مسعود مهدوي
اقبالي كه در وضعيت كنوني از سوي دولتمردان به تئاتر شده است , تاكنون
كم سابقه بوده است . پس از اظهارنظر چند نماينده مجلس درخصوص توجه
بيشتر به تئاتر و تاسف از اينكه در برنامه چهارم توسعه به فرهنگ و هنر عموما
و هنر تئاتر خصوصا بي توجهي شده است , دبير كميسيون فرهنگي و اجتماعي
شوراي اسلامي شهر تهران نيز خبر از ساماندهي تئاتر تهران داد.
از طرف ديگر دكتر ايماني معاون هنري وزارت ارشاد با تاكيد بر شورايي
اداره كردن فعاليتهاي هنري , مديران را انتخاب كرد كه به اين ايده جامه عمل
بپوشانند. بدين ترتيب شوراي توسعه تئاتر كشور شكل گرفت و طبق
گفت وگوهاي متعددي كه با دبير شورا انجام گرفته , ظاهرا قرار است طرح جامع
يا سند توسعه تئاتر تنظيم گردد. اما تنظيم سند توسعه تئاتر يك بحث دراز
مدت است و آنچه در اوضاع كنوني حائز اهميت است , رسيدگي به اوضاع و
احوال روزمره تئاتر هم در تهران و هم در شهرستانهاست .
البته رئيس مركز هنرهاي نمايشي با تعويض مديران ارشد خود كه شامل
مدير امور شهرستانها نيز مي شود , نشان داد كه قصد تغيير اساسي
دارد.
اگر اغراق نباشد , تئاتر اكنون در خارج از تهران , نفس نمي كشد مگر به مدد
حضور جشنواره هاي ريز و درشت . به گونه اي كه اگر در شهر يا استاني ,
جشنواره اي برگزار نشود , عملا تئاتر اجرا نمي شود. اين وضعيت سبب شده كه
دانشجويان تئاتر نيز عملا در شهري به جز تهران , توانايي فعاليت و كسب
درآمد از راه آموخته خود نداشته باشند. درصورتي كه با يك برنامه ريزي
اساسي مي توان دانش آموختگان تئاتر را در مراكز و نهادهاي گوناگون مشغول به
كار كرد و بر بسياري از امور جاري از طريق اجراي نمايش تاثير مثبت گذاشت .
البته اين سخنان بارها گفته و نوشته شده است . اما هميشه يك جاي كار
اساسا مي لنگيده است . اينكه دولتمردان توجه لازم و كافي به تئاتر نداشته اند.
خوشحالي نگارنده اين سطور از اين بابت است كه كلمه تئاتر به شكلي كاملا
تخصصي و كاربردي در گفتار دولتمردان به كار مي رود و دغدغه اي در بين
مسئولان به وجود آمده كه به تئاتر آنچنان كه شايسته اين هنر است , رسيدگي
شود.
يكي از صاحبنظران هنر دنيا گفته كه اگر در كشوري , تئاتر به عنوان هنري
اصيل و مردمي , رو به رشد و پويا باشد , نمايانگر پويايي آن جامعه و روند رو
به رشد فرهنگ آن ملت است .
ناگفته نماند , مقصود از تئاتر , الزاما آن چيزي نيست كه به ويژه طي هفت ,
هشت سال گذشته , رواج داشت و در مسيرش , انحرافاتي ديده مي شد , بلكه
تئاتري كه بزرگان ما از جمله امام خميني (ره ) و رهبر معظم انقلاب , به درستي
آن را تعريف كرده اند.
قطعا مي توان گفت كه بسياري از هنرمندان كنوني فعال در تئاتر مي توانند در
مسير رشد و تعالي اين هنر و خدمتش به جامعه اسلامي موثر باشند , فقط
مسئولاني كه وعده وعيد حمايت از تئاتر مي دهند , واقعا به آن عمل كنند ,
انشاالله .
|
« خادم » مشكلات تئاتر را ضربه فني مي كند!
|
در حاشيه رويدادهاي تئاتري
ث علي ارسنجاني
« رسول خادم , كشتي گير با سابقه و موفق كشورمان كه وارد گود مشكلات و
مسائل كلان شهر تهران شده و رياست كميسيون فرهنگي , اجتماعي شوراي
اسلامي شهر تهران را برعهد گرفته , حرفهاي جالب توجه و درست و اساسي
راجع به وضعيت تئاتر زده و ظاهرا قصد دارد مشكلات بي شمار گريبانگير
تئاتر كشور را بارانداز كرده و احتمالا اين مشكلات را ضربه فني كند!!
رسول خادم در گفت و گو با « ايسنا » به اقدامات كميسيون فرهنگي ,
اجتماعي شوراي شهر تهران براي ساماندهي فضاهاي تئاتر اشاره كرده و گفته
است : « در حال حاضر تعدادي از فضاهاي تئاتر در تهران داراي شرايط فني
مناسبي است . اما به دليل پراكندگي نامناسب در اختيار دستگاههاي اجرايي
غيرتخصصي قرار گرفته است و با كاربري هاي غيرمنطقي استفاده مي شود
] شايد مثلا آمفي تئاترهاي برخي ادارات و نهادها مثل تالار اسوه تهران يالله [
وي همچنين گفته است : « متاسفانه در فضاهاي فعال تئاتر تهران نيز به
خاطر عدم هماهنگي لازم ميان دستگاههاي اجرايي مسئول در استفاده از
امكانات موجود , برنامه ريزي مشخص و منطقي در عرصه هاي مختلف تئاتر از
جمله تئاتر كودك , خياباني , دفاع مقدس , دانشجويي , آماتور و حرفه اي وجود
شايد مثل حوزه هنري , كانون پرورش فكري كودكان و نوجوان و [ ندارد
. خادم بابيان اينكه تلاش هايي با همكاري ] سازمان فرهنگي و هنري شهرداري
كليه مسئولان مربوط , نسبت به فعال شدن فضاهاي موجود تئاتر و هماهنگي در
استفاده از آنها در حال انجام است , به اثرگذاري عرصه هاي نرم افزاري در هنر
تئاتر اشاره كرده و گفته است : « تئاتر به عنوان هنري اصيل و اثرگذار در فرآيند
اجتماعي شدن نسل ها و تقويت جايگاه ارزش هاي فرهنگي در رفتارهاي
اجتماعي مردم جامعه به شمار مي آيد. لذا در صورتي كه نتوانيم با استفاده از
ابزاري مانند تئاتر به كودكان در مدارس , مهد كودك ها , و ديگر فضاهاي عمومي
, بسياري از آداب رفتار شهروندي , ارتباطات و تحمل مثبت اجتماعي را
بياموزيم , وسيله اي موثر را در كاهش شكاف هاي اجتماعي , ناهنجاري ها و
پيام رساني فرهنگي به شهروندان را از دست داده ايم .
خادم در پايان با اشاره به فعاليت هاي سازمان هاي اجرايي مختلف در
حوزه تئاتر گفته است : « علاوه بر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي , نيروهاي
بسيج , مساجد , سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري , وزارت آموزش و پرورش ,
دانشگاهها ومراكز علمي و حوزه هنري در اين زمينه فعاليت
مي كنند »
خوشبختانه « رسول خادم » توانسته است مسائل كلي و مبتلا به تئاتر را
ارزيابي كند و نظر تخصصي نسبت به آن بدهد. وي در اين مرحله به برخي
مشكلات دامنگير تئاتر اشاره درستي داشته و با اين نظر مي تواند در راه بهبود
وضعيت تئاتر (حداقل در تهران ) قدمهاي بزرگي بردارد.
شايد دستيابي به يك موفقيت ويژه در عرصه تئاتر تهران , بتواند
شهرستانهاي ديگر را نيز از ركود و خمودگي نجات دهد.
از سوي ديگر حضور دكتر نشان در پست رئيس مركز هنرهاي نمايشي و
علاقمندي وي به مشورت با اهالي تئاتر و كارشناسان و صاحبنظران شاخه هاي
گوناگون , مي تواند در روند رفع مشكلات تئاتر كمك خوبي براي امثال خادم
باشد كه به عنوان منتخب شهروندان تهراني . قصد تحول و تغيير در وضعيت ها
و موقعيت هاي نابسامان را دارد. خادم مي تواند ارتباطش را با مركز
تصميم گيري و سياستگزاري تئاتر كشور بيشتر كند و به شكلي عميق تر پي به
مسائل و مشكلات ببرد.
به هر صورت تئاتر با حمايت مسئولان تصميم گيرنده و تاثيرگذار كشور
است كه مي تواند به عنوان هنري ارزشمند و تاثيرگذار , نهادينه شود.
پنج هزار نمايش ميداني در تهران
ظاهرا بخش تئاتر سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران , تمام هم و غم
خود را بر گسترش تئاتر ميداني نهاده است و رفته رفته فعاليت هاي خود را در
اين عرصه گسترده تر مي كند.
همزمان با ولادت حضرت علي (ع ) پنج هزار نمايش ميداني با موضوع
اخلاق شهروندي , اميد و انتظار , به مدت يك ماه در هفتاد نقطه شهر تهران در
حال اجراست .
« حسين جعفري » معاون هنري سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران ,
باني اصلي اين حركت است و اعلام كرده كه اين نمايشها تا 23 شهريور ماه
سال جاري در شمال , جنوب , شرق و غرب تهران , بين ساعتهاي 18 تا 20
براي عموم شهروندان اجرا خواهد شد.
وي افزوده است ; به علت تعدد مراكز خدمات رساني شهري و فضاي سبز
مناطق چهار و پنج شهرداري , بخشي از اين اجراها در فضاي سبز مراكز
عمومي و خدماتي اين مناطق اجرا مي شوند.
اين نمايشهاي ميداني در فرهنگسراهاي هنر , كودك , بهمن , انديشه , ملل ,
توچال , طبيعت , بانو. سلامت , دانشجو , نوجوان , دهكده , معرفت , قائم , مهر ,
فروزش , اقوام , ولا , سالمند و پايداري به اجرا در مي آيد.
همچنين خانه فرهنگ گلها , محصل , فرهنگ نور , اعتماد , شمشيري , علامه
طرشتي , باصفا , ابونصير , خزانه , بعثت , حافظيه , فرشته آزادي , خواجوي
كرماني و فدك نيز ميزبان گروه هاي نمايش ميداني هستند.
اين نمايشها در بوستانهاي اركيده , مجيديه , گلبرگ , پليس , نوفل لوشاتو ,
احدزاده , رسالت , جعفرپناه , لويزان , جواديه , نور , اناري , ملت , استقلال ,
شاهد , ساحل , آزادي و مجموعه فرهنگي و ورزشي برادران خادم و نارمك به
اجرا در مي آيد.
از جمله افراد فعال در اين نمايش مي توان به داود فتحعلي بيگي , ساسان
مهرپويان , بهرام سروري نژاد , امير پورصفا , اكبر قهرماني و... اشاره كرد.
حرفهايي درباره تئاتر دفاع مقدس
با نزديك شدن به روزهاي برگزاري يازدهمين جشنواره تئاتر دفاع مقدس
در مشهد , هنرمندان تئاتر درباره اين رويداد مهم تئاتري , اظهار نظرهاي
متفاوتي مي كنند.
دكتر علي رفيعي كه يكي از كارگردانهاي شناخته شده تئاتر است و اولين
اثر سينمايي اش به نام « بهار خزر » چندي ديگر به اكران گذاشته مي شود , در
گفت وگو با روابط عمومي جشنواره تئاتر دفاع مقدس گفته است : « حالا كه اين
همه انرژي و امكانات در اين قضيه صرف مي شود , بايد بازده آن نيز در راستاي
بودجه و امكانات , متحول شده و معلوم شود تئاتر دفاع مقدس جزو لاينفك
تئاتر ماست و اين مهم ترين نكته است » .
رفيعي درباره جشنواره تئاتر دفاع مقدس گفته است : « در كل , جشنواره
محل تبلور فعاليت تئاتر در كشور ماست . بايدتئاتر و خصوصا تئاتر دفاع
مقدس به مثابه ضرورت فرهنگي مطرح شود »
اين كارگردان تئاتر در باره شكل و محتواي اين گونه آثار اظهار نظر كرده
است : « مضامين زيبا اگر از طريق زيبايي شناسي صحنه , منتقل شوند , كاركرد
مناسب خود را مي يابند. در عين حال , انتقال مضامين از طريق تئاتر بايد حق
آن مديوم را ادا كند.
در زمينه تئاتر دفاع مقدس مهم ترين اصل اين است كه مضمون اين گونه
تئاتري , جنگ ومسائل حاشيه آن است . پس آدمها بايد از درون روح خود اين
مضمون را كشف و فهم كنند.
صداقت يك انسان را انساني از نژاد و زبان ديگر بهترمي فهمد. در سطح
بين الملل نيز ما بايد به ساختار توجه كنيم تا اين انتقال , صادقانه به منتهاي
درجه خود برسد.
رفيعي در ادامه افزوده است : « مضامين آثار اجرا شده خاص ايران است و
ممكن است جوامع ديگر نتوانند به درك كامل آن موضوع موفق شوند , اما نكته
مهم اين است كه اگر ما بتوانيم تعادلي بين محتوا و ساختار اين گونه تئاتر به
وجود بياوريم و از معيارهاي صحنه اي و زيبايي شناسي براي فهم بهتر مضمون
اين گونه تئاتر استفاده كنيم , بي شك موفق خواهيم بود.
رفيعي در پاسخ به اين سئوال كه تئاتر دفاع مقدس تا چه حد احيا شده
است گفت : « وقتي يك انديشه , محور فعاليت هنري قرار مي گيرد , صرف پياده
كردن آن انديشه (مثلا در تئاتر) كفايت نمي كند و بايد به ابزار انتقال آن نيز به
نحو شايسته اي توجه كنيم .
وي در پايان صحبت هايش تاكيد كرد : « بايد به معيار اصلي هر هنر توجه
شود و هنرمند نيز زبان و مديوم هنري را مراعات كند »
« رضا ايرانمنش » هنرمند جانباز دفاع مقدس نيز تاكيد كرده است كه نبايد
دفاع مقدس در عرصه تئاتر فراموش شود. ايرانمنش كه بازيگر تئاتر , سينما و
تلويزيون است بر استفاده از تجربه پيشكسوتان دفاع مقدس در هنر تاكيد كرده
است .
ايرانمنش كه در جشنواره منطقه اي « كرمان » مورد تقدير قرار گرفت گفته
است : « امسال تحركات بسيار خوبي در عرصه تئاتر دفاع مقدس مشاهده شد كه
اين حركات هم از سوي بانيان و هم از سوي هنرمندان اين عرصه قابل قدرداني
است .
وي اظهار اميدواري كرده كه اين حركت ادامه داشته باشد و جوانان
مستعد در اين عرصه حاضر باشند , و مسئولان نيز به نحوي شايسته از آن
حمايت كنند.
وي درباره احتمال بين المللي شدن جشنواره تئاتر دفاع مقدس گفته است :
« بايد در ابتدا وضع داخلي اين تئاتر بهبود يابد. براي اين منظور بايد از
گروه هاي خارجي دعوت كنيم تا براي اجراي آثار جنگي خود به ايران بيايند و
ما نيز آثارمان را به آن سو ببريم .
ايرانمنش اضافه كرد : « در دفاع مقدس بحث بر سر آدمهاي جنگ است . ما
بايد فرهنگ اين دلاورمردان را كشف كنيم و سپس با استفاده از ابزار سينما و
تئاتر به انتقال اين فرهنگ به نسل هاي بعدي اقدام كنيم .
يازدهمين جشنواره سراسري تئاتر دفاع مقدس , از چهارم تا دهم مهرماه
در مشهد مقدس برگزار مي شود.
تئاتر , فقط ميداني نيست !
يك كارگردان تئاتر در گفت و گو با خبرگزاري فارس ابراز عقيده كرده ; كه
« شهرداري براي انجام فعاليت هاي هنري بودجه كافي دارد. « بابك محمدي
گفته است : « فرهنگسراهاي ما متعلق به شهرداري است و اين سازمان از نظر
بودجه در وضع خوبي قرار دارد. و براي بالابردن سطح فرهنگ مردم توانايي
انجام كارهاي زيادي را دارد »
محمدي همچنين افزوده است : « فرهنگسراها بايد بودجه ثابتي را براي
اجراي كارهاي هنري داشته باشند و تمام بودجه تئاتري , مختص مركز هنرهاي
نمايشي نباشد. وي گفته است : « اگر فرهنگسراها نيز بودجه اي به هنر , به ويژه
تئاتر اختصاص دهند , گروه هاي تئاتري به فرهنگسراها روي مي آورند. متاسفانه
تئاتر ما در يك جا متمركز شده است و اين باعث مي شود , مردم ناخودآگاه از
ديدن نمايش محروم شوند »
محمدي مي افزايد : « در تمام شهرداري هاي دنيا براي برگزاري
جشنواره هاي متعدد هنري برنامه ريزي خاصي انجام مي دهند و خود شهرداري
در تمام كشورهاي دنيا , قبل و بعد از هر اجرامبلغي به گروه هاي نمايشي به
عنوان كمك مي دهد و فروش گيشه نيز در اختيار سازمان شهرداري قرار
مي گيرد و اين فعاليت در زمينه موسيقي و نشر كتاب نيز روند خاص خود را
دنبال مي كند » ما نيز به گفته هاي اين كارگردان اضافه مي كنيم كه برگزاري پنج
هزار نمايش ميداني براي شهروندان تهراني اقدامي ارزشمند و تاثيرگذار بر
فرهنگ عمومي است . اما شهرداري و به ويژه سازمان فرهنگي , هنري اين
تشكيلات با توجه به بودجه هاي مناسبي كه دارد , بهتر است از تئاتر صحنه اي
نيز حمايت كند , چرا كه تئاتر فقط ميداني نيست !
نمايش هاي خياباني دهمين جشنواره بين المللي عروسكي در تهران
فهرست نمايش هاي بخش خياباني دهمين جشنواره بين المللي عروسكي از
استان تهران اعلام شد.
به گزارش روابط عمومي مركز هنرهاي نمايشي نمايش هاي تعزيه مبارك
بازي (محمد عسگري ) , لعبت بازي (ايرج كله چاهي ) , ماجراي قشنگ و
مشنگ (پري نازآل آقا) , نه ديگه اين واسه ما درس نمي شه (بهناز مهديخواه ) ,
به سوي آوينيون (ميثم يوسفي ) توسط هيات انتخاب در استان تهران پذيرفته
شدند.
20 گروه نمايشي از كشورهاي جهان در دهمين جشنواره عروسكي تهران
در دهمين جشنواره بين المللي عروسكي تهران بيش از 20 گروه نمايشي از
كشورهاي جهان در كنار آثار ايراني , به اجراي نمايش مي پردازند.
كشورهاي آلمان , فرانسه , ارمنستان , اسلووني , انگلستان , ايتاليا , پرتغال ,
تاجيكستان , تركيه , روسيه (سنت پترزبورگ و مسكو) صربستان , هندوستان ,
كانادا , تركمنستان , چين و آذربايجان در اين جشنواره حضور خواهند داشت .
دهمين جشنواره بين المللي عروسكي تهران از 23 الي 29 شهريور ماه در
تهران برگزار مي شود.
| |