خبرگزاري جمهوري اسلامي : اولين مناظره « جورج بوش »
رييس جمهوري آمريكا و سناتور « جان فيتز جرالد كري » رقيب
دموكرات وي در انتخابات رياست جمهوري آمريكا در مورد
سياست خارجي و امنيت ملي اين كشور در دانشگاه ميامي
برگزار شد.
در اين مناظره كه پنجشنبه شب گذشته انجام شد , جنگ
در عراق و مسايل پيراموني آن محور اصلي موضع گيري هاي
دو نامزد براي جلب آراي مردم آمريكا و پيروزي در انتخابات
بود.
مسايل ديگري همچون مبارزه با تروريسم , برنامه هاي
هسته اي ايران و كره شمالي و حمايت از اسراييل نيز در اين
مناظره يك و نيم ساعته مطرح و هر دو نامزد احزاب
جمهوريخواه و دمكرات آمريكا مواضع خود را در ارتباط با
آنها عنوان كردند.
انتخابات رياست جمهوري آمريكا طبق برنامه پيش بيني
شده , قرار است كه دوازدهم آبان ماه سال جاري بطور همزمان
در 52 ايالت اين كشور برگزار شود .
بر اساس سنت ديرينه آمريكايي ها در اين انتخابات دو
نامزد بعنوان رقيب برتر از دو حزب سياسي عمده آمريكا يعني
جمهوري خواه و دموكرات , ميدان دار تبليغات انتخاباتي
هستند و يكي براي يك اقامت چهار ساله ديگر در كاخ سفيد و
ديگري براي ورود به آن تلاش مي كنند.
استراتژي و رويكرد « جرج واكر بوش » رئيس جمهوري
كنوني آمريكا از حزب جمهوري خواه پيرامون مسايل مختلف
داخلي و خارجي با توجه به حضور چند ساله وي در راس
امور و اقداماتي كه تا به حال انجام داده كم و بيش مشخص
است وآمريكاييها با آن آشنا هستند.
اما در اين ميان ديدگاه ها و نوع نگاه « جان فيتز جرالد
كري » 60 ساله , سناتور كهنه كار حزب دموكرات از ايالت
ماساچوست و جدي ترين رقيب جرج بوش براي ورود به كاخ
سفيد با توجه به اينكه تا زمان حاضر مقام اجرايي نداشته , در
حد موضع گيري و اعلام نظر باقي مانده و تنها كاربرد تبليغاتي
انتخاباتي براي آينده وي داشته است .
جان اف كري براي اولين بار 19 دي ماه 1381 همراه 9
نامزد حزب دموكرات از جمله « جوزف ليبرمن » سناتور
دموكرات از ايالت كانتيكت (كه از حمايت بخش وسيعي از
يهوديان برخورداربود) و « ريچارد گپهارت » عضو مجلس
نمايندگان از ايالت ميسوري , نامزدي خود را براي رياست
جمهوري آمريكا اعلام كرد.
جان كري طي دو سال گذشته با سفر به ايالت هاي پنجاه و
دوگانه آمريكا توانست ساير رقباي خود در حزب دموكرات را
از ميدان بدر كند و بعنوان رقيب جدي بوش مطرح شود.
وي در اظهارات تبليغاتي ـ انتخاباتي كه طبيعتا با انتقاد از
سياست هاي جرج بوش همراه است , در خصوص مسايل
مختلف داخلي نظير ماليات , امنيت , اشتغال , محيط زيست ,
امور بهداشتي و پزشكي و مسايل خارجي مانند نفت , پيمان
كيوتو , منطقه خاورميانه , اسراييل و جنگ عراق موضعگيري
كرده و ديدگاه هاي خود را در صورت راهيابي به كاخ سفيد
براي بيش از 280 ميليون جمعيت آمريكا تبيين كرده است .
در ميان موضعگيريها و نقطه نظرات جان كري در ارتباط
با مسايل خارجي گوناگون , عراق يكي از محوري ترين مسايل
مرتبط با سياست هاي داخلي و خارجي است كه وي در بيشتر
اظهارات خود با توسل به آن تلاش كرده است تا رقيب خود را
در خصوص نوع برخورد با اين موضوع زير سئوال برده و با
تاكيد بر نقاط ضعف رويكرد بوش , ديدگاههاي خود را القا كند.
از مجموع 61 نطق انتخاباتي جان كري , مانند ارايه
گزارش و گفت و گو با نشريات و مصاحبه هاي تلويزيوني وي
كه از زمان 19 دي 1381 تا اواخر شهريور 1383 انجام شده
است , 26 مورد از آنها مربوط به عراق مي شود .
شش مورد از اين نطق ها در ارتباط با تروريسم , شش مورد
تجزيه و تحليل سياست هاي بوش و شخص وي , چهار مورد
امنيت ملي , چهار مورد اسراييل , چهار مورد مسايل اقتصادي ,
سه مورد ارتش و مسايل مربوط به آن , دو مورد بهداشت
عمومي , دو مورد ايران , دو مورد سياست خارجي بوش , يك
مورد دعوت از سياهپوستان براي حضور در انتخابات و يك
مورد نيز مربوط به مخالفت با تعويق انتخابات بوده است .
ارزيابي تهاجم به عراق , هزينه هاي جنگ , شمار تلفات
نيروهاي آمريكايي در آن , همراهي جامعه جهاني و سازمان
ملل با آمريكا در اين جنگ , اعزام نيروهاي بيشتر به عراق ,
حضور گروه القاعده در اين كشور و از اين قبيل امور همواره
موضوعاتي است كه جان كري در اظهار نظرهاي انتخاباتي
خود در ارتباط با عراق به آنها اشاره مي كند و چنين به نظر
مي رسد كه موضوع عراق و نوع برخورد با اين موضوع به
اصلي ترين موضوع از نظر دو رقيب در انتخابات آينده رياست
جمهوري آمريكا تبديل شده است .
به طور كلي دموكرات ها بوش را متهم مي كنند كه بدون
برنامه ريزي و جلب حمايت جهاني و بدون توجه به مسايل و
مشكلات اقتصادي آمريكا وارد جنگ با عراق شده و در زمان
حاضر توانايي اداره و كنترل اين كشور را ندارد.
دولت آمريكا در زمان حاضر 447 ميليارد دلار كسر
بودجه دارد و نزديك به سه ميليون نفر در اين كشور از زماني
كه بوش به رياست جمهوري رسيده است شغل خود را از
دست داده اند.
بررسي موضع گيريهاي سناتور جان كري در ارتباط با
عراق را مي توان در دو مقطع زماني قبل و بعد از سقوط صدام
و همچنين مرحله پس از سقوط صدام و ادامه جنگ و درگيريها
در اين كشور مورد بررسي قرار داد.
وي پيش از سقوط صدام با توجه به اين كه در ابتداي
كارزار تبليغاتي خود بود و رقباي ديگري نيز از حزب دموكرات
پا به پاي وي فعاليت داشتند , موضع گيري چندان گسترده اي
درباره مسايل داخلي و خارجي آمريكا با توجه به موقعيت
زماني خاص آن زمان اتخاذ نكرد.
كري كه سناتور ايالت ماساچوست است و به عدم
صراحت لهجه و رك گويي و بازي بيش از اندازه با كلمات
معروف است پيش از آغاز جنگ عراق در گرماگرم بازرسي هاي
بازرسان تسليحاتي سازمان ملل از اين كشور در چهارم بهمن
1381 طي سخناني در دانشگاه « جرج تاون » شهر واشنگتن
خواستار تغيير رهيافت آمريكا در خصوص خاورميانه شد و
گفت كه تا زماني كه ملت هاي خاورميانه به سوي نوسازي و
دموكراسي نروند , آمريكا از حملات تروريستي در امان
نخواهد بود.
جان كري از كهنه سربازان آمريكايي است كه در جنگ
ويتنام در ارتش آمريكا خدمت كرده و پس از آن به يكي از
مخالفان بزرگ اين جنگ مبدل شده است .
وي با انتقاد از سياست خصمانه بوش نسبت به عراق
گفت : بوش به دنبال پيروزي در جنگ است و طرحي براي صلح
ندارد.
... از نگاه جان كري , آمريكا بايد با اتخاذ يك سياست
چندجانبه و با كمك ساير كشورها به برقراري دموكراسي در
خاورميانه كمك كند و تنها راه پيروزي در جنگ با تروريسم نه
فقط يافتن تروريستها بلكه بناي آينده بهتري براي خاورميانه
است .
به باور كري كه به تعبير نشريه « اكونوميست » مواضع
سياسي پراكنده و آشفته اي دارد و همواره سعي مي كند تا يكي
به ميخ و يكي به نعل بزند , سركوب سياسي , فقر اقتصادي ,
فقدان آموزش و پرورش و نيز رشد جمعيت وضع انفجار
آميزي در خاورميانه بوجود آورده كه حاصل آن در خصومت
نسبت به غرب بويژه واشنگتن جلوه گر شده است .
اما جان كري كه اينك اينگونه اظهارنظر مي كند , پيش از
آغاز جنگ عليه صدام با اقدام نظامي عليه وي موافق بود و
حتي اواسط مهر 1381 در كنگره آمريكا به مصوبه اي درباره
استفاده از زور عليه صدام راي موافق داد.
وي پيش از حمله به عراق در 20 اسفند 1381 و در
زماني كه جنگ آغاز نشده بود , همراه با ساير دموكراتها نظير
« تام داشل » در مطلبي كه مي توان آن را به نوعي مخالفت با
جنگ خواند و از شبكه فاكس نيوز پخش شد , گفت : بوش هنوز
نتوانسته است ائتلاف كافي كشورهاي متمايل به جنگ را
تشكيل دهد و هم پيمانان ائتلافي آمريكا ساختگي هستند و
واشنگتن با زور و فشار آنان را خريده است .
جان كري همچنين 23 اسفند 1381 يعني شش روز قبل
از حمله به عراق بوش را به اجراي ضعيف ترين سياست ها در
تاريخ آمريكا در برخورد با مساله عراق متهم كرد و گفت كه
آنچه مايه تاسف است اين است كه قدرت نظامي آمريكا هرگز
با ديپلماسي متناسب با آن همراه نشده است .
سناتور ايالت ماساچوست يك روز قبل از آغاز حمله به
عراق در موضع گيري ديگري گفت : ضعف ديپلماتيك دولت
بوش موجب شده است كه آمريكا در آستانه جنگي قرار گيرد
كه فقط تعداد انگشت شماري از هم پيمانان آمريكا از آن
حمايت مي كنند.
به گفته وي , ضعف ديپلماتيك دولت بوش همچنين
موجب انزواي بيشتر آمريكا در اين جنگ , انشعاب در سازمان
ملل متحد و تفرقه در سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو)
شده و دنيا را در مقابل كوهي از پرسشهاي بي پاسخ قرار داده
است .
نامزد حزب دموكرات آمريكا براي انتخابات رياست
جمهوري 15 فروردين 1382 و پنج روز قبل از سقوط صدام
نيز در يك موضع گيري شديدي در نيوهمپشاير عليه بوش
داشت . به گفته كري از ديدگاه بسياري از اعضاي سازمان ملل ,
بوش با حمله به عراق مرتكب خيانت در امانت شد و اين اقدام
وي چنان شكاف عميق ديپلماتيكي بين آمريكا و جامعه جهاني
به وجود آورده كه تا زماني كه وي در كاخ سفيد است , قابل
ترميم نيست .
به گفته وي , « چيزي كه ما شديدا به آن نيازمنديم , تغيير
» اين موضع . رژيم آمريكا به همراه تغيير رژيم در عراق است
جان كري موجب شد تا برخي از اعضاي حزب جمهوري
خواه در كنگره آمريكا نسبت به آن واكنش نشان داده و
صلاحيت وي را براي احراز پست رياست جمهوري اين كشور
زير سئوال ببرند.
در همين حال برخي از اعضاي حزب دموكرات آمريكا و
از جمله تام داشل رهبر دمكرات ها در سناي آمريكا در پي
سقوط صدام در 20 فروردين 1381 در يك تغيير موضع
آشكار براي توجيه مواضع ضد جنگ خود اعلام كردند كه
آمريكا براي هميشه قدرت نظامي برتر جهان نخواهد
بود.
ديدگاه هاي ضد و نقيض حزب دموكرات در ارتباط با
جنگ عراق با اعلام كشف نشدن سلاح هاي كشتار جمعي در
عراق و موج انتقادها به اين امر كه علت شروع جنگ و حمله به
عراق اعلام شده بود نيز ادامه يافت .
دموكرات ها همزمان با اعلام نبود سلاح هاي كشتار جمعي
در عراق , بالا رفتن هزينه هاي جنگ , تلفات نيروهاي آمريكايي
و انتشار نظرسنجي هايي در ارتباط با ديدگاه مردم آمريكا نسبت
به اين موضوع , بار ديگر با مردم اين كشور همراه شده و طبل
مخالفت با جنگ سردادند. آنان خواستار تحقيق و بررسي در
خصوص اطلاعات ارايه شده درباره وجود سلاح هاي كشتار
جمعي در عراق به عنوان علت و توجيه آغاز جنگ شدند.
كري رقيب برجسته بوش و دارنده چند مدال در جريان
جنگ آمريكا در ويتنام در همين ارتباط روز 20 تير 1381
گفت : وقت آن است كه رييس جمهوري حقيقت را در
خصوص ادامه جنگ عراق و تلفات ناشي از آن بگويد و بايد
اين واقعيت را كه نيروهاي نظامي كافي در عراق وجود ندارد ,
بپذيرد.
سناتور حزب دموكرات كه يك كاتوليك است ـ اكثريت
مردم آمريكا پروتستان هستند ـ در ادامه موضع گيريها در
ارتباط با مسايل عراق و جنگ در اين كشور روز 31 تير 1381
با تحكم به دولت جرج بوش به تلاش براي كسب حمايت
سازمان ملل در برقراري ثبات در عراق گفت : « غرور كاذب »
مانع از اين اقدام شده و همكاري ديگر كشورها در برقراري
ثبات در عراق امري حياتي است .
از نگاه جان كري , آمريكا بايد براي كنترل بحران عراق به
استفاده وسيع از نيروهاي بين المللي روي آورد و علاوه بر اين
براي ارتقا انگيزه نيروهاي آمريكايي نسبت به افزايش حقـوق
نيـروهاي مسلح اين كشـور و نيز پرسنل بازنشسته ارتش اقدام
كند.
در پي اين موضع گيري وي , دونالد رامسفلد وزير دفاع
آمريكا اعلام كرد : هر تعداد نيروي نظامي كه در عراق نياز باشد
صرفنظر از هزينه آن به اين كشور اعزام خواهد شد.
بوش نيز در همين ارتباط اعلام كرد كه آمريكا به عمليات
خود در عراق ادامه خواهد داد و با توجه به مشكلاتي كه وجود
دارد فداكاري هاي لازم بايد صورت گيرد.
كري در ادامه موضع گيري هاي خود در خصوص عراق بار
ديگر يكشنبه 9 شهريور در مصاحبه با شبكه سي . بي . اس
خواستار تلاش بيشتر براي واداركردن ديگر كشورها جهت
اعزام نيرو به عراق شد و گفت : چنانچه ما ظرف چند ماه آينده
كاري را كه بايد بكنيم , انجام ندهيم در خطر خواهيم بود و در
يك مرداب گرفتار خواهيم شد.
از ديدگاه وي , لازم است كه سازمان ملل در اين زمينه به
آمريكا كمك كند و با بين المللي شدن كمك به آمريكا , احساس
اشغال عراق از سوي آمريكا كاهش خواهد يافت .
اما جمهوريخواهان و نومحافظه كاران آمريكايي بر خلاف
ديدگاه جان كري همچنان با واگذاري نقش كامل در عراق به
سازمان ملل مخالف هستند و در همين ارتباط كالين پاول وزير
خارجه آمريكا 18 شهريور 1382 بار ديگر تاكيد كرد , آمريكا
با واگذاري كامل نقش به سازمان ملل متحد در امور عراق
مخالف است .
به گفته وي , سازمان ملل بايد در امور عراق نقش داشته
باشد اما اين امر به معناي طرد جايگاه انحصاري واشنگتن و
حذف نقشي نيست كه حكومت موقت ائتلاف در زمان حاضر
بر عهده دارد و بايد آن را در آينده همچنان حفظ كند.
سناتور كري نيز با انتقاد از تاكيد جمهوريخواهان در
خصوص ادامه اشغال عراق گفت : ما گمراه شده ايم و حقيقت
به ما گفته نشده است . ما مستحق يك رييس جمهوري هستيم
كه با معناي كلمه آخرين راه چاره آشنا باشد و حقيقت را براي
مردم آمريكا بازگو كند.
وي در مصاحبه 21 مهر 1382 با شبكه اي . بي . سي نيز
اظهار داشت : بوش بايد از مردم آمريكا عذرخواهي كند چرا كه
بجاي سياستگذاري صحيح درباره اوضاع عراق به دنبال
تبليغات است .
جان كري در يك گردهمايي كه پنجم آبان 1382 از سوي
موسسه پارلماني سياه پوستان آمريكا و شبكه فاكس نيوز
سازماندهي شده بود با انتقاد شديد از سياست بوش در مورد
عراق , وي را به شكست در حفاظت از نيروهاي نظامي , عدم
موفقيت در جلب كمك جهاني و نگفتن حقايق به مردم آمريكا
متهم كرد.
وي با استهزا ادعاي ائتلاف بين المللي قوي كه از سوي
بوش مطرح ميشود از آن به عنوان يك « ائتلاف فريبكارانه » نام
برد و گفت : بوش در هر گام اين مسير مرتكب خطا و اشتباه شده
است .
نامزد حزب دموكرات براي انتخابات بار ديگر در 24 آذر
1382 با حمايت از حمله نظامي به عراق از سياست هاي بوش
در خصوص اين كشور انتقاد كرد و خواستار جلب كمك هاي
جهاني براي بازسازي عراق شد.
در پي دستگيري صدام ديكتاتور مخلوع عراق در آذر ماه
1382 اين موضوع به حربه تبليغاتي دو حزب آمريكا تبديل
شد و جمهوريخواهان با استفاده از اين موضوع سعي كردند تا
موقعيت خود را تقويت كنند.
بوش با قدرشناسي از دستگيري صدام آن را سرآغاز يك
دوره سرنوشت ساز براي عراق آزاد دانست و گفت : در تاريخ
عراق روزهاي تاريك و دردناك سپري شده و روزهاي اميد فرا
رسيده است و اكنون مردم عراق نيز با رد خشونت , عراقي تازه
را بنا خواهند كرد.
كري نيز به دنبال دستگيري صدام خواستار همكاري براي
جهاني كردن مساله عراق شد و گفت : من فكر مي كنم مي توان
اين مساعي را در جهت پايين آوردن هزينه آن براي مردم
آمريكا و كاهش خطر نسبت به جان سربازان آمريكايي كاهش
داد و روابط را در صحنه جهاني بازسازي كرد.
موضع گيري هاي پيشين وي در خصوص عراق در حالي
صورت مي گرفت كه وي با 9 نفر ديگر از اعضاي حزب خود
براي بدست آوردن پست رياست جمهوري آمريكا تلاش مي
كرد ولي با از دور خارج شدن رقيبان كري در حزب دموكرات و
در پي برنده شده وي در ايالات مختلف آمريكا و پيشي گرفتن
از رقباي حزبي خود , ارايه نظرات وي نيز از حالت سربسته
خارج شد و شكل واضح تري به خود گرفت .
با پيروزي كري در انتخابات انجمني ايالت هايي چون
آيووا و نيوهمپشاير و پشت سرگذاشتن رقباي حزبي كه با كسب
بالاترين آرا انجام شد , رفته رفته وي به تنها رقيب بوش تبديل
شد.
موضع گيري هاي كري درباره مسايل مختلف به ويژه عراق
پس از خارج كردن رقبا از حالت قبلي خارج شد و اين بار وي
با اطمينان بيشتر و با شدت و حرارت فزونتري به طرح
ديدگاه ها و نقطه نظرات خود پرداخت .
سناتور ايالت ماساچوست پس از انتشار نتايج انتخابات
ايالت نيوهمپشاير قول داد كه جرج بوش رئيس جمهوري
كنوني آمريكا از حزب جمهوريخواه را شكست دهد. وي
همچنين از سياست كاهش ماليات ها توسط بوش انتقاد كرد و
گفت : وي به جاي بهبود وضع آموزش و پرورش و مشكلات
پزشكي و درماني مردم آمريكا مالياتهاي ثروتمندان را كاهش
داده و ميلياردها دلار به جيب آنها ريخته است .
كري در ارتباط با عراق نيز بوش را متهم كرد كه وعده هايي
را كه به مردم آمريكا درباره تشكيل ائتلاف مشروع جهاني عليه
عراق و استفاده از زور تنها به عنوان آخرين گزينه داده بود , زير
پا گذاشته است .
به گفته وي , جرج بوش از زور به عنوان آخرين گزينه
استفاده نكرد و در آزمون فرماندهي كل قوا شكست خورد و از
جيب مردم آمريكا صدها ميليارد دلار هزينه جنگ كرد و جان
سربازان آمريكايي را به خطر انداخت .
كري كه چهار دوره عضو سناي آمريكا از ايالت
ماساچوست بوده است , افزود : ما نيازمند رهبري هستيم كه در
صورت لزوم بداند چگونه ملتي را وارد جنگ كند.
عراق و سير تحولات آن به عامل تعيين كننده اي در ميزان
محبوبيت نامزدهاي رياست جمهوري آمريكا نزد مردم تبديل
شده است به طوري كه با انتشار اخبار مهمي كه حاكي از
موفقيت نيروهاي آمريكايي باشد , كفه ترازو به نفع حزب حاكم
سنگين مي گردد.
هر چند كه موضوع دستگيري صدام به نفع جرج بوش
تمام شد و محبوبيت وي را تا 71 درصد افزايش داد اما انتشار
گزارش يافته نشدن سلاح هاي كشتار جمعي در عراق با توجه به
اين كه اين موضوع مستمسك و بهانه اي براي حمله نظامي به
عراق بود به ضرر حزب مزبور رقم خورد.
بر اساس نظرسنجي هاي انجام شده در آمريكا به دنبال
انتشار گزارش ديويد كي , رييس سابق بازرسان تسليحاتي
آمريكا به كنگره اين كشور مبني بر اين كه احتمالا عراق فاقد
سلاح هاي كشتار جمعي بوده است , ميزان محبوبيت بوش به
كمتر از 49 درصد كاهش و محبوبيت جان كري افزايش يافت و
52 درصد از مردم آمريكا بر اساس يك نظرسنجي اعلام كردند
كه با انتخاب مجدد بوش مخالفند.
بر اساس نظرسنجي موسسه نظرسنجي گالوپ , شبكه سي
ان ان و روزنامه يواس اي تودي كه 14 بهمن 1382 و به دنبال
انتشار اين گزارش انجام شد , در صورت برگزاري انتخابات در
مقطع مورد نظر جان كري با نتيجه 53 درصد بر بوش كه 46
درصد آراي مردم آمريكا را از آن خود كرده بود , پيروز مي شد.
براساس اين نظر سنجي , براي نخستين بار كمتر از نيمي از
مردم آمريكا اعلام كردند كه عراق ارزش جنگيدن را داشت .
انتشار چنين گزارش ها و نظرسنجي هايي نيز در جامعه
آمريكا و همچنين پيروزي كري در ايالتهاي « نوادا » و
« واشنگتن دي سي » موجب شد تا وي حركات و مواضع
تندتري را در پيش بگيرد و با توجه به پيروزي در برخي ديگر از
ايالت ها , به شكل جدي تري وارد كارزار انتخاباتي شود.
نامزد دموكرات انتخابات رياست جمهوري آمريكا كه از
16 انتخابات ايالتي 14 مورد پيروزي به دست آورده بود , در
اولين موضع گيري خود پس از اين تحولات با حمله به بوش
اعلام كرد كه وي چهره بين المللي آمريكا را خدشه دار كرده
است .
جان اف كري 60 ساله با انتقاد شديد از بوش به خاطر
جنگ عليه عراق با دلايلي گمراه كننده و همچنين عملكرد
ضعيف در مورد مسايل داخلي آمريكا نظير اشتغال گفت :
سياست خارجي بوش تكبرآميزترين نمونه چنين سياستي در
تاريخ آمريكا است .
در پي چنين تحولاتي در عراق , كري 18 اسفند 1382 در
مصاحبه با نشريه تايمز از تصميم براي اعزام يك تيم
كارشناسي از سوي خود براي بررسي اوضاع در عراق به ويژه
پس از سقوط صدام خبر داد.
وي با متهم كردن جرج بوش به اين كه بدون كمك جامعه
جهاني به عراق حمله كرده و هم اكنون قادر به برقراري صلح
در اين كشور نيست , خاطرنشان كرد در صورت برنده شدن كار
نيمه تمام بوش در عراق را تمام خواهد كرد و با ايجاد يك
عراق با ثبات به ايجاد صلح و ثبات در سراسر خاورميانه كمك
خواهد كرد.
در چنين اوضاع و احوالي بر اساس نظرسنجي مشترك
روزنامه واشنگتن پست و شبكه « اي . بي . سي » , 57 درصد از
مردم آمريكا ابراز اميدواري كردند كه رييس جمهوري آينده
اين كشور , سياست متفاوتي در مقايسه با بوش در خصوص
مسايل اقتصادي و عراق اتخاذ كند.
نظرسنجي ياد شده در مقطع زماني اواخر سال 1382
همچنين نشان داد كه 48 درصد از مردم آمريكا از سناتور « جان
كري » نامزد حزب دموكرات حمايت كرده و 44 درصد نيز از
بوش حمايت مي كنند.
هفته نامه تايم نيز در همين زمان با اعلام تصميم كري
براي عقب نشيني از عراق در صورت پيروزي در انتخابات به
نقل از وي نوشت , عقب نشيني از عراق شتابزده نبوده و بر
اساس يك استراتژي موفق انجام خواهد شد.
جان اف كري در 29 فرودين 1383 با ارايه طرحي براي
برقراري صلح در عراق خواستار استقرار نيروهاي پيمان
آتلانتيك شمالي (ناتو) در عراق به جاي نيروهاي آمريكايي
شد.
وي تاكيد كرد كه آمريكا نبايد اجازه دهد تا به يك كشور
شكست خورده تبديل شويم چرا كه اين امر موجب پيروزي
افراط گرايان خواهد شد و خطرات جديدي را در خاورميانه به
وجود خواهد آورد.
جان كري همچنين پنجم خرداد 1383 و به دنبال انتشار
برخي نظرسنجي ها در خصوص كاهش محبوبيت بوش و
مخالفت آمريكاييان با جنگ در عراق ضمن انتقاد از ديدگاه
وي درباره عراق و كلي خواندن آن , از جرج بوش خواست تا
براي ايجاد ثبات در عراق متحدان خود را به كمك بطلبد.
به گفته وي , آمريكا نبايد به تكروي خود ادامه دهد و بايد
صادقانه در پي جلب كمك متحدان خود باشد.
جان كري كه پيش تر در خصوص خارج كردن نيروهاي
آمريكايي از عراق و تاكيد بر اين كه آمريكا نبايد در عراق
شكست بخورد , موضعگيري كرده بود 26 تير ماه در
مصاحبه اي با روزنامه وال استريت جورنال گفت : نيروهاي
آمريكايي فقط در صورت برقراي ثبات از عراق خارج خواهند
شد.
وي همچنين قول داد كه اگر من تا زمان پايان يافتن اولين
دوره رياست جمهوري خود نتوانم تعداد نيروهاي آمريكايي
حاضر در عراق را كاهش دهم , آن را شكستي براي ديپلماسي
خود به شمار خواهم آورد.
نامزد حزب دموكرات در انتخابات رياست جمهوري
آمريكا يكم مرداد ماه نيز در مصاحبه با شبكه تلويزيوني
« سي .بي .اس » آمريكا اظهار داشت : شكست در عراق براي كل
جهان خطرناك خواهد بود.
وي بار ديگر با انتقاد از بوش خاطرنشان كرد , ما به يك
رييس جمهوري جديد براي بهبود وضع , بازگردانيدن اعتبار
آمريكا و متحدانمان نياز داريم .
به گفته كري كه در يك گردهمايي انتخاباتي در ايالت آيوا
سخن مي گفت جرج بوش « شخص كوچكي » است و وي با اين
شخص كوچك خواهد جنگيد.
جان اف كري در سايه اظهارات انتخاباتي و تبليغاتي خود
همچنين به مردم آمريكا قول داد , در صورت پيروزي نيروهاي
آمريكايي را به طور قابل توجهي در جهان به ويژه در عراق ,
مرز دو كره و اروپا كاهش خواهد داد.
وي 12 مرداد در برابر مردم آمريكا با تعهد به اين كه به
زودي سربازان آمريكا را به اين كشور بازمي گرداند , افزود : من
مي دانم چگونه از آمريكا دفاع كنم و مي دانم كه چگونه كشورم
را قدرتمند كنم و براي اينكار نيازي به وجود نيروهاي اضافي
در اقصي نقاط جهان نيست .
در همين حال هر چه به زمان برگزاري انتخابات رياست
جمهوري آمريكا يعني 12 آبان نزديك مي شويم موضع
گيريهاي كري نسبت به رقيب خود نيز كه بيشتر آنها به نوعي در
ارتباط با مسايل عراق است شكل تندتري به خود مي گيرد.
كري در اظهارات تبليغاتي خود ايجاد ارتباط بين صدام و
حوادث 11 سپتامبر را رد كرده و در اين خصوص معتقد است
ديك چني معاون رييس جمهوري مردم آمريكا را به اشتباه
انداخته است .
نامزد دموكرات با درخواست از بوش براي گفتن اين كه
چه كسي حق دارد , ديك چني يا كالين پاول , گفت : چني
همچنان به طور عمدي با برقراري رابطه بين صدام و حملات
11 سپتامبر , افكار عمومي را به اشتباه مي اندازد تا عراق را در
فهرست جنگ عليه تروريسم قرار دهد.
از ديدگاه جان كري , در حالي كه مردم آمريكا پول و سرباز
براي جنگ در عراق اعزام مي كنند , ديك چني سعي دارد با
سواستفاده از بحران عراق به نفع خود و شركت نفتي
هاليبرتون اقدام كند.
نامزد دموكرات انتخابات رياست جمهوري آمريكا 30
شهريور نيز در سخناني در دانشگاه نيويورك بار ديگر با انتقاد
از بوش گفت : اشغال عراق بحراني در ابعاد تاريخي به وجود
آورده است و اگر ما اين سياست را تغيير ندهيم , چشم انداز
يك جنگ بي انتها را خواهيم ديد.
به گفته وي , صدام يك ديكتاتور بي رحم بود كه سزاوار
جايگاهي مخصوص در جهنم است اما اين دليل نمي شود كه ما
وارد جنگ شويم .
كري در يك كنفرانس مطبوعاتي در ايالت فلوريدا نيز با
بي اعتبار خواندن سخنان بوش گفت : بوش بايد خود را با جهان
واقعي تطبيق دهد , چرا كه وي در متقاعد كردن جامعه
بين الملل ناموفق عمل كرد و تمام اعتبار خود را نزد اين جامعه
از دست داده است .
وي در مصاحبه دوم مهر با راديوي دولتي آمريكا نيز
گفت : هيچ راهي پيش روي بوش نيست زيرا وي با علم به اين
كه مي دانست تهديدي از جانب تسليحات كشتار جمعي صدام
در بين نيست و ارتباطي بين صدام و شبكه تروريستي القاعده
وجود ندارد , جنگ را به راه انداخته است .
كري با بيان اين كه بوش به جاي خاتمه جنگ در
افغانستان , خود را آلوده جنگ عراق كرد و اين تصميم اشتباهي
بود , گفت : من به عنوان رييس جمهوري , كار را در عراق به
اتمام خواهم رساند و تمام انرژي خود را در جنگ واقعي عليه
تروريسم به كار خواهم گرفت .
در نخستين مناظره پنجشنبه شب جورج بوش رييس
جمهوري آمريكا و جان كري رقيب دموكرات وي نيز كه در
دانشگاه ميامي برگزار شد , وي بار ديگر در ارتباط با جنگ در
عراق گفت : من مي توانم آمريكا را از آنچه كه رييس جمهوري
انجام داده , امن تر كنم .
از ديدگاه وي , « بوش متحدان آمريكا در سراسر جهان را از
بين برد و اكنون ما 90 درصد تلفات و 90 درصد هزينه 200
ميليارد دلاري جنگ در عراق را كه مي توانستيم صرف
بهـداشت , آموزش و پرورش و ساختمـان كنيم , متحمل
شده ايم . »
وي افزود : بايد هوشيار بود و جنگ عليه اسامه بن لادن و
افغانستان را به جنگ عليه عراق كه بنا بر گزارش كميسيون 11
سپتامبر , صدام هيچگونه ارتباطي با اين حادثه نداشته است ,
منحرف نكنيم .
به گفته جان اف كري , اكنون آمريكا در دام عراق افتاده
است .
با توجه به آنچه كه گذشت , چنين به نظر مي رسد كه در
زمان حاضر يعني كمتر از يك ماه مانده به انتخابات رياست
جمهوري آمريكا , جنگ در عراق و تروريسم دو مقوله اصلي و
نگراني اساسي مردم اين كشور است و نامزدهاي انتخابات
رياست جمهوري آمريكا در بيشتر اظهارنظرهاي انتخاباتي و
تبليغاتي خود محور اظهارات را حول اين دو موضوع خلاصه
مي كنند و كمتر به موضوعات ديگر نظير اقتصاد و غيره
مي پردازند.
تجربه 18 ماه گذشته در عراق و حضور نيروهاي
آمريكايي در اين كشور چنين نشان مي دهد كه هرگونه تحول
عمده در صحنه اين جنگ مي تواند نقش تعيين كننده اي در
سرنوشت هر يك از نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري
عراق در 12 آبان داشته باشد .
امري كه در جريان دستگيري صدام و عبور تلفات
نيروهاي آمريكايي از مرز يك هزار نفر به خوبي روشن شد و
اولي به نفع جمهوريخواهان و دومي به ضرر آنان تمام شد و در
مدت يك ماه باقيمانده به انتخابات رياست جمهوري آمريكا
نيز هرگونه تحولي در خصوص جنگ در عراق و مبارزه با
تروريسم نظير دستگيري يكي از عوامل تعيين كننده در همين
ارتباط مي تواند برگ برنده را از دست يك حزب خارج و در
اختيار حزب ديگر قرار دهد.
داود پورصحت
به عقيده بسياري از اعضاي سازمان ملل , بوش با
حمله به عراق مرتكب خيانت در امانت شد و
اين اقدام وي چنان شكاف عميق ديپلماتيكي
بين آمريكا و جامعه جهاني به وجود آورده كه تا
زماني كه وي در كاخ سفيد است , قابل ترميم
نيست
از ديدگاه جان كري , در حالي كه مردم
آمريكا پول و سرباز براي جنگ در عراق اعزام
مي كنند , ديك چني سعي دارد با سواستفاده از
بحران عراق به نفع خود و شركت نفتي
هاليبرتون اقدام كند
