ابراهيم اميري
ملت مسلمان و انقلابي ايران به رهبري امام خميني با قيام و
مبارزات اسلامي خويش نظامي را براساس حاكميت يافتن و
مقررات اسلام برپا نمود و در راس اين نظام , كارگزاران و
مسئولاني را برگزيد تا بر طبق موازين شرع و قانون به انجام
وظيفه و ايفاي مسئوليت بپردازند. بدين جهت كارگزاران و
دست اندركاران نظام اسلامي بايد خود را مديون ملت ايران
بدانند كه اين مقام و پست را در اختيار آنان قرار داده اند. از اينرو
تمامي تلاشها و فعاليتهاي خود را در راستاي رفع مشكلات و
كاستيها و نارسائيهاي آنان و جامعه بكار گيرند و هيچگاه نبايد
خود را به عنوان حاكم بدانند بلكه خود را همواره خدمتگزار
مردم دانسته و مسئوليت و مقامي كه در اختيار آنان قرار گرفته را
بعنوان موهبت و امانتي الهي بدانند كه براي مدتي در اختيار آنان
قرار گرفته است .
به منظور تحقق كامل اين امر , لازم است كه مديران نظام
اسلامي در رده هاي مختلف علاوه بر داشتن توانمندي هاي
مديريتي و قابليتهاي جسمي , علمي و تخصصي , از نظر ايماني ,
اخلاقي و روحي نيز داراي يكسري ويژگي ها و صفاتي باشند تا
آنان را هر چه بيشتر در جهت نيل به سوي اهداف و آرمانهاي
موردنظر كمك نمايد.
در اينجا به منظور بهره مندي از بيانات حكيمانه و تذكرات
دلسوزانه بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران , حضرت امام
خميني (ره ) به مسئولان و كارگزاران نظام اسلامي به چهار ويژگي
لازم مي پردازيم .
خدامحوري و اخلاص
اولين و مهمترين ويژگي كه بايد كارگزار نظام اسلامي دارا
باشد , اين است كه اولا تمامي تلاشهاي خويش را براي خدا
انجام دهد و ثانيا خدا را شاهد و ناظر اعمال خويش بداند , زيرا
ارزش هر عملي به اين است كه براي خداوند انجام شود. علي (ع )
مي فرمايد : « افضل العمل ما اريد به وجه الله » 1 , برترين عمل آن
است كه خدا در آن مورد توجه و نظر باشد. »
اگر يك مدير جامعه اسلامي در فعاليتها و برنامه هاي خويش
خدا را درنظر نداشته باشد , چه بسا خيانتها و تخلفاتي در
بخش هاي مختلف صورت گيرد اعتقاد به خداوند و ناظر و شاهد
دانستن او در اعمال و رفتار , كارگزاران را از خطا و اشتباه رفتن
باز مي دارد. امام خميني (ره ) در ديدار با كارگزاران نظام اسلامي ,
آنان را به اين نكته مهم مورد توجه قرار مي دهد كه : « خداي
تبارك و تعالي حاضر است , همه اين عالم در محضر حق تعالي
است و تمام خطرات قلبي ما و تمام لحظات عمر ما و تمام آن چه
كه در باطن مي گذرد د رمغز ما مي گذرد , در محضر حق تعالي
است . و ما بايد برگرديم به محضر حق تعالي و آنجا در آن محضر
ديگر حساب پس بدهيم . هر چه آرا زيادتر باشد مسئوليت زيادتر
است . » 2
ايشان درباره داشتن « اخلاص » در خدمت به مردم
مي فرمايند : « شما اخلاص داشته باشيد و براي خدا به بندگان
خدا خدمت كنيد و ثنا واجر را از او طلب كنيد كه او جزاي شما
را و اجر شما را عطا مي فرمايد . » 3
بنابراين لازم است مسئولان نظام اسلامي هم در برنامه ها و
فعاليتهاي خود , خدا را ناظر و شاهد اعمال خويش بدانند تا
بدينوسيله مانعي درجهت خيانت و فساد و ظلم آنان نسبت به
بيت المال و مردم و جامعه و نيز مقام آنها گردد و هم در كارهاي
خويش و خدمت به مردم , اخلاص داشته باشند و هر خدمتي را
فقط در راه خدا و كسب رضايت او انجام دهند.
مردم داري و خدمت به مردم
باتوجه به اينكه مردم مسلمان ايران در نهضت اسلامي و
استقرار جمهوري اسلامي و نيز تثبيت و تقويت آن سهم بسزايي
داشتند , از جايگاه و منزلت والايي برخوردارند. چرا كه هم در
دوران انقلاب اسلامي عليه حكومت ظالم و فاسد پهلوي حضور
فعال و موثري ايفا كردند و هم پس از پيروزي انقلاب اسلامي و
حاكميت جمهوري اسلامي , بخوبي درخشيدند و پس از آن نيز
در برهه هاي گوناگون و مراحل مختلف به ياري نظام شتافتند
بخصوص در ابتداي انقلاب اسلامي كه توطئه ها و آشوبهاي
گوناگون نظام اسلامي را تهديد جدي مي كرد با حضور خود در
صحنه به مقابله با آنان پرداختند و هم در دوران دفاع مقدس و
توطئه هاي خارجي كه با ايثار و شجاعت و مردانگي و با تقديم
هزاران شهيد , جانباز و آزاده به دفاع از نظام اسلامي پرداختند.
بنابراين ملت انقلابي ايران , شايسته خدمات گوناگون و
تجليل از احترام فراوان مي باشد و بايد مسئولان نظام قدر و
ارزش اين ملت فداكار را دانسته و در راه تامين نيازهاي مادي و
معنوي آنان فعال و كوشا باشند.
امام علي (ع ) در دستورالعملي به مالك اشتر كه او را والي
مصر قرار داد , مي فرمايد : « واشعر قلبك الرحمه للرعيه و المحبه
لهم و اللطف بهم ولاتكونن عليهم سبعا ضاريا تغتنم اكلهم
فانهم صنفان : اما اخ لك في الدين اونظير لك في الخلق , رحمت
و محبت و لطف بر مردم جامعه را به قلبت بفهمان , (به طوري كه
آن را دريافت كند , نه اين كه در حد يك تصور ذهني بماند). و
براي آنان درنده اي خونخوار مباش كه خوردن آنان را غنيمت
بشماري , زيرا مردم بر دو صفتند , يا برادر ديني تو هستند , يا
نظير تو در خلقت (همنوع تو مي باشند) . » 4
بدين ترتيب كارگزاران نظام اسلامي بايد همواره بدنبال
محبت و لطف و نيكي نمودن در حق تمامي شهروندان جامعه
اسلامي باشند و از هيچ گونه خدمت و تلاشي براي آنان دريغ
ننمايند. چراكه به فرموده پيامبراسلام (ص ) « الخلق عيال الله
فاحب الخلق الي الله من نفع عيال الله و ادخل علي اهل بيت
سرورا , مردم خانواده خدايند. محبوبترين خلق پيش خدا كسي
است كه به خانواده الهي سود رساند و خانواده اي را خوشحال
كند. »
امام خميني (ره ) ضرورت و اهميت خدمت به مردم
بخصوص مستمندان را اينچنين بيان مي كنند : « مردم چون متعهد
بودند و مسلم بودند و عقايد اسلامي داشتند , خودشان را
موظف مي دانستند كه كشورشان را حفظ كنند و كمك كنند به
آقايان . حالا نوبت آقايان است كه در مقابل اين همه زحمتي كه
آنها كشيدند و محبتي كه آنها كردند و فداكاري كه آنها كردند
حالا نوبت آقايان است كه من نمي گويم جبران ـ آنها نكردند
براي اينكه يك چيزي بگيرند از شما ـ اما وجدان اقتضاي اين
رامي كند كه در همه جا كارها به نفع مملكت (باشد) و به نفع
اسلام و به نفع اين جمعيت ها و خصوصا اين مستمندهايي كه در
همه كشور هستند. بايد همه دست به دست هم
بدهيد. »
خدمت به مردم در نظام اسلامي از ارزش و قداست والايي
برخوردار بوده و عبادتي بزرگ به شمار مي رود چرا كه پيامبران
الهي با آن مقام وعظمت و جايگاه ارزنده خدمتگزار مردم بودند :
« انبيا خودشان را خدمتگزار مي دانستند , نه اينكه يك نبي اي
خيال كند حكومت دارد به مردم . حكومت در كار نبوده . اولياي
بزرگ خدا , انبياي بزرگ همين احساس را داشتند : كه اينها
آمدند براي اينكه مردم را هدايت كنند , ارشاد كنند , خدمت كنند
به آنها . شما هم احساس قلبي تان اين مطلب باشد كه واقعا ما
آمديم كه به اين مردم خدمت كنيم و اين خدمت به مردم ,
خدمت به خودمان است . »
در ديدگاه امام خميني , شكرگزاري از خدا خدمت به مردم و
محرومين است . زيرا اين نعمت و عطيه اي كه خداوند در سا يه
حاكميت يافتن اسلام به مسئولان نظام اسلامي عنايت فرموده
نيازمند شكرگذاري به پيشگاه خداوند جهان است كه در سايه
خدمت كردن به مردم و رفع مشكلات آنان و فراهم نمودن
آسايش و رفاه براي آنان قابل تحقق است : « اين را بايد شكر كنيد
و در شكرانه اين نعمت خدمت به خلق بكنيد و خدمت به احكام
اسلام بكنيد و براي اينهايي كه اولياي ما هستند; اين پايين
شهريها و اين پابرهنه ها به اصطلاح شما , اينها ولي نعمت ماها
هستند. اگر اينها نبودند , ما يا در تبعيد بوديم يا در حبس بوديم
يا در انزوا. اينها بودند كه همه ما را از اين مسائل نجات دادند و
همه ما را آوردند و نشاندند به جايي . »
عدالت گستري
استحكام و بقاي هر نظام و حكومتي , بستگي به عدالت
كارگزاران و اقامه عدل در ميان مردم و جامعه است .
اجراي عدالت , مردم را به نظام خوشبين و اميدوار ساخته و
در برابر تبعيض و ناعدالتي مردم را بدبين و از صحنه خارج
مي سازد.
امام علي (ع ) در عهدنامه مالك اشتر مي فرمايد : « ان افضل
قره عين الولاه , استقامه العدل في البلاد(9 ); بهترين چيزي كه مايه
روشني چشم زمامداران و مسوولين است , همانا گسترش عدل و
داد در بلاد و شهرها است . »
امام سجاد(ع ) در تبيين حقوق متقابل هيئت حاكمه و مردم
و لزوم رعايت حق ملت مي فرمايد : « و اما حق رعيتك بالسلطان
فان تعلم انهم انما صاروا عينك لضعفهم و قوتك فيجب ان
تعدل فيهم (10 ); حق مردم بر والي آن است كه والي بايد بداند اين
نعمت , آزمايشي است كه خداوند سبحان به او و ديگر مسوولين
داده است . لذا بايد عدالت را درباره مردم رعايت كند. »
امام خميني ضرورت تقويت دولت اسلامي جهت اقامه
عدل مورد تاكيد قرار داده و مي فرمايند : « ما بايد دولت اسلامي
را , همه مردم , همه انسانها , دولت اسلامي را تقويت كنند تا
بتواند اقامه عدل كند. و دولت بايد جهات معنوي را هم در نظر
بگيرد , يعني چون تابع اسلام است بايد روي رويه اسلام باشد.
روي رويه اسلام به همان دو معنا , به همان دو راهي كه اسلام
دارد , حفظ معنويات و تقويت معنويات مردم و اقامه عدل
بينشان و نجات دادن مظلومان از دست ظالمان . » (11 )
بنابراين تمامي كارگزاران و مسوولان نظام اسلامي بايد
اجراي عدالت و رفع محروميت در جامعه را سرلوحه برنامه ها و
اهداف خويش قرار دهند. البته در عين اجراي عدالت بايد به اين
نكته مهم نيز توجه كرد كه نسبت به اقشار محروم و ضعيف
جامعه كه به هر دليلي از حقوق اوليه و طبيعي خود محروم
ماندند , مسووليت مضاعفي بر عهده دارند. و بايد نسبت به آنان
عنايت و توجه بيشتري مبذول نمايند و آنان را قبل از ديگران
مشمول عدل و داد اسلامي قرار دهند. زيرا آنان فاقد بسياري از
امكانات اوليه و حقوق ابتدايي زندگي هستند. لذا براي بدست
آوردن حقوق طبيعي و رسيدن به يك زندگي در حد متوسط آنها
تلاش كرد و حقوق از دست رفته آنان را از اغنيا و ثروتمندان
گرفت .
ساده زيستي و دوري از تجملات
يكي از ويژگي هاي لازم و ضروري براي مديران نظام
اسلامي , ساده زيستي و پرهيز از تجمل گرايي است .
مردم بخصوص اقشار محروم و مستضعف جامعه از
مسوولان خود انتظار دارند كه همچون آنان زندگي كنند و به
زندگي اشرافي و كاخ نشيني و تجمل گرايي روي نياورند.
امام خميني (ره ) با گفتار و سيره عملي خويش همواره
مسوولان و كارگزاران نظام اسلامي را به ساده زيستي و پرهيز از
دنياگرايي و تشريفات فرامي خواند. همچنانكه در دوران طلبگي ,
مدرس بودن , مرجعيت و رهبري نظام اسلامي , زندگي آن
بزرگوار را تغيير ظاهري نامناسب با شئون اسلامي نداد.
آن بزرگوار خطاب به مسوولان نظام مي فرمايد : « از اهم
مسائلي كه بايد تذكر بدهم , مسئله اي است كه به همه روحانيت و
دست اندركاران كشور مربوط مي شود و هميشه نگران آن هستم
كه مبادا اين مردمي كه همه چيزشان را فدا كردند و به اسلام
خدمت نموده و به ما منت گذاشتند به واسطه اعمال ما از ما
نگران بشوند , زيرا آن چيزي كه مردم از ما توقع داشته و دارند و
به واسطه آن دنبال ما و شما آمده اند و اسلام را ترويج نموده و
جمهوري اسلامي را بپا كردند و طاغوت را از ميان بردند , كيفيت
زندگي اهل علم است . اگر خداي نخواسته , مردم ببينند كه
آقاياني وضع خودشان را تغيير داده اند , عمارت درست كرده اند
و رفت و آمدهايشان مناسب شان روحانيت نيست , و آن چيزي
را كه نسبت به روحانيت در دلشان بوده است , از دست بدهند , از
دست دادن آن همان و از بين رفتن اسلام و جمهوري اسلامي
همان . » (12 )
پاورقي :
.1 غررالحكم , ج 1 , ص 180
.2 صحيفه امام , ج 15 , ص 72
.3 همان , ج 17 , ص 443
.4 نهج البلاغه , نامه 53
.5 اصول كافي , ج 2 , ص 164
.6 صحيفه امام , ج 15 , ص 122
.7 همان , ص 358
.8 همان , ج 16 , ص 24
.9 نهج البلاغه , نامه 53
.10 تحف العقول
.11 صحيفه امام , ج 17 , ص 528
.12 همان , ج 19 , ص 317
امام خميني خطاب به كارگزاران نظام اسلامي :
شما اخلاص داشته باشيد و براي خدا به بندگان خدا
خدمت كنيد و ثنا و اجر را از او طلب كنيد كه او جزاي
شما را و اجر شما را عطا مي فرمايد.
امام خميني : انبيا خودشان را خدمتگزار
مي دانستند , نه اينكه نبي اي خيال كند حكومت دارد
به مردم . حكومت در كار نبوده . اولياي بزرگ خدا ,
انبياي بزرگ همين احساس را داشتند.
امام خميني با گفتار و سيره عملي خويش همواره
مسوولان و كارگزاران نظام اسلامي را به
ساده زيستي و پرهيز از دنياگرايي و تشريفات
فرامي خواند.
تمامي كارگزاران و مسوولان نظام اسلامي بايد
اجراي عدالت و رفع محروميت از جامعه را سرلوحه
برنامه ها و اهداف خويش قرار دهند.
|
حديث نور
|
دستور تشكيل كميته امداد
1357,12,19
امام خميني طي حكمي خطاب به حجت الاسلام
والمسلمين آقاي مهدي كروبي , دستور تشكيل كميته هاي امداد
را صادر كردند. در اين حكم آمده است : « به جنابعالي ماموريت
داده مي شود كه به اتفاق آقايان حاج حبيب الله عسگراولادي و
حاج حبيب الله شفيق در تشكيل كميته هاي امداد در تهران و
شهرستانها اقدام لازم را نموده و حسابي تحت همين عنوان
امداد باز كرده و وجوهي كه تعيين شده , در حساب مزبور واريز
نموده وبا حسن تدبير , كميته هاي مزبور را سرپرستي كنيد. »
اغتشاش در كردستان
1357,12,28
پس از گذشت يكماه و اندي از پيروزي ملت مسلمان ايران
بر طاغوت , ضدانقلابيون در بعضي از شهرها همچون سنندج
اقدام به اغتشاش و درگيري و ايجاد اختلاف بين مردم نمودند.
بدنبال اين وقايع , امام خميني با انتشار پيامي خطاب به مردم
مسلمان كردستان نوشتند : « شنيده شده است كه عده اي وضع
كردستان عزيز را مغشوش كرده اند و نمي خواهند بگذارند
مسلمانان آسايش داشته باشند و برخلاف اسلام عمل مي كنند.
اين عده به ارتش كه اكنون به سوي ملت مسلمان برگشته و از
آن تبعيت مي كنند , حمله مي برند و آنها را مورد توهين قرار
مي دهند. اين قبيل كارها بر خلاف اسلام و مصالح مردم
مسلمان است .... ما با برادران اهل سنت خود هيچ اختلافي
نداريم . همه اهل ملت واحد و قرآن واحد هستيم . »
نفي گرايشهاي قومي بين مسلمين
58,1,2
به دنبال ايجاد فتنه توسط عوامل بيگانه در مناطق عرب
زبان خوزستان نامه اي از سوي امام خميني خطاب به آيت الله
شيخ محمد طاهر خاقاني از علماي خوزستان صادر شد.
در بخشي از اين نامه آمده است : « در اسلام عزيز هيچ
مسايل طايفي مطرح نيست و مسلمين همه با هم برادر و يد
واحده هستند بر ماسواي خود. من از زمزمه هايي كه در بعضي
نواحي كشور در كار است براي شكاف بين طوايف مسلمين ,
بسيار متاسف و متاثرم . ما برادران عرب را به جان و دل
خواهان , و آنان را از خود و خود را از آنان مي دانيم .
اسلام عزيز از بركات عظيم رسول اكرم ـ صلي الله عليه و
آله ـ است كه فخر عالم و از مكه مكرمه ظهور فرموده اند , و ما
از اين جهت به ملت عرب احترام بسيار عظيم قائل هستيم .
اسلام امر فرموده كه مسلمين از هر طايفه اي هستند برادرند;
عرب و عجم و كرد و ترك و فارس و غير آن مطرح نيست ; تمام
طوايف در اسلام و جمهوري اسلامي به حقوق حقه خود
خواهند رسيد. »
عكس العمل شديد امام در برابر صلح ننگين مصر و اسرائيل
1358,1,5
به دنبال صلح ننگين مصر و اسرائيل پيام مهمي از سوي
امام خميني خطاب به مسلمانان جهان منتشر شد. متن اين پيام
بدين شرح است .
« بسم الله الرحمن الرحيم , اينجانب بيش از 15 سال است
كه خطر اسرائيل غاصب را گوشزد كرده ام و به دول و ملل عرب
اين حقيقت را اعلام نموده ام . اكنون با طرح استعماري صلح
سادات و اسرائيل اين خطر بيشتر و نزديكتر و جدي تر شده
است . مصر با قبول اين صلح وابستگي خود را به دولت
استعمارگر آمريكا آشكارتر نمود. از دوست شاه سابق ايران
بيش از اين نمي توان انتظار داشت . ايران خود را همگام با
برادران مسلمان كشورهاي عربي دانسته و خود را در
تصميم گيري هاي آنان شريك مي داند و ايران صلح سادات و
اسرائيل را خيانت به اسلام و مسلمين و برادران عرب مي داند
و موضع هاي سياسي آنان را تائيد مي كند. »
لازم به يادآوري است كه قرارداد كمپ ديويد با حضور
انور سادات ـ رئيس جمهور مصر ـ و مناخيم بگين ـ
نخست وزير رژيم اشغالگر قدس ـ و جيمي كارتر ـ رئيس
جمهور آمريكا ـ به امضا رسيد.
در ميان كشورهاي عرب , در مقابله با اين قرارداد , « جبهه
پايداري » تشكيل شد كه مركب بود از : الجزاير , سازمان
آزاديبخش فلسطين , سوريه , ليبي و يمن جنوبي .
|
|