چنان كه گفته شد , بسياري از سازمان هاي غيردولتي , با انگيزه هاي ديني و
انساني تاسيس شده و خدمات شاياني به نظام اسلامي و مردم كرده اند.
فعاليت هاي فرهنگي در زمينه تبيين شخصيت و حقوق زن در اسلام , تشكيل
گروه هاي علمي و مطالعاتي , فعاليت هاي خيريه و عام المنفعه (ازجمله , حمايت
از زنان سالمند و تشكيل گروه هاي امداد) بخشي از اين فعاليت هاست . در كنار
اين گروه ها , سازمان هاي سكولار و گروه هاي هم سو با نهادهاي بين الملل , به
تضعيف آموزه هاي ديني , در نشست هاي دانشگاهي و همايش هاي عمومي , ايجاد
گروه هاي مطالعاتي دانشجويي , به ويژه در كنار رشته هاي مطالعات زنان ,
مشاوره دادن به نهادهاي دولتي و اعمال فشار بر نظام , از راه هاي تبليغاتي , در
داخل كشور و در كنترل هاي بين المللي اقدام مي كنند. موارد زير , نمونه هايي از
اين فعاليت ها هستند.
الف ) 44 سازمان غيردولتي با انتخاب كميته هفت نفره برنامه ريزي و يك
گروه پنج نفره نظارت و ارزش يابي , پس از زلزله بم , با اعلام شماره حسابي به نام
شيرين عبادي , فعاليت خود را با عنوان كمك به آسيب ديدگان آغاز كردند.
نخستين گزارش اين كميته , حاكي از ادعاي دريافت كمك 140 ميليون توماني
مردمي است . اين كميته , در اولين گام , تصميم به ساخت مجتمع آموزشي ,
فرهنگي و تفريحي براي زنان , جوانان و كودكان نه تا پانزده ساله گرفت .
نوجوانان , به ويژه گروه هاي آسيب پذير , در آينده , پياده نظام گروه هاي حمايت گر
خواهند بود.
ب ) بيانيه مطالبات زنان , توسط 70 سازمان غيردولتي تنظيم و ارائه گرديد .
اين بيانيه , حاصل مطالبات اين گروه ها از مجلس هفتم است . ابهام زدايي از مفاد
قانون اساسي , اصلاح قوانين مدني , ازجمله طلاق , حضانت و رياست خانواده ,
كه مشتمل بر نابرابري هاي جنسيتي است , اصلاح حقوق كيفري و قوانيني چون
ديه و شهادت , واداركردن دولت به اصلاح كتاب هاي درسي و حذف كليشه هاي
جنسيتي (1 ) از كتاب ها , ضرورت الزام بخش هاي مختلف دولتي , به استفاده از
زنان , اعمال سهميه بندي جنسيتي در ادارات دولتي و شوراهاي شهر و ايجاد
تعادل جنسيتي در سطوح مديريتي كشور , بخشي از اين مطالبات است . در جلسه
مشترك اين گروه ها بر چانه زني و فشار به مجلس , براي اجرايي كردن مطالبات
تاكيد شد.
ج ) در آستانه برگزاري اجلاس جهاني پكن + 10 , كه زمستان امسال (1383 ) با
شركت ده ها هزار زن از سرتاسر جهان , در نيويورك برگزار مي شود , گروهي از
غيردولتي ها درصدد ارائه گزارشي از وضعيت زنان ايران به سازمان ملل
برآمده اند تا از محدوديت مشاركت زنان ايراني , اندك بودن سهم زنان در
سمت هاي تصميم گيري كلان كشور , محدوديت هاي اجتماعي براي فعاليت
جسمي كافي , مخاطره آميزبودن سلامت نفس , سلامت جنسي و سلامت باروري
زنان ايران . تبعيض آميزبودن برنامه هاي رسانه ها , سانسور حاكم بر نشريات .
فيلترگذاري سايت ها و وبلاگ ها , قوانين نابرابر , حمايت نكردن از دختراني كه در
خانه و اجتماع , در معرض سواستفاده قرار مي گيرند و نگرش هاي مردسالارانه
در كتاب هاي درسي , به اين سازمان گزارش دهند. از آن جا كه برخي از اين زنان ,
اعلام كرده اند كه « پس از انقلاب , بسياري از اصلاحات را تنها با فشارهاي
بين المللي اعمال كرده ايم » , چنين فعاليت هايي در همين جهت تفسير مي شود.
د) همه ساله سازمان هاي غيردولتي غيرمذهبي , مراسم بزرگ داشت هشتم
مارس (20 اسفند) , روز جهاني زن را برگزار مي كنند . برخي از سازمان ها متقاضي
واردشدن اين روز , در تقويم رسمي كشور هستند. در همايش روز زن (اسفند
82 ) كه در باشگاه كارگران برگزار شد . مرضيه مرتاضي لنگرودي در ضمن سخنان
خود , درباره مباني نظري خشونت عليه زنان گفت :
« قرآن هم زن را « نسا » ناميده كه از ماده « نسي » به معناي فراموشي است و
مرد را از ماده « ذكر » به معناي يادآوردنده و ضمايري كه به خدا برمي گردد , همه
مذكر هستند » .
هـ) در تاريخ دهم تا سيزدهم تيرماه 1383 همايش سازمان هاي غيردولتي
زنان آسيا (پاسيفيك ) در بانكوك برگزار شد. در اين همايش , سه نفر از گروه هاي
مذهبي و شش نفر از سازمان هاي غيردولتي فمينيست ايراني نيز شركت داشتند.
محبوبه عباسقلي زاده , عضو موسسه مطالعات و تحقيقات زنان , در اين همايش ,
طي سخناني گفت :
« ... وقتي به اين جا مي آمدم , زنان سكولار كشورم , كه خواستار جدايي كامل
دين از سياست و حكومت هستند , از من خواستند به گوش جهانيان برسانم كه
چگونه آنان شهروند درجه سه بوده و به حاشيه رانده شده اند. چگونه از
كانديداتوري براي مجلس و شوراها و دست رسي به ساير فرصت هاي
تصميم گيري و سياستگذاري محرومند. چگونه از داشتن تريبون هاي قانوني ,
حتي در سطح مطبوعات محروم بوده و تنها فضاي موجود براي آنان فضاهاي
مجازي اينترنتي است .
وقتي كه به اين جا مي آمدم , دختران كشورم , كه 35 درصد جمعيت كشور را
تشكيل مي دهند , گفتند : ما نمي دانيم كه تو كجا مي روي ; ولي اگر گوش شنوايي
پيدا كردي , بگو كه قربانيان راستين بنيادگرايي , چه از جنس اسلامي اش و چه از
جنس آمريكايي اش , ما بوديم . بگو كه اين مقاومت و حجم پرقدرت مطالبات و
اراده ما بود كه به جريان رفرميسم منجر شد; اما ديگر اميدي به بزرگ ترانمان
نداريم . بگو : ما خواستار حق تصميم گيري در مورد زندگي خصوصي و آينده ,
حقوق شهروندي مساوي با مردان , حق حضور برابر در فضاي اجتماعي , حق
انتخاب پوشش , حق عشق , حق لذت از زندگي و ساير حقوق انساني هستيم ...
سايه نظام پدرسالاري در زندگي خصوصي و عمومي , كه توسط باورها و
رفتارهاي منتسب به دين و سنت پاسداري مي شود , به شكل يك اراده فعال , در
همه زمينه ها حاكم است ... جنبش زنان در ايران . هرچند كه چند صدايي و متنوع
است , اما به دليل چالش هايي كه در مسير احقاق حقوق بشر زنان وكسب برابري
و عدالت دارد به شدت زنده و فعال است . جنبش زنان در ايران , براي كسب
هويت مستقل خود , با دو نوع « ديگري » مواجه است : « ديگري خارجي » يا
« بنيادگرايي غربي » و « ديگري داخلي » يا « بنيادگرايي اسلامي » ... زنان ايراني ,
هم چون ساير زنان مسلمان منطقه , به دليل تجربيات و ظرفيتي كه در مبارزات و
چالش هاي محلي و در مواجهه با اشكال مختلف بنيادگرايي كسب كرده اند ,
آمادگي دارند باب گفتمان هاي جديد را در عرصه حقوق بشر زنان , در سطح
منطقه بگشايند... »
دكتر شكوه نوايي نژاد , از نمايندگان سازمان هاي غيردولتي اصول گرا , در
مصاحبه اي درباره همايش تايلند گفت : « همه گروه هاي (فمينيست ) ايراني
شركت كننده در اين اجلاس , از كمك هاي مالي و حمايت سازمان هاي بين المللي
برخوردار بودند ولي دائم در اجلاس اظهار مي كردند كه شرايط جامعه ايران ,
اجازه برقراري ارتباط با سازمان هاي بين المللي را به آن ها نمي دهد... سازمان هاي
بين المللي , از همه افراد و گروه ها حمايت نمي كنند و من حدس مي زنم از آن جا
كه اين گروه ها در جايگاه اپوزيسيون , مطالبي را مطرح مي كردند , مورد توجه
آژانس هاي بين المللي قرار گرفتند... متاسفانه گروه هاي ايراني شركت كننده , در
موارد ضدارزشي , مثل آزادي هاي نامشروع (فحشا و هم جنس بازي ) سكوت و
بعضا با برخي موارد , موافقت مي كردند. در اين گونه اجلاس ها , سكوت و يا
خودداري از اعلام مواضع , نوعي تاييد تلقي مي شود » .
در كنار اين همايش , منيژه حكمت , كارگردان فيلم « زندان زنان » , پس از
نمايش فيلم خود , در فستيوال سه روزه , با ابراز اين كه فيلم زندان زنان , در يك
فضاي واقعي در زندان قصر در تهران , با مشاركت بازيگران حرفه اي و آماتور
ساخته شده , خبر از ساختن فيلم مستندي درباره سازمان هاي غيردولتي و
مشاركت مدني در همه ايران داد.
و) در جلسه مشترك گروهي از سازمان هاي غيردولتي غيرمذهبي , وضعيت
كنوني حجاب در جامعه ناشي از فعاليت چندين ساله گروه هاي مدافع زنان
دانسته و تصميم گرفته شد كه طوماري در انتقاد از عملكرد نيروي انتظامي , در
مبارزه با مفاسد اجتماعي و بدحجابي تهيه شود. برخي از سازمان ها نيز در
اطلاعيه اي اقدامات انجام شده عليه بدحجابي را نقض آشكار ابتدايي ترين
حقوق فردي و اجتماعي دانستند.
ز) در جلسه سازمان هاي غيردولتي غيرمذهبي . سياست هاي زن ستيزانه
صداوسيما , در قالب ارائه برنامه هايي چون عصر ايمان , كه در آن , تعدادي از
كارشناسان به بيان ديدگاه هاي اسلامي درباره شخصيت و حقوق زن پرداختند ,
محكوم و بنا شد چگونگي اعتراض به صداوسيما در قالب راهپيمايي يا
روش هاي ديگر مطالعه شود. برخي از گروه ها نيز پيشنهاد تاسيس كميته رسانه اي
درباره مسائل مطرح شده در صداوسيما را دادند. پيش از آن نيز ده ها نفر از
اعضاي اين سازمان ها , در يك راهپيمايي , ترويج كليشه هاي سنتي توسط
صداوسيما را محكوم كرده بودند.
ح ) در جلسه سازمان هاي غيردولتي پيشنهاد وزارت علوم , مبني بر
سهميه بندي جنسيتي در گروه هاي پزشكي . بررسي و قرار شد اين گروه ها حركتي
هماهنگ را عليه آن آغاز كنند. پي گيري اين گروه ها و فشار اعضاي فراكسيون زنان
مجلس ششم سبب شد كه اين طرح مسكوت بماند.
ط ) فعاليت هاي اين سازمان ها در كنار سازمان آموزش و پرورش سبب شد كه
طرح اصلاح كتاب هاي درسي , براساس نگرش هاي جنسيتي به كتاب هاي درسي
راه يابد. براساس اين طرح , تصاوير و متوني كه بيان كننده تمايززن و مرد , در
عملكرد و ترويج كننده نقش هاي سنتي زنان و مردان باشد , حذف مي شود. در قدم
اول , از سال گذشته , مواردي مانند « بابا نان داد » . كه نشان گر نقش سرپرستي و
نان آوري مرد در خانواده بود , حذف گرديد.
ي ) برخي از اين گروه ها در حاشيه وزارت بهداشت و سازمان بهزيستي , در
پي گيري طرح ساماندهي به روسپي گري و حمايت بهداشتي از روسپيان فعاليت
مي كنند. مصاحبه يكي از فعالان فمينست با وزير بهداشت , نشاندهنده
زمينه سازي آنان براي جلب حمايت هاي دولتي براي روسپي ها است .
ك ) برخي از سازمان هاي غيردولتي , در روز جهاني زن (20 اسفند 1379 ) با
جمع آوري امضا , در نامه اي خطاب به مجلس شوراي اسلامي , الحاق بدون
قيدوشرط ايران به كنوانسيون محو كليه اشكال تبعيض عليه زنان را خواستار
شدند. هم چنين با انتشار تقويم ويژه زنان , به مقايسه مفاد كنوانسيون يادشده با
قوانين داخلي جمهوري اسلامي , به منظور زن ستيز معرفي كردن نظام اسلامي
پرداختند.
ل ) تاسيس سايت هاي زنانه , از ديگر برنامه هايي است كه سازمان هاي
غيردولتي به آن ها اهتمام دارند. اين سايت ها مي توانند در تبادل سريع اطلاعات ,
ارائه تحليل و گردآوري طومارهاي مختلف و هماهنگ سازي فعاليت ها بسيار مهم
تلقي شوند. محتواي اين سايت ها بيش تر نقد سياست هاي نظام اسلامي , درباره
زنان , تبيين نگرش هاي فمينيستي و يا ارائه چهره هاي فاسد يا غيرمذهبي است . و
ب لاك نويسي از امكاناتي است كه در اختيار افراد , براي برقراري ارتباط با زنان
ديگر گذاشته شده است .
چندي پيش به همت يكي از سازمان هاي غيردولتي , گروه خبري اينترنتي ,
ويژه تبادل اخبار و اطلاعات سازمان هاي غيردولتي , با34 عضو تشكيل شده , كه
در حال عضوگيري دوباره است .
م ) حذف عبارت « برقراري عدالت جنسيتي » از برنامه چهارم توسعه , در
شهريور 1383 , عكس العمل سازمان هاي غيردولتي فمينيست را برانگيخت .
جلسه اضطراري اين سازمان ها هفتم شهريور ماه در بوستان نظام گنجوي برگزار
شد. در اين جلسه , مولاوردي , از مركز امور مشاركت زنان اعلام داشت : « نزديك
به دو سال است كه كار گروه هاي تخصصي , در مركز مشاركت زنان , در رابطه با
جاري سازي نگرش برابري جنسيتي است و گنجاندن عبارت « عدالت جنسيتي »
در برنامه چهارم , حاصل تلاش كار اين گروه ها بود » . در اين جلسه پيشنهاد شد
كه سازمان هاي غيردولتي , با تشكيل يك كميته , تدوين بيانيه اي عمومي خطاب
به مجلس هفتم , تدوين بيانيه اي خطاب به دبيرخانه جهاني اجلاس پكن +10 در
بانكوك و گفت و گو با مسئولان امر , برنامه ريزي برابر آگاه سازي دانشجويان و
جلب حمايت آنان در اين زمينه و انتشار يك ويژه نامه درباره مفهوم برابر
جنسيتي را در دستور كار قرار دهند. در پايان نشست , تدوين دو بيانيه نخست به
تصويب رسيد , اما برخي شركت كنندگان , گفت و گو با نمايندگان مجلس را
بي حاصل مي دانستند.
نتيجه هماهنگي سازمان هاي غيردولتي با برخي نهادهاي دولتي , آن بود كه در
پايان كارگاه آموزشي « مليكاـ3 » كه با مديريت مشترك مركز امور مشاركت زنان و
وزارت امور خارجه به منظور توانمندسازي سازمان ها براي حضور در عرصه
بين الملل تشكيل شده بود , بيانيه مشتركي در انتقاد از عملكرد مجلس , در حذف
عبارت « عدالت جنسيتي » توسط سازمان هاي غيردولتي منتشر گرديد.
ن ) برخي سازمان هاي غيردولتي , در امتحانات مقطع كارشناسي ارشد
خواهران , با ثبت مشخصات آنان , پيشنهاد مشاوره هاي پژوهشي , به ويژه درباره
پايان نامه ها , كمك به انتشار آثار علمي آنان , زمينه سازي براي اعطاي بورسيه
خارج از كشور و زمينه هاي همكاري ديگر را مطرح كرده و با ارتباط هاي تلفن
بعدي , به پي گيري زمينه هاي فعاليت پرداخته اند.
افزون بر آن , گروه هاي ياد شده , با ايجاد كميته اي , تنظيم جزوه هاي آموزشي
براي دختران و پسران و پخش آن ها در مطب پزشكان زن و آرايشگاه هاي زنانه و
در ميان معلمان را برعهده گرفتند تا زمينه را براي همكاري بعدي آنان فراهم
سازند.
س ) مركز مطالعات و آموزش سازمان هاي جامعه مدني ايران , كه از سوي
نهادهاي خارجي حمايت مي شود. كميته جمع آوري مدارك و گزارش هاي مستند
مربوط به خشونت عليه زنان را تشكيل داد. به نظر مي رسد كه ارائه گزارش به
سازمان هاي بين المللي , به منظور اعمال فشار بر جمهوري اسلامي , از اهداف
تشكيل اين كميته باشد.
نظام اسلامي و سازمان هاي غيردولتي
نظام اسلامي از يك سو , نظامي ديني است كه بر اساس انديشه
« اسلامي سياسي » يا « حضور دين در عرصه حيات اجتماعي بشر » تشكيل شده
است و از سوي ديگر , نظامي مردمي است كه موفقيت خود را رهين رغبت
عمومي مي داند. بي شك تنظيم ساز و كارهاي تحقق اهداف نظام اسلامي در عصر
جديد مي تواند الگويي بي بديل براي حل مشكلات تاريخي و اجتماعي جهان
اسلام ارائه كند. در اين ميان , توجه به نقش گروه هاي مردمي , كه در قالب
سازمان هاي غيردولتي , با انتخاب موضوعي خاص به فعاليت هاي علمي , فرهنگي
و عام المنفعه بپردازند , ضرورتي اجتناب ناپذيري است . چگونگي و دامنه ارتباط
ميان مردم و حكومت , از مسائلي است كه مي توان بخش مهمي از پاسخ آن را در
فعاليت هاي نهادهاي غيردولتي يافت .
جمهوري اسلامي , در عرصه هايي چون تهيه گزارش از نارسايي ها و
ناساماني ها , انتقال اعتراض هاي اقشار مختلف مردم به حكومت , نظارت بر
عملكرد نهادهاي رسمي و شخصيت هاي نظام (امر به معروف و نهي از منكر » كم
كردن بار تصدي گري هاي بي جان دولت , شناسايي استعدادها و توانمندي هاي
مردمي در رده ها و مناطق مختلف , دريافت كارشناسي و مشاوره , تحقق جنبش
نرم افزاري و توليد دانش , توزيع و نهادينه كردن مفاهيم ديني و الگوهاي فرهنگي
در سطح اقشار مختلف جامعه , تحقق سياست هاي نظام و منويات رهبران نظام
اسلامي , استفاده از امكانات و قواي مردمي در شرايط بحراني (جنگ و حوادث
طبيعي ) , شناسايي عوامل اختلال در نظم و اخلاق عمومي وده ها مورد ديگر ,
نيازمند گروه هاي منسجم مردمي است كه در قالب سازمان هاي غيردولتي
شناسنامه دار , به فعاليت پرداخته و به شكل سازماني با هم مرتبط باشند.
هم چنين در عرصه بين الملل , برقراري گفت و گو , چالش بر سر الگوهاي
اقتصادي , اجتماعي وفرهنگي , انتقال پيام اسلام به مخاطبان در كشورهاي
مختلف , زمينه سازي براي تحقق وحدت اسلامي در جهان اسلام و وحدت رويه
در حد امكان با پيروان اديان ابراهيمي , به ويژه در شرايطي كه دولت ها براي ورود
فعال در عرصه بين الملل , با مشكلات و رفتار هايي رو به رويند , ضرورتي است
كه توجه خاص به سازمان هاي غيردولتي فعال و انقلابي را مي طلبد.
نظام اسلامي , به منظور دست يابي به شيوه اي صحيح در برابر سازمان هاي
غيردولتي , بايد اقدامات زير را انجام دهد :
1 ـ تدوين سياست هاي مشخص حمايتي و نظارتي , درباره نهادهاي
غيردولتي .
2 ـ ترسيم دقيق سياست هاي نظام اسلامي در عرصه بين الملل و ترسيم
جايگاه نهادهاي غيردولتي در دست يابي به اهداف بين الملل نظام اسلامي .
3 ـ ايجاد شبكه اطلاع رساني , ميان سازمان هاي غيردولتي و توانمند سازي
آن ها , به ويژه به منظور بسيج آن ها در شرايط بحراني .
4 ـ حمايت از سازمان هايي كه در زمينه هاي مورد نظر نظام اسلامي , از جمله
جنبش نرم افزاري , تحكيم مباني نظام اسلامي , توسعه فرهنگ اسلامي , ارتقاي
اخلاق عمومي و آداب اجتماعي , تقويت پيوندهاي خانوادگي , مددكاري
اجتماعي و مديريت بحران , فعاليت مي كنند. اين حمايت ها شامل حمايت هاي
مالي , اعتباري , اطلاعاتي و علمي خواهد شد.
5 ـ نظارت بر عملكرد سازمان هاي غيردولتي و سازمان هاي حمايت گر به
منظور :
ايجاد وحدت رويه در عملكرد دستگاه هاي مختلف نظام , در برابر
سازمان هاي غيردولتي
ايجاد زمينه همكاري و هم ياري ميان سازمان هاي غيردولتي فعال و كاهش
فعاليت هاي موازي و استهلاك قوا
تسريع در عمليات حمايتي از سازمان هاي غيردولتي , با اصلاح مستمر
چرخه هاي سازماني
ترغيب سازمان هاي غيردولتي به فعاليت در موضوعات اهم
بسيج سازمان هاي غيردولتي در مواقع اضطراري و بحراني
بازدارندگي گروه هايي كه فعاليت در سازمان غيردولتي را بهانه اقدام عليه
مصالح عمومي قرار داده اند.
6 ـ ايجاد موسسه مطالعات سازمان هاي غيردولتي , به منظور فعاليت در
محورهاي زير :
گردآوري اطلاعات دقيق از اهداف , سياست ها و برنامه هاي نظام
سرمايه داري , بنيادها , و نهادهاي بين المللي , درباره سازمان هاي غيردولتي به
ويژه در مسير جهاني سازي و ارائه مستمر گزارش به افراد و نهادهاي مسئول .
پيشنهاد سياست هاي نظام , در بخش سازمان هاي غيردولتي , با توجه به
مصالح عمومي و شرايط منطقه اي و جهاني .
پيشنهاد محورهاي اولويت در حمايت از سازمان هاي غيردولتي به
نهادهاي مسئول .
گردآوري اطلاعات كافي از فعاليت هاي سازمان هاي غيردولتي فعال در
ايران و ارائه به دستگاه ها ومسئولان كشور.
مطالعه ظرفيت هاي موجود در كشورهاي اسلامي و ارائه به نهادهاي
غيردولتي مربوط , از جمله , حوزه علميه , مركز جهاني علوم اسلامي و مجمع
جهاني اهل البيت عليه السلام به منظور ترغيب مسلمانان به تشكيل سازمان هاي
غيردولتي و ايجاد شبكه بين الملل اسلامي غيردولتي .
پيشنهاد فعال كردن سازمانهاي غيردولتي ايراني در عرصه بين الملل , در
زمينه هاي هم سو با منافع جهان اسلام .
حوزه هاي علميه و سازمان هاي غيردولتي
ويژگي منحصر به فرد طلاب حوزه هاي علميه , داشتن ارتباط نزديك آنان با
سرچشمه هاي دانش ديني از يك سو و جامعه متدينان از سوي ديگر است . اين
دو مهم , آن گاه كه با انگيزه هاي فرهنگي و انقلابي طلاب , يعني مهم ترين عناصر
بسيج فرهنگي , آميخته و عنصر زمان آگاهي به آن افزوده گردد , زمينه ساز عمليات
گسترده اي خواهد شد كه سازماندهي و هدايت آن , نتايج وآثار مهم و چشمگيري
برجاي خواهد گذاشت .
امروزه تشكيل گروه هاي مطالعاتي و فرهنگي , در جمع برادران و خواهران
طلبه , از مهم ترين رسالت هاي آنان در عصر جهاني شدن ارزش هاي مادي است .
دامنه فعاليت اين گروه ها , كمك به جنبش نرم افزاري و توليد دانش ديني , تبيين
آموزه هاي ديني , به زبان هاي مختلف , ترويج فرهنگ اسلامي , پاسخ به پرسش ها
و شبهات و زمينه سازي براي ارائه الگوهاي ديني , در موضوعات مختلف است .
وجود مركز جهاني علوم اسلامي , فرصت مغتنمي است تا زمينه هاي ايجاد
فعاليت هاي هماهنگ , دست كم در جهان اسلام , به منظور ايجاد هسته هاي علمي
و فرهنگي در كشورها , ايجاد چالش با ادبيات رقيب , در سطح بين الملل و تربيت
نخبگان دين باور و فعال , فراهم گردد. ايجاد هسته هاي مطالعاتي دانشجويي , نيز
از فعاليت هاي بسيار اساسي است كه طلاب علوم ديني نيز مي توانند در آن نقش
به سزايي ايفا كنند. در اين ميان , البته سياست هاي فرهنگي حوزه علميه , در
حمايت و هدايت اين برنامه . بسيار مهم و تاثيرگذار است .
فعاليت هايي را كه سازمان مديريتي حوزه , مسئوليت آن ها را برعهده دارد ,
مي توان به شرح زير برشمرد :
1 ـ تدوين اهداف و سياست هاي حمايتي و هدايتي حوزه , در برابر نهادهاي
غيردولتي حوزوي .
2 ـ تدوين سياست ها و برنامه هاي بين المللي حوزه , با رويكرد خاص به نقش
نهادهاي غيردولتي حوزوي .
3 ـ تاسيس واحد سازمان هاي غيردولتي طلاب , در معاونت فرهنگي مركز
مديريت حوزه , به منظور انجام دادن فعاليت هاي زير :
تدوين آيين نامه هاي حمايتي و هدايتي مديريت حوزه , براي تشكيل
نهادهاي غيردولتي فرهنگي توسط طلاب .
ترغيب طلاب و فضلاي حوزه علميه , به تشكيل سازمان هاي غيردولتي در
زمينه هاي مورد نظر.
حمايت هاي مالي , اعتباري و اطلاعاتي از نهادهاي غيردولتي طلاب .
ظرفيت سازي و توانمندسازي سازمان هاي غيردولتي , به ويژه به منظور
شركت در فعاليت هاي بين المللي .
زمينه سازي براي حضور سازمان هاي غيردولتي فعال در عرصه بين الملل و
ارتباط با سازمان هاي جهان اسلام .
تشكيل شبكه اطلاعاتي سازمان هاي غيردولتي طلاب , به منظور هماهنگي
سياست ها و برنامه ها و دست يابي به تحليل مشترك از شرايط موجود.
جذب كمك هاي دولتي و مردمي به منظور حمايت از سازمان هاي
غيردولتي طلاب .
بايسته هاي سازمان هاي غيردولتي
احساس امنيت و آرامش خاطر , دو نعمت بزرگند كه البته اگر از حد تعادل
فراتر روند , مخاطره آفرين مي باشند. تجربه دهه هاي گذشته نشان داده است كه
عناصر فرهيخته و متدين , آن گاه كه خطر را احساس كرده و به اين باور رسيده اند
كه بايد فقط فضل خداوند و توانمندي خود را باور كنند و به تلاش جمعي
مجدانه و پر نشاط روي آورند , به موفقيت هاي شگرفي دست يافته اند و آن گاه كه
به دست آوردها دل خوش كرده و احساس امنيت , اقتدار و آرامش كرده اند ,
ميدان را به رقبا سپرده و اندكي بعد با ديدن آثار شكست , به ياس و سرگرداني
دچار شده اند. از اين رو , فرهيختگان مسلمان , از جمله خواهران , حتي در
خوشبينانه ترين شرايط استحكام پايه هاي نظام اسلامي , نبايد ميدان فعاليت
فرهنگي و اجتماعي را به انتظار تلاش ديگران رها سازند.
امروزه در عصر تلاش براي جهاني سازي ارزش هاي مادي و الحادي , ايجاد
هسته هاي فرهنگي خودجوش , از جمله در قالب تشكل هاي غيردولتي زنان , براي
بسط ارزش هاي توحيدي ضرورتي ترديدناپذير است . در اين حال , توجه به چند
نكته , براي دست يابي به اهداف مورد نظر لازم به نظر مي رسد :
1 ـ تشكيل گروه هاي مطالعاتي , بر فعاليت هاي ديگر مقدم است . نخست لازم
است به تحليلي از شرايط منطقه اي و جهاني دست يافت , مطالعاتي عمومي
درباره مسائل زنان , براي اعضاي اصلي در نظر گرفت و آن گاه موضوع خاص
مورد نظر را بررسي كرد.
2 ـ لازم است تا حد امكان , موضوع فعاليت محدود شود . انتخاب
موضوعات گسترده , مانند زنان , جوانان وكودكان , كه طيف گسترده اي از مسائل
را شامل مي شود. سبب تقسيم شدن امكانات ناچيز گروه ها بر موضوعات متعدد
مي شود كه جز ناكارآمدي , نتيجه اي نخواهد داشت . با محدود كردن دامنه
موضوع ونوع فعاليت (توليدي , ترويجي , جريان سازي , ادبي , هنري و...) و
مخاطب (كودكان , نوجوانان , دانشگاهيان , مديران ارشد نظام , نخبگان و..) و
تمركز بر روش و فعاليتي خاص , هم با امكانات محدودتر مي توان به تشكيل
كتابخانه و مركز اسناد در موضوع خاص اقدام كرد و هم سطح كارشناسي ها با
توجه به محدوديت موضوع , به سرعت رشد خواهد يافت . مثلا با انتخاب
موضوع حجاب , طلاق و يا روابط دختر وپسر , مي توان كتابخانه اي با صد جلد
كتاب و صد مقاله تاسيس كرد , سير مطالعاتي تعيين نمود , باكارشناسان متعدد ,
درباره موضوع مصاحبه كرد و با گردآوري اطلاعات در مدت كمي , به گروه
تخصصي تبديل شد.
3 ـ بايد از گسترش بادكنكي سازمان هاي غيردولتي و جذب افراد ناكارآمد . به
شدت اجتناب كرد. ويژگي سازمان غيردولتي فعال , كارآمدي بالا و حجم كم
است . مجموعه هاي كوچك , به سرعت تشكيل مي شوند , به سرعت به هماهنگي
مي رسند و به سرعت فعالت مي شوند. از اين رو , توصيه مي شود كه گروه ها به
صورت پروژه محور فعال شوند و حمايت از سازمان هاي غيردولتي هم از نوع
حمايت از طرح ها بر اساس فعاليت و كارآمدي , نه بر اساس توسعه تشكيلات ,
باشد.
4 ـ نهادهاي غيردولتي , ضرورتا بايد با مراكز توليد دانش ديني مرتبط باشند .
از معارف ناب ديني تغذيه كنند و پيوسته خود را با سنجه اي دقيق محاسبه كنند.
5 ـ ايجاد شبكه ارتباطي سازمان هاي غيردولتي اسلامي , به منظور تقويت
انگيزه هويت صنفي و ديني , حل مشكلات مشترك , اتخاذ سياست هاي مشترك و
تبادل اطلاعات و تحليل هاي لازم به نظر مي رسد و در اين مهم , نه بايد به انتظار
ياري ديگران نشست و نه با تكروي , فرصت ها را به هدر داد.
پاورقي :
1 ـ بر اساس نظريه فمينيستي , نابرابري هاي موجود بين زن و مرد , ريشه در فرهنگ و آموزش دارد و مهم ترين
قدم به سوي برابري , اصلاح نگرش هايي است كه به روش هاي مختلف , از جمله مقدس داشتن همسري و مادري
و اعمال مرزبندي هاي زنان و مردانه , نقش هاي ثابتي براي زن ومرد به تصوير مي كشند. بر اين اساس , متون و
تصاويري كه مرد را نان آور و زن را خانه دار نشان مي دهد , عروسك را به دست دختر و دوچرخه را به دست پسر
ميدهد , دختر را در جمع دخترانه و پسر را در جمع پسرانه نشان ميدهد و بچه را در آغوش مادر به تصوير
مي كشد , به دليل آن كه بر نگرش هاي سنتي تاكيد مي كنند , بايد حذف شوند.
سازمان هاي غيردولتي سكولارو همسو با نهادهاي
بين المللي در راستاي تضعيف آموزه هاي ديني و اعمال فشار بر
نظام در داخل و خارج كشور اقدام مي كنند
برخي از سازمانهاي غيردولتي طرح ساماندهي به
روسپيگري و حمايت از زنان بدكاره را در دستور كار خود قرار
داده اند
عدم توجه زنان مسلمان به فعاليتهاي جمعي فرهنگي , عرصه
را براي فعاليت زنان سكولار و سازمانهاي غيردولتي غرب گرا باز
كرده به نحوي كه در صورت ادامه چنين وضعيتي , سياستهاي
فمينيستي غيرديني بر نظام تحميل خواهد شد
دولت بايد در زمينه گسترش بادكنكي سازمانهاي غيردولتي
و جذب افراد ناكارآمد به شدت اجتناب كرده و سازمان هاي
غيردولتي فعال , كارآمد , فرهنگي و متعهد را تقويت كند
