روزنامه جمهوري اسلامي 30/07/1383 صفحه علمي و پژوهشي

روزه از بيماريهاي عصر حاضر پيشگيري مي كند
نقش استروژن در پيشگيري از آنوريسم آئورت
تاثير ملانين بر افزايش حساسيت پوست به اشعه ماورا بنفش
ارجحيت خون بازسازي شده بر خون تازه در جراحي اطفال
رابطه عدم تعادل در آهن خوراكي و بيماري پاركينسون
يافته هاي جديد درباره پوكي استخوان در مردان
شناسايي محل تصميم گيري در مغز
دانشمندان درباره افزايش خطر تحليل استخوان ها در سالمندان هشدار مي دهند
روش جديد مداواي كودكان مبتلا به بيماري مادرزادي قلبي
تاثير اسفرزه در كنترل ديابت و چربي بيماران ديابتي
رژيم غذايي با قند كم , خطر بيماريهاي قلبي را كاهش مي دهد
بيماران با پزشكان درباره توانايي روزه داري خود مشورت كنند
روزه از بيماريهاي عصر حاضر پيشگيري مي كند


يك متخصص گوارش گفت : به كمك روزه كه تمرين كم خوري و مبارزه با چاقي است مي توان از بسياري از بيماريهاي غيرواگير مانند بيماريهاي قلبي , ديابت و سرطانها پيشگيري كرد.
به گزارش واحد مركزي خبر , دكتر رضا ملك زاده رئيس مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي تهران افزود : مهمترين دلايل تغيير سيماي مرگ و مير در همه كشورها و بالا رفتن ميزان مرگ و مير ناشي از سكته هاي قلبي و مغزي , ديابت و انواع سرطان نتيجه پرخوري , چاقي , خوردن زياد چربي و گوشت قرمز و نداشتن تحرك و كشيدن سيگار است .
وي گفت : روزه داري جدا از جنبه هاي معنوي آن تمرين بسيار خوبي است براي آنكه از نظر جسمي هم خود را به كم خوري و خوردن غذاهاي سالم عادت دهيم .
دكتر ملك زاده از سوي ديگر نامناسب بودن شيوه تغذيه در ماه مبارك رمضان را عامل شيوع بيشتر موارد سوزش سردل و درد معده و همچنين ترش كردن كه نشانه هاي ريفلاكس يا برگشت اسيد معده به مري است دانست و افزود : برخي از افراد مشكلات گوارشي خود را در ماه مبارك رمضان به روزه نسبت مي دهند در صورتي كه اين مشكل به شيوه نامناسب افطاري و سحري خوردن آنان مربوط است .
وي تاكيد كرد : پرخوري در يك وعده در مدت زمان كوتاه هنگام افطار يا سحر شيوه نامناسبي است ضمن اينكه حذف سحري نيز براي سلامت آنان زيان آور است .
دكتر ملك زاده صرف دو وعده غذا را براي روزه گيران ضروري اعلام كرد و گفت : بهترين شيوه خوردن تدريجي مواد غذايي پس از هنگام افطار و به مقدار كم است ضمن اينكه نكته بسيار مهم ديگر آن است كه افراد بلافاصله پس از خوردن سحري و حتي افطاري نخوابند زيرا اين امر موجب تشديد يا ايجاد ريفلاكس و عوارض گوارشي زود هنگام و حتي ديرهنگام مي شود.

نقش استروژن در پيشگيري از آنوريسم آئورت


استروژن از تشكيل آنوريسم آئورت جلوگيري مي كند.
به گزارش پايگاه اينترنتي دانشگاه ميشيگان , استروژن كه يك هورمون عمدتا زنانه است موجب مي شود احتمال تشكيل آنوريسم آئورت كه نوعي گشاد شدن اين شريان بزرگ در اثر ضعف جدار عضلاني آن است كاهش يابد.
در سال 2000 ميلادي 11000 نفر در آمريكا بر اثر ابتلا به اين بيماري عروقي و پارگي ائورت جان خود را از دست دادند , 80 درصد موارد مرگ و مير در مردان اتفاق افتاد.
محققان با بررسي موشها دريافتند عضلات صاف جدار شريان آئورت در موشهاي نر 2,5 برابر موشهاي ماده محتوي پروتئين مخرب « ام . ام . پي 9. » است و 10 برابر بيشتر از موشهاي ماده ژن اين پروتئين را بروز مي دهند.
گفتني است پروتئين « ام . ام . پي 9. » نوعي آنزيم است كه سلولها را هضم مي كند و با خوردن جداره آئورت آن را در معرض پارگي قرار مي دهد.
زماني كه به موشهاي نر مبتلا به آنوريسم آئورت استروژن خورانده شد فعاليت آنزيم مذكور به شدت كاهش يافت .
گرچه مطالعات قبلي نيز نشان داده بودند استروژن از تشكيل آنوريسم آئورت جلوگيري مي كند مطالعه اخير نشان مي دهد جنس نر ذاتا آنزيم « ام . ام . پي 9. » بيشتري دارد كه موجب مي شود ميزان بروز اين اختلال عروقي در مردان بيشتر باشد.
استروژن با واسطه نوعي سلول خوني موسوم به ماكروفاژ مانع توليد پروتئين « ام . ام . پي 9. » مي شود .
اين پروتئين آنزيمي , دو پروتئين ديگر به نام كلاژن و الاستين را كه در جداره آئورت قرار دارند از بين مي برد.
به طور معمول اين فعاليت آنزيمي بخشي از پاسخ طبيعي بدن به جراحاتي است كه به بافت ها وارد مي شود ولي چنانچه آنزيم مذكور از كنترل خارج شود بافت به شدت آسيب مي بيند و زمينه تشكيل آنوريسم فراهم مي گردد.
اين مطالعه يكي از اولين تحقيقاتي است كه نتايج مطالعه در روي اين بيماري را در دو جنس نر و ماده با يكديگر مقايسه مي كند.
گفتني است زماني كه آئورت موشهاي ماده به موشهاي نر پيوند زده شد ميزان بروز آنوريسم آئورت در آئورت هاي پيوندي افزايش يافت .

تاثير ملانين بر افزايش حساسيت پوست به اشعه ماورا بنفش


كساني كه موي روشن و يا قرمز دارند نه تنها براي ابتلا به سرطان پوست مستعدترند بلكه رنگدانه ملانين موجود در پوست آنها اثرات تخريبي اشعه ماورا بنفش را تشديد مي كند.
به گزارش پايگاه اينترنتي دانشگاه ييل , رنگدانه ملانين اساسا اشعه ماورا بنفش را فيلتر مي كند ولي ملانيني كه در پياز مو وجود دارد بويژه در افرادي كه موي روشن دارند اثرات تخريب پرتوهاي ماورا بنفش را تشديد مي كند و موجب مرگ سلولهاي پياز مو مي شود.
محققان در تحقيق برروي موش هاي ازمايشگاهي كه موهاي زرد , بي رنگ يا سياه داشتند آنها را تحت تابش پرتوهاي ماورا بنفش قرار دادند.
بيشتر سلول هاي پوست كه در اثر تابش از بين رفتند در اطراف پياز مو قرار داشتند. بيشتر سلول هاي كشته شده به موش هايي مربوط بودند كه موي زرد داشتند در حاليكه در موش هايي كه اساسا موي آنها فاقد رنگ بود مرگ سلول هاي پوست اتفاق نيافتاد.
محققان نتيجه مي گيرند كه ملانين از يك سو براي پوست مفيد است و از سوي ديگر مي تواند براي اين بافت خطرناك باشد و اين بستگي دارد به اينكه ملانين پوست چه رنگي داشته باشد.

ارجحيت خون بازسازي شده بر خون تازه در جراحي اطفال


استفاده از گلبول قرمز متراكم و پلاسماي تازه منجمد كه درست قبل از مصرف در اتاق عمل مخلوط مي شوند در جراحي قلب اطفال درمقايسه با خون كامل تازه نتايج بهتري دارد.
براساس گزارش پايگاه اينترنتي دانشگاه تگزاس , كودكاني كه در خلال جراحي آنان از خون تازه استفاده نمي شود در مقايسه با ديگر كودكان مدت كمتري را پس از عمل جراحي در آي .سي .يو باقي مي مانند و كمتر به دستگاه تهويه مكانيكي وصل مي شوند.
منظور از خون تازه خوني است كه كمتر از 48 ساعت از تهيه آن مي گذرد و هنوز گلبولهاي قرمز و پلاسماي آن از هم جدا نشده است .
به گفته محققان نتايج مطالعات نشان مي دهد تصور فعلي مبني بر آنكه خون تازه بهتر است درست نيست .
عدم استفاده از خون تازه ضمن اينكه موجب مي شود بيمارستانها براي تهيه خون تازه تحت فشار نباشند از بروز عوارض ناخواسته در كودكان نيز جلوگيري مي كند.
مشكلي كه موجب شده خون تازه طرفدار بيشتري داشته باشد آن است كه در خون تازه , دهنده خون يك نفر است در حالي كه در خون بازسازي شده تعداد افراد دهنده بيش از يك نفر است و علاوه بر آن كمي گرانتر است .
در مطالعه اخير كه روي 200 بيمار طي مدت 4 سال انجام شد به كودكان بستري براي جراحي قلب به صورت تصادفي خون تازه و يا خون بازسازي شده در نظر گرفته شد.
كودكاني كه خون بازسازي شده دريافت كرده بودند تقريبا 25 درصد سريعتر از گروه ديگر بخش اي . سي . يو را ترك كردند 70,5 ساعت در مقابل 97 ساعت و 31 درصد زمان كمتري را با دستگاه تنفس مصنوعي تنفس كردند 36,3 ساعت در مقابل 53 ساعت .
همچنين ميزان تجمع مايعات بدن در گروهي كه خون بازسازي شده گرفته بودند كمتر از گروه ديگر بود 6,9 ميلي ليتر به ازاي هر يك كيلوگرم وزن در مقابل .28,8 محققان معتقدند با وجود گرانتر بودن خون بازسازي شده صرفه جويي هايي كه مصرف آن با توجه به اقامت كمتر در « آي .سي .يو » و استفاده از دستگاه تنفس مصنوعي در پي دارد استفاده از اين فرآورده خوني را توجيه پذير مي كند.

رابطه عدم تعادل در آهن خوراكي و بيماري پاركينسون


فقر آهن رژيم غذايي چرخه اي از وقايع سلولي را موجب مي شود كه در نهايت مي تواند باعث افزايش ابتلا به بيماري پاركينسون شود.
به گزارش پايگاه اينترنتي دانشگاه فلوريدا , يافته هاي حاصل از يك مطالعه نشان مي دهد عدم تعادل در ريزمغذي ها كه آهن از آن جمله است با بيماريهاي روان شناختي و عصبي در ارتباط است .
در اين مطالعه دانشمندان به موشها مقادير مختلفي آهن خوراندند و علائمي مانند لرزش و اختلال تعادل را در موشها مورد بررسي قرار دادند.
مقادير بالاي آهن حتي در موشهاي سالم علائمي شبيه پاركينسون به وجود آورد در حالي كه اين موشها ظاهرا هيچ گونه استعدادي براي ابتلا به اين بيماري نداشتند.
از سوي ديگر مقادير بالاي آهن در موشهايي كه مبتلا به پاركينسون بودند موجب تشديد بيماري و مرگ سريعتر آنها مي شد.
همچنين مقادير كم آهن موجب شد بروز بيماري پاركينسون در موشها به تعويق بيافتد و در موشهايي كه قبلا به اين بيماري مبتلا بودند پيشرفت بيماري كند شد.
همين مطالعه نشان مي دهد كمبود آهن موجب مي شود كنترل تعادل و حركت مختل گردد.
محققان نتيجه مي گيرند مقادير بالاي آهن و كمبود آهن هر دو در ايجاد پاركينسون موثرند و به همين دليل ضمن آنكه آهن در حد كافي مي بايست در رژيم غذايي موجود باشد مصرف بيش از حد آهن در قالب مكمل مي تواند با افزايش خطر ابتلا به پاركينسون همراه باشد.

يافته هاي جديد درباره پوكي استخوان در مردان


يافته هاي جديد نشان مي دهد پوكي استخوان در مردان از آنچه پيش تر تصور مي شد شايع تر است .
به گزارش پايگاه اينترنتي اوستفوند , پوكي استخوان در مردان بالاي 50 سال ازهر 5 نفر يك نفر را مبتلا مي كند اما در زنان بالاي 50 سال اين رقم يك نفر از هر 3 نفر است . گفته مي شود خطر ابتلا به شكستگي استخواني ناشي از پوكي استخوان بيش از احتمال ابتلا به سرطان پروستات است .
مشكل اساسي به گفته محققان آن است كه بسياري از مردان پزشكان و دولتها پوكي استخوان در مردان را جدي نمي گيرند ولي به نظر مي رسد كه پوكي استخوان تفاوتي بين زن و مرد قائل نيست .
گرچه مردان به طور معمول از نظر بيماريهايي مانند بيماريهاي قلبي عروقي سرطان و سكته مغزي به طور منظم معاينه مي شوند اما پزشكان به ندرت توجهي به پوكي استخوان و يا دلايل شكستگي استخواني در مردان دارند.
در روز جهاني پوكي استخوان كه قرار است مراسم آن در 20 اكتبر برگزار شود 167 نماينده از 85 كشور جهان راههاي افزايش آگاهي عمومي از بيماري پوكي استخوان را بررسي خواهند كرد.

شناسايي محل تصميم گيري در مغز


بخشي از مغز به نام درون اهيانه اي جانبي « ال .اي .پي » در زمان اخذ تصميم فعال مي شود و دانشمندان معتقدند اين منطقه مربوط به تصميم گيري است .
به گزارش پايگاه اينترنتي سل پرس , گرچه دانشمندان معتقدند كه نواحي خاص از مغز در فرايند تصميم گيري نقش دارند اما تا پيش از اين , هيچ مطالعه ازمايشگاهي براي تعيين محل دقيق اين نواحي انجام نشده بود.
اينك دانشمندان با استفاده از ميمون ها در يك تحقيق آزمايشگاهي دريافتند زماني كه ميمونها مي خواهند در خصوص انجام يك حركت مطلوب تصميم گيري كنند بخشي از مغز آنها موسوم به « ال .اي .پي » فعال مي شود.
درتحقيق مذكور به ميمونها آموزش داده شد يك هدف خاص در روي صفحه مانيتور رايانه را با چشم دنبال كنند و در عوض به آنها جايزه داده شد.
محققان با پيچيده تر كردن بازيها شرايطي را به وجود آوردند كه عملا ميمونها اقدام به تصميم گيري مي كردند.
به عقيده محققان نتايجي كه از تحقيق بر روي اين ميمونها به دست آمد نكات بسيار مهمي را در خصوص فرآيند تصميم گيري در انسانها روشن مي كند.

دانشمندان درباره افزايش خطر تحليل استخوان ها در سالمندان هشدار مي دهند


دانشمندان هشداردادند افراد براي جلوگيري از تحليل رفتن استخوان ها در دوران سالمندي , كلسيم و ويتامين دي بيشتري مصرف كنند و از ورزش غفلت نكنند.
به گزارش پايگاه اينترنتي اي بي سي نيوز , بررسي دانشمندان نشان مي دهد تا سال 2020 بيش از نيمي از افراد بالاي 50 سال در آمريكا از عارضه تحليل رفتن و نازك شدن استخوان رنج خواهند برد و توصيه مي كنند مصرف كلسيم و ويتامين دي خود را افزايش دهند.
پزشكان با تاكيد بر نقش دوران كودكي در شكل بندي و قدرت استخوان وميزان مقاومت آن در دوره هاي بعد زندگي , پيشنهاد مي كنند تغذيه سالم و فعاليت جسماني از همين دوران به كودكان آموخته و به شكل عادت درآورده شود.
دانشمندان اين خطر را براي زنان جدي تر مي دانند.

روش جديد مداواي كودكان مبتلا به بيماري مادرزادي قلبي



محققان علوم پزشكي روش جديدي را ابداع كرده اند كه بر اساس آن مي توان نقص قلبي كودكان مبتلا به سندروم قلب چپ را درمان كرد.
به گزارش خبرگزاري رويترز از نيويورك , جراحان قلب در دانشگاه شيكاگو با ابداع اين تكنيك جديد , نقايص مادرزادي كودكان را به روشي با خطر كمتر مداوا مي كنند.
دكتر اميل باخا از دانشگاه شيكاگو اعلام كرد سالانه در آمريكا هزاران كودك با نقص مادرزادي قلبي موسوم به سندروم قلب چپ كم كار به دنيا مي ايند كه اين روش جديد جراحي , خطرات كمتري براي درمان آنها ايجاد مي كند و نتايج بهتري دربر دارد.

تاثير اسفرزه در كنترل ديابت و چربي بيماران ديابتي


نتايج تحقيق باليني در پژوهشكده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي نشان داد اضافه كردن « اسفرزه پسيليوم » به رژيم استاندارد بيماران ديابتي نوع دوم در كنترل ديابت و چربي آنها مفيد است .
به گزارش روابط عمومي جهاد دانشگاهي , دكتر سيدعلي ضيايي سرپرست پژوهشكده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي با اعلام اين مطلب گفت : « اسفرزه پسيليوم » كه در اين تحقيق از آن استفاده شده , فيبري محلول است كه از پوسته اسفرزه به دست مي آيد و به عنوان مسهل غني از فيبر و موسيلاژ استفاده مي شود.
وي با اعلام اينكه در مورد تاثير فيبرها در كاهش قند خون نتايج همچنان بحث برانگيز بوده و به طور كامل مطالعه نشده است افزود در اين تحقيق اثر كاهنده قندخون پودر پوسته اسفرزه 5 گرم , 2 بار در روز , نيم ساعت قبل از صبحانه و شام به عنوان درمان كمكي ديابت به صورت يك مطالعه تصادفي دو سو بي خبر بين دارو و دارونما در بيماران ديابتي نوع دوم بررسي شد.
وي دراين باره افزود : در اين پژوهش 49 بيمار ديابتي كه در بيمارستان شريعتي پرونده داشتند و همگي قبلا تحت درمان بودند و همچنين توصيه هاي رژيم غذايي را دريافت كرده بودند , در يك دوره هشت هفته اي تحت درمان قرار گرفتند و دارو و دارونما در بسته بندي يكسان , نيم ساعت قبل از صبحانه و شام به بيماران داده شد.
عضو هيئت علمي جهاد دانشگاهي با اشاره به اينكه در اين پژوهش قند خون ناشتا هموگلوبين گليكوزيله , تري گليسيريد كلسترول « ال دي ال » , كلسترول « اچ دي ال » و نسبت آنها و ميزان انسولين سرم در بيماران ديابتي نوع دوم بررسي شد , تصريح كرد : دارو و دارونما هر دو به خوبي تحمل شدند و هيچ عارضه جانبي جدي در دو گروه گزارش نشد و حتي در مواردي تحمل گوارشي بيماران گروه دارو به متفورمين بهتر شده بود , به عبارت بهتر تفاوت معني داري در قند خون ناشتا هموگلوبين گليكوزيله , تري گليسيريد ونسبت كلسترول « ال دي ال » به كلسترول « اچ دي ال » به نفع اسفرزه پسيليوم در مقايسه با دارونما نشان از كارآمدي اين دارو داشت .
گفتني است اصل اين تحقيق علمي در شماره جديد فصلنامه گياهان دارويي به چاپ خواهد رسيد.

رژيم غذايي با قند كم , خطر بيماريهاي قلبي را كاهش مي دهد


محققان علوم پزشكي اعلام كردند رژيم غذايي كه حاوي مقادير كمي كربوهيدرات يا قند باشد در افرادي كه به شدت چاق هستند سبب كاهش سطوح كلسترول خون مي شود.
به گزارش خبرگزاري رويترز از نيويورك , محققان مي گويند اين نوع رژيم غذايي , بهتر از رژيم غذايي كم چربي سبب كاهش وزن مي شود.
هنگام چاق شدن بدن بدن تمايل دارد به سوي التهاب مزمن پيش مي رود و اين التهاب سبب مي شود خطرات ناشي از افزايش برخي مواد همچون كلسترول بالا رود.
اين التهاب همچنين سبب كاهش قطر دروني سرخرگها مي شود و در نهايت خطر بروز حملات قلبي و سكته مغزي را نيز افزايش مي دهد.

بيماران با پزشكان درباره توانايي روزه داري خود مشورت كنند


هر ساله در ماه مبارك رمضان , ميليونها مسلمان در سراسر جهان به روزه داري مي پردازند اما با آغاز اين ماه مبارك , بسياري از بيماران از پزشكان درباره توانايي روزه داري خود مي پرسند.
حقيقت اين است كه نمي توان براي همه بيماران يك نسخه پيچيد و توانايي هر بيماري با توجه به نوع بيماري , سن بيمار و ميزان پيشرفت بيماري , متفاوت است .
پزشكان با بررسي وضعيت بيماران نظر علمي خود را درباره روزه داري اعلام مي كنند به همين دليل نبايد براي هر بيماري به سرعت جواز روزه نگرفتن را صادر كرد.
موارد بسيار زيادي وجود دارد كه پزشكان به طور مثال براي يك بيمار مبتلا به صرع كه داروهاي ضد تشنج مصرف مي كند , روزه گرفتن را توصيه نمي كنند و براي بيماران ديگري با توجه به شرايط آنها روزه داري يك روز در ميان و يا دو روز در هفته و هفته اي يك بار را پيشنهاد كرده اند.
پزشكان معتقدند كه بيماران معدودي وجود دارند كه اصلا نمي توانند حتي يك روز روزه بگيرند.
بنابراين به بيماران توصيه مي شود تا پيش از آغاز ماه مبارك , نظر پزشك معتمد خود را جويا شوند و براساس آن نظر تخصصي و نيز مشورت با عالمان ديني و براساس فتواي مراجع تقليد , روزه بگيرند.