امروز شنبه 31 مرداد 1383 سي و پنجمين سالروز به
آتش كشيده شدن مسجدالاقصي توسط عوامل رژيم
صهيونيستي است . روز 31 مرداد سال 1348 بخشي از
مسجدالاقصي در فلسطين اشغالي توسط افراد متعصب
صهيونيست به آتش كشيده شد و خسارات قابل توجهي به آن
وارد آمد. دولت اسرائيل اين حادثه را كه خشم و انزجار
مسلمانان سراسر جهان را برانگيخت به يك جهانگرد يهودي
استراليائي نسبت داد. « نيس مايكل روهان » سياح استراليائي
كه صهيونيستها وي را عامل به آتش كشيدن مسجدالاقصي
معرفي كردند , سپس در يك حركت نمايشي محاكمه شد و
متعاقبا منابع خبري اسرائيل اعلام كردند كه نامبرده دچار
بيماري رواني بوده و لذا آزاد شده است (1 )
حادثه آتش سوزي در مسجدالاقصي يك سال پس از
تصرف بخش شرقي بيت المقدس توسط نيروهاي اسرائيلي در
جريان جنگ 6 روزه ژوئن 1967 (خرداد 1346 ) صورت
گرفت . در آن زمان گلدا ماير عضو حزب كار اسرائيل در پي
مرگ « لوي اشكول » (2 ) تصدي دولت اين كشور را برعهده
داشت . او از جمله سياستمداراني بود كه بر كاوش در بخشهاي
زيرين مسجدالاقصي براي يافتن آنچه كه « هيكل سليمان و
ساير ابنيه مقدس يهوديان » خوانده شده بود , اصرار مي ورزيد.
رژيم صهيونيستي از نخستين روزهاي اشغال بيت المقدس
اقدامات زيادي براي زدودن تعلقات اسلامي اين شهر به عمل
آورد. از جمله اين اقدامات بستن بانكهاي عربي , تخريب
خانه ها و يا اماكن اسلامي مردم , افزايش آباديهاي يهودي نشين
, جمع آوري پولهاي عربي و رواج دادن پول اسرائيلي , مجبور
ساختن اعراب به تعويض شناسنامه هاي عربي و تبديل كردن
آنها به شناسنامه هاي اسرائيلي و ساير اشكال هويت زدائي از
مردم مسلمان بيت المقدس بوده است .
در جريان جنگ اول اعراب و اسرائيل و همچنين جنگ 6
روزه رژيم صهيونيستي عليه كشورهاي اسلامي چندين بار
شهر بيت المقدس توسط جنگنده هاي اسرائيلي بمباران شد. در
يكي از حملات هوائي دروازه مركزي مسجدالاقصي و يكي از
منارهاي آن خسارت ديد . (3 ) از ماه مارس 1968 (اسفند
1346 ) صهيونيستها به وسيله گروههاي باستان شناسي و به
بهانه كشف آثار معبد سليمان در اطراف و زير عمارت
مسجدالاقصي دست به كار حفاري شدند و در محيط حرم
شريف نيز حفاريهايي انجام داده و در بخش زيرين مسجد نيز
تونلهاي متقاطعي را حفاري نموده اند. هدف نهائي از اين گونه
اقدامات , تخريب تدريجي مسجدالاقصي به عنوان نماد اتحاد
ملت مسلمان فلسطين و سپس احداث دوباره معبد يهود به
جاي آن بوده است . حادثه به آتش كشيدن مسجدالاقصي نيز
يكي ديگر از همين اقدامات است كه هدف ويران سازي اين
بناي متبرك را دنبال مي كند.
در ماجراي آتش سوزي در مسجدالاقصي دست كم 200
مترمربع از سقف مسجد كاملا ويران شد , گنبد مسجد در 5
نقطه آن سوخت و يكي از آثار متبرك مسجد همراه با يك منبر
قديمي و با ارزش كه هشتصد سال سابقه داشت نيز كاملا طعمه
حريق شد و از بين رفت (4 ) اين جنايت كه در آن زمان خشم
مسلمانان جهان را برانگيخت سبب شد بسياري از نشريات
كشورهاي اسلامي از لزوم عكس العمل در برابر صهيونيستها
سخن به ميان آورند. اين بزرگترين جنايت صهيونيستها عليه
مسجدالاقصي طي مدت زمان كوتاهي بود كه از تصرف
بيت المقدس شرقي توسط آنان مي گذشت .
شهر بيت المقدس در سالهاي اوليه بعد از رحلت پيامبر
اسلام (ص ) به طور صلح آميز از سلطه رومي ها بيرون آمد و به
حكومت مسلمين سپرده شد . سپس در سال 74 هجري در
همان مكاني كه پيامبر اسلام به معراج رفتند مسجدالاقصي
احداث گرديد. اين مسجد , مرحله تكميلي همان مسجد
كوچك و چوبيني بود كه پيش از آن در همان مكان وجود
داشت . اين سابقه تاريخي و حرمتي كه از دير باز بر اين مكان
مقدس مترتب بوده , سبب شد اقدام شوم صهيونيستها در به
آتش كشيدن مسجدالاقصي به صورت يك فاجعه ديني جلوه
كرده , واكنش خشم آلود بين المللي را به ويژه در جهان اسلام به
همراه آورد.
تاسيس سازمان كنفرانس اسلامي نتيجه آتش سوزي در مسجد
الاقصي
آتش سوزي در مسجدالاقصي يكي از دلائل شكل گيري
سازمان كنفرانس اسلامي در مهر سال 1348 بود . اين سازمان
يك ماه پس از حادثه مزبور طي اجلاسي با شركت سران
كشورهاي اسلامي در رباط پايتخت مراكش موجوديت خود را
اعلام كرد.
شكست اعراب در جنگ 6 روزه از رژيم صهيونيستي كه
اثرات خرد كننده اي در روحيه مردم و بسياري از دولتها گذارده
بود , خلا يك تشكل اسلامي را به روشني نشان مي داد. در اين
جنگ به فاصله 6 روز نيروهاي اسرائيلي توانستند صحراي
سينا را از مصر , جولان را از سوريه و كرانه باختري از جمله
بخش شرقي بيت المقدس را از اردن به تصرف خود درآورند.
تاسيس سازمان كنفرانس اسلامي در آن زمان به عنوان جلوه اي
از اتحاد و تشكل دولتهاي اسلامي , مرحمي بر اين زخم روحي
بود. هر چند كه در تاسيس و هدايت و سازماندهي اين كنفرانس
چهره هائي مانند شاه ايران و ملك فيصل عربستان , نقش اصلي
و شاخص را داشتند.
موجوديت سازمان كنفرانس اسلامي در پايان اولين
نشست سران دولتهاي اسلامي در سوم مهر 1348 در شهر
رباط مراكش اعلام گرديد. ملك حسن دوم پادشاه قبلي مراكش
ميزبان اجلاس و محمدرضا پهلوي شاه مخلوع ايران افتتاح
كننده آن بود. نكته اي كه در اين رابطه قابل تامل است , حمايت
غربي ها از برگزاري اين اجلاس و اصرار آنها به عدم برگزاري
اجلاس اتحاديه عرب بود. مخالفت غرب با برگزاري نشست
كشورهاي عربي با هدف تعميم اين نشست به كل كشورهاي
اسلامي بود. در آن زمان بسياري از دولتهاي عربي تحت نفوذ
جمال عبدالناصر قرار داشتند و تشكيل هر اجلاسي كه محدود
به كشورهاي عرب مي شد , ممكن بود با توجه به نفوذ ناصر ,
منجر به تندروي عليه اسرائيل گردد و آمريكا و اروپا مخالف
چنين پيشامدي بودند. از اين رو دولتهائي مانند عربستان و
شاه ايران در پي رايزني غربيها پيشگام برگزاري اجلاسي خنثي
و بدون واكنش شدند. نشست رباط كه با سخنان شاه ايران
افتتاح شد حاصل همين نگرش و مبدا تاسيس سازمان
كنفرانس اسلامي بود. شاه در سخنان خود كلمه اي از
آتش سوزي در مسجدالاقصي به ميان نياورد و تنها دولتهاي
اسلامي را به تفاهم و همدلي با يكديگر دعوت كرد. اجلاس
رباط به گونه اي اداره شده بود كه در قطعنامه پاياني آن حتي از
آوردن كلمه بيت المقدس نيز امتناع شده بود و به جاي آن از
واژه عبري « اورشليم » استفاده شده بود . (5 ) در اين كنفرانس
حتي پيشنهاد سازمان آزاديبخش فلسطين در مورد متشكل
شدن كشورهاي اسلامي و اعمال تحريم عليه اسرائيل غاصب
مجال طرح نيافت و شديدترين موضع اجلاس رباط عليه
اسرائيل , درخواست از اين كشور براي بازگشت به پشت
مرزهاي قبل از جنگ ژوئن 1967 بود .
واكنش امام خميني
اقدام صهيونيستها در آتش زدن مسجدالاقصي با واكنش
تند حضرت امام خميني رضوان الله تعالي عليه مواجه گرديد.
امام خميني كه در آن زمان در نجف اقامت داشتند اقدام
جنايتكارانه صهيونيستها و تشكيل اجلاس رباط و سياستهاي
رژيم شاه را مورد انتقاد شديد قرار دادند. روزنامه
« الجمهوريه » چاپ بغداد در شماره 588 خود در تاريخ
1348,8,1 تحت عنوان « مرجع ديني حضرت آيت الله
خميني خواستند كه مسجدالاقصي تجديد بنا نشود » چنين
نوشت :
« حضرت آيه الله خميني , مرجع ديني , از كليه مسلمانان
خواستند كه صفوف خود را در برابر دشمنان متحد سازند.
حضرت آيه الله طي گفتگوئي با خبرگزاري عراق اظهار داشتند :
كنفرانس اسلامي كه در رباط منعقد گرديد منشا خدمتي به سود
مسلمانان نشد , بلكه به دشمنان اسلام كمك كرد زيرا اين
كنفرانس تلاش داشت كه جنايت صهيونيسم در آتش زدن
مسجدالاقصي لوث شود. جاي شگفتي نيست كه كنفرانس
مزبور با شكست مواجه شد , زيرا بعضي از شركت كنندگان در
اين كنفرانس نيت صادقانه نداشتند و به علاوه تناقضاتي ميان
شركت كنندگان در اين كنفرانس وجود داشت .
حضرت آيه الله افزودند : تا زماني كه فلسطين اشغال شده
آزاد نشده است مسلمانان مسجدالاقصي را نبايد تجديد بنا
كنند. بگذارند جنايت صهيونيسم هماره در برابر چشمان
مسلمانان مجسم باشد و مايه حركتي براي آزادي فلسطين
گردد . » (6 )
امام خميني ضمن بحث راجع به « حكومت اسلامي » در
بهمن ماه 1348 نيز نظر خود را راجع به آتش سوزي
مسجدالاقصي و نقشه صهيونيستي و غارتگرانه اي كه رژيم
شاه در زير پوشش جمع آوري اعانه براي تجديد بناي
مسجدالاقصي دنبال مي كرد , چنين بيان كرد :
« ...مسجدالاقصي را آتش زدند , ما فرياد مي كنيم كه
بگذاريد مسجدالاقصي به همين حال نيم سوخته باقي باشد.
اين جرم را از بين نبريد ولي رژيم شاه حساب باز مي كند و
صندوق مي گذارد و به اسم بناي مسجدالاقصي از مردم پول
مي گيرد تا شايد بتواند از اين راه استفاده نمايد و جيب خود را
پر كند و ضمنا آثار جرم اسرائيل را از بين ببرد ... » (7 )
پاورقي :
1 ـ « كيهان سال » ـ سال 1348 ـ روزشمار رويدادهاي جهان
2 ـ « لوي اشكول » از 16 ژوئن تا زمان مرگش در 26 فوريه
1969 نخست وزير اسرائيل بود .
3 ـ روزنامه جمهوري اسلامي پنجشنبه 22 فروردين 1370
صفحه سياسي
4 ـ نهضت امام خميني ـ سيد حميد روحاني ـ جلد اول ص
445
5 ـ همان ص 456
6 ـ همان ص 459
7 ـ همان ص 459
امام خميني (ره ) : اينكه شاه به اسم تجديد
بناي مسجدالاقصي از مردم پول مي گرفت ,
مي خواست تا از اين طريق جيب خود را پر
كند و آثار جرم اسرائيل را از بين ببرد
صهيونيستها پس از به آتش كشيدن
مسجدالاقصي , يك سياح استراليايي را عامل
اين حادثه معرفي كردند سپس او را در حركتي
نمايشي محاكمه كردند بعد مدعي شدند وي
رواني بوده ولذا آزادش ساختند
