جام پنجم
حقوق آن بزرگوار و تكاليف شيعه
بي ترديد همواره حقوق و تكاليف رابطه اي متقابل باهم دارند.
به عبارت ديگر اگر از تكليفي صحبت شود , مطمئنابه دليل حقي
است از طرف مقابل واگر حقوقي نيز مطرح شود , بايد به دنبال
تكاليف مربوط به آن حق بود.
براي مثال , اگر ما از تكاليف و وظايف فرزندان در مقابل
والدين سخن مي گوييم , به دليل حقوقي است كه والدين بر فرزندان
خود دارند كه اگر چنين حقوقي در بين نباشد , طبيعتا تكليفي نيز
مترتب نخواهد بود.
بنابر اين , اگر از وظايف و تكاليف شيعه نسبت به آن بزرگوار
سخني به ميان مي آيد , نخست مي بايد از حقوق آن حضرت بر
شيعيانشان نام برد. از اين رو , در اين فراز برآنيم تا از اين حقوق و
مراحم حضرتشان به اختصار نام ببريم , باشد كه زمينه اي باشد تا
به تكاليف و وظايفمان نسبت به آن بزرگوار بيش از پيش اهتمام
ورزيم , ضمن آن كه علاقمندان مي توانند مفضل اين بحث را در
كتاب هاي ذيل پي جويي نمايند :
1 ـ مكيال المكارم في فوائدالدعا للقائم (عليه السلام ) :
سيدمحمدتقي موسوي اصفهاني
2 ـ وظيفه الانام في زمن غيبه الامام (عليه السلام ) سيدمحمدتقي
موسوي اصفهاني
3 ـ تكاليف الانام في غيبه الامام (عليه السلام ) صدرالاسلام
همداني
4 ـ وظائف الشيعه في زمن الغيبه
اينك , اشاره به پاره اي از حقوق آن بزرگوار :
1 ـ حق وجود و هستي
خداي متعال به بركت و يمن وجود آن حضرت ما را آفريده و
اگر وجود ايشان نبود , چيزي وجود و هستي نمي يافت زيرا كه
ايشان واسطه هستند در ساندن فيض الهي به ساير مخلوقات , به
همين معنا نيز در دعاي ندبه اشاره شده است كه :
« اين السبب المتصل بين الارض و السما »
« كجاست آن وسيله اي كه فيوضات آسمان را به اهل زمين
مي رساند »
2 ـ حق بقا در دنيا
در اين بخش , صحبت از تداوم هستي است كه اگر ايشان
نباشند , نه تنها ما بلكه تمامي دنيا , دقيقه اي نيز , زنده و برجا
نخواهند بود. در كتاب شريف غيبت نعماني از اميرالمومنين
عليه السلام آمده است كه :
« بدانيد كه زمين از حجت الهي خالي نمي ماند و ليكن خداوند
چشم باطن بندگانش را به خاطر ظلم و جور و اسراف بندگانش بر
خودشان , كور كرده است و اگر زمين يك ساعت از حجت الهي
خالي بماند , اهلش را فرو مي برد. »
3 ـ حق قرابت و خويشاوندي با پيامبر
خداي تعالي در اين باره فرموده است :
(قل لا اشالكم عليه اجراالاالموده في القربي )
ودر حديث نداي حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه به هنگام
ظهورش آمده كه ايشان ندا سر مي دهند :
« از شما مي خواهم , شما را به حق خدا و حق رسول خدا و حق
خودم بر شما كه مرا بر شما حق قرابت و خويشاوندي پيامبر
است . »
4 ـ حق منعم بر متنعم
از حضرت رسول اكرم (ص ) نقل است كه مي فرمودند :
« هركس نسبت به شما كار نيكي انجام داد به او پاداش دهيد اگر
نمي توانستيد , برايش دعا كنيد تا اطمينان يابيد كه كارنيكش را
جبران كرده ايد. »
اين حق براي آن حضرت ثابت است كه تمام نعمت ها و
بهره هايي كه به مردم مي رسد از آن بزرگوار است .
5 ـ حق پدر بر فرزند :
پيامبر گرامي اسلام مي فرمودند :
« من و علي دو پدر اين امت ايم »
و نيز از حضرت رضا(ع ) مروي است كه مي فرمودند :
« الامام الانيس الرفيق و الوالدالشفيق »
« امام هم دم و رفيق و پدر مهربان است . »
6 ـ حق عالم بر متعلم
از آن جا كه امام زمان عليه السلام و پدران بزرگوارشان
راسخين در علم هستند و خداوند متعال دستور داده تا مردم آنچه را
كه نمي دانند از اين خاندان پربركت كه « اهل الذكر » هستند
بپرسند :
« فاشالو اهل الذكر ان كنتم لاتعلمون »
« هر آن چه را نمي دانيد از اهل ذكر بپرسيد.
پس , اين خاندان بزرگوار بر جميع مردم حق تعلم و استادي
داشته و مردم مي بايد در اداي اين حق كوشا باشند.
7 ـ حق امام بر مردم
دركافي به سند , از ابوحمزه روايت شده است كه :
از حضرت ابوجعفر امام باقرعليه السلام پرسيدم كه : حق امام بر
مردم چيست فرمودند : فرمودند : « حق او بر آن ها اين كه : آنچه
مي گويد بشنوند و او را اطاعت كنند. »
در اين گفتار تنها پاره اي از حقوق آن حضرت را به اختصار
برشمرديم كه بي ترديد هريك از اين حقوق وظايفي را در مقابل
مي طلبد كه از خداي متعال مي خواهيم ما را موفق به انجام آنها
گرداند.
سلمان غديري
|
حجت بي خير , هرگز!
|
مي دانيم كه امام زمان در نيمه شعبان سال 255 هجري
قمري به دنيا آمد.
امام زمان عليه السلام فرزند امام يازدهم حضرت عسكري
عليه السلام است , كه پس از شهادت آن حضرت به امامت
رسيده و دوران غيبت آن امام آغاز شده است .
و مي دانيم كه غيبت آن امام به دو دوره تقسيم مي شود كه
يكي طولاني تر از ديگري است .
دوره دوم غيبت امام عصر عليه السلام از نيمه شعبان سال
329 هجري قمري با رحلت آخرين سفير امام زمان عليه السلام
(جناب علي بن محمد سيمري ) آغاز شد.
اينك ما از خود بپرسيم كه غيبت امام عليه السلام يعني چه
آيا بدان معنا است كه امام زمان در دوران غيبت از احوال ما
مطلع و آگاه نيست امام از ما غايب است يا ما از امام غايبيم
به يقين , حجت خدا نمي تواند بي خبر از امتش باشد وگرنه
اين چگونه حجتي خواهد بود پس ما از امام خود اطلاع
نداريم , جايگاه ايشان را نمي دانيم نه آنكه امام از ما بي خبر
باشند.
در توقيع آن امام به شيخ مفيد به اين نكته روشن و واضح
تنبه داده شده كه « خبرهاي شما از ما پوشيده نيست »
جا دارد كه يك سوال ديگر نيز از خود بپرسيم و آن اينكه :
حال كه امام ما دوران ويژه اي را مي گذراند و ما نيز از دسترسي
به امام خود محروم هستيم , چه وظايفي به عهده داريم
آيا وظيفه ما اين است كه در دوران غيبت اماممان دست از
دين خدا برداريم , نماز نخوانيم , روزه نگيريم , خمس ندهيم , به
حج نرويم
آيا شيعيان زمان امام هفتم عليه السلام در دوراني كه آن
حضرت در زندان هارون الرشيد بودند همين كار را مي كردند آيا
شيعيان مدينه و نجف و كربلا و شهرهاي ديگر در زماني كه امام
رضا عليه السلام در ايران بودند و دسترسي به امام هشتم
عليه السلام براي آنها مشكل بود , در منازلشان نماز
نمي خواندند
آيا فرزنداني كه در مسافرت پدرشان , خانه را برهم مي زنند ,
به همديگر زور مي گويند , درس نمي خوانند دوستانشان را اذيت
مي كنند , همسايه ها را آزار مي دهند , فرزندان مودبي هستند ! و
شما به آنها « آفرين » مي گوئيد !
اگر واقعا غيبت امام عليه السلام به معناي بي خبري امام از ما
نيست , پس امام زمان عليه السلام در دوران غيبت , هم از كارهاي
خوب ما خبر دارد و هم از كارهاي بدمان .
حال كه وظيفه انساني ما ايجاب مي كند كه همواره كار خوب
بكنيم , دقت داشته باشيم كه كارهاي خوب ما , قلب مقدس امام
زمان را هم خوشحال مي كند و كارهاي بدمان سبب ناراحتي
حجت خدا مي شود. با ناراحتي و گرفتگي حجت خدا , خداوند
متعال هم ناراحت مي شود. و وظيفه ما كه بنده خدا هستيم اين
نيست كه خدا را از خود ناراحت كنيم .
اين نيز دستور صريح قرآن است كه
« از خدا و رسولش و اولوالامر اطاعت كنيد »
وظيفه ما اطاعت از خدا و رسول خدا و اولوالامر
است .
جابر انصاري از رسول خدا سوال مي كند كه خدا و رسول را
شناختم اما اولوالامر چه كساني هستند
پيامبر خدا مي فرمايند : آنها جانشينان من هستند , اولشان
علي عليه السلام و آخرين آنها حضرت مهدي صاحب الزمان
است .
اميد است كه در جهت جلب رضايت امام زمان خود ,
حجه بن الحسن العسكري (عج ) آنچنان بكوشيم كه غيبت آن
حضرت براي ما همچون حضور حضرت باشد.
و اميد كه همواره با كارهاي موردپسند آن حضرت , قلب
مهربان و مقدس ايشان را شاد كنيم . و هيچگاه با اعمال ناپسند و
افكار پليد و شيطاني كه آن حضرت از آنها راضي نيست و سبب
كدورت خاطر مباركشان مي شود , دل مباركشان را
نرنجانيم .
از خداوند متعال توفيق طاعت و دوري از معصيت را
خواهانيم .
والسلام
|
در انتظار خورشيد
|
برجسته ترين لقب انسان كامل , « خليفه الله » است و خلافت الهي انسان
كامل مورد تاكيد قرآن كريم است ; « اني جاعل في الارض خليفه » . در
روايات , از امامان معصوم به عنوان خلفاي الهي ياد شده و در زيارات نيز با
همين عنوان به آن بزرگواران سلام مي كنيم : « السلام عليك يا خليفه الله » .
معناي خلافت الهي آن است كه انسان كامل , مقامي دارد كه مي تواند
مظهر همه ي اسماي حسناي الهي و آيه و آينه ي تمام نماي ذات اقدس خدا
باشد. چنين انساني , گاهي به صورت پيامبر و گاهي به عنوان جانشين پيامبر
معرفي مي شود.
انتظار فرج
از رسول خدا(ص ) رسيده است كه فرمود : « بهترين عمل امت من انتظار
فرج و گشايش از جانب خداي سبحان است » . ائمه معصومين (ع ) , بارزترين
مصداق اين امر را انتظار فرج حضرت ولي عصر(ع ) بيان فرموده اند زيرا
گشايش امور دين داران , با ظهور آن حضرت حاصل مي شود.
حضرت عبدالعظيم حسني مي گويد : بر سرورم امام جواد(ع ) وارد
شدم , تصميم داشتم از ايشان بپرسم : آيا « قائم » شما همان مهدي است
پيش از آن كه شروع به سخن كنم , آن حضرت فرمود : « اي ابالقاسم ! قائم ما
همان مهدي است كه بايد در عصر غيبت منتظرش بود و در عصر ظهور
اطاعتش كرد. او سومين فرزند من است . قسم به خدايي كه محمد(ص ) را به
پيامبري برگزيد و امامت را به ما اختصاص داد , اگر از عمر دنيا يك روز هم
باقي نمانده باشد , خداوند آن روز را آن قدر طولاني گرداند تا قائم ما خروج
كند و همان طور كه زمين از جور و ظلم پر شده , آن را از قسط و عدل پر
گرداند » . آن گاه فرمود : « بهترين اعمال شيعيان ما انتظار فرج و گشايش امور به
دست آن حضرت است . »
انتظار واقعي
انسان , انتظار كسي را مي كشد كه او را بشناسد و نسبت به او معرفت
داشته باشد. اگر شناخت و معرفت , صحيح و شايسته باشد , انتظار نيز واقعي
خواهد بود. انسان در عصر غيبت , يا منتظر واقعي است يا گرفتار جاهليت ;
زيرا از يك سو در روايات آمده است كه : « ان الله اجل و اعظم من ان يترك
الارض بغير امام عادل » خداوند برتر و بزرگ تر از آن است كه زمين را بدون
امام عادل رها كند , و از سوي ديگر شيعه و سني از رسول خدا(ص ) نقل
كرده اند كه فرمود : « من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميته الجاهليه »
هركس بدون شناخت امام زمان خويش بميرد , به مرگ جاهليت مرده است .
منظور از شناخت امام زمان (ع ) , تنها شناخت شناسنامه اي و تاريخي
آن حضرت نيست كه انسان بداند نامش چيست , فرزند كدامين امام است و
در چه سالي به دنيا آمده است ; مراد از شناخت امام , اعتقاد به ولايت و
معرفت به شخصيت اوست و افزون بر آن , اطاعت از او; وگرنه حاكمان
ظالمي همچون هارون و مامون , بيش از ديگران , امامان عصر خويش را
مي شناختند.
نقش امام غايب
نقش امام معصوم , تنها به بيان احكام , اجراي حدود و امثال آن خلاصه
نمي شود تا سئوال شود چرا آن حضرت در پس پرده ي غيبت به سر مي برد.
جايگاه امام معصوم (ع ) در نظام آفرينش , بسيار بالاتر از اين هاست . از امام
صادق (ع ) سئوال شد مردم از امام غايب چگونه نفع مي برند همان گونه كه
از آفتاب پشت ابر بهره مند مي شوند; « كما ينتفعون بالشمس اذاسترها
السحاب » . تشبيه امام به خورشيد و تشبيه غيبت امام به واقع شدن آفتاب
پشت ابر لطايف بسياري دارد كه به برخي از آن ها اشاره
مي شود :
خورشيد , در منظومه ي شمسي مركزيت دارد و كرات و سيارات به دور
آن مي گردند; وجود گرامي حضرت حجت (ع ) , نيز در نظام هستي مركزيت
دارد و به واسطه وجود او اين نظام برپاست ; « بوجوده ثبتت الارض
والسما » .
خورشيد , منافع فراواني براي منظومه شمسي و ساكنان زمين دارد.
جاذبه آن مايه ي ثبات و بقاي منظومه است , گرما و حرارت آن از پشت ابر
غليظ نيز به زمين مي رسد , باد و باران , روييدن گياهان و امثال آن , همه از
بركت وجود خورشيد است . بركات مادي و معنوي امام نيز در دوران غيبت
ادامه دارد و تحت الشعاع ابر غيبت قرار نمي گيرد.
ابر , هرگز وجود خورشيد را نمي پوشاند , بلكه در واقع ما را مي پوشاند و
ما را از ديدن آن محروم مي كند; امام (ع ) در جامعه حاضر است , گرچه ظاهر
نيست و ابر غيبت مانع ديدن و شناخت اوست .
ابر , خورشيد را از ديد كساني مي پوشاند كه در زمين هستند , نه كساني
كه بر فراز ابر حركت مي كنند. غيبت آن حضرت نيز براي كساني است كه به
دنيا و طبيعت مادي دل بسته اند , اما كساني كه بر ابر شهوات و غبار هواهاي
نفساني پا گذارده و در آسمان معنويت پرواز مي كنند , هر لحظه بخواهند در
حضور او هستند.
خورشيد , لحظه اي از نورافشاني دريغ نمي ورزد و بر همگان يكسان
مي تابد , اما هر كس به اندازه ي ارتباطي كه با خورشيد دارد , از نور آن بهره
مي برد. حضرت ولي عصر(ع ) نيز كه واسطه ي فيض الهي هستند , در اين
جهت فرقي ميان بندگان خدا نمي گذارند , ليكن هركس به اندازه ي ارتباط
خود از اين فيض بهره مند مي شود.
اگر آفتاب پشت ابر هم نباشد , شدت سرما و تاريكي , زمين را غيرقابل
سكونت خواهد كرد. اگر وجود گرامي آن حضرت , حتي در پس پرده ي غيبت
نبود , كينه توزي دشمنان مجالي به شيعه نمي داد. خود آن حضرت در توقيع
شريفشان به مرحوم شيخ مفيد مي فرمايد : ما در مراعات حال شما سهل انگار
نيستيم و هرگز شما را فراموش نمي كنيم وگرنه سختي ها و تنگناها به شما
روي مي آورد و دشمنان , شما را نابود مي كردند.
حكمت غيبت
خداي سبحان وعده داده است كه بندگان صالح خود را به خلافت و
حكومت زمين برساند. به حكومت رسيدن صالحان , امامت و وراثت آنان
متوقف بر شرايطي است كه در طول زمان حاصل مي شود و عمده ي آن
پرورش انسان هاي صالح و آمادگي مردم براي پذيش حكومت عدل جهاني
است .
بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود(عج )
|
اميد مستضعفان
|
سروده آيت الله صافي گلپايگاني
اي خجل از طلعت تو آفتاب
چند كني روي نهان در حجاب
غوث جهان مهدي صاحب زمان
فيض خدا عالم علم كتاب
اي تو اميد همه مستضعفان
اي تو پناه همه از شيخ و شاب
خليفه اللهي و عين كمال
مبين حكمت و فصل الخطاب
پيش جلال تو جلال عقول
كم بود از ذره بر آفتاب
بحر محيطي تو و ما قطره ايم
آب حياتي تو و ماها سراب
ماهمه فرعيم و تو اصل اصيل
ما همه قشريم و تو لب لباب
گيرد اگر خصم بداختر زمين
هست به ميدان تو كم از ذباب
كي رسد آن دور طلايي كه تو
زعدل و انصاف كني فتح باب
آه از اين غيبت طولانيت
و اين همه رنج والم بي حساب
كي شب هجران تو گرددسحر
كي فتد از آن رخ زيبا نقاب
پرشده عالم ز فساد و فتن
گشته ز آشوب وزطغيان خراب
از ستم خيل ابر ظالمان
خلق , گرفتار فساد و عذاب
شرع پيمبر شده متروك ونيست
گردش احوال به وفق صواب
دين خدا بين كه محرف شده
عرضه به مردم بنما دين ناب
كار بشر مي نرود بر نظام
تاننهي پاي تو اندر ركاب
حال ضعيفان ستمديده بين
بهر خدا كن به ظهورت شتاب
اي سر خوبان و نكويان همه
اي خلف حضرت ختمي مآب
(لطفي صافي ) به لقايي نما
مفتخر و روزبه و كامياب
از خطر و هول قيامت دهيد
برگ نجاتش زعقاب و عتاب
| | | |