اشاره : كلمه « استفتا » يك واژه فقهي است و به سئوالاتي
اطلاق مي گردد كه پيرامون مسائل و احكام شرعي و عملي از
افراد ذيصلاح يعني مراجع معظم تقليد پرسش
مي شود.
سابقه « استفتا » به زماني برمي گردد كه انسانها مكلف به
انجام احكام عملي مانند نماز , روزه و... شدند و مسلمين
پيرامون مسائل مبتلا به از محضر نبي اكرم (ص ) سئوال
مي نمودند و دامنه اين مسئله در عصر حضرت امام باقر(ع ) و
امام صادق (ع ) در مقياس وسيعتر ادامه پيدا كرد به گونه اي كه
قسمت عمده اي از روايات فقهي موجود كه از حضرات
معصومين (ع ) به دست ما رسيده است , همه به صورت سئوال
و جواب و به اصطلاح « استفتا » مي باشد.
در عصر ما نيز مومنين در مسائلي كه رساله علميه پاسخ
گوي سئوالات احتمالي و مبتلا به شان نيست , طبق فرموده
حضرت باري تعالي در آيه هفتم سوره مباركه ابنيا « فاسئلوا
اهل الذكر ان كنتم لاتعلمون » , مسائلي را كه نمي دانيد از اهل
اطلاع و كساني كه آگاه هستند پرسش نمائيد. » از محضر مجتهد
جامع الشرايط و مرجع تقليد خود استفتا مي نمايند تا
مجهولات برايشان روشن گردد.
ما نيز بر همين اساس و همچنين براي تسهيل دسترسي به
استفتا مراجع عظام تقليد ستوني را تحت عنوان « استفتائات »
براي استفاده عموم خوانندگان محترم گشوده ايم تا مقلدين از
نظرات مقلد و مرجع تقليد خود مطلع شده و ابهامات احتمالي
در انجام احكام عملي برايشان روشن گردد. انشاالله .
حكم روزه يوم الشك
سوال : حكم روزه يوم الشك بين آخر شعبان و اول رمضان را بيان
فرمائيد.
حضرت امام (ره ) : واجب نيست روزه بگيرد و اگر بخواهد
روزه بگيرد نمي تواند نيت روزه رمضان كند ولي اگر نيت روزه
قضا و مانند آن بنمايد و چنانچه بعد معلوم شود رمضان بوده ,
از رمضان حساب مي شود.
حضرت آيت الله ميرزا جواد تبريزي : واجب نيست روزه
بگيرد , و اگر بخواهد روزه بگيرد , نمي تواند نيت روزه رمضان
كند , يا نيت كند كه اگر رمضان است روزه رمضان و اگر رمضان
نيست روزه قضا يا مانند آن باشد بلكه بايد نيت روزه قضا و
مانند آن بنمايد و چنانچه بعد معلوم شود رمضان بوده , از
رمضان حساب مي شود ولي در صورتي كه قصد كند آنچه را كه
فعلا خدا از او خواسته است انجام دهد بعد معلوم شود رمضان
بوده نيز كافي است .
حضرت آيت الله بهجت : واجب نيست روزه بگيرد , واگر
بخواهد روزه بگيرد , نمي تواند نيت روزه رمضان كند بلكه بايد
نيت روزه قضا و مانند آن بنمايد و چنانچه بعد معلوم شود
رمضان بوده , از رمضان حساب مي شود و در صورتي كه قصد
كند آنچه را كه فعلا خدا از او خواسته است انجام دهد و بعد
معلوم شود رمضان بوده نيز كافي است .
حضرت آيت الله سيستاني : واجب نيست روزه بگيرد و اگر
بخواهد روزه بگيرد , نمي تواند نيت روزه رمضان كند ولي اگر
نيت كند كه اگر رمضان است , روزه رمضان و اگر رمضان
نيست , روزه قضا يا مانند آن باشد , صحت روزه اش بعيد
نيست ولي بهتر آن است كه نيت روزه قضا و مانند آن بنمايد و
چنانچه بعد معلوم شود رمضان بوده , از رمضان حساب
مي شود و اگر قصد مطلق روزه را كند و بعد معلوم شود رمضان
بوده نيز كافي است .
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني : واجب نيست روزه
بگيرد و اگر بخواهد روزه بگيرد نمي تواند نيت روزه رمضان كند
و بنا بر احتياط , نيت قضا و مانند آن بنمايد و چنانچه بعد
معلوم شود رمضان بوده , از رمضان حساب مي شود.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي : اگر اول ماه رمضان ثابت
نشود روزه واجب نيست , ولي اگر بعدا ثابت شود كه آن روزي
را كه روزه نگرفته اول ماه بوده بايد آن را قضا كند.
|
سيماي « زكات » از ديدگاه ائمه اطهار(ع )
|
محمدمهدي فجري
قسمت اول
دين مبين اسلام مكتبي است جامع كه تمام نيازمنديهاي مادي و معنوي
انسان در دستورات و احكام آن لحاظ شده است , لذا از همان آغاز و مقارن
با تاسيس حكومت اسلامي و طرح احكام عبادي مانند نماز و حج و روزه ,
زكات را به عنوان يكي از منابع بيت المال واجب گردانيد تا از آن در جهت
رفع مشكلات اقشار محروم و نيازمند و همچنين توسعه امكانات رفاهي براي
عموم مردم و نيز گسترش دين و تقويت دينداري , بهره گرفته شود. آنچه از
بررسي مصارف زكات به دست مي آيد. اين است كه نظر شارع مقدس بر اين
بوده كه از طريق حل مسائل و مشكلات فردي , جامعه را به سمت سازندگي
بيشتر و همكاري و تعاون جمعي براي پيشرفت و اعتلاي اجتماع اسلامي
سوق دهد. چرا كه پيشرفت افراد در خلاقيت ها و حرفه هاي اقتصادي ,
وهرگونه نبوغ در بعد مادي و روحي مسلما در تقويت اساس زندگي اجتماعي
آحاد مسلمين اثر خواهد گذاشت و از طرف ديگر عملكردهاي مختلف جامعه
نيز در رفتار افراد موثر است و احكامي مانند زكات اميدواري افراد را به
همراهي حكومت با آنها افزايش مي دهد و پشتوانه اي اجتماعي و سياسي
براي آنها تعبيه مي كند.
آنچه در روايات ائمه معصومين (ع ) در باره حكمت وجوب زكات از
اهميت بيشتري برخوردار است ريشه كني فقر از جامعه اسلامي وتعديل
ثروت است , چرا كه اولا فقر موجب بسياري از مشكلات فردي و اجتماعي
مي شود و ثانيا ازدياد مال در انسان سبب حصول قدرت و زمينه ساز دوري
انسان از محبت خداوند و آمادگي براي امر آخرت است و انقاق (واجب
ومستحب ) موجب پايين آوردن شدت ميل به ثروت و مانع توجه افراطي او
به سوي ماديات است .
امام علي بن موسي الرضا (ع ) در اين باره مي فرمايد :
ان عله الزكاه من اجل قوت الفقرا و تحصين اموال الاغنيالان الله عزوجل
كلف اهل الصحه القيام بشان اهل الزمانه و البلوي , كما قال الله تبارك
وتعالي : « لتبلون في اموالكم و انفسكم » في اموالكم : اخراج الزكاه و في
انفسكم به توطين الانفس علي الصبرا
« سبب (وضع ) زكات آن است كه هزينه تهيدستان تامين و دارايي توانگران
حفظ شود , زيرا خداي عزوجل تندرستان را مكلف كرد كه به امور افراد
بيمار و از كار افتاده رسيدگي كنند : چنانكه فرمود : « هر آينه شمادر دارايي ها و
جانهايتان آزمايش مي شويد » آزمودن دراموال همان پرداخت زكات است . »
امام صادق (ع ) نيز فقر مستمندان جامعه را به علت عدم پرداخت اين
واجب الهي برشمرده مي فرمايند :
« خداوند عزوجل در داراييهاي توانگران به اندازه اي كه نياز تهيدستان را
تامين كند حقي فرض كرده است و اگر خداوند مي دانست كه آنچه براي
تهيدستان مقرر داشته كفايتشان نمي كند حق بيشتري واجب مي كرد. بنابر
اين , تهيدستي فقيران نه به سبب (كم بودن ) اين فريضه (زكات ) بلكه از آن
روست كه توانگران حقوق آنان را نمي پردازند . » (2 )
البته روشن و آشكار است كه فقري مورد احترام و توجه براي مرتفع
نمودن است كه از راه طبيعي و با بكار بستن همه تواناييهاي موجود در فرد
بوجود آيد , ونه تنها اسلام با فقري كه ريشه آن تن پروري و ناداني و حقارت
وخود كم بيني مبارزه كرده و آن را مورد انتقاد قرار مي دهد , بلكه دادن زكات
به اين افراد را نيز جايز نمي داند.
آثار زكات
با بررسي روايات معصومين (ع ) آثار و بركات فراواني از زكات
درجنبه هاي فردي , اجتماعي اقتصادي فرهنگي و... حاصل مي شود كه
بامطالعه آن علت تاكيد و اهتمام اسلام به اين فريضه الهي روشنتر مي گردد ,
برخي از اين آثار عبارتند از :
الف ) آثار فردي زكات
1 ـ دوري از بخل و حرص
يكي از امراض روحي و رواني انسان , بخل و حرص و دلبستگي به مال
دنيا است كه روايات بسياري , انسانها را از اين بيماري برحذر داشته و
راههاي مبارزه با آن را برشمرده اند. عيوب ديگري همچون بي اعتنايي به
مردم , سنگدلي , عذرتراشي , دروع پنداشتن ادعاي فقرا , تنگ گيري نسبت به
خانواده , توكل داشتن به مال به جاي توكل داشتن به رازق متعال , سوظن به
وعده هاي الهي , از نتايج اين بيماري هستند. و جالب آنكه ائمه طاهرين (ع )
يكي از راههاي پيشگيري و معالجه اين بيماري را پرداخت زكات معرفي
كرده اند.
امام صادق (ع ) مي فرمايد : من ادي الزكاه ... فقد وفي من الشح (3 )
« هركس زكات مال خود را بپردازد , قطعا از بخل حفظ شده است . »
و نيز آن حضرت در تفسير آيه « كذلك يريهم الله اعمالهم حسرات
عليهم » (4 ) (يعني خداوند چنين اعمال حسرت بارشان را نشانشان مي دهد
و از آتش دوزخ بيرون آمدني نيستند) , مي فرمايد : (كسي كه مال خود را نگه
مي دارد و از انفاق كردن در راه خدا بخل مي ورزد و سپس مي ميرد و براي
كساني مي گذارد كه يا در راه خدا و اطاعت او صرف مي كنند و يا در راه
معصيت , اگر در راه اطاعت خدا مصرف شود كه آن را در ميزان عمل خير
ديگري مي بيند و حسرت مي برد , چه اينكه مال او بوده و اگر در راه معصيت
خدا صرف شود , معصيت كننده را بوسيله آن تقويت كرده , اين مايه حسرت
اوست » . (5 )
در تفسير نورالثقلين اينگونه روايت شده است كه يكي از امامان معصوم
(ع ) را ديدند كه از اول شب تابه صبح , در حاليكه مشغول طواف كعبه بود ,
تنها يك دعا مي كرد و آن اين بود : خدايا! مرا از بخل دور بدار . (6 )
حضرت صديقه طاهره (س )نيز با اشاره به اهميت پرداخت زكات در
دوري از بيماري بخل مي فرمايد : فجعل الله الايمان تطهيرالكم من الشرك ... و
الزكاه تزكيه للنفس و نما في الرزق » (7 )
« خداوند زكات را واجب فرمود تا از مرض بخل نجات يابيد و آن موجب
زياد شدن رزقتان گردد. »
2 ) افزايش رزق و ايجاد بركت در اموال :
همانگونه كه بريدن شاخه هاي درخت مو , نه تنهااز بار آن كم نمي كند
بلكه موجب پربارتر شدن آن مي شود , زكات نيز موجب رشد دارايي هاي
انسان مي گردد.
چنانكه رسول خدا (ص ) مي فرمايد : اذا اردت ان يثري الله مالك
فزكه (8 )
« هرگاه خواستي خداوند دارايي تو را زياد كند زكات آن را بپرداز. »
و امام حسن (ع ) فرمود : مانقصت زكاه من مال قط (6 ) « پرداخت زكات هرگز
چيزي از ثروت كم نمي كند. »
امام باقر (ع ) نيز زكات را موجب افزايش رزق دانسته و مي فرمايد :
« الزكاه تزيد في الرزق (10 ) « زكات دادن روزي را زياد مي كند . »
و حتي امام صادق (ع ) تضمين كرده است كه زكات پرداخته شده , جبران
مي شود.
يا مفضل قل لاصحابك يضعون الزكاه في اهلها و اني ضامن لما ذهب
لهم . (11 )
« اي مفضل ! به دوستانت بگو كه زكات را به اهلش بدهند و من (جبران ) آنچه
را از دست داده اند ضمانت مي كنم . »
3 ) حفظ اموال از خطرات و آفات :
اثر ديگر زكات بيمه شدن اموال انسان در برابر خطرات است .
روايات بسياري زكات را « حافظ و نگهبان » براي اموال مشروع (غير مختلط
به حرام ) و ضامن سلامت آنها معرفي كرده اند.
چنانكه اميرمومنان علي (ع ) مي فرمايد :
حصنوا اموالكم بالزكاه (12 )
« اموال خود را بازكات دادن نگاهداريد. »
امام صادق (ع ) نيز مي فرمايد :
حصنوا اموالكم بالزكاه و انا ضامن لكل مايتوي (ما يتلف ويضيع ) في بر او
بحر بعد ادا حق الله فيه (13 )
« اگر حق خدا را بپردازيد من ضامن هستم كه اموال شما در دريا و خشكي
تلف نشود. »
4 ) تكامل دادن و تربيت انسان
فلسفه تشريع احكام و دستورات ديني , تهذيب انسان و رساندن او به
كمال است .
دقت در معناي لغت زكات , به خوبي ارتباط و جوب زكات را با اين
هدف , تبيين مي كند , چرا كه معناي زكات طهارت و پاكيزگي و رشد و نمود
مي باشد و اوج اين ارتباط ظريف و دقيق , آيه شريفه 104 سوره توبه
است :
خداوند به پيامبرگرامي خويش دستور مي دهد كه : « از اموال آنها زكات بگير ,
تا آنها را پاك و طاهر گرداني »
نتيجه اين تهذيب و تزكيه , آن است كه انسان در زمره مومنان واقعي
قرار مي گيرد , چنان كه رسول خدا (ص ) در وصيتش به علي (ع ) مي فرمايد :
يا علي للمومنين ثلاث علامات الصلوه و الزكاه و الصيام (14 )
« علامت , نشان مومنان و شيعيان ما سه چيز است : نماز و روزه و زكات »
5 ) نزديكي به خدا و محبوب واقع شدن درگاه ربوبي :
امام صادق (ع ) مي فرمايد :
ان احب الناس الي الله عزوجل اسخاهم كفا و اسخي الناس من ادي زكاه ماله
و لم يبخل علي المومنين بما افترض الله عزو جل لهم من
ماله (15 )
« محبوبترين فرد نزد خداوند سخاوتمندترين آنان است و سخاوتمندترين
مردم كسي است كه زكات مال خود را بدهد و از آنچه كه خداوند در مال او
واجب نموده است در مورد مومنين بخل نكند.
و همچنين امام علي (ع ) در وصيتشان به اصحاب مي فرمايند :
ان الزكاه جلعت مع الصلوه قربانا لاهل الاسلام (16 )
« خداوند زكات را همراه با نماز وسيله تقرب مسلمين به خود قرار داد. »
6 ) فرونشاندن غضب الهي و جبران گناهان :
حضرت علي (ع ) زكات را مايه فرونشاندن غضب الهي معرفي كراه و در
وصيتش مي فرمايد :
الله الله في الزكاه فانها تطفي غضب ربكم (17 )
« شما را به خدا شما را به خدا درباره زكات (دقت كنيد) كه البته زكات
غضب پروردگار را فرو مي نشاند. »
7 ) قبولي نماز
پيامبر (ص ) فرمود : زكوا اموالكم تقبل صلاتكم (18 )
« زكات اموال خود را بپردازيد تا نمازتان قبول شود. »
ب ) آثار اجتماعي زكات
زكات به عنوان يك اصل اجتماعي , از لحاظ ماهيت ساختاري در
قوانين اجتماعي اسلام , بي نظير است . چرا كه نقش تعيين كننده اي را در
پيشرد اهداف اسلام بخصوص در برنامه اقتصادي ايفا مي كند.
با بررسي آثار پرداخت زكات در بعد اجتماعي به اين نتيجه مي رسيم كه
زكات , علاوه بر اينكه فقرا را از انزوا و گوشه گيري و بدبيني و نااميدي و
حس حقارت دور مي كند , موجب برادري و دوستي در بين مسلمين شده و
بواسطه حل مشكلات فقرا , قهرا بخشي از مفاسد اجتماعي كه برخاسته از
فقر حاكم بر جامعه است از بين خواهد رفت .
1 ) دفع بلا از امت
يكي از آثار اجتماعي زكات , دفع انواع بلاها و خطرات از امت است و
شايد بتوان بعضي از بلاها را ناشي از عدم توجه به اين واجب الهي
دانست .
چنانكه امام صادق (ع ) مي فرمايند :
ان الله ليدفع لمن يزكي من شيعتنا عمن لايزكي و لواجمعوا علي ترك الزكاه
لهلكوا(19 )
« قطعا خداوند به خاطر كساني از شيعيان كه زكات مي دهند انواع بلاها و
خطرات را از سايرين نيز دفع مي كند , و اگر زكات اين گروه نبود , همه يك جا
نابود مي شدند. »
پاورقي :
1 ـ من لايحضره الفقيه ج 2 ص 8 جامعه مدرسين
2 ـ ميزان الحكم ج 5 ص 2184 ترجمه شيخي
3 ـ جامع الاحاديث ج 9 ص 48
4 ـ بقره 167,
5 ـ وسائل الشيعه ج 9 باب 5 آل البيت
6 ـ تفسير نورالثقلين ج 5 ص 346
7 ـ بحارالانوار ج 29 ص 223
8 ـ ميزان الحكمه ج 5 ص 2184
9 ـ بحارالانوار ج 96 ص 23 تهران
10 ـ همان ج 93 ص 14 بيروت
11 ـ بحرالانوار ج 78 ص 381
12 ـ نهج البلاغه , حكمت 146
13 ـ جامع الاحاديث ج 9 ص 50
14 ـ من لايحضره الفقيه ج 4 ص 261
15 ـ همان ج 2 ص 7
16 ـ جامع الاحاديث ج 9 ص 33
17 ـ وسائل الشيعه ج 9 ص 20
18 ـ جامع الاحاديث ج 9 ص 29
19 ـ همان ص 56
مقارن با تاسيس حكومت اسلامي توسط رسول گرامي
اسلام (ص ) و طرح احكام عبادي مانند نماز و روزه و حج ,
« زكات » نيز به عنوان يكي از منابع بيت المال واجب گرديد.
حضرت فاطمه زهرا(س ) :
خداوند زكات را واجب فرمود تا از مرض بخل نجات يابيد و آن
موجب زياد شدن رزق و روزي شما گردد.
|
پاداش هاي وصف ناپذير در « رمضان »
|
حيدر شهرياري
در دوراني كه ما زندگي مي كنيم , معيار سنجش افعال و
كارهاي انجام شده ارائه آمار و ارقام مي باشد كه متاسفانه در
بعد معنويات عليرغم احاديث و روايات فراوان در شمارش
ثواب زياد بعضي از كارهاي خير و عبادات , توجه چنداني به
آنها نمي شود و گاهي باعث كم توجهي به عبادات و افعال خير
علي رغم ثوابهاي عظيم آنهاشده است , از جمله آنها اقامه
نمازها به جماعت , كه در صورت برگزاري با حضور 10 نفر و
بيشتر به فرمايش حديث اگر همه آسمانها كاغذ , درختان قلم ,
درياها مركب و انس و جن و ملائك نويسنده شوند نمي توان
ثواب يك ركعت آن را محاسبه كرد , بامثالي اهميت اين
موضوع براي ما مشخص خواهد شد :
انسان با يك انگشت كارهاي كمي مي تواند انجام دهد , با
دو انگشت هم همينطور و با سه و چهار و پنج انگشت دست
كارهاي محدودي مي توان انجام داد اما اگر همه 10 انگشت
« دو دست » در كنار هم قرار گيرند كارهاي زيادي مي توان انجام
داد كه قابل شمارش نيست , همچنين هنگامي كه تعداد
نمازگزاران به جماعت بيش از 10 نفر باشد , ثواب آن نماز قابل
شمارش نيست .
در روزه و ماه مبارك رمضان نيز آمار و ارقام ثواب اعمال ,
قابل توجه و دقت مي باشد كه قسمتي از آنها را جهت توجه
مومنين گرامي و روزه داران عزيز ذكر مي كنيم . به اميد اينكه
سبب عنايت و دقت بيشتر در انجام اعمال اين ماه شريف شود
تا براحتي از كنار آنها نگذشته و هر چه بيشتر در كسب ثواب
آنها تلاش نمائيم .
رسول گرامي اسلام در خطبه شريفه شعبانيه كه در آخرين
جمعه ماه شعبان ايراد نموده مي فرمايند :
ايهاالناس قد اقبل اليكم شهر الله بالبركه والرحمه و
المغفره ... انفاسكم فيه تسبيح نومكم فيه عباده و دعائكم فيه
مستجاب ... و هو شهر دعيتم فيه الي ضيافه الله و جعلتم من
اهل كرامه الله ... اي مردم همانا ماه خدا به شما روي آورده با
بركت و رحمت و مغفرت ... ماهي كه در آن نفسهاي شما ثواب
سبحان الله گفتن و خوابتان ثواب عبادت را دارد و اعمال شما
در اين ماه مقبول ودعاهاي شما در اين ماه مستجاب
است .
رمضان ماهي است كه در آن به مهماني خدا دعوت شده ايد و
بدين سبب مورد تكريم حق تعالي قرار گرفتيد پس با نيتهاي
صادق و دلهاي پاك از خداوند بخواهيد تا شما را به روزه داري
و تلاوت قرآن در اين ماه موفق گرداند.
همانطوري كه براي هر مهماني بايد از قبل مهيا شد در اين
ماه بايد دل را از كينه و دشمني بندگان خدا پاك ونيت ها را از
شرك و ريا خالص كرد تا در اين مهماني كه خداوند ميزبان و
پيامبر(ص ) دعوت كننده و اوليا الهي و مومنين , مهمانان اين
ضيافت هستند , بتوان حضور پيدا كرد. در ميهماني الهي بر
خلاف ميهماني هاي مادي آنچنان منزلت پيدا مي كنيم كه حتي
نفس كشيدن و خواب ما نيز ارزش پيدا مي كند و اگر كسي
توفيق حضور در اين مهماني را با تلاش خود كسب نكند هر
نفس او سبب دوري از خدا و غرق شدن در شهوات و عالم
حيواني خواهد شد چرا كه پيامبر فرمود : فان الشقي من حرم
عن غفران الله في هذاالشهر العظيم
همانا شقي و دور از سعادت كسي است كه در اين ماه بزرگ
از آمرزش الهي محروم بماند.
دقت كمي در اين فراز از خطبه و شمارش تعداد نفسها در
شبانه روز ما را متوجه عظمت اين ماه شريف مي كند. مرحوم
شهيد دستغيب از قول حاج شيخ جعفر شوشتري مي فرمايد
انسان در شبانه روز 21600 بار نفس مي كشد (متوسط هر دم و
باز دم در دقيقه 15 بار است * 60 دقيقه * 24 ساعت * 30 روز
ماه مبارك رمضان كه در ماه حدود 648000 ثواب گفتن
سبحان الله با نفس كشيدن بدست مي آيد.
نومكم فيه عباده : خواب روزه دار نيز در اين ماه ثواب
عبادت را دارد , اگر متوسط خواب هر نفر در شبانه روز 5
ساعت باشد يعني در هر روز ثواب 5 ساعت عبادت نصيب
روزه دار مي شود كه در ماه 150 ساعت عبادت براي او نوشته
مي شود... ايهاالناس من فطر منكم صائما مومنالله كان له
بذالك عندالله عتق رقبه و مغفره لما مضي من ذنوبه . اي مردم
هر كس از شما يك نفر مومن روزه دار را در اين ماه افطار دهد
بخاطر اين عمل براي وي ثواب آزاد كردن يك بنده و آمرزش
گناهان گذشته در نظر گرفته مي شود , عرض كردند يا رسول الله
بسياري از ما توان افطار دادن روزه داران را نداريم , فرمود :
خود را از آتش دوزخ برهانيد و لو به افطار دادن نصف دانه
خرما يا جرعه آبي .
(محاسبه ) : بنابراين اگر كسي در هر روز يك نفر را افطار
كند در ماه مبارك رمضان ثواب آزاد كردن 30 بنده به او عطا
مي شود و تمامي گناهان گذشته اش آمرزيده مي شود و بايد بعد
از ماه مبارك رمضان مراقبت لازم را جهت حفظ اين
دستاوردها بنمايد.
ايهاالناس من حسن منكم خلقه ... كان له جواز علي
الصراط يوم « تزل فيه الاقدام .
اي مردم هر كس در اين ماه اخلاقش را نيكو سازد , جواز
عبور از صراط در روزي كه قدمها بر آن مي لغزند (روز قيامت )
به او داده مي شود و گذشتن از صراط بر او آسان
شود.
شخصي كه ميهمان خداوند مي شود مي بايست متخلق به
اخلاق الهي و در اين ميهماني مراقب حركات و رفتار خود
باشد تكه پاداش چنين مواظبتي جواز عبور از صراط است در
روزي كه قدمها دچار لغزش و لرزش مي شوند و چه پاداشي
بالاتر از آن كه براحتي از اين گذرگاه هولناك عبور كند...
و من تطوع فيه بصلوه كتب الله له برائه من النار
هر كس در اين ماه يك نماز مستحبي بجاي آورد خداوند
برات آزادي از دوزخ و برائت و دوري از آتش جهنم را براي او
رقم مي زند.
من ادي فيه فرضا كان له ثواب من ادي سبعين فريضه في
ماسواه من الشهور.
هر كس در اين ماه عمل واجبي را انجام دهد , خداوند
ثواب 70 عمل واجب كه در ماه هاي ديگر بجاي آورد به او عطا
خواهد كرد.
با اين حساب فقط ثواب اداي نمازهاي واجب در اين ماه
كه 150 نماز يوميه مي باشد ثواب 10500 نماز واجب در غير
ماه مبارك رمضان به او عطا مي شود.
و من اكثر فيه من الصلوه علي ثقل الله ميزانه يوم تخف
الموازين
هر كس در اين ماه بر من (پيامبر اكرم (ص )) صلوات زياد
بفرستد در روزي كه ترازوي اعمال سبك مي شود خداوند
ميزان عملش را سنگين و گرانقدر گرداند كه از جمله ثواب
صلوات عبارتند از : آمرزش گناهان , دوري از آتش جهنم ,
درود ملائكه بر گوينده صلوات , برآورده شدن حاجات , شادي
هميشگي , وسعت رزق , غلبه بر دشمن , همنشيني با
پيامبراكرم (ص ) , دوري از نفاق و...
من تلافيه آيه من القرآن كان له مثل اجر من ختم القرآن في
غيره من الشهور
هر كس در اين ماه يك آيه قرآن تلاوت كند ثواب آن به
اندازه يك ختم قرآن در ماه هاي ديگر سال مي باشد. كه با يك
محاسبه سرانگشتي , در نمازهاي روزانه در دو ركعت اول و دوم
هر نماز ميبايست حمد و سوره تلاوت شود . (حمد داراي 7
آيه و سوره مثلا توحيد 5 آيه ) يعني روزانه 10 ركعت نمازهاي
يوميه تلاوت قرآن است كه حداقل 12 آيه در هر ركعت قرآن
تلاوت ميشود . 120 =10 * 12 بنابراين در هر شبانه روز 120
آيه كه معادل 120 ختم قرآن است و در ماه معادل 3600 ختم
قرآن ثواب كسب مي شود. جداي از اينكه در اكثر مناطق كشور
اسلامي در اين ماه روزانه يك جز قرآن تلاوت مي شود كه
مجموع قرآن در ماه مبارك رمضان تلاوت مي شود و با اين
محاسبه به تعداد آيات قرآن كريم ثواب ختم قرآن براي آنها
محسوب مي شود يعني حداقل ثواب 6236 بار از اول تا آخر
قرآن تلاوت كردن , براي او نوشته مي شود.
در حديثي از امام صادق عليه السلام آمده : من استمع
حرفا من القرآن من غير قرائه كتب الله له حسنه و رفع الله له
بذالك درجه و يمحي الله عنه سيئه هر كس يك حرف از قرآن
را استماع كند و بدون اينكه خود آن را بخواند خداوند در
مقابل هر حرف يك ثواب براي او مي نويسد و يك درجه
مقامش را بالاتر برده و يك گناه از او محو مي فرمايد. كه با اين
وضعيت تعداد ثوابها بسيار زياد خواهد بود كه باز در قبال
همين سوره ها و آيات محدود كه در نمازهاي يوميه خوانده
مي شود كه بسم الله الرحمن الرحيم به تنهايي 19 حرف دارد . و
حمد و قل هوالله نيز جمعا بيش از 200 حرف دارند و با
استماع آنها كوهي از ثواب و مقام و آمرزش نصيب شخص مي
گردد (هر روز 10 بار حمد و سوره در نمازهاي يوميه با بيش از
200 حرف = اعطاي 2000 ثواب و 2000 درجه و آمرزش و
محو 2000 گناه از سوي خداوند كه به يقين ثواب تلاوت قرآن
توسط شخص بيش از گوش دادن به تلاوت ديگران خواهد بود.
از همه مهمتر در اين ماه عظيم شب قدر قرار دارد كه خود
بتنهايي از هزار ماه بهتر است .
با توجه به آيات 1 ـ انا انزلناه في ليله القدر » ما قرآن را در
شب قدر نازل نموديم » . (اول سوره قدر)
باتوجه به آيات 2 ـ شهرالرمضان الذي انزل فيه القرآن »
ماه رمضان ماهي است كه قرآن در آن نازل شده است » , (185
سوره بقره )
مشخص مي شود كه شب قدر در ماه مبارك رمضان قرار
دارد و طبق روايات يكي از 3 شب 19 , 21 , 23 آن است در
يك محاسبه 1000 ماه حدود 83 سال و 4 ماه مي شود . يعني
بيش از متوسط عمر انسان .
واضح است كه اگر كسي توان درك فيوضات اين شب
عظيم الشان را داشته باشد ره صد ساله را يك شبه مي توان طي
نمود و با دقت و مراقبت در انجام اعمال اين شب با بركت
مي توان توشه يك عمر را بدست آورد. شب با عظمتي كه
ملائكه به همراه حضرت جبرئيل به اذن خدا نازل مي گردند و
اين شب تهنيت است تا صبحگاه سوره قدر خود به تنهايي در
عظمت شب قدر نازل شده و بالاتر از هر معرفي است , چرا كه
خداوند به پيامبر مي فرمايد « و ما ادريك ما ليله القدر » و تو
چه ميداني كه شب قدر چيست
در پايان ذكر اين نكته ضروريست كه عظمت اين ماه
شريف در خطبه شعبانيه توسط رسول مكرم اسلام صلي الله
عليه و آله و سلم بيان گرديده و اميرالمومنين علي عليه السلام
آن را نقل نمودند.
از خداوند بخواهيم كه ما را نيز جز ميهمانان خود در اين
ضيافت عظيم (كه نفس ها در آن تسبيح و خواب عبادت و
اعمال مقبول و دعاها مستجاب و... مي باشد)قرار دهد و توفيق
روزه داري و تلاوت قرآن و درك عظمت و بركات شبهاي قدر
را نصيب ما فرمايد و همچنان كه از ماه رمضان خارج مي شويم
ما را از گناهان و معاصي بيرون آورد و مورد لطف و كرم خويش
قرار داده و عيدي ما را قرار گرفتن در خيرات و بركاتي كه
محمد و آل او (ص ) در آن داخل شده اند مقرر بدارد.
و چشمان ما را به نور جمال ذخيره خود در زمين حضرت
ولي عصر(عج ) روشن و منور گرداند. و روح پرفتوح حضرت
امام و شهداي ما را با محمد و آل محمد محشور و بر توفيقات
مقام معظم رهبري و ديگر خدمتگزاران به مردم و نظام اسلامي
و مملكت اهل بيت (ع ) بيفزايد و دشمنان اسلام و مسلمين را
خوار و ذليل و رسوا گرداند.
رسول اكرم (ص ) :
رمضان ماهي است كه در آن به مهماني خدا دعوت
شده ايد وبه اين سبب مورد تكريم حق تعالي قرار
گرفته ايد. پس با نيت هاي صادق و دل هاي پاك از
خداوند بخواهيد تا شما را به روزه داري و تلاوت
قرآن در اين ماه موفق گرداند.
همان طور كه براي هر مهماني بايد از قبل مهيا
شد , در اين ماه نيز بايد دل را از كينه و دشمني به
بندگان خدا پاك و نيت ها را از شرك و ريا خالص كرد
تا بتوان در اين مهماني و ضيافت وارد شد.
|
| |