امروز پنجشنبه 29 مرداد 1383 شانزدهمين سالروز اعلام آتش بس در
جنگ تحميلي عراق عليه جمهوري اسلامي ايران است .
از ساعت 6,30 صبح روز شنبه 29 مرداد 1367 به درخواست آقاي
« خاوير پرزدكوئه يار » دبير كل وقت سازمان ملل متحد در تمام طول مرزهاي
دو كشور عراق و جمهوري اسلامي ايران مقررات آتش بس به اجرا گذارده
شد . (1 ) دستور برقراري آتش بس ميان دو كشور قبلا و در پي پذيرش قطعنامه
598 شوراي امنيت سازمان ملل توسط جمهوري اسلامي ايران , از سوي
آقاي « دكوئه يار » صادر شده بود. وي كه به موجب نخستين بند قطعنامه
مزبور , آتش بس را اعلام كرده بود , يك گروه 1300 نفره از نظاميان پاسدار
صلح سازمان ملل را نيز مامور نظارت بر آتش بس كرده بود. اين گروه كه
اصطلاحا « يونيماگ » (2 ) نام داشت روز 28 مرداد و در آستانه برقراري آتش
بس در مرز دو كشور مستقر شده بود.
گروه « يونيماگ » كه در اصل براساس قطعنامه 612 مصوب 17 مرداد
1367 شوراي امنيت تشكيل شد در ابتدا مدت 6 ماه ماموريت يافت تا بر
آتش بس در مرزهاي ايران و عراق نظارت كند. ولي پس از پايان مدت
مذكور , ماموريت گروه مذكور از سوي شوراي امنيت به مدت 6 ماه ديگر
تمديد شد . گروه « يونيماگ » متشكل از 1300 نفر بودند كه از سوي 24
كشور اعزام شده بودند. اين كشورها عبارت بودند از : آرژانتين , استراليا ,
اتريش , بنگلادش , كانادا , دانمارك , فنلاند , غنا , مجارستان , هند , اندونزي ,
ايرلند , ايتاليا , كنيا , مالزي , زلاندنو , نيجريه , نروژ , لهستان , سنگال , سوئد ,
تركيه , يوگسلاوي و زامبيا.
گروه مزبور شامل 350 نفر ناظر نظامي و 615 نفر نظامي بودند كه از اين
عده 80 نفر پليس نظامي , 375 نفر مامور مخابرات , 130 نفر خدمه
هليكوپتر و 30 نفر دريانورد بودند . همچنين 350 نفر غير نظامي نيز به انجام
امور اداري در گروه اشتغال داشتند. ستاد مركزي « يونيماگ » در تهران و
بغداد مستقر بود. هر يك از ستادهاي مذكور متشكل از سرپرست نظاميان
ناظر , مشاور سياسي ارشد , سخنگوي گروه و ساير پرسنل اصلي بود كه به
طور متناوب در تهران و بغداد انجام وظيفه مي كردند. رئيس گروه ناظران يك
افسر ايرلندي بود و فرماندهي گل « يونيماگ » را نيز ژنرال
« اسلاوكويوويچ » تبعه يوگسلاوي بر عهده داشت .
نقش « دكوئه يار » در پايان بخشيدن به جنگ
شوراي امنيت سازمان ملل متحد , براي متوقف كردن جنگ تحميلي
هشت ساله عراق عليه جمهوري اسلامي ايران جمعا هشت قطعنامه را از
تصويب گذراند . (3 ) قطعنامه هائي كه به شماره هاي آن شناسائي شده اند :
(479 ـ 514 ـ 522 ـ 540 ـ 582 ـ 588 ـ 598 ـ 619 ) در مورد قطعنامه
598 نكته حائز اهميت اين بود كه پيش نويس آن از سوي 5 عضو دائمي
شوراي امنيت تهيه شده بود و آنها مشتركا اين پيش نويس را به شوراي
امنيت تسليم كرده بودند. شوراي امنيت در اين فاصله به مشورتهاي فشرده
خود براي تنظيم پيش نويسي كه حاوي فصل مشترك نظريات دو كشور بود ,
ادامه مي داد. اين قطعنامه به اتفاق آرا از تصويب شوراي امنيت گذشته بود.
در قطعنامه 598 از طرفين درگير درخواست شده بود كه : فورا در جنگ
آتش بس اعلام كرده و آن را رعايت نمايند , نيروهاي مسلح خود را تا پشت
مرزهاي شناخته شده بين المللي به عقب بكشند و اسراي جنگي را آزاد كنند.
شورا در اين قطعنامه نگراني عميق خود را از استمرار جنگ بين ايران و
عراق اعلام كرده بود و اظهار نظر كرده بود كه : چون احتمال افزايش و
گسترش جنگ مي رود قصد دارد كليه اقدامات جنگي را متوقف كند و يك
صلح جامع , عادلانه شرافتمندانه و بادوام بين ايران و عراق برقرار سازد.
شورا در پايان قطعنامه اظهار داشته بود كه به دليل استمرار جنگ بين ايران
وعراق صلح جهاني به خطر افتاده است و در نتيجه تهديد كرده بود كه برابر
مواد 39 و 40 منشور سازمان ملل عمل خواهد كرد . (4 )
دولت جمهوري اسلامي ايران هر چند معتقد بود كه شوراي امنيت در
قطعنامه 598 براي نخستين بار با مسئله جنگ برخوردي جدي و بنيادي
نموده است , ولي به دليل بعضي ضعفها و نقايص قطعنامه , از آن انتقاد كرد و
در اين مورد دلائل منطقي زيادي را ارائه كرد . در نتيجه قطعنامه 598 به
صورت نه رد و نه قبول , حدود يك سال معلق ماند. در اين شرائط , جنگ
باتوجه به خطر گسترش آن همچنان در زمين , هوا و دريا ادامه داشت .
كشتي هاي جنگي كه براي اسكورت كشتي هاي تجاري به خليج فارس اعزام
مي شدند به درگيري با طرفين جنگ كشيده مي شدند . در 12 تير 1367 يك
كشتي جنگي آمريكا به نام ناو « وينسنس » متعلق به نيروي دريائي اين كشور
تعمدا هواپيماي مسافربري جمهوري اسلامي ايران را در جريان يك پرواز
عادي بر فراز خليج فارس مورد هدف قرار داد كه در اين جنايت هولناك
290 مسافر معصوم و بيگناه آن شامل دهها زن و كودك به شهادت رسيدند .
سرانجام , جمهوري اسلامي ياران در 26 تير 1367 رسما به « دكوئه يار »
اطلاع داد كه به منظور جلوگيري از كشتار و برقراري عدالت و استقرار صلح
در منطقه و جهان , قطعنامه 598 را مي پذيرد . در نامه حضرت آيت الله
خامنه اي كه در آن زمان رياست جمهوري اسلامي ايران را بر عهده داشتند
چنين آمده بود : (5 )
« درودهاي گرم همراه با بهترين آرزوهاي مرا براي موفقيت آن عالي
جناب در تلاش براي برقراري صلح و عدالت بپذيريد.
همانطور كه بخوبي استحضار داريد , آتش جنگي كه به وسيله رژيم
عراق در 22 سپتامبر 1980 با تجاوز عليه تماميت ارضي جمهوري اسلامي
ايران آغاز گرديد , اينك ابعاد غير قابل تصوري به خود گرفته است كه
كشورهاي ديگر و حتي غيرنظاميان بي گناه را نيز در شعله هاي خود گرفته
است .
قتل 290 نفر انسان بي گناه كه با ساقط ساختن هواپيماي ايرباس
جمهوري اسلامي ايران به وسيله يكي از كشتي هاي جنگي آمريكايي در
خليج فارس به وقوع پيوست , نمونه اي بارز در اين خصوص است .
در چنين موقعيتي , تلاشهاي جناب عالي براي اجراي قطعنامه 598
(1987 ) حائز اهميت ويژه اي است . جمهوري اسلامي ايران پيوسته كمك و
پشتيباني خود را نسبت به شما در حصول به اين هدف مبذول داشته است .
در اين زمينه ما مصمم گرديديم كه رسما اعلام داريم جمهوري اسلامي
ايران به خاطر اهميت حفظ جان انسانها و برقراري عدالت و صلح و امنيت
منطقه اي و بين المللي , قطعنامه (1987 ) 598 شوراي امنيت را مي پذيرد .
ما اميدواريم كه اعلام رسمي اين موضع جمهوري اسلامي ايران به شما
در ادامه تلاشهايتان كه هميشه مورد پشتيباني و استقبال ما بوده است , كمك
نمايد.
« سيد علي خامنه اي , رئيس جمهوري اسلامي ايران »
« دكوئه يار » دبير كل وقت سازمان ملل 9 روز پس از اعلام رسمي ايران
مبني بر پذيرش قطعنامه 598 , در فاصله بين 4 مرداد 1367 تا 26 مرداد
همان سال , 9 بار با وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران و 6 بار با
نماينده دولت عراق براي تعيين نحوه اجراي قطعنامه 598 ملاقات كرد . (6 )
« دكوئه يار » در 17 مرداد اعلام كرد كه هر دو دولت با ملاقات بين وزراي
امور خارجه خود زير نظر وي موافقت كرده اند. اين ملاقات بلافاصله پس از
استقرار آتش بس به منظور دستيابي به تفاهماتي براي اجراي ساير مفاد
قطعنامه 598 و زمان بندي طرح اجرائي انجام گرفت .
سرانجام دولتهاي ايران وعراق به دبير كل سازمان ملل اطلاع دادند كه با
پيشنهاد برقراري آتش بس در سپيده دم روز 29 مرداد موافقت مي كنند .
چند روز پس از برقراري آتش بس , سفير هند در سازمان ملل اعلام كرد
كه « دكوئه يار » به عنوان برنده جايزه « تفاهم بين المللي در سال 1987 »
برگزيده شده است . اين جايزه از سال 1965 به شخصيتهائي كه به تفاهم و
دوستي بين المللي كمكهاي شاياني بكنند , اعطا مي گردد. جايزه « تفاهم بين
المللي » به انگيزه نقش پيگير و تلاشهاي صميمانه « دكوئه يار » در ايجاد آتش
بس در جنگ ايران و عراق به وي اعطا شد. اين جايزه به نام نهرو نخستين
نخست وزير هند پس از دوره استعمار انگليس نامگذاري شده است و از
جمله برندگان آن عبارتند از : اوتانت , مارتين لوتركينگ , نلسون ماندلا ,
اينديرا گاندي و اولاف پالمه .
« دكوئه يار » همواره داراي درك و تفاهم خوبي با مقامات جمهوري
اسلامي ايران بوده است . وي احساس خود را در اين مورد , در پاسخ به يك
خبرنگار طي مصاحبه اي در سوئد چنين بيان كرد :
« دبير كل هميشه داراي رابطه اي بسيار پايدار و مداوم با مقامات ايراني
بوده است . بنابراين من دليلي براي گلايه از جمهوري اسلامي ايران ندارم .
بالعكس بايد بگويم من از اعتمادي كه هميشه مقامات ايراني به دبير كل
داشته اند , سپاسگزارم .... » (7 )
گزارش دكوئه يار در روزهاي آخر كارش به عنوان دبير كل سازمان ملل
به شوراي امنيت در مورد متجاوز شناختن عراق در جنگ يكي از سندهاي
بسيار معتبر و قابل استناد به نفع كشور ما است . همچنان كه از جملات اين
سند سازمان ملل استنباط مي شود , وي از آغاز با اطلاعات دقيقي كه داشته ,
و گزارش ها و تجزيه و تحليلهائي كه دريافت مي كرده , عراق را آغاز كننده اين
جنگ مي دانسته است . وي در سند فوق با صريحترين كلمات استنباط خود
را چنين بيان مي كند :
« درباره بند 6 عناصري از موضع طرفين پيرامون اين بند براي من
مشخص بود. اين يك واقعيت است كه توضيحات عراق براي جامعه بين
المللي قابل قبول و كافي نيست . بنابراين رويداد برجسته اي كه تحت عنوان
موارد نقض بدان اشاره كرديم (نقض حقوق بين المللي , استفاده غير قانوني
از زور و عدم احترام به تماميت ارضي يك كشور كه مسئوليت مخاصمه را به
دنبال دارد) همانا حمله 22 سپتامبر 1980 عليه ايران است كه باتوجه به
منشور ملل متحد و اصول شناخته شده قابل توجيه نيست و موجب
مسئوليت مخاصمه است . حتي اگر قبل از شروع مخاصمه برخي تعرضات از
جانب ايران به خاك عراق صورت گرفته باشد , چنين تعرضاتي نمي تواند
توجيه كننده تجاوز عراق به ايران باشد. تجاوزي كه اشغال مستمر خاك
ايران را در طول مخاصمه در پي داشت . اين تجاوزي است كه ناقض
ممنوعيت كاربرد زور است كه يكي از اصول حقوق بين المللي است .
.... (در مورد نقض حقوق انساني در جنگ )
به عنوان مثال من به درخواست يك يا هر دو طرف در موارد متعددي
هياتهاي كارشناسي را براي تحقيق درباره موارد نقض از قبيل استفاده از
تسليحاتي شيميايي , حمله به مناطق غير نظامي و بدرفتاري با اسراي جنگي
به صحنه نبرد اعزام كردم . با كمال تاسف اين گزارشها حاكي از وجود
شواهدي از موارد نقض جدي حقوق انساني است . در يك مورد موظف بودم
با تاسف عميق اين يافته كارشناسان را شاهد باشم كه سلاح شيميايي عليه
غير نظاميان ايران در منطقه اي در نزديكي يك شهر عاري از هر گونه حفاظت
در برابر اين حملات به كار رفته بود ... » (8 )
پاورقي :
1 ـ روزنامه جمهوري اسلامي ـ 1367,5,29
The united nations Iraq military observer group 2 ـ
3 ـ سازمان ملل متحد , مسئوليت حفظ صلح و امنيت بين
المللي ـ ناصر ثقفي عامري , انتشارات دفتر مطالعات ) UNIMOG (
سياسي و بين المللي وزارت امور خارجه ـ صفحه 174
4 ـ زندگينامه دبير كل هاي سازمان ملل و فعاليتهاي سياسي آنها ـ علي
ميرسعيد قاضي ـ انتشارات دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امور
خارجه ـ صفحه 383
5 ـ شوراي امنيت و جنگ تحميلي عراق عليه جمهوري اسلامي ايران ـ
عباس هدايتي ـ انتشارات دفتر مطالعات سياسي و بين المللي ـ صفحه
171
6 ـ زندگينامه دبير كل هاي ... صفحه 384
7 ـ روزنامه اطلاعات مورخ 1367,4,18
8 ـ روزنامه كيهان ـ مورخ 1373,4,28
خاوير پرز دكوئه يار دبيركل وقت سازمان
ملل :
توضيحات عراق براي جامعه بين المللي قبول نيست و
حمله آن كشور به ايران با توجه به منشور ملل متحدو
اصول شناخته شده بين المللي قابل توجيه نمي باشد و
موجب مسئوليت مخاصمه است
|
ونزوئلا و استحكام جاي پاي چاوز
|
مادريد ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي : « هوگو چاوز » رييس جمهوري
ونزوئلا كه در همه پرسي اين كشور آمريكاي جنوبي بار ديگر با حمايت مردم
روبرو شد , شخصيتي است كه كشور و مردم خود را بخوبي شناخته و در راه
خدمت به آنان كمر همت بسته است .
چاوز 50 سال پيش در هفتم مرداد سال 1333 در شهر سابانتا
شهرستان باريناس ونزوئلا ديده به جهان گشود . او دومين فرزند از 6 فرزند
والديني بود كه حرفه آموزگاري داشتند.
هوگو پس از تحصيلات ابتدايي و متوسطه در زادگاهش وارد دانشكده
نظام شد و با درجه ستوان سومي از آن فارغ التحصيل گشت . او سپس دوره
پايه اي مخابرات را در مدرسه مخابرات و الكترونيك نيروهاي مسلح گذراند
و بعد از آن , در سال 1354 دوره خودروهاي زره پوش و سال 1358 دوره
پيشرفته آن را گذراند.
چاوز پس از طي دوره فرماندهي ارتش در سال 1362 ميلادي , دوره
بين المللي جنگهاي سياسي را در گواتمالا همسايه ونزوئلا تا سال 1367
پشت سر گذاشت و اندكي بعد در مقام استادي در دانشكده علوم سياسي
دانشگاه « سيمون بوليوار » ظاهر شد.
چاوز كه مدتي فرمانده گروه چتربازان ونزوئلا بود , در سال 1371
رهبري يك كودتاي نافرجام را عليه حكومت وقت بر عهده گرفت و به همين
دليل , تا سال 1373 به زندان افتاد . او پس از رهايي از زندان , وارد عرصه
فعاليتهاي سياسي شد و توانست در انتخابات سال 1377 با كسب 36,5
درصد آراي مردم , به رياست جمهوري برسد.
چاوز بلافاصله دست به اصلاحات اساسي در قانون اساسي ونزوئلا زد
و آن را به نام قهرمان ملي آمريكاي لاتين , « سيمون بوليوار » , « انقلاب
بوليواري » نام نهاد. او بر اساس اين اصلاحات , انتخابات رياست جمهوري
را در سال 1379 برگزار كرد و توانست با كسب 43,8 درصد مجموع آرا ,
براي يك دوره شش ساله به رياست جمهوري برسد.
چاوز كه يك سياستمدار چپگرا است , با ملي كردن صنعت نفت
پنجمين كشور صادر كننده نفت جهان , رسيدگي به امور محرومان و
تنگدستان از طريق برنامه هاي تربيتي , بهداشتي و مسكن را در دستور كار
خود قرار داد.
شركت دولتي نفت ونزوئلا نيز سال 1371 پس از آن تولد يافت كه
سرمايه داران و گروهي از نظاميان حامي آمريكا در اعتراض به اصلاحات
رييس جمهوري , دست به يك كودتا عليه چاوز زدند.
با حمايت قشر محروم و كارگري جامعه از چاوز , كودتا ظرف 48
ساعت شكست خورد و او بار ديگر به كاخ رياست جمهوري گام گذاشت . اما
توطئه ها و كارشكني هاي مخالفان از طريق به راه انداختن اعتصابات ,
راهپيمايي , اغتشاش و آشوب در جامعه با استفاده از رسانه هاي تحت فرمان
خود تمامي نداشت .
باوجود اين , چاوز با همكاري هزاران پزشك كوبايي كه بطوررايگان
بيماران طبقات محروم را معالجه مي كنند , برنامه هاي خود را به اجرا درآورد
و توجه به تنگدستان از طريق برنامه هاي تربيتي , بهداشتي و مسكن را با
جديت ادامه داد.
محروميت 80 درصد از جمعيت 25 ميليون نفري ونزوئلا در شرايطي
بوده است كه اين كشور يكي از پنج كشور بزرگ صادركننده نفت در جهان به
شمار مي رود.
ميزان ذخاير نفت اين كشور 912 هزار كيلومتر مربعي ساحل درياي
كارائيب بيش از 63 ميليارد بشكه و ذخاير گاز طبيعي آن 37 ميليارد
مترمكعب برآورد شده است .
چاوز در راستاي توجه به مسائل محرومان , مبارزه با بيسوادي را نيز
در دستور كار خود قرار داد , به گونه اي كه مقامهاي اين كشور گفته اند ماه
جاري طبق قوانين يونسكو ونزوئلا كشوري بدون افراد بيسواد اعلام خواهد
شد.
در همين حال , مخالفان دولت ونزوئلا , رژيم چاوز را به برقراري
ديكتاتوري در كشور متهم كرده و مي گويند كه او باعث ركود اقتصادي ,
افزايش بيكاري و تورم در جامعه شده است .
مخالفان چاوز كه رهبري آن در دست سرمايه داران است , مورد حمايت
آمريكا قرار دارند و از همين رو , رييس جمهوري ونزوئلا همه پرسي روز
يكشنبه را نبرد ميان مردم اين كشور و امپرياليسم آمريكا خوانده است .
چاوز پيش از اين نيز آمريكا را متهم كرده بود كه در تلاش براي انجام
كودتا عليه دولت او است اما « جورج بوش » براي تضمين سلامت واردات
روزانه حدود 1,5 ميليون بشكه نفت خام ونزوئلا به آمريكا , تلاش كرده
است از ميزان خصومتهاي علني خود با چاوز بكاهد. در اين راستا , جورج
بوش خواستار تضمين سلامت برگزاري همه پرسي شده بود اما مشاوران او
به صراحت ابراز اميدواري كرده بودند كه چاوز در اين همه پرسي شكست
بخورد.
اكنون با شكست هواداران آمريكا در همه پرسي يادشده , بايد شاهد نحوه
تعامل جديد كاخ سفيد با دولت ونزوئلا بود.
گرچه مخالفان چاوز مدعي بروز تقلب در همه پرسي شده اند اما ناظران
بين المللي سلامت آن و پيروزي چاوز را مورد تاييد قرار داده اند.
او توانست در اين همه پرسي كه 73 درصد از 14 ميليون صاحب راي
ونزوئلا شركت كردند , با كسب 58,25 درصد آرا بر مخالفان كه 41,74
درصد راي بدست آوردند , غلبه كند.
اين هشتمين باري است كه چاوز در زورآزمايي با مخالفان آمريكايي
خود بر آنان پيروز مي شود.
چاوز پس از اين پيروزي در اجتماع هزاران تن از هواداران قرمز پوش
خود صداي مردم را صداي خدا خواند و پيروزي خود در همه پرسي را
نشانه پيروزي مردم و قانون اساسي ونزوئلا برشمرد.
وي همچنين اطمينان داد كه با اين پيروزي , ثبات به بازارهاي نفت
جهان بازخواهد گشت .
|
|