مصاحبه با سفير سابق جمهوري اسلامي ايران در عربستان
رياض ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي : روابط ايران و عربستان سعودي
كه آغاز آن به 75 سال پيش بازمي گردد , در گذر تاريخ شاهد فراز و نشيبهاي
فراواني بوده است كه با نگاهي به وضعيت فعلي همكاريهاي دو كشور به اين
واقعيت مي رسيم كه دو طرف تا حدي به درك متقابلي از ضرورت روابط دو
جانبه رسيده اند.
ايران و عربستان سعودي در سال 1307 شمسي و پس از تشكيل
حكومت سعودي با يكديگر روابط سياسي برقرار كردند. روابط دو كشور تا
قبل از تشكيل سازمان كشورهاي توليدكننده نفت (اوپك ) از چارچوب
اصول اشرافيت , حفظ خانواده سلطنتي و ادعاي حاكميت بر مسلمانان و
دشمني مشترك با جمال عبدالناصر رهبر فقيد مصر خارج نشد.
اما بعد از تشكيل اوپك , روابط ايران و عربستان از جنبه هاي فوق فراتر
رفت و خط مشي سياسي و اقتصادي را نيز در برگرفت .
دو كشور در زمينه مسايل اوپك , فلسطين و سازمان كنفرانس اسلامي
هماهنگي داشته و هر دو با يك ديدگاه به آمريكا و شوروي سابق
مي نگريستند اما روابط دوجانبه در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي از
فراز و نشيبها و مراحل مختلفي برخوردار بود.
فضاي پس از انقلاب در منطقه , روابط با عربستان را به نوعي واگرايي
كشاند كه به اعتقاد بسياري از صاحبنظران بخشي از اين روند سو تفاهم بود
و ناشي از نگراني واقعي دو طرف نبود. تبليغات طرفهاي ثالث و فضاي
ايجاد شده به گونه اي بود كه سو تفاهمهايي كه ريشه اساسي نداشت سايه
خود را بر روابط انداخت .
روابط دو كشور پس از انقلاب اسلامي در مقطعي , از سياست حمايت
احتياط آميز دولت عربستان نسبت به پيروزي انقلاب شروع شد , با تيرگي
روابط بر اثر حمايت عربستان از عراق در جنگ تحميلي ادامه يافت و در
نهايت با بروز وقايع سال 1366 مكه مكرمه به قطعي روابط منجر
شد.
پايان جنگ تحميلي , حمله صدام به كويت , رفت و آمدها و گفت
وگوهاي مقامات سياسي طرفين , بازگشايي سفارتخانه هاي دو كشور در سال
1370 و گذراندن يك دوره شش ساله براي تشنج زدايي و بسترسازي
روابط , مقطع ديگري از روابط جمهوري اسلامي و عربستان را شامل شد.
اينك روابط دو كشور به سطحي مناسب از همكاريها در تمامي زمينه ها
بويژه سياسي , اقتصادي و فرهنگي رسيده است .
افزايش حجم مبادلات بازرگاني , مواضع دو كشور در مورد مسايل
منطقه اي و جهاني از جمله مساله عراق , فعاليتهاي مشترك براي ثبات
قيمت نفت , رفت و آمدهاي مقام هاي سياسي , قضايي و امنيتي دو كشور طي
سالهاي اخير , روابط را به سطح قابل قبولي از انتظار رسانده است .
اما بي شك در كنار دستاوردهاي مهمي كه طي ساليان اخير در روابط دو
كشور شاهد بوده ايم به نظر مي رسد در برخي زمينه ها تلاشهاي بيشتري از
سوي هر دو كشور احساس مي شود.
دستاوردهاي چند سال گذشته و زمينه هايي كه به فعاليت بيشتري براي
توسعه آن نياز است را در گفت و گو با « علي اصغر خاجي » سفير سابق ايران
كه چند روز پيش ماموريت چهار ساله خود در اين كشور را به پايان رساند ,
بررسي كرديم .
خاجي در اين گفت و گو بااشاره به اهميت روابط ايران و عربستان ,
گفت : پس از يك دوره فراز و نشيب در روابط , رهبري ايران و عربستان به
اين نتيجه رسيدند كه دو كشور در فضاي مثبت , بيشتر مي توانند منافع
متقابل را تامين كنند. اين باور به قيمت سنگيني در روابط دو كشور به دست
آمد اما منشا تحول عميقي در روابط دو كشور شد.
وي در مورد اختلافات دو كشور كه به سوتفاهم ها دامن زده بود گفت :
ميان دو كشور اعتماد وجود نداشت و اين مساله در ساير حوزه ها نيز نمود
يافته بود.
خاجي افزود : ملاقات امير عبدالله وليعهد عربستان با حجت الاسلام
رفسنجاني رئيس جمهوري وقت در سنگال و پس از آن ديدار دو طرف در
اسلام آباد , در واقع متبلور شدن اراده جديد دو كشور را به معرض نمايش
گذاشت .
وي گفت : پس از اين تاريخ با برگزاري اجلاس سازمان كنفرانس اسلامي
درتهران و حضور امير عبدالله در اين اجلاس روابط وارد فضاي جديدي
شد كه مهمترين هدف آن رسيدن به نقاط مشترك و كاهش سو تفاهم ها بود.
خاجي هدف دستگاه خارجي كشور بويژه سفارت ايران در رياض را طي
چهار سال گذشته تثبيت اراده دو كشور براي گسترش همكاري ها عنوان كرد و
گفت : اين دوره را با هدف اجراي زمينه هاي همكاري , كاهش اختلافات ,
درك متقابل دو طرف و به ثمر نشاندن سياست هاي كلان در ابعاد مختلف
آغاز كرديم .
روابط اقتصادي
آمار سال 2003 گمرك ايران نشان مي دهد كه حجم مبادلات دو كشور
به 535 ميليون دلار رسيده كه سهم ايران با 135 ميليون دلار , 52 درصد
نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزايش داشته است . اين در حالي است كه
اين ميزان در پايان سال 1380 حدود 300 ميليون دلار اعلام
شد.
كارشناسان معتقدند كه حجم واقعي صادرات ايران به عربستان بيشتر از
اين ميزان است اما چون صادرات از طريق بنادر واسطه مانند دبي انجام
مي شود اين ميزان در شمار صادرات ايران به حساب نمي آيد.
95 درصد صادرات عربستان به ايران را محصولات پتروشيمي شركت
« سابك » (صنايع پايه عربستان ) تشكيل مي دهد كه شامل مواد اوليه و
كارخانه اي است و مصرفي نيست . يكي از اقلام عمده صادراتي عربستان
موادي است كه به جاي سرب به بنزين اضافه مي شود. ورود اين كالا توسط
ايران حجم صادرات عربستان را بالا برده است اما گفته مي شود باايجاد
پالايشگاه جديدي كه بزودي در ايران راه اندازي مي شود , وابستگي ما به
واردات اين كالا كاهش خواهد يافت .
اما صادرات ايران به عربستان بيش از يكصد قلم كالاست كه عمدتا
قطعات يدكي , بنزن , كاتد مس , پتروشيمي , تره بار , خشكبار و وسايل
ساختماني را شامل مي شود. در عين حال برخي كارشناسان اقتصادي نفوذ
در بازار عربستان را به دليل حضور شركتهاي بين المللي قدرتمند بسيار
دشوار مي دانند.
خاجي با تاييد اين مساله گفت : شركتهاي معتبر بين المللي , بازار
عربستان را به عنوان بازار هدف تعيين كرده و با حضور طولاني مدت خود
كاملا در اين بازار جا افتاده اند.
وي گفت : هر چقدر بخواهيم صادرات ايران را به عربستان افزايش دهيم
بايد بخشي از بازار ساير رقبا را به دست بياوريم و اينجاست كه بايد هم
مزيت نسبي در كيفيت كالا داشته باشيم و هم قيمت تمام شده كالاي ايراني
در حدي باشد كه مصرف كننده عربستان آنرا ترجيح دهد.
خاجي با بيان اينكه رسيدن به اين هدف به يك برنامه ريزي منسجم و
نگاه بلندمدت نياز دارد , گفت : متاسفانه در ايران كمتر نگاه بلند مدت به
صادرات وجود دارد و حتي نمايشگاههاي ما نيز با قصد فروش نقدي برپا
مي شوند بنابر اين تا زماني كه اين نگاه تغيير نيابد وضع به همين منوال
خواهد بود.
علي اصغر خاجي درباره گسترش روابط بازرگاني دو كشور با بيان اينكه
همه زمينه هايي كه براي حضور ساير كشورها در عربستان وجود دارد براي
ايران نيز هست , گفت : با وجود اين امكان نبايد از دو اصل مهم « لزوم بالا
بردن توان توليدات صادراتي » و « توان رقابتي در مقابل ساير كالاها » غافل
بود.
وي افزود : ساز و كارهاي لازم براي همكاري بيشتر اقتصادي ميان دو
كشور فراهم شده و كميسيون مشترك اقتصادي عربستان باايران از نادرترين
كميسيون هاي مشترك اقتصادي است كه هر سال اجلاس آن برگزار مي شود.
خاجي گفت : برپايي نمايشگاه سالانه تخصصي در عربستان , شركت
تجار ايراني در بيش از 20 نمايشگاه بين المللي عربستان , حل صدور رواديد
تجار ايراني و تشكيل اتاق مشترك بازرگانان , از ديگر دستاوردهاي اقتصادي
دو كشور در سالهاي اخير محسوب مي شود.
وي از تقويت همكاري بانكي و حمل و نقل دريايي به عنوان مسايل
حساس نام برد كه هنوز در روابط با عربستان حل نشده باقي مانده و در
صورت حل شدن آنها سطح همكاري هاي اقتصادي دو كشور بيشتر خواهد
شد.
سفير سابق ايران در عربستان گفت : متاسفانه بانكهاي ما ظرفيت لازم را
براي توسعه همكاري بانكي با عربستان ندارند.
به گفته وي , هر چند بااقدامات انجام شده بين چند بانك ايراني و
بانكهاي سعودي نوعي رابطه كارگزاري ايجاد شده كه تاكنون به پيشرفت
همكاري ها كمك كرده است اما سطح توقعات و نيازهاي تجار براي گسترش
همكاريها , فعاليتهايي فراتر از سيستم كارگزاري را مي طلبد.
سفير سابق ايران درباره دومين مساله كليدي حل نشده گفت : در زمان
حاضر موسساتي كه با يكديگر همكاري دارند بااستفاده از خط كشتيراني
باري دمام به بوشهر اين ارتباط را ميسور مي سازند.
« به عنوان مثال شركت صنايع پايه عربستان « سابك » و شركت صنايع
پتروشيمي ايران كه حجم معاملاتشان چندين هزار تن است با استفاده از
كشتي هاي چارتر محصولات خود را منتقل مي كنند. »
اما به گفته خاجي اين خط ويژه كشتي هاي كانتينربر با ظرفيت بسيار
محدود است و بنابر اين فعاليتهاي فعلي بين بنادر دو كشور پاسخگوي حجم
مورد نياز انتقال بارهاي متنوع تجار نيست .
وي راهكار اين مساله را در ايجاد يك خط كشتيراني با برنامه منظم و با
افزايش تعداد سفر بيشتر دانست .
وي گفت : شايد نگراني مسوولان ما از راه اندازي خط كشتيراني اين
باشد كه در مرحله اول به دليل ناشناخته بودن اين مسير براي تجار ايراني ,
اقتصادي ارزيابي نشود در حالي كه بر اساس مطالعات انجام شده ايجاد اين
خط كاملا اقتصادي است .
خاجي اضافه كرد : نكته بسيار مهم كه بايد در روابط اقتصادي با
عربستان در نظر گرفت اين است كه از ابتداي سال 2003 اتحاديه گمركي
ميان كشورهاي شوراي همكاري ايجاد شده و بنابر اين مزيتهاي نسبتي در
مورد بندر آزاد دبي كه قبلا وجود داشت ديگر وجود ندارد.
به گفته خاجي , اگر تسهيلات خطوط حمل و نقل هوايي و دريايي بين
ايران و عربستان تقويت بشود تا كالاهاي ايراني بطور مستقيم به عربستان
ارسال شود , قيمت تمام شده محصولات ايراني كمتر خواهد بود و امكان
رقابت بيشتري را فراهم خواهد كرد.
وي گفت : البته علاوه بر نبود خط كشتيراني باري منظم بين دو كشور ,
برخي مقاومتهايي نيز سوي تجار ايراني و سعودي مقيم دبي براي عملي
نشدن اين اقدام صورت مي گيرد.
به گفته وي , اين تجار كه دفاتر تجاري خود را در دبي داير كرده اند مايلند
صادرات ايران از اين طريق به عربستان فرستاده شود تا ضربه نخورند.
وي در مورد برقراري خط دريايي مسافربري نيز گفت : عربستان معتقد
است كه در خليج فارس بندري با اسكله مسافري ندارد اما اخيرا اعلام شد
كه قرار است بين دبي و دمام خط مسافري برقرار شود كه در صورت تحقق
چنين امري مي توان خط مسافري دمام به بوشهر را نيز برقرار كرد.
خاجي گفت كه در اين خصوص با وزارت كشور و خارجه عربستان گفت
وگو شده و قرار است پس از ايجاد اسكله دمام , برقراري خط مسافري بين
اين بندر و بندر بوشهر ايران نيز عملي شود.
قرارداد امنيتي
به عقيده بسياري از صاحبنظران سياسي , امضاي قرارداد امنيتي ميان
ايران و عربستان در فروردين ماه سال 1380 نقطه عطفي در روابط دو كشور
محسوب مي شود. به گفته كارشناسان , از آنجا كه بخشي از مشكلات امنيتي
دو كشور ناشي از عدم گفت وگوي مسوولان دو كشور بود , قرارداد امنيتي ,
بسياري از مشكلات را حل كرد و فضاي روابط پس از اين قرارداد مثبت تر
شد.
سفير سابق ايران كه اين قرارداد در دوران مسووليت وي به امضا رسيد ,
در اين خصوص گفت : مذاكرات سخت و فشرده اي در اين خصوص انجام
شد.
« ابتدا هر دو كشور بر نقطه نظرات خود تاكيد داشتند كه مساله را به ركود
كشانده بود اما در نهايت دو طرف به اين نتيجه رسيدند كه بايد نگاه خود را
به آينده معطوف كنند و همين باعث شد كه رفت و آمد هيات ها به تهيه متن
سومي از قرارداد امنيتي منجر شود كه مورد رضايت دو طرف و بر اساس
نقطه نظرات مشترك باشد. »
وي گفت : امضاي اين موافقتنامه بر تمامي مسايل تاثير واقعي گذاشت و
به عنوان مثال دولت سعودي كه پيش از اين موافقتنامه با سفر اتباعش به
ايران بشدت مخالفت مي كرد : اخيرا با ايجاد خط هوايي تابستاني از دمام به
شهرهاي مشهد و تهران براي رفت و آمد هر چه بيشتر اتباع دو كشور تلاش
مي كند.
خاجي افزود : در مقابل , سفارت ايران نيز بدون هيچگونه محدوديتي
براي اتباع سعودي , ويزاي سفر به ايران صادر مي كند به نحوي كه در چهار
ماهه اول سال جاري براي 22 هزار گردشگر سعودي رواديد سفر به ايران
صادر شد.
سوالي كه در اين زمينه به نظر مي رسد اين است كه با وجود قرارداد
امنيتي ميان دو كشور , در برخي موارد شاهد حمايت سعودي ها از برخي
ادعاهاي مخالف امنيت ملي ايران هستيم . اين در حالي است كه حمايت از
تماميت ارضي كشور مقابل يكي از اصول مورد توافق در قراردادهاي امنيتي
كشورها محسوب مي شود. در اين مورد مي توان به حمايت عربستان از
ادعاهاي امارات در خصوص جزاير ايراني در خليج فارس اشاره كرد.
و سوال اساسي تر اين است كه دستگاه ديپلماسي ايران در رياض تاكنون
در قبال اين نوع برخورد چه اقدامي انجام داده است .
خاجي در پاسخ به اين سوال گفت : موضعگيري كشورها نمي تواند
واقعيت هاي تاريخي را تغيير كند.
به گفته وي , هر كشوري در روابط خارجي با ديگر كشورها نقطه نظرات
مشترك و در عين حال متفاوتي دارد كه بايد تلاش كرد نقطه نظرات مشترك
را تقويت و اختلافات را كاهش داد اما اين بدان مفهوم نيست كه تمام نقطه
نظرات دو كشور با يكديگر منطبق باشد.
خاجي گفت : متاسفانه اصلي در ميان كشورهاي عربي وجود دارد كه بر
اساس آن چنانچه ميان يك كشور عرب و كشور غير عرب اختلاف وجود
داشته باشد كشورهاي عربي صرفنظر از ماهيت و ريشه اختلاف از كشور
عربي حمايت كنند.
به گفته وي , اين مساله هر چند منطقي نيست ولي از سوي بسياري از
كشورها رعايت مي شود و بر همين اساس بود كه وقتي صدام حسين قرارداد
قانوني ميان ايران و عراق را غيرقابل قبول خواند , از سوي اعراب حمايت
شد.
خاجي گفت : در عين حال سعوديها در سالهاي اخير با وجود حمايتهاي
كتبي همواره تلاش كرده اند كه اين موضوع از طريق تفاهم و گفت و گو حل
شود.
به گفته وي , مقامات دولت عربستان در سالهاي اخير از اين موضوع
به عنوان يك عامل اختلاف برانگيز استفاده نكرده و به نوعي از كنار آن
گذشته اند.
به گفته خاجي , اين موضع عربستان در مقابل ادعاهاي امارات ناشي از
تلاشهاي وزارت امور خارجه ايران بوده است .
به عقيده وي , در زمان حاضر ادعاهاي امارات در خصوص جزاير سه
گانه با توجه به ديپلماسي فعال ايران در اين زمينه به مساله اي رنگ باخته
تبديل شده و گسترش روابط اقتصادي و سياسي ايران وامارات طي سالهاي
گذشته نشانگر پي بردن دولتمردان اين كشور به اين واقعيت است .
حج و عمره
يكي ديگر از زمينه هاي همكاري ميان ايران و عربستان حضور زايران ايراني
و سعودي در اماكن مقدس دو كشور است .
عربستان با ارايه تسهيلات بيشتر براي شهروندان خود امكاني فراهم
كرده است كه اين عده در فصل تابستان به راحتي به شهرهاي مختلف ايران
سفر كنند.
در مقابل شمار زايران ايراني حرمين شريفين نيز طي سالهاي گذشته از
رشد قابل توجهي برخوردار بوده است .
ايران در سال 1378 تنها يكصد هزار نفر عمره گزار به عربستان اعزام كرد
در حالي كه اين رقم در سال گذشته به 535 هزار نفر رسيد و با يك اختلاف
جزيي بعد از مصر دومين كشور اسلامي از لحاظ اعزام تعداد عمره گزاران به
عربستان به شمار آمديم .
به گفته سفير سابق ايران , در زمان حاضر دولت عربستان هيچ مانعي
براي افزايش شمار عمره گزاران ندارد و چنانچه امكانات اجرايي كشور
اجازه دهد مي توان تعداد عمره گزاران را بيشتر كرد.
وي گفت : هم اكنون همكاري خوبي بين بعثه مقام رهبري و مقامات
وزارت حج عربستان در جريان است و دو طرف با شناخت خطوط قرمز
يكديگر و رعايت آن , در چند سال گذشته با وجودي كه تعداد زايران حج
تمتع و عمره گزاران از رشد بالايي برخوردار بوده هيچ تنش و اختلافي ميان
دو طرف ايجاد نشده است .
به گفته وي , فضاي موجود ميان دو كشور به حدي پيشرفت كرده كه در
چند مورد دولت عربستان با برخي عناصر تندروي سلفي كه مزاحمتهايي
براي زايران ايراني ايجاد كرده بودند , بشدت برخورد كرد.
اعضاي القاعده و ايران
يكي ديگر از مسايلي كه هر از چندگاهي با برخي دروغ پراكني هاي
بيگانگان از جمله رسانه هاي تبليغاتي صهيونيستي و آمريكايي تبليغ مي شود
حضور اعضايي از سازمان تروريستي القاعده در ايران است . متاسفانه در
اين ميان برخي از رسانه هاي عربستان نيز از اين مساله تاثير پذيرفته و
مطالبي را عنوان مي كنند.
سفير سابق ايران در عربستان در خصوص واقعيت امر چنين گفت :
القاعده جرياني است كه براي تمام جهان اسلام مشكل ساز شده و درست
زماني كه طالبان ديپلماتهاي ما را در افغانستان به شهادت رساند اين گروه از
سوي آمريكا حمايت مي شد.
وي تاكيد كرد : ايران در مبارزه با تروريسم همكاري درخشاني داشته و
ادعاهايي هم كه خلاف اين مساله را تبليغ مي كند تنها با انگيزه هاي سياسي و
براي تحت فشار قرار دادن ايران صورت مي گيرد.
خاجي توضيح داد : جمهوري اسلامي بارها اعلام كرده كه عده اي از
اعضاي اين سازمان را دستگير و شماري از آنها را با اسامي مشخص به
كشورهاي خود از جمله عربستان مسترد كرده و اين فهرست را در اختيار
سازمان ملل نيز قرار داده است .
« اما چنانكه قبلا نيز گفته شده عده اي از اعضاي اين گروه كه در ايران
جرايمي از جمله سازماندهي عمليات تروريستي و ضربه زدن به منافع ايران
را دنبال مي كردند , بايد محاكمه شوند. »
به گفته وي , قرار ما با عربستان اين است كه هر تبعه سعودي كه عضو
القاعده بوده و تابعيت سعودي داشته باشد تحويل اين كشور داده شود و
تاكنون نيز بر همين منوال عمل شده و در آينده نيز عمل خواهد شد.
وي در اين زمينه به همكاري موثر ايران براي تحويل « خالد الحربي » كه
به سفارت عربستان در تهران پناهنده شده بود اشاره كرد و گفت : مساعدت
براي تحويل اين متهم در سايه اين قول و قرار ايران با سعودي ها انجام
گرفت .
آينده روابط
عده اي ادعا مي كنند روابط دو كشور ايران و عربستان تنها در سايه وقايع
و شرايط بين المللي ايجاد شده پس از دوم خرداد 1376 بهبود يافته و به
عبارتي تحت اراده اشخاص ايجاد شده و چنانچه اين شرايط به پايان برسد
روابط دو كشور در همين حد باقي خواهد ماند.
خاجي با رد اين نظر گفت : روابط دو طرف قبل از ايجاد اين فضا نيز به
سمت مثبت شدن حركت كرده بود.
به گفته وي با توجه به تعيين سياستهاي كلان خارجي نظام جمهوري
اسلامي از سوي مقام معظم رهبري و حضور نمايندگان مجلس شوراي
اسلامي و ساير نهادهاي تاثيرگذار در سياست خارجي كشور , به نظر مي رسد
كه ارتقاي سطح روابط تصميمي است كه در تمامي قواي نظام متبلور شده
است .
خاجي گفت : سفر سران سه قوه ايران و عربستان و ساير مقامات
عالي رتبه دو كشور به كشورهاي مقابل , نشان دهنده اين واقعيت است كه
نخبگان , دولتمردان و جريانات موثر در روابط خارجي در هر دو كشور براي
توسعه روابط به اجماع رسيده اند.
عده اي نيز معتقدند كه ايران و عربستان هر دو داراي منافع خاص و
مشتركي در منطقه هستند كه در برخي زمينه ها از جمله مسايل اقتصادي ,
فرهنگي و حتي سياسي تعارض منافع نيز پيدا مي كنند.
به عقيده اين عده , نوع فعاليت در اوپك , ديدگاههاي فرهنگي و مذهبي و
حتي نوع نگرش به مهمترين چالش منطقه يعني اشغال عراق تا حدي از نگاه
مقامات ايران و عربستان متفاوت است .
خاجي در اين زمينه ضمن تاييد تفاوت نگاه عربستان به بازار نفت با
آنچه ما دنبال مي كنيم , گفت : دكترين نفتي عربستان حتي قبل از انقلاب نيز بر
اساس اشباع بازار و تعيين قيمت در چارچوب عرضه و تقاضا بود.
وي توضيح داد : اما به همان اندازه كه وجود اين اختلافات مي تواند
عامل واگرايي باشد , مي تواند دليلي براي همگرايي هم باشد.
« حضور هر دو كشور در اوپك به عنوان اولين و دومين توليدكننده عمده
نفت جهان , وابستگي اقتصادي دو طرف به اين فرآورده و مسايلي ديگر
مي تواند دو كشور را به سوي همكاري دو جانبه بيشتر سوق دهد. »
وي به همكاري ايران و عربستان در آخرين شوك نفتي كه قيمت اين
فرآورده را به كمتر از 10 دلار رساند اشاره كرد و گفت : تنها درسايه همكاري
دو كشور بود كه طرح تعيين كف و سقف قيمت نفت تهيه و به تاييد اعضاي
اوپك و ساير توليدكنندگان خارج از اوپك رسيد.
وي اعتقاد دارد كه با وجود برخي اختلافات درحوزه مسايل فرهنگي در
سالهاي گذشته شاهد رشد مناسبات دو كشور در اين حوزه بوده ايم و اين
امر به دليل توجه ايران و عربستان به منافع دراز مدت و ايجاد اعتماد متقابل
بوده است .
خاجي در اين زمينه به تبادل هياتهاي دانش آموزي , دانشجويي , ايجاد
دفاتر خبرگزاري در دو كشور , سفر مقامات آموزش عالي عربستان به ايران
وسفر نزديك به انجام وزير علوم ايران به عربستان اشاره كرد.
وي افزود : شركت كارشناسان ايراني در سمينارهاي فرهنگي و
تحقيقاتي , حضور عربستان در نمايشگاه كتاب تهران , حضور ميهماناني از
عربستان در مراسم سالگرد حضرت امام (ره ) و برپايي اولين نشست علماي
دو كشور عمق تلاشهاي دو كشور براي افزايش روابط فرهنگي را به نمايش
مي گذارد.
وي در خصوص تاثير مسايل سياسي منطقه بر روابط دو كشور نيز گفت :
اقتضاي وضعيت بحراني منطقه همكاري بيشتر كشورهاي منطقه را مي طلبد
چرا كه حركت هاي آغاز شده در قبال منطقه منافع همه را تهديد مي كند لذا
به صورت طبيعي بايد همگرايي بيشتري داشته باشيم .
به گفته وي , ايران و عربستان در زمان حاضر در مقابل مهمترين چالش
سياسي منطقه يعني اشغال عراق مواضع نسبتا يكساني دارند.
خاجي توضيح داد : ثبات و امنيت عراق , تماميت ارضي اين كشور ,
پايان اشغال آن و حاكميت مردم بر سرنوشت خود از جمله مسايلي است كه
همه كشورهاي همسايه عراق بر اجراي آن تاكيد دارند.
وي با بيان اينكه خطر تروريسم در منطقه نيز همه را تهديد مي كند ,
تاكيد كرد : وجود اين مسايل نزديكي در روابط كشورهاي منطقه از جمله
ايران و عربستان را ضروري ساخته است بنا بر اين روابط را به سوي افق
روشن تري هدايت خواهد كرد.
خاجي اضافه كرد : در ديدار با مقامات عربستان به اين نتيجه رسيدم كه
مقامات اين كشور مانند مسوولان ايراني از اراده كامل براي ادامه راهي كه با
هم شروع كرده ايم , برخوردارند.
وي گفت : مقامات هر دو كشور معتقدند , تحولي كه در روابط دو كشور
آغاز شده بايد ادامه يابد و همين امر نشان مي دهد كه ايران و عربستان به
درك متقابل ضرورت همكاريهاي دو جانبه رسيده اند.
روابط عربستان با جمهوري اسلامي ايران در دهه اول
انقلاب با احتياط سعوديها در برابر انقلاب آغاز شد , با
تيرگي روابط متقابل بخاطر حمايت آنان از عراق در
جنگ تحميلي ادامه يافت و به قطع روابط دو كشور بخاطر
فاجعه كشتار زائران خانه خدا انجاميد
بعضي رسانه هاي عربستان تحت تاثير تبليغات دروغي كه
از سوي منابع صهيونيستي و آمريكايي عليه ايران القا
مي شود , قرار دارند
متاسفانه در ميان رژيم هاي عرب , اصلي وجود دارد كه
بر اساس آن هر كشور عرب كه با كشوري غير عرب دچار
اختلاف شود , همه حكومتهاي عرب بدون توجه به ريشه
اختلاف از طرف عربي حمايت مي كنند به همين دليل همه
رژيمهاي عرب از جمله عربستان در جنگ تحميلي صدام
عليه ايران , حامي او بودند
