عقبه هاي دور خودي شكل گرفته بود منجر به بارش باران
فراواني در ارتفاعات مذكور شد و در نتيجه آب رودخانه
دويرج با 3 متر ارتفاع و با سرعت زياد طغيان كرد و مانع عبور
نيروهاي اين قرارگاه شد و علي رغم تلاش فراوان نيروهاي
فداكار تيپ 14 امام حسين (ع ) براي عبور از اين رودخانه كه
حتي منجر به دادن تلفات نيز شد , لاكن عبور كامل ميسر نشد و
عمليات اين محور در مرحله اول عمليات موقف
شد.
مرحله دوم عمليات :
با وجود موفقيت هايي كه در مرحله اول عمليات حاصل
شد و به زعم در هم پاشيدگي و ضعف روحيه دشمن , به دليل
عدم موفقيت قرارگاه چهارم در مرحله اول و خالي ماندن
جناح چپ قواي اسلام , اساسا موفقيت هاي مرحله اول در
معرض تهديد بود; لذا مهمترين هدف مرحله دوم , ترميم رخنه
موجود در جناح چپ با حداكثر سرعت ممكن بود.
مرحله دوم عمليات , با هدف مذكور , در ساعت 15 : 3
بامداد روز 61,8,12 آغاز شد و رزمندگان در ساعت 5 صبح
به جاده آسفالت شرهاني رسيدند و در ساعت 7 صبح با
الحاقي كه صورت گرفت , محاصره دشمن كامل گرديد.
در اين مرحله 150 كيلومتر مربع زمين آزاد شد و مجددا 6
يگان سازماني دشمن , بين 20 درصد تا 65 درصد منهدم
شدند . همچنين 150 نفر ديگر از نيروهاي دشمن به اسارت
قواي اسلام درآمدند.
مرحله سوم عمليات :
هدف مرحله سوم عمليات , تصرف كليه ارتفاعات و
دامنه هاي غربي جبال حمرين و جاده ها و مراكز مهم عملياتي و
ايجاد تامين لازم براي جاده آسفالت چم سري ـ شرهاني ـ
زبيدات و همچنين جاده شني زبيدات ـ طيب بود.
مرحله سوم عمليات در ساعت 22 روز 61,8,15 آغاز
شد و پس از يك نبرد نسبتا گسترده , به علت مقاومت دشمن و
عدم پاكسازي كامل منطقه , در ساعت 8 صبح فرداي آن روز
پايان يافت .
وارد ساختن ضربات پي در پي در عمليات محرم و
موفقيت هاي به دست آمده , دشمن را هراسناك ساخت , طوري
كه از ترس محاصره و انهدام بيشتر , از محور مربوط و چم
هندي پا به فرار گذاشت و بخش ديگري از خاك جمهوري
اسلامي ايران آزاد شد.
نتايج عمليات :
با اجراي موفقيت آميز عمليات محرم , تبليغات گسترده
رژيم عراق مبني بر متوقف كردن نيروهاي ايراني پس از
عمليات رمضان ناكام ماند و فرماندهان نظامي ايران به توانايي
خود براي اجراي عمليات سرنوشت ساز , در منطقه عملياتي
محرم اطمينان يافتند و تصرف شهر العماره عراق را امكان پذير
دانستند. عمليات والفجر مقدماتي براساس چنين ديدگاه و
اطميناني طراحي شده و به مرحله اجرا درآمد. در نتيجه
اجراي عمليات محرم علاوه بر آزاد شدن 700 كيلومترمربع از
خاك ايران , از جمله ارتفاعات 400 و 298 , پل چم سري ,
حوزه نفتي بيات , نهر عنبر و چم سري و موسيان , جاده عين
خوش ـ دهلران از ديد و تير دشمن خارج شد و در مقابل ,
شهرك طيب عراق در ديد نيروهاي خودي قرار گرفت . تصرف
300 كيلومتر مربع از خاك عراق از جمله پاسگاه هاي زبيدات ,
شرهاني , ابوغريب و .... و تاسيسات نفتي منطقه (30 تا 35
حلقه چاه نفت ) نيز از ديگر نتايج اين عمليات بود.
آمار تلفات و ضايعات دشمن در عمليات محرم به قرار زير
است :
1 ـ انهدام 270 تانك و نفربر , 250 خودروي نظامي , 30
تفنگ 106 ميلي متري و 80 خمپاره انداز .
2 ـ سرنگون شدن 12 هواپيما .
3 ـ به غنيمت درآمدن 149 تانك و نفربر , 270 خودروي
نظامي , 35 تفنگ 106 ميلي متري و 100 خمپاره انداز
4 ـ كشته و مجروح شدن حدود 6000 تن از افراد دشمن .
5 ـ به اسارت درآمدن 2350 تن از افراد دشمن .
به طور كلي در اين عمليات به 9 تيپ عراق از 20 تا 100
درصد خسارت وارد شد.
با اجراي عمليات محرم , تا اندازه اي شرايط موجود پس
از عدم الفتح رمضان در جبهه خودي و دشمن تغيير كرد و
نيروهاي خودي نسبت به عملياتهاي بعدي اميدوارتر
شدند.
تحقيق و تدوين : مركز مطالعات و تحقيقات جنگ سپاه
پاسداران
بارش باران باعث شد دشمن كه به خاطر بعضي از
تحركات روزهاي قبل خودي امكان اجراي عمليات
را مي داد , تصور كند در اين وضعيت آب و هوايي
عمليات نيروهاي خودي منتفي شده است و به گفته
اسراي دشمن با بارش باران نيروهاي دشمن از
حالت آماده باش خارج شدند.
با اجراي موفقيت آميز عمليات محرم , تبليغات
گسترده رژيم عراق مبني بر متوقف كردن نيروهاي
ايراني پس از عمليات رمضان ناكام ماند و
فرماندهان نظامي ايران به توانايي خود براي
اجراي عمليات سرنوشت ساز , در منطقه عملياتي
محرم اطمينان يافتند و تصرف شهر العماره عراق را
امكان پذير دانستند.
| |