فرهنگ فاطمي , تحول زا و حركت آفرين در صحنه هاي حضور « زن مسلمان »
فرهنگ فاطمي به آن دليل كه به آبشخور زلال وحي الهي
متصل است و با تفكر قرآني و قوانين جامع و حياتبخش اسلام
پيوند خورده است , تحول زا و حركت آفرين مي باشد.
يكي از مشخصه هاي بارز فرهنگ فاطمي اين است كه با
فطرت و خلقت انسان منطبق است و از ژرفاي وجود و
نيازهاي طبيعي او آگاه مي باشد و براساس اين شناخت عميق ,
دستورالعمل هاي زندگي ساز و حافظ سلامت و سعادت آدمي را
عرضه مي دارد و راه رشد و كمال را در همه شئون حيات
مي نماياند.
آنچه باعث شد « عفاف » به عنوان يك خصلت دروني و
ملكه ثابت اخلاقي در جان و روح « زنان مسلمان » ريشه بدواند
و آنان را در اوج قله تقوا و خويشتن داري در برابر معاصي قرار
دهد , مشخصه تحول آفريني فرهنگ فاطمي است .
همچنين آنچه موجب گرديد زنان مسلمان ايران به
« حجاب اسلامي » ـ كه صيانت و حفاظت از شخصيت و
جايگاه اجتماعي زنان را به عهده دارد و آفريننده وقار و متانت
و عزت آنهاست ـ روي آورند و در صحنه ها و عرصه هاي
مختلف به فعاليت و تلاش هاي سياسي و اجتماعي بپردازند ,
همانا ويژگي تحول زايي و حركت آفريني فرهنگ فاطمي
مي باشد.
انقلاب شكوهمند اسلامي ايران به دليل سرچشمه هاي
الهي و اسلامي و خط مشي و هدفمندي هاي مبتني بر احكام و
قوانين جامع قرآني , بسترها و زمينه هاي بسيار مساعدي به
وجود آورد تا فرهنگ فاطمي چه از زاويه بنيان هاي فكري و چه
از جنبه جلوه هاي عملي , براي زنان مسلمان پشتوانه هاي
مستحكم و ذخيره هاي ارزشمند به وجود بياورد و الگوهاي
زيباي اخلاقي و رفتاري را در ابعاد مختلف حيات اجتماعي به
آنان عرضه بدارد.
زنان مسلمان ما با تاثيرپذيري از فرهنگ فاطمي در همه
ابعاد فكري و جلوه هاي عملي به ويژه با الگوپذيري از « عفاف »
و « حجاب » به شدت متحول گشتند و با شركت گسترده در
صحنه هاي فعاليت هاي اجتماعي و سياسي و اقتصادي منشا
آثار فراوان و موجب رشد و بالندگي جامعه و كشور شدند.
اولين عرصه نقش آفريني زنان مسلمان , « حضور وسيع در
مراحل مختلف نهضت اسلامي » است .
زنان مسلمان ايران به تبعيت از فرهنگ فاطمي كه براي
« زن » جايگاهي رفيع قائل است و نقشي فراگير و تعيين كننده
براي او رقم مي زند و جامعه انساني را بدون حضور و فعاليت و
تلاش اين موجود فاقد حيات مي داند , با عفاف و حجاب در
تمام ميادين و فرازونشيب هاي انقلاب خونين اسلامي حاضر و
فعال بودند و نقشي اساسي و تاثيرگذار ايفا
مي نمودند.
حضور و فعاليت همه جانبه زنان مسلمان در ميادين و
صحنه هاي مختلف انقلاب و آثار و نتايج حائز اهميتي كه
برجاي مي نهادند , نه تنها براي جهان اسلام شگفتي زا و
تحسين برانگيز بود , كه دنياي غرب و شرق را نيز به تعجب و
حيرت مي افكند.
شگفتي و حيرت جهان از اين حماسه سازي وقتي روبه
فزوني مي يافت كه مشاهده مي كردند اين زنان فداكار و ايثارگر
خود را به زيور عفاف و حجاب آراسته اند و در حالي در تمام
تظاهرات و درگيري ها حضور به هم مي رسانند كه حجاب و
پوشش اسلامي خويش را به طور كامل حفظ نموده اند.
همچنين مي ديدند كه زنان مسلمان بدون هيچ هراس و ترس و
در اوج شهامت و شجاعت همچون مردان غيور و دلير در مقابل
سلاح هاي مرگبار دشمنان ايستادگي مي كنند و در نفي استعمار
خارجي و استبداد داخلي فرياد برمي آورند و خواهان سقوط و
اضمحلال رژيم وابسته ستمشاهي و تشكيل حكومت اسلامي
مي باشند.
اگر بخواهيم توصيفي كوتاه و در عين حال عظيم و بزرگ و
نشان دهنده شكوه حضور زنان مسلمان پيروفرهنگ تحول زا و
حركت آفرين فاطمي در صحنه هاي مختلف انقلاب اسلامي به
دست بياوريم , زيباتر و گوياتر از رهنمودها و توصيف هاي
حضرت امام خميني (ره ) نمي يابيم :
امروز زن هاي شيردل , طفل خود را در آغوش كشيده و به
ميدان مسلسل و تانك دژخيمان رژيم مي روند. در كدام تاريخ
چنين مردانگي و فداكاري از زنان ثبت شده است (1 )
زنان , همدوش مردان بپاخاستند و آزادي و استقلال خود
را تقاضا كردند . (2 )
زن هاي محترم ايران بيش از مردان به ميدان رفته و
سدعظيم شاهنشاهي را در هم شكستند(3 )
شما بانوان در ايران ثابت كرديد كه در پيشاپيش اين
نهضت قدم برداشتيد. شما سهم بزرگي در نهضت اسلامي ما
داريد . (4 )
دومين عرصه نقش آفريني زنان مسلمان در نهضت
اسلامي , « تشجيع و تهييج مردان » براي حضور فعال و
گسترده تر در صحنه هاي بزرگ و حساس انقلاب
است .
نهضت اسلامي ايران در مراحل اوليه از گستردگي و
وسعت لازم بي بهره بوده و از آنجا كه ديكتاتوري و خفقان و
هراس و وحشت همچون شبح مرگباري بر تمام ايران سيطره و
حاكميت داشت و سازمان امنيتي رژيم سفاك وابسته به آمريكا
در به وجود آوردن اين فضاي دهشت زا بسيار موثر بود , حضور
اقشار مختلف مردم در صحنه هاي خونين انقلاب به مرور زمان
و همراه با آماده شدن زمينه هاي مساعد فكري و اعتقادي و
تحول هاي دروني و روحي به وقوع پيوست .
در ميان گروه هاي اوليه اي كه در اوج ايمان و شجاعت
معبرها را يكي پس از ديگري گشودند و پيش رفتند و بسترهاي
مناسب را براي تعميق و ترويج نهضت اسلامي مهيا نمودند ,
زنان پاك و عفيف و شجاع و مبارزي بودند كه همراه با
جوانمردان غيور و مومن و جهادگر در آفرينش حماسه ها و
دلاوري ها ـ كه به از خودگذشتگي و دستگيري و زندان يا
جراحت و به خون آغشته شدن آنان مي انجاميد ـ نقش بسيار
مهم و زيربنايي براي تشجيع و تهييج مرداني كه هنوز به نهضت
نپيوسته بودند , ايفا مي كردند. اين زنان مبارز تحت تاثير
فرهنگ فاطمي به ويژه با تبعيت از « عفاف و پاكي » و « حجاب و
پوشش » به عنوان دو جلوه بسيار سازنده و حركت زا از سيره و
روش اخلاقي و اجتماعي حضرت زهرا(س ) , توانستند با
حضور چشمگير و شجاعانه خود در صحنه هاي نفس گير و
حادثه ساز , زمينه هاي مساعد را براي به وجود آوردن
انگيزه هاي لازم در مردان و تشجيع و تهييج آنان فراهم آورند.
همين حركت سازنده زنان مسلمان باعث شد كه به مرور بر
گستردگي امواج نهضت سترگ اسلامي افزوده شود و عرصه ها
يكي پس از ديگري بر رژيم سفاك و وابسته پهلوي ضيق و تنگ
گردد.
بنگريم كه حضرت امام خميني چسان از اين نقش مهم و
حركت زاي زنان مسلمان به عنوان يك امتياز و برجستگي
بزرگ ياد مي نمايند :
شما زنان دلير , در اين نهضت « پيشقدم » بوديد و هستيد.
شما مردان را « تشجيع » كرديد. ما همگي مرهون شجاعت هاي
شما زنان شير دل هستيم . (5 )
شما بانوان ثابت كرديد كه در صف جلو هستيد. شما
اثبات كرديد كه مقدم بر مردها هستيد. مردها از شما « الهام »
گرفتند . (6 )
سومين عرصه نقش آفريني زنان مسلمان , « ايثار مالي و
ياري رساني هاي اقتصادي » به نهضت شكوهمند اسلامي
است .
ميادين حضور زنان مسلمان در فراز و نشيب ها و مراحل
سخت و رنجزاي انقلاب اسلامي به تظاهرات پر شور خياباني
و تلاشهاي فكري و عملي براي تشجيع و تهييج مردان محدود
نمي شود , بلكه در كنار اين فعاليت ها , ايثار مالي را نيز بايد در
رديف ساير جلوه ها و مصاديق حضور و نقش آفريني آنان براي
فراهم ساختن همه عوامل و زمينه هاي پيروزي و موفقيت
نهضت اسلامي , حائز اهميت و تاثيرگذار ناميد.
« ايثار مال » در كنار « ايثار جان » به صورت مكمل و مرتبط
با هم و موثر در طي مراحل رشد و كمال معنوي , همواره از
عوامل مهم در رفع موانع و مشكلاتي كه بر سر راه ترويج و
گسترش اسلام و تحقق نظام سياسي و حكومتي اين دين مبين
و رهايي بخش چهره نمايان مي سازند به شمار مي رود و به
همين دليل است كه قرآن كريم وقتي سخن از فريضه مهم
« جهاد » به ميان مي آورد , به هر دو اصل حياتي « جهاد با جان »
و « جهاد با مال » اهميت مي دهد. آيه ذيل نمونه اي از آيات
مزبور مي باشد :
« الذين آمنوا و هاجروا و جاهدوا في سبيل الله باموالهم و
انفسهم اعظم درجه عندالله » (7 )
« آنان كه به خداوند متعال ايمان مي آورند و به هجرت
مي پردازند و در راه او با جان ها و اموالشان جهاد و مبارزه
مي كنند , در نزد خدا رتبه و جايگاهي عظيم و بزرگ دارند »
اين آيه شريفه به همراه ساير آياتي كه دراين موضوع نازل
شده است (8 ) به وضوح اهميت جهاد با « مال » را در كنار جهاد
با « جان » نشان مي دهد و آنها را همراه با هم و مكمل يكديگر
عامل نيل به مقاصد و اهداف بلند الهي و اسلامي معرفي
مي نمايد.
در فرهنگ فاطمي , فراوان مي يابيم جلوه ها و مصاديق ايثار
و فداكاري مالي حضرت زهرا(س ) را كه در مسير اطاعت از
دستورات پيامبر اكرم (ص ) و براي به نتيجه و ثمر نشاندن
احكام و قوانين قرآن و نهضت جهاني اسلام از هيچ تلاش و
كوششي دريغ نمي ورزيد و در حالي كه خود در تنگناي
اقتصادي قرار داشت , از حداقل بهره مندي هاي خويش نيز در
راه خدا مي گذشت .
زنان مسلمان ايران تحت تاثير اين جلوه زيباي فرهنگ
فاطمي , در طول مراحل مختلف انقلاب اسلامي , ايثار و
فداكاري مالي را در كنار ايثار و فداكاري جاني , در خدمت
پيشبرد اهداف نهضت اسلامي قرار دادند و صحنه هاي بسيار
پرشوري را در تاريخ اسلام به تصوير كشيدند. اين ايثار و
بخشش ها كه شامل پرداخت وجوه و اهداي جواهرات مي شد ,
در سخنان حضرت امام خميني (ره ) اينگونه توصيف و تقدير
مي شود :
زنان ايران , هم مجاهدات انساني عظيم كردند , و هم
مجاهدات مالي . (9 )
خانم هاي محجبه , همين ها كه مظهر عفاف هستند , در
نهضت پيشقدم بودند و در ايثار مال هم
پيشقدم . (10 )
چهارمين عرصه حضور و نقش آفريني زنان مسلمان ,
« مجاهدت وقفه ناپذير در هشت سال دفاع مقدس » مي باشد.
جنگي كه از جانب آمريكاي جنايتكار و توسط حزب بعث
عراق به ايران اسلامي تحميل گرديد و هشت سال متوالي تداوم
يافت , صحنه ها و ميادين گوناگوني را براي ظهور و بروز جهاد
و مبارزه , ايثار و فداكاري , مقاومت و پايداري , عزتمندي و
اقتدار , خلوص و يكرنگي , ايمان و معنويت و شجاعت و
حماسه سازي به وجود آورد.
در اين عرصه ها و ميادين , مردم مسلمان ايران , زن و مرد و
پير و جوان , زيباترين و عظيم ترين جلوه هاي « حضور فعال و
پايدار و مستمر » و تلاش و فعاليت هاي خالصانه و صادقانه را
به منصه ظهور رساندند و با تمام توان و انرژي و امكانات خود
به تجهيز و آماده سازي و ياري رساني رزمندگان جان بركف
اسلام اهتمام ورزيدند.
در اين صحنه هاي عشق و شور و جهاد و ايثار و خلوص ,
اگرچه همه مردم ايران حماسه آفريدند و زيباترين ارزش ها و
هنجارهاي الهي را به نمايش درآوردند , لكن « زنان » با توجه به
موقعيت هاي حساس و گستردگي و تراكم مسئوليت هاي درون
و برون كانون خانواده و در عين حال حضور و فعاليت هاي
ايثارگرانه در پشت جبهه , نقشي عظيم تر ايفا نمودند و آثاري
ارزشمند و به ياد ماندني به ثبت رساندند.
زنان مسلمان ايران به تبعيت و الگوپذيري از حضرت
فاطمه زهرا(س ) كه با حضور موثر و سازنده خود در
عرصه هاي نبرد حق عليه باطل به ياري و مساعدت هاي پشت
جبهه مي پرداخت , در طول هشت سال دفاع مقدس از هيچ
تلاش و كوشش و ايثار و فداكاري دريغ نورزيدند. همين
مجاهدتهاي وقفه ناپذير و خالصانه بود كه زمينه هاي مساعد
براي دفاع پايدار و حماسه آفريني هاي پيروزمند رزمندگان
اسلام را موجب گرديد و در نهايت آزاد شدن شهرهاي اشغال
شده ايران توسط دشمنان بعثي را به ارمغان آورد. و نيز همين
ايثارها و فداكاري هاي مستمر و راهگشا بود كه باعث شد رهبر
كبير انقلاب اسلامي و بنيان گذار نظام جمهوري اسلامي
حضرت امام خميني به طور مكرر اينگونه زبان به تقدير و
تمجيد از زنان مسلمان بگشايند :
« اين بانوان محترمه را كه اشتغال دارند به همراهي كردن و
پشتيباني كردن از لشگر و از قواي مسلح , ارزشي براي آنها
حس مي كنم كه براي كس ديگر نمي توانم آن طور ارزش قائل
بشوم . » (11 )
و در سخني ديگر , حضور ارزشمند و شجاعانه زنان در
صحنه دفاع از ميهن اسلامي و فداكاري در جبهه و پشت جبهه
را از « افتخارات عظيم » مي داند . (12 ) و اين نقش آفريني و
حماسه سازي به گونه اي از ديدگاه آن پيشواي محبوب الهي
حياتي و ضروري و سازنده بود كه در وصيت نامه تاريخي خود
نيز از آن ياد مي نمايد و با عبارات و تعابيري چون ما مفتخريم
كه بانوان و زنان مسلمان در ميدان هاي نظامي همدوش با مردان
در راه تعالي اسلام و مقاصد قرآن فعاليت مي كنند . (13 ) ,
نسل هاي آينده را به شناسايي جايگاه رفيع و نقش تاثيرگذار و
راه گشاي زنان مسلمان در صيانت از دين و ملت و استقلال
كشور ترغيب مي نمايد.
عرصه هاي نقش آفريني زنان مسلمان به حضور موثر و
كارآمد در محيط هاي اجتماعي و علم آموزي و دانش اندوزي و
فعاليت هاي اقتصادي سالم نيز گسترش مي يابد و بدين ترتيب
« فرهنگ فاطمي » به زيبايي هر چه تمام تر به « تحولي زايي » و
« حركت آفريني » مي پردازد و زنان تحول يافته براساس
آموزش ها و ارزش هاي سرچشمه يافته از كوثر وجود مقدس و
مطهر حضرت زهرا(س ) در اوج عفاف و پاكي و با حجاب و
پوشش كامل اسلامي به ترويج بنيان هاي فكري و جلوه هاي
عملي فرهنگ انسان ساز فاطمي همت مي گمارند و بشريت را به
راه و روش هاي « پاك زيستي » دعوت و ترغيب مي نمايند.
پي نوشتها :
1 ـ در جستجوي راه از كلام امام , انتشارات اميركبير , دفتر
سوم , ص 76
2 ـ همان مدرك , دفتر سوم , ص 76
3 ـ بلاغ , گزيده موضوعي سخنان امام خميني , انتشارات
اميركبير , ج 3 , ص 403
4 ـ خط امام , كلام امام , انتشارات نور , ج 1 , ص 100
5 ـ در جستجوي راه از كلام امام , دفتر سوم , ص 77
6 ـ همان مدرك , دفتر سوم , ص 78
7 ـ قرآن كريم , سوره توبه , آيه 9
8 ـ رجوع شود به آيه 72 از سوره انفال , آيه 41 و 88 از
سوره توبه , آيه 95 از سوره نسا .
9 ـ در جستجوي راه از كلام امام , دفتر سوم , ص 84
10 ـ همان مدرك , دفتر سوم , ص 84
11 ـ ديدگاه حضرت امام خميني درباره « نقش زنان در
دفاع » , ص 28
12 ـ همان مدرك , ص 29
13 ـ وصيت نامه سياسي الهي حضرت امام خميني , دفتر
تنظيم و نشر آثار امام خميني , ص 72
آنچه موجب گرديد زنان مسلمان ايران به
« حجاب اسلامي » ـ كه صيانت و حفاظت از شخصيت
و جايگاه اجتماعي زنان را به عهده دارد و
آفريننده و قار و متانت و عزت آنهاست ـ روي
آورند و در صحنه ها و عرصه هاي مختلف به فعاليت
و تلاش هاي سياسي و اجتماعي بپردازند , همانا
ويژگي تحول زايي و حركت آفريني « فرهنگ
فاطمي » مي باشد
يكي از مشخصه هاي بارز فرهنگ فاطمي اين
است كه با فطرت و خلقت انسان منطبق است و از
ژرفاي وجود و نيازهاي طبيعي او آگاه مي باشد و بر
اساس اين شناخت عميق , دستورالعمل هاي زندگي
ساز و حافظ سلامت و سعادت آدمي را عرضه
مي دارد و راه رشد و كمال را در همه شئون حيات
مي نماياند
انقلاب شكوهمند اسلامي به دليل سرچشمه هاي
الهي و اسلامي و خط مشي و هدفمندي هاي مبتني
بر احكام و قوانين جامع قرآني , بسترها و
زمينه هاي بسيار مساعدي به وجود آورد تا فرهنگ
فاطمي چه از زاويه بنيان هاي فكري و چه از جنبه
جلوه هاي عملي , براي زنان مسلمان پشتوانه هاي
مستحكم و ذخيره هاي ارزشمند به وجود بياورد و
الگوهاي زيباي اخلاقي و رفتاري را در ابعاد
مختلف حيات اجتماعي به آنان عرضه بدارد
