محمدمهدي فجري
قسمت اول
جايگاه و اهميت مسجد در فرهنگ اسلام
سخن از طلوع اسلام و مطلع آن و فجر صادق آيين محمدي (صلي الله
عليه وآله ) و مركز اشاعه آن يعني مسجد است . مسجد مهمان خانه خدا در
زمين 1 , جايگاه نزول بركات و خيرات آسماني 2 , خانه راز و نياز , عشق و
محبت . صفا و صميميت , ايثار و رحمت , تجلي بهشت خدا در زمين 3 و
محل آرامش موحدان است .
آنچه از بررسي نقش مسجد در صدر اسلام بدست مي آيد , جامعيت
مسجد در همه زمينه هاي عبادي سياسي , فرهنگي , آموزشي , نظامي , قضايي
و... بوده است ; و محور همه آنها امامت و پيشوايي در مسجد است كه به
عنوان مهم ترين مسئله در ساختار و پيكره اين مكان مقدس مطرح است و
كوچكترين غفلت ولو جزئي , سرانجام به لوث شدن كلي و پايمال گشتن
مقصد نهايي خواهد شد. اهميت اين موضوع در ساختار مسجد به اندازه اي
است كه در زمان حضور پيامبر (صلي الله عليه واله ) در مدينه , شخص ايشان
عهده دار اداره مسجدالنبي (صلي الله عليه واله ) بود و در غياب حضرت
(صلي الله عليه واله ) امامت مسجدالنبي برعهده كسي بود كه توسط ان
بزرگوار معين مي گرديد.
جايگاه مسجد از ديدگاه امام خميني (ره )
با پيروزي انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني (ره ) , مساجد نيز
همانند دوران صدر اسلام جايگاه واقعي خود را باز شناختند , به طور يكه
نيروهاي فعال در مساجد به طور مستقيم در متن انقلاب شركت جستند , به
گونه اي كه از آن پس مساجد نقش پايگاه ارتباطي مردم را به عهده داشتند; و
در شرايط حساسي كه نهضت اسلامي فاقد هرگونه تشكيلات منطبق با
معيارهاي اسلامي بود مساجد توانستند اين نارسايي مهم را جبران كرده و به
انسجام نيروهاي مردمي بپردازند. علاوه بر اين بسياري از برنامه هاي انقلاب
مانند رفراندوم , شوراهاي محلي , كانون هاي بسيج و ديگر ضرورتهاي زمان
در مساجد انجام مي گرفت .
نويسنده درصدد آن است تابا مروري ولو اجمالي , جايگاه و نقش
مسجد در ساختار جامعه اسلامي را از منظر آن بزرگ مرد تاريخ مورد بررسي
قرار دهد.
1 ـ نقش مسجد در مبارزه با دشمنان اسلام
با بررسي نقش مسجد در مبارزه عليه كفرو الحاد. اين نكته بدست
مي آيد كه چشمه زلال مبارزه و نهضت عليه باطل در طول تاريخ از
مسجدجوشيده است و اين مكان الهي بود كه توانست به قيام مقدس مردم
ايران كه به برقراري حكومت اسلامي انجاميد , نيرو و توان بخشد و همه اين
مبارزات و پيروزي ها بر محور سفارشات و رهنمودهاي آن پير فرزانه و
بت شكن زمان بود. او بود كه بر پايه شناختي كه از موقعيت و نقش مسجد
داشت , خطاب به مسلمانان جهان مي فرمود :
« اگر حرم و كعبه و مسجد و محراب , سنگر و پشتيبان سربازان خدا و
مدافعان حرم و حرمت انبيا نيست , پس مامن و پناهگاه آنان در
كجاست » 4
1 ـ1 مسجد , خنثي كننده نقشه هاي دشمن
ازجمله ترفندهاي استعمار و دشمنان داخلي وخارجي براي محو اسلام .
خاموش كردن چراغ و رونق مساجد بوده است كه اين حيله خائنانه در رژيم
گذشته تا حد زيادي موثر افتاد , و الان نيز تمام سعي و تلاش دشمنان در
خلوت كردن مساجد به عنوان پايگاه ضداستكباري است .
آن بزرگوار با تاكيد بر نقش محوري مسجد در خنثي كردن نقش هاي دشمنان
اسلام مي فرمايد :
« اينها از مسجد مي ترسند. من تكليفم را بايد ادا كنم به شما بگويم , شما
دانشگاهي شما دانشجويان . همه تان مساجدتان برويد پركنيد. سنگر هست
اينجا , سنگرها را بايد پر كرد » 5
و در جايي ديگر مي فرمايند :
« مساجد و محافل دينيه را كه سنگرهاي اسلام در مقابل شياطين است ,
هرچه بيشتر گرم و مجهز نگه داريد » 6
1 ـ2 : مسجد مركز انقلاب و تداوم آن
با بررسي تحولات سالهاي سرنگوني رژيم شاهنشاهي و پيروزي انقلاب
اسلامي , نقش و اهميت مسجد در ابعاد مختلف به وضوح هويدا است . در آن
موقعيت مردم و روحانيت با محوريت مساجد به مبارزه ادامه مي دادند كه نه
در گذشته و نه در حال و آينده هيچ مكاني قابليت اين مركزيت را ندارد و هم
اينك نيز اگر مردم از اين مركز دور بمانند , موجب شادي دشمنان و تضعيف
انقلاب خواهد شد. در آن موقعيت حساس , مسجد پايگاه عمده اي شد تا
شاگردان و پيروان امام به همراه اقامه فرايض ديني و عبادي كه دليل حضور
مردم در مساجد بود , پيامها و اهداف امام خميني را دريافت كنند.
آن بزرگ معمار انقلاب , با تاكيد بر حفظ مساجد به عنوان اصل و اساس
انقلاب مي فرمايند :
« مساجد در انقلاب اسلامي ايران . مركز انقلاب و مركز آشنايي مردم با اسلام
و وظايف شرعي آنان در جهت پاسداري از ارزشهاي والاي اسلامي بوده
است . » 7
« مسجد محلي است كه از آن بايد امور اداره بشود , اين مساجد بود كه
اين پيروزي را براي ملت ما درست كرد. اين مراكز حساسي است كه ملت
بايد به آن توجه داشته باشند , اين طور نباشد كه خيال كنيم حالا ديگر ما
پيروز شديم , ديگر مسجد مي خواهيم چه كنيم پيروزي ما براي اداره
مسجد داشت . » 8
1 ـ3 : مسجد , مركز جنبش و حركت هاي اسلامي
در زمان رسول اكرم (صلي الله عليه واله ) يكي از مهم ترين نقش هاي
مسجد , تدارك مقدمات فكري و بسيج عمومي مسلمانان به منظور جهاد با
كفار بوده است . عينا همين نقش در جريان نهضت روحانيون شيعه به رهبري
امام خميني (ره ) در سال 1342 (ش ) و پس از آن در جريان پيروزي انقلاب
اسلامي ايران مشاهده مي شد . تاثير اين مكان مقدس در طول 8 سال دفاع
مقدس در جذب نيروهاي رزمنده بسيجي و آموزش آنها و نيز پشتيباني و
فعاليتهاي پشت جبهه , بر هيچ كس پوشيده نيست . مسلم و بديهي است كه
اگر بيانات روشنگرانه آن پير فرزانه نبود. مساجد نمي توانستند جايگاه
حقيقي خود را بدست آورند و او بود كه مساجد را مركز جنبش ها و
حركت هاي اسلامي معرفي كرده و مي فرمود :
« مسجد در اسلام و در صدر اسلام هميشه مركز جنبش و حركت هاي اسلامي
بوده ... از مسجد تبليغات اسلامي شروع مي شده است , از مسجد حركت
قواي اسلامي براي سركوبي كفار و واردكردن آنها در بيرق اسلام بوده است .
شما كه از اهالي مسجد و علماي مساجد هستيد , بايد پيروي از پيغمبر اسلام
(صلي الله عليه واله ) و اصحاب آن سرور كنيد و مساجد را براي تبليغ اسلام
و حركت اسلاميت و قطع ايادي شرك و كفر و تائيد مستضعفين در مقابل
مستكبرين قرار دهيد . » 9
براساس همين ديدگاه است كه متفكران و نويسندگان خارجي نيز به
اهميت مساجد در ساختار انقلاب تاكيد كرده و آن رامحور اصلي در
شكل گيري انقلاب اسلامي دانسته اند , از آن جمله حامد الگار نويسنده و
منتقد بزرگ مي گويد :
« مسجد هسته اساسي تشكيلات انقلاب اسلامي بود. يكي از عناصر مهم
در پيروزي انقلاب , احياي مجدد مسجد و تمام ابعاد عملكردي آن بود. نقش
مسجد , ديگر نه عزلت و گريز گاهي از جامعه بود كه مردم براي دوري جستن
از دنيا , گرفتن وضو , انجام عبادات يا گوش دادن به صوت قرآن به آن پناه
مي بردند , بلكه بر عكس , مسجد به عنوان يك كانون مبارزه و مركز فرماندهي
بدل گرديد به طور خلاصه مسجد تماما آن چيزي شد كه در عصر پيامبر
بود » 10.
پاورقي :
1 ـ وسايل الشيعه ج 3 ص 517
2 ـ من لايحضره الفقيه ج 1 ص 77
3 ـ ترمذي دعوات ج 3 ص 8
4 ـ صحيفه نور ج 20 ص 112 چ اول
5 ـ همان ج 12 ص 148
6 ـ همان ج 1 ص 190
7 ـ همان ج 12 ص 230
8 ـ همان
9 ـ همان ج 6 ص 49
10 ـ مسجد و انقلاب اسلامي ص 46
با پيروزي انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني مساجد
جايگاه واقعي خود را باز شناختند و نقش پايگاه ارتباطي مردم
را به عهده گرفتند و در شرايط حساسي كه نهضت اسلامي فاقد
هرگونه تشكيلات منطبق با معيارهاي اسلامي بود , اين نارسايي
مهم را جبران كرده و به انسجام نيروهاي مردمي پرداختند.
حضرت امام خميني :
مسجد در اسلام و صدر اسلام هميشه مركز جنبش و حركت هاي
اسلامي بوده . از مسجد تبليغات اسلامي شروع مي شده است .
از مسجد حركت قواي اسلامي براي سركوبي كفار و وارد كردن
آنها در بيرق اسلام بوده است .
|
درس هاي رمضان (2 )
|
علي شيرازي
در عرف برخي مرسومات وجود دارد كه خيلي خوب است . ايام عيد نوروز
براي خانه تكاني است . براي تنظيف و زيبايي است . كار پسنديده اي است .
رمضان هم ماه خانه تكاني دل است . در عيد نوروز براي خانه تكاني , اول عيب ها
را مشخص مي كنيم . كجا كثيف است . كجا به نظافت و غبارروبي نياز دارد. كدام
قالي وفرش بايد شسته شود. در ماه رمضان نيز در وحله نخست بايد دردها و
رذالت ها را شناخت . آيا حسادت دارم اهل غيبت هستم يا نه چه گناهاني
كرده ام چه سستي هايي در عبادت داشته ام . همه اين اشكالات را روي كاغذ
بياورم و بعد تلاش كنم خانه دل را از اين گناهان و زشتي ها پاك سازم . توبه كنم و
به سوي او برگردم .
اگر قدر رمضان و توبه را مي دانستم , حقيقتا بر مي گشتم . رو به سوي
پروردگار مي نمودم و بنده واقعي او مي شدم . همه هستي ما از اوست . حيات
وزيبايي و دارايي و قدرت و مقام از اوست . هر چه دارم , او به من بخشيده . نمك
نمكدانم مال اوست . نمك مي خورم و نمكدان مي شكنم . اگر كسي نمكدان مرا
بشكند , چه مي كنم گاهي به خاطر يك اشكال جزئي , برادر از برادر , خواهر از
خواهر , دوست از دوست , پدر از فرزند. فرزند از پدر و مادر قهر مي كند. شايد
اين قهر به ده ها سال برسد. ما اين همه در برابر نعمت هاي الهي ناسپاسي مي كنيم .
گاهي ده ها سال گناه داريم , ولي او مي گويد بيا. برگرد تو را مي بخشم و دوستت
دارم .
باز اي باز آي هر آنچه هستي بازآي
گر كافر و كبر وبت پرستي بازآي
اين درگه ما درگه نوميدي نيست
صد بار اگر توبه شكستي باز آي
به پيامبرش مي فرمايد به بندگانم بگو توبه راستين كنند : « توبوا الي الله توبه
نصوحا » بعد بگو : « ان الله يحب التوابين » ـ خدا توبه كنندگان را دوست دارد.
بهش بگو من دوستش دارم ! نه تنها دوستش دارم كه : « ان الله يغفرالذنوب جميعا »
همه گناهانش را مي بخشم . ديگر هيچ گناهي براي او نمي ماند.
از اينرو پيامبر مكرم اسلام (ص ) مي فرمايد : « التائب من الذنب كمن لا ذنب
له » ـ كسي كه از گناه توبه كند , مثل كسي است كه گناهي انجام نداده
است !
سخن از اين هم بالاتر است . اگر توبه واقعي كرد و ايمان آورد و عمل صالح
انجام داد. خداوند در قرآن مي فرمايد :
« اولئك يبدل الله سيئاتهم حسنات » خداوند گناه آنان را به حسنه تبديل
مي كند. در پرونده عملش , كار نيك مي نويسد. كدام صاحب خانه چنين لطفي
دارد كدام انسان چنين عنايتي دارد. در اين ماه بزرگ با خدا آشتي كنيم و لطف
ببينيم . خانه دلمان را از غبارها بزداييم . زنگار دل را پاك كنيم .
شرط توبه , توبه حقيقي است . توبه نصوح است . مثل توبه بشر حافي !
امام موسي بن جعفر(ع ) در مسيري عبور مي كردند. مشاهده نمودند كه از
خانه اي صداي ساز و آواز بلند است . كنيزي دم درب ايستاده بود. از وي
پرسيدند : خانه , خانه عبد است يا آزاد پاسخ شنيدند , آزاد! فرمودند : اگر عبد
بود , گناه نمي كرد!
كنيز پيام را به صاحب خانه رساند. بشر حافي فهميد حرف شخص بزرگي
است ! دويد دم درب ! كسي را نديد. با پاي برهنه دنبال آن شخص گشت تا به
ايشان رسيد. ديد امام هفتم (ع ) است . به التماس افتاد. اشتباه كردم . برگشتم .
توبه نمودم !
حقيقتا هم برگشت . تا پايان عمر هم ديگر كفش به پا نكرد. مي گفت : من از
حالت توبه ام لذت مي برم و چون در آن حال , كفش نداشتم , دوست دارم تا پايان
عمر پا برهنه باشم !
اين شخص را خداوند مي فرمايد : اولئك يبدل الله سيئاتهم حسنات »
گناهانش را به حسنه تبديل مي كنم . به او مقام هم مي دهد.
خداوند دو لطف در حق توبه كننده دارد. هم توفيق توبه ميدهد و هم توبه اش
را مي پذيرد. گاهي لطف سوم و چهارمي هم هست . گناهانش به حسنه تبديل
مي شود و به مقامات و كرامات هم مي رسد.
اين همان انسان خطاكار است كه مي شود بشر حافي !
رزمنده اي در جبهه مي گويد : شب به حمام مي روم تا كسي خالكوب هاي
بدنم را نبيند. تا كسي من گنهكار را نشناسد. از خدا خواسته ام , همانگونه كه
لذت گناه را چشيده ام , لذت بندگي را هم بچشم . مرا برگرداند , مي خواهم با همه
وجود برگردم و به شكرانه اين نعمت , بدنم در راه دين قطعه قطعه
شود!
همان شبي كه آرزو كرد. به سمت خط مقدم رفت . راننده لندكروزر بود. يك
ساعت نگذشت كه خمپاره اي روي ماشين نشست و بدن او در راه اسلام و
انقلاب اسلامي پاره پاره شد!
رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند
اين همان بنده گنهكار بود. شد شهيد راه دين و ولايت !
در اين ماه خانه تكاني دل , تكان بخوريم . غبار دل را بزداييم . پاك شويم .
توبه كنيم . برگرديم . عبد شويم . بشر حافي شويم . حربن يزيد رياحي بگرديم ..
زهيربن تين بشويم .
اگر در اين ماه رحمت به خود نياييم , پس از رمضان توبه سخت تر است .
اكنون شيطان در بند است . دستمان در دست خداست . خوابمان اجر دارد. نفس
كشيدنمان عبادت است . شب قدرمان مساوي با 84 سال است . چرا قدر ندانيم و
بهره نبريم . تا دير نشده بجنبيم . چشم باز نكنيم و ببينيم « رمضان » تمام شد! نكند
توفيق را رفيق خود نسازيم . نكند از اين همه نعمت غافل شويم . از همين الاذن
تصميم بگيريم گناه نكنيم . غيبت نكنيم . دروغ نگوييم . افترا نبنديم . سستي در
عبادت نداشته باشيم . اهل مستحبات و نوافل شويم . آيا اينگونه شدن بهتر
نيست
ادامه دارد....
|
اهميت و جايگاه « آب » در قرآن
|
دكتر محمدرضا جواهري
قسمت دوم
آب و تغذيه
نقش آب در تغذيه انسان در بيست آيه در سوره هاي بقره و
انعام و اعراف و يونس و يوسف و رعد و ابراهيم و نحل و طه و
مومنون و سجده و فاطر و يسي و زمر و ق و نبا و نازعات و
عبس (29 ) و نقش آب دريا در تامين مواد غذايي در سه سوره
تبيين گرديده است . (30 )
در سوره ابراهيم نقش آب در پديد آمدن ميوه هاي گوناگون
اينگونه بيان شده است : الله الذي خلق السماوات والارض و
انزل من السما ما فاخرج به من الثمرات رزقا لكم . خداوند
همان كسي است كه آسمانها و زمين را آفريد و از آسمان آبي
نازل كرد و با آن ميوه ها (ي مختلف ) را براي روزي شما (از
زمين ) بيرون آورد . (31 )
در سوره نحل درباره نقش آب دريا در تامين مواد غذايي و
لباس براي پوشش و كشتيراني چنين مي فرمايد : و هو الذي
سخر البحر لتاكلوا منه لحما طريا و تستخرجوا منه حليه
تلبسونها و تري الفلك مواخر فيه و لتبتغوا من فضله و لعلكم
تشكرون . او كسي است كه دريا را مسخر (شما) ساخت تا از آن
گوشت تازه بخوريد و زيوري براي پوشيدن از آن استخراج
كنيد و كشتي ها را مي بيني كه سينه دريا را مي شكافد تا شما (به
تجارت پردازيد و) از فضل خدا بهره گيريد , شايد شكر
نعمت هاي او را بجا آوريد . (32 )
آب و حوادث تاريخي
آب محور حوادث تاريخي بزرگ و تحولات سياسي و
اجتماعي و اقتصادي بوده است و قرآن برخي از اين پديده هاي
مهم و نقش آب در آنها را آورده است . در سپاهيان طالوت ,
استفاده بيش از حد مجاز از آب عامل مشخص شدن
جهادگران و رزمندگان راستين از دروغين بوده است . (33 ) و
جوشش آب تنور , آغاز تحولي بزرگ در قوم نوح گشته
است (34 ) و در طوفان نوح , آب وسيله اي براي هلاكت
ستمگران و نابودي مكذبان قرار گرفته است (35 ) وچاه آب
مدين عامل آشنايي موسي (ع ) با شعيب (ع ) و برقراري پيوند
خويشاوندي شده است (36 ) و آب كشي كاروان مصر از چاه
علت نجات يوسف بوده است (37 ) و شكسته شدن سد مارب بر
اثر سيلي بنيان كن باعث نابودي باغها و تمدن سبا شده
است (38 ) و با غرق شدن فرعون و فرعونيان در آب دريا ,
موسي (ع ) و يارانش نجات يافته اند (39 ) و جسد فرعون براي
عبرت ديگران به خارج از دريا افتاده است (40 ) و آب
موسي (ع ) را به كاخ فرعون برده و در كودكي در دسترس همسر
فرعون قرار گرفته است (41 ) و نزول آب از آسمان در جنگ بدر
مايه آرامش و عامل استقامت مومنان گشته است . (42 )
آب و حيات
در چهار سوره به نقش آب در زندگي و حيات موجودات ,
حيوانات , جنبندگان و پيدايش انسان اشاره شده است . (43 )
در سوره انبيا آمده است : و جعلنا من الما كل شي حي .
هر چيز زنده اي را از آب قرار داديم (44 ) و در سوره نور
مي فرمايد : و الله خلق كل دابه من ما. خداوند هر جنبنده اي را
از آبي آفريد(45 ) و در سوره فرقان آب را از عوامل حيات و
پيدايش انسان معرفي مي نمايد : و هو الذي خلق من الما بشرا ,
او كسي است كه از آب انسان را آفريد . (46 )
آب و دامداري
نقش اساسي آب در دامداري در هشت سوره قرآن آمده
است . (47 ) در سوره طه درباره اين موضوع چنين آمده است : و
انزل من السما ما فاخرجنا به ازواجا من نبات شتي . كلوا و
ارعوا انعامكم ان في ذلك لايات لاولي النهي . و از آسمان آبي
فرستاد كه با آن , انواع گوناگون گياهان را برآورديم . هم خودتان
بخوريد , و هم چهارپايانتان را در آن به چرا ببريد! مسلما در
اينها نشانه هاي روشني براي خردمندان است . (48 )
آب و رفع تشنگي
در پنج سوره قرآن آب رافع تشنگي معرفي شده است . (49 )
در سوره حجر مي فرمايد : ... فانزلنا من السما ما فاسقينا
كموه .... ما از آسمان آبي نازل كرديم و شما را با آن سيراب
ساختيم . (50 )
آب و زيبايي طبيعت
در هشت مورد در قرآن آب باعث زيبايي و آرايش طبيعت
شناخته شده است (51 ) در سوره يونس مي فرمايد : .... كما
انزلناه من السما فاختلط به نبات الارض ... اخذت الارض
زخرفها و ازينت .... مثل زندگي دنيا همانند آبي است كه از
آسمان نازل كرده ايم كه در پي آن گياهان زمين كه مردم و
چهارپايان از آن مي خورند مي رويد تا زماني كه زمين , زيبايي
خود را يافته و آراسته مي گردد و ... (52 )
آب و طهارت
آب از مطهرات و پاك كنندگان است و قرآن به صراحت از
اين نقش آب در شكل هاي گوناگون ياد كرده است . خداوند فرو
فرستنده آب پاك كننده , از آسمان است (53 ) و اين آب سبب
طهارت از حيض (54 ) و طهارت از جنابت (55 ) و طهارت از
حدث بول و غايط (56 ) و طهارت از نجاست مي باشد (57 ) و
غسل (58 ) و وضو (59 ) با آب صورت مي گيرد .
آب و كشاورزي
ديگر نقش مهم آب در كشاورزي است و قرآن به اين نقش
نيز توجه دارد و از نقش آب در پيدايش باغها (60 ) و حبوبات
(61 ) و دانه هاي روغني (62 ) و پيدايش كشتزارها (63 ) و رويش
درختان (64 ) و به دست آوردن محصولات كشاورزي و
ميوه هاي گوناگون و رنگارنگ (65 ) ياد نموده است .
آب و گياهان
بدون آب رويش گياهان امكان ندارد. قرآن كريم در آيات
متعددي اين نقش را بيان مي كند و آب را عامل پوشش گياهي
(66 ) و رويش سبزيجات (67 ) و رشد گياهان متنوع (68 )
مي داند.
نقش معنوي آب
آنچه در دوازده عنوان پيشين در بخش نقش آب ذكر شد
بيشتر با جنبه مادي نقش آب پيوند داشت و آثار و منافع مادي
آب را بيان مي كرد. در اين عنوان سيزدهم نگاهي به نقش معنوي
آب در منطق قرآن داريم . در آيه 11 سوره انفال كه درباره جنگ
بدر است , آب سبب آرامش مومنان و ثبات قدم آنان و دور
شدن از پليدي شيطان معرفي گرديده است . اين آيه مباركه
مي گويد : اذ يغشيكم النعاس امنه منه و ينزل عليكم من السما
ما ليطهركم به و يذهب عنكم رجزالشيطان و ليربط علي
قلوبكم و يثبت به الاقدام . و (يادآوريد) هنگامي را كه خواب
سبكي كه مايه آرامش از سوي خدا بود شما را فراگرفت و آبي
از آسمان برايتان فرستاد تا شما را با آن پاك كند و پليدي
شيطان را از شما دور سازد و دلهايتان را محكم و گامها را با آن
استوار دارد.
پاورقي :
29 ـ بقره (2 ) , آيه 22 و 60 و 265 , انعام (6 ) , آيه 99 , اعراف
(7 ) , آيه 57 , يونس (7 ) , آيه 24 , يوسف (12 ) , آيه 48 و 49 ,
رعد (13 ) , آيه 4 , ابراهيم (14 ) , آيه 32 , نحل (16 ) , آيه 10
و 11 , طه (20 ) , آيه 53 و 54 , مومنون (23 ) , آيه 18 تا 20 ,
سجده (32 ) , آيه 27 , فاطر (35 ) , آيه 27 , يس (36 ) , آيه 34
و 35 , زمر (39 ) , آيه 21 , ق (50 ) , آيه 9 تا 11 , نبا (78 ) , آيه
14 تا 16 , نازعات (79 ) , آيه 31 و 32 , عبس (80 ) , آيه 25 و
27 تا 29 و 31 و .32
30 ـ مائده (5 ) , آيه 96 , نحل (16 ) , آيه 14 , فاطر(35 ) , آيه
11
31 ـ ابراهيم (14 ) , آيه 32
32 ـ نحل (16 ) , آيه 14
33 ـ بقره (2 ) , آيه .249
34 ـ هود (11 ) , آيه 40 و 42 و 44 , مومنون (23 ) , آيه 27 و
28 و 31
35 ـ اعراف (7 ) , آيه 64 , يونس (10 ) , آيه 73 , هود (11 ) ,
آيه 37 و 40 و 43 , انبيا (21 ) , آيه 77 , مومنون (23 ) , آيه
27 , فرقان (25 ) , آياه 37 , شعرا (26 ) , آيه 117 و 120 ,
عنكبوت (29 ) , آيه 40 , صافات (37 ) , آيه 76 و 82 , قمر
(54 ) , آيه 11 تا 13 , حاقه (69 ) , آيه 11 , نوح (71 ) آيه
.25
36 ـ قصص (28 ) , آيه 23 و 24 و 27
37 ـ يوسف (12 ) , آيه .19
38 ـ سبا(34 ) , آيه 15 و .16
39 ـ اعراف (7 ) , آيه 136 تا 138 , يونس , (10 ) , آيه 90 ,
اسرا (17 ) , آيه 103 و 104 , طه (20 ) , آيه 77 و 78 و 80 ,
شعرا (26 ) , آيه 65 و 66 , دخان (44 ) , آيه 24 و 28 , انفال ,
(8 ) , آيه 54 , قصص (28 ) , آيه 40 , عنكبوت (29 ) , آيه 39 و
40 , زخرف (43 ) , آيه 54 و 55 , ذاريات (51 ) , آيه .40
40 ـ يونس (10 ) , آيه .92
41 ـ طه (20 ) , آيه 38 و 39
42 ـ انفال (8 ) , آيه .11
43 ـ بقره (2 ) , آيه 164
44 ـ انبيا (21 ) , آيه 30
45 ـ نور (24 ) , آيه .45
46 ـ فرقان (25 ) , آيه .54
47 ـ يونس (11 ) , آيه 24 ; نحل (16 ) , آيه 10 ; فرقان
(25 ) , آيه 48 و 49 ; قصص (28 ) , آيه 23 و 24 ; سجده
(32 ) , آيه 27 ; نازعات (79 ) , آيه 31 و .32
48 ـ طه (20 ) , آيه 53 و .54
49 ـ فرقان (25 ) , آيه 48 و 49 ; شعرا (26 ) , آيه 79 ; جن
(72 ) , آيه 60 ; فاطر (35 ) , آيه 27 ; زمر (39 ) , آيه 21 ; حديد
(57 ) , آيه .20
50 ـ حجر (15 ) , آيه .22
51 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; حج (22 ) , آيه 5 و 63 ; نمل
(27 ) , آيه 60 ; فاطر (35 ) , آيه 27 ; زمر (39 ) , آيه 21 ; حديد
(57 ) , آيه .20
52 ـ يونس (10 ) , آيه .24
53 ـ انفال (8 ) , آيه 11 ; فرقان (25 ) , آيه .48
54 ـ بقره (2 ) , آيه .222
55 ـ نسا (49 ) , آيه 43 ; مائده (5 ) , آيه 6 ; انفال (8 ) , آيه
.11
56 ـ نسا (4 ) , آيه 43 ; توبه (9 ) , آيه .108
57 ـ بقره (2 ) , آيه 222 ; نسا (4 ) , آيه 43 ; انفال (8 ) , آيه
11 ; مدثر (74 ) , آيه .4
58 ـ بقره (2 ) , آيه 222 ; نسا(4 ); مائده (5 ) , آيه .6
59 ـ مائده (5 ) , آيه .6
60 ـ بقره (2 ) , آيه 265 ; انعام (6 ) , آيه 99 ; رعد (13 ) ,
آيه 4 ; مومنون (23 ) , آيه 18 و 19 ; نمل (27 ) , آيه 60 ; ق
(50 ) , آيه 9 ; نبا (78 ) , آيه 14 و .16
61 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; ق (50 ) , آيه 9 ; نبا (78 ) , آيه 14
و 15 ; عبس (80 ) , آيه 25 و 27
62 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; مومنون (23 ) , آيه 18 و 20 ;
عبس (80 ) , آيه 25 تا 27 و .29
63 ـ رعد (13 ) , آيه 4 ; نحل (16 ) , آيه 10 و 11 ; سجده
(32 ) , آيه 27 ; زمر (39 ) , آيه 21 ; حديد (57 ) , آيه .20
64 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; رعد (13 ) , آيه 4 ; نحل (16 ) , آيه
10 و 11 ; مومنون (23 ) , آيه 18 تا 20 ; نمل (27 ) , آيه 60 ;
عبس (80 ) , آيه 25 و 27 تا 29
65 ـ بقره (2 ) , آيه 22 ; انعام (6 ) , آيه 99 ; اعراف (7 ) , آيه
57 , يوسف (12 ) , آيه 49 ; رعد (13 ) , آيه 4 ; ابراهيم (14 ) ,
آيه 32 ; نحل (16 ) , آيه 10 و 11 ; مومنون (23 ) , آيه 18 و
19 ; فاطر (35 ) , آيه 27 ; ق (50 ) , آيه 9 و 10 ; عبس (80 ) ,
آيه 25 و 27 و 28 و 31 ; رعد (13 ) , آيه 4 ; فاطر (35 ) , آيه
.27
66 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; يونس (10 ) , آيه 24 ; حج (22 ) ,
آيه 5 و 63 ; نمل (27 ) , آيه 60 ; فاطر (35 ) , آيه 27 ; زمر
(39 ) , آيه 21 ; حديد (57 ) , آيه .20
67 ـ عبس (80 ) , آيه 25 و 27 و .28
68 ـ انعام (6 ) , آيه 99 ; يونس (10 ) , آيه 24 ; كهف (18 ) ,
آيه 45 ; طه (20 ) , آيه 53 ; حج (22 ) , آيه 5 ; لقمان (31 ) , آيه
10 ; فصلت (41 ) , آيه 39 ; ق (50 ) , آيه 9 ; حديد (57 ) , آيه
20 ; نبا (78 ) , آيه 14 و 15 ; عبس (80 ) , آيه 25 و 27 و
.31
« آب » در « كشاورزي » داراي جايگاه و نقش حائز
اهميتي مي باشد. قرآن كريم به اين نقش حياتي
توجه خاصي مبذول مي دارد و از نقش آب در
پيدايش باغ ها , حبوبات , دانه هاي روغني , پيدايش
كشتزارها , رويش درختان , به دست آوردن
محصولات كشاورزي و ميوه هاي گوناگون و
رنگارنگ ياد مي نمايد و آنها را از فضل و نعمت هاي
الهي معرفي مي كند.
قرآن كريم درباره برخي از آثار عظمت و رحمت
خداوند متعال چنين مي فرمايد : او كسي است كه
دريا را مسخر شما ساخت تا از آن گوشت تازه
بخوريد , و زيوري براي پوشيدن از آن استخراج
كنيد , و كشتي ها را مي بيني كه سينه دريا را
مي شكافند تا شما (به تجارت بپردازيد) و از فضل
خدا بهره گيريد. شايد شكر نعمت هاي او را به جا
آوريد.
|
هر كار نيكي صدقه است
|
پيامبرخدا(ص ) : بر هر مسلماني است كه هر روز صدقه
بدهد. عرض شد : چه كسي توان اين كار را دارد حضرت
فرمود : برداشتن چيزهاي آسيب رسان از سر راه صدقه است ,
نشان دادن راه به كسي صدقه است , عيادت از بيمار صدقه
است , امر به معروف صدقه است , نهي از منكر صدقه است و
جواب سلام را دادن صدقه است .
هر احساني به توانگر يا تهيدست , صدقه است .
هر كار نيكي صدقه است و هر چيزي كه به وسيله آن آبروي
كسي حفظ شود براي او صدقه نوشته ميشود.
با علمي كه برادر شما را ارشاد و نظري كه او را راهنمايي
مي كند , به وي صدقه دهيد.
امام صادق (ع ) : صدقه اي كه خدا آن را دوست دارد عبارت
است از : اصلاح ميان مردم هرگاه رابطه شان تيره شد و نزديك
كردن آنها به يكديگر هرگاه از هم دور شدند.
پيامبر خدا(ص ) : سخن نيكو و پاكيزه صدقه است و هر گامي
كه به سوي نماز بر ميداري صدقه است .
فهماندن سخن به ناشنوا , صدقه است .
امام صادق (ع ) : فهماندن سخن به ناشنوا بي آن كه از اين كار
به ستوه آيي , صدقه اي گواراست .
علي بن الحسين (ع ) صبح كه مي شد در طلب روزي بيرون
ميرفت . به آن حضرت عرض شد : يابن رسول الله ! كجا
مي روي فرمود : مي روم براي خانواده ام , صدقه بياورم . عرض
شد : آيا شما نيز صدقه مي گيريد فرمود : هر كه در طلب روزي
حلال برآيد آن روزي , صدقه اي است كه جانب خداي عزوجل
به او.
پيامبر خدا(ص ) : لبخند زدن تو به روي برادرت صدقه
است , امر به معروف تو صدقه است , نهي از منكر تو صدقه
است و نشان دادن راه به كسي كه راه بلد نيست صدقه است ,
برداشتن سنگ و خار و استخوان از سر راه صدقه است , خالي
كردن آب از دلو خود به دلو برادرت صدقه است .
منبع احاديث : ميزان الحكمه , ج 7 )
|
استفتائات
|
تزريق آمپول غذايي و دوايي و خون
سوال : تزريق آمپول ها و سرم هايي كه به جاي غذا به كار
مي رود و همچنين تزريق خون در حال روزه چه حكمي دارد
حضرت امام (ره ) : احتياط واجب , خودداري كردن از استعمال آمپولي
است كه به جاي غذا استفاده مي شود (ولي ) آمپولي كه به جاي دوا استعمال
مي شود , اشكال ندارد.
حضرت آيت الله فاضل لنكراني : بنابر احتياط واجب بايد خودداري كند.
حضرت آيت الله بهجت : اجتناب خالي از وجه نيست .
حضرت آيت الله ميرزا جواد تبريزي : بهتر است خودداري كند.
حضرت آيت الله سيستاني : بهتر است خودداري كند.
حضرت آيت الله خامنه اي : اشكالي در تزريق با آمپول نمي باشد , مگر آن كه
جنبه تغذيه اي داشته و از طريق رگ داخل بدن گردد , كه بنا بر احتياط در
اثناي روزه , از آن اجتناب شود.
حضرت آيت الله حاج شيخ يوسف صانعي : احتياط , در ترك است , هر چند
نمي توان آن را مبطل دانست و صدق اكل و شرب بر آن , محل تامل , بلكه منع
است .
حضرت آيت الله مكارم شيرازي : تمام انواع تزريقات براي روزه دار اشكال
دارد; مگر تزريقات موضعي , مانند آمپولهائي كه براي سر كردن عضوي
مي زنند. در مورد تزريق خون , احتياط اتمام آن روزه و قضاي آن است .
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني : احتياط مستحب آن است كه از استعمال
آمپول و سرم خودداري كند و اگر لازم شد و تزريق كرد روزه اش باطل
نمي شود.
حضرت آيت الله اردبيلي : تنها آمپولهايي كه مسلم است كه اشكال ندارند , آمپولهاي زير
جلدي و آمپولهاي بي حس كننده مي باشند اما آمپولهاي خوراكي و دارويي كه زير جلدي
نيستند , بهتر است در شب تزريق شوند و اگر تزريق آنها در روز ضروري باشد , اشكال ندارد
ولي احتياطا روزه آن روز را قضا نمايد. و هم چنين است سرمهاي غذايي و دارويي .
| | | |
|