مرحوم آقاي محقق كه از طرف حضرت آيت الله العظمي
بروجردي به آلمان رفته بودند , داستاني را نقل كرده بودند كه خيلي
عجيب است و آن از اين قرار است كه فرموده بودند :
در بيان افرادي كه در آن زمان مسلمان شده بودند يك پروفسوري
وجود داشت , كه زياد پيش ما مي آمد و ما هم نيز به او سر مي زديم .
او سرطان گرفت و در بيمارستان بستري گرديد , ما و مسلمانهاي
ديگر به عيادتش رفتيم . روزي زبان به شكايت گشود و گفت : من
هنگامي كه مريض شدم و بستري گرديدم و دكترها تشخيص دادند كه
من سرطان دارم , هم پسرم و هم زنم , به من گفتند :
پس معلوم شد كه شما سرطان داريد! و مي ميريد , بنابراين
خداحافظ ما رفتيم !
آنها رفتند و فكر نكردند كه در اين شرايط اين بدبخت به محبت و
مهرباني احتياج دارد.
آقاي محقق , همچنين گفته بودند كه ما زياد و مكرر به ديدار او
مي رفتيم , تا اينكه يك روز بيمارستان خبر داد كه اين شخص مرده
است . ما خود را براي كفن و دفن او آماده كرديم , كه ناگهان متوجه
شديم , پسرش هم آمده است , خوب كه تحقيق كرديم ديديم او
جنازه پدرش را پيش , پيش به بيمارستان فروخته است و حالا آمده
است كه آن را تحويل بدهد و پولش را بگيرد و برود دنبال
كارش ,
در اينكه غربيها مردم بي عاطفه اي هستند شكي نيست , ولي بايد
توجه داشت كه بسياري از كارهاي ما هم كه اسمش را عاطفه
مي گذاريم , عاطفه نيست , بلكه نوعي خودخواهي است , چون عاطفه
معنايش اين است كه انسان از حق مشروع خودش به نفع ديگري
مي خواهد استفاده بكند , چنين آدمي بايستي كلاس قبل از اين را طي
كرده باشد و آن اين است كه به حقوق مردم تجاوز نكند و حقوق
مردم را محترم بشمارد . (انسان كامل , ص 170 , به نقل از حكايتها و
هدايتها در آثار
استادمطهري )
|
سايه عشق خدا بر همه چيز
|
تاملي در حكمتهاي زيباي « نماز »
آخرين قسمت
احمد محسن زاده
توصيه جوانان به نماز
سالك عارف انقلاب اسلامي خودش علاوه بر آن كه به
نماز اهميت خاصي قائل بود حتي ديگران خصوصا بچه ها ,
نوجوانان و جوانان را به اين مسئله مهم توصيه مي فرمودند و
اين درس را از جد بزرگوارش رسول خدا(ص ) آموخته بود ,
آنجا كه مي فرمايد : مروا اولادكم بالصلاه لسبع . » پيامبر
اسلام (ص ) مي فرمايد : فرزندان خود را (براي تشويق و عادت
به عبادت ) در هفت سالگي به نماز خواندن وا داريد . (46 ) بانوي
مكرمه امام (ره ) (خديجه ثقفي ) مي گويد : امام (ره ) ما را
نصيحت مي كردند كه از هفت سالگي بچه ها , در تربيت ديني
آنها دقت داشته باشيم . يعني مي گفتند : « بچه ها از هفت سالگي
نماز بخوانند. بچه ها را وادار به نماز كن تا وقتي نه ساله شدند
عادت كرده باشند » . (47 ) دختر امام (ره ) فريده مصطفوي نقل
مي كنند :
امام نيم ساعت مانده به ظهر وضو مي گرفتند و مشغول
نماز خواندن مي شدند و ما هم داخل حياط مشغول بازي
بوديم . امام مي گفتند : « شما بايد در طول اين ساعت نماز
بخوانيد , واي به حال كسي كه در طول اين ساعت نماز را
نخواند . » (48 ) همچنين نوه امام خميني (ره ) آقاي محمد تقي
اشراقي مي فرمود : يك روز امام داشتند توي حياط راه مي رفتند
كه من آمدم از كنارشان رد شوم . به من فرمودند : « بيا اينجا » من
رفتم پيش ايشان . به من گفتند : « نماز ظهر و عصرت را
خوانده اي » گفتم نه , فرمودند : « زود برو نمازت را بخوان كه از
ثوابش كم نشود . چون نماز اول وقت خواندن ثواب دارد » (49 )
تشويق كودكان به يادگيري نماز
تشويق كودكان و نوجوانان به , آموزش دانش و احكام از
سيره پيشوايان بزرگ اسلام است . امام محمد باقر(ع )
مي فرمايد : « كان ابي زين العابدين (ع ) اذا نظر الي الشباب الذين
يطبون العلم ادناهم اليه و قال مرحبابكم » . (50 ) پدرم
زين العابدين (ع ) هنگامي كه نوجوانان را در حال فراگيري دانش
مي ديد , آنان را به خود نزديك مي كرد و به آنها آفرين مي گفت . »
امام رضوان الله عليه نيز وقتي كه بچه ها را مي ديد كه نماز
مي خوانند آنها را تشويق كرده و آفرين مي گفت و بعضي وقتها
به عنوان تشويق كتاب كودكان را به آنان هديه مي كرد. يكي از
نوه هاي امام در اين مورد مي گويد : وقتي بچه بودم , يك بار كه
امام مشغول نماز خواندن بود , من هم رفتم و پشت ايشان
ايستادم . همان كارهايي را كه ايشان مي كردند , تكرار كردم . امام
چند جلد كتاب كودكان كه همان دوروبر بود , برداشتند و به من
دادند. بعدها هر موقع من به اتاق امام مي رفتم اول از من سئوال
ميكردند : « نمازت را خوانده اي يا نه » اگر نمازم را خوانده
بودم , مي گفتند : « آفرين » و اگر هنوز نخوانده بودم , مي گفتند :
« بخوان » و نصيحتم مي كردند و مي گفتند : « نمازت را اول وقت
بخوان . » (51 )
فرمانده كل قوا حضرت آيت الله العظمي خامنه اي جوانان
را به اين واجب مهم ديني اين چنين سفارش مي نمايد : « مردم و
جامعه ما و بخصوص جوانان ما كه اكنون بار امانت سنگيني را
بر دوش گرفته اند بايد نماز را منبع قدرتي لايزال بدانند و در
برابر جبهه فساد و بي عدالتي و كج روي كه امروز بشريت را
تهديد مي كند از نماز و ياد خدا نيرو بگيرند. ميدان مبارزه اي
كه امروز پيش روي ماست ما را به تكيه گاه مستحكم ذكر خدا
و اميد و اعتماد به او بيش از همه محتاج مي سازد و نماز آن
سرچشمه جوشاني است كه اين اميد و اعتماد و قدرت معني را
به ما مي بخشد. »
معظم له همچنين به جوانان توصيه مي فرمايند : « نماز با
حضور و با توجه , نمازي كه از ياد و ذكر سرشار است , نمازي
كه آدمي در آن با خداي خود سخن مي گويد و به او دل
مي سپارد , نمازي كه والاترين معارف اسلام را پيوسته به انسان
مي آموزد , چنين نمازي انسان را از پوچي و بي هدفي و ضعف
مي رهاند و افق زندگي را در چشمش روشن مي سازد و به او
همت و اراده و هدف مي بخشد و دل را از ميل به كج روي و گناه
و پستي نجات مي دهد , از اين رو است كه نماز در همه حالات
حتي در ميدانهاي نبرد و سخت ترين آزمايشهاي زندگي
اولويت خود را از دست نمي دهد. انسان هميشه به نماز محتاج
است و در عرصه هاي خطر محتاج تر(52 )
نماز , نشانه ايمان
براي هر چيزي نشانه اي است . ايمان كه يك عقيده دروني
است جهت اثبات آن نشانه هايي لازم است , از مهمترين آنها
نماز مي باشد. همانطور كه در روايات آمده است پيامبر(ص )
مي فرمايد : « الصلوه علامه الاسلام (53 ) نماز نشانه اسلام است و
نيز مي فرمايد :
اصلاه علامه الايمان , (54 ) نماز نشانه ايمان
است .
بنيانگذار جمهوري اسلامي در نوشته ها و سخنان خويش
بطور مكرر نماز را نشانه پاكي و دين و ديانت انسانها دانسته اند
و افرادي را كه از نماز و مسجد گريزانند با عنوان شيطان و
انسانهاي منحرف معرفي كرده اند. امام خميني (ره ) مي فرمايند :
شيطانها از نماز مي ترسند , از مسجد مي ترسند(55 ) آنانكه به
منكرات و مراكز فحشا كشانده شده اند و اهل عصيانند اكثرا
بي نمازها مي باشند كه خداوند متعال مي فرمايد : ان الصلاه
تنهي عن الفحشا و المنكر(56 ) و روح خدا مي فرمايد : اينهايي
كه در مراكز فساد كشانده شده اند اينها اين بي نمازها هستند.
نماز خوانها در مساجد هستند و مهيا هستند براي خدمت .
مساجد را خالي نكنيد. تكليف است امروز , امروز يك روزي
است استثنايي . ما در يك مقطعي از عصر واقع شده ايم كه
اسنثنايي است , ما با ذكر خدا , با اسم خدا پيش برديم و نماز
بالاترين ذكر خدا است . (57 )
سيدالشهدا انقلاب اسلامي آيت الله شهيد دكتر سيد
محمد حسيني بهشتي يكي از شاگردان امام راحل (ره ) در اين
زمينه كه نماز نشانه توحيد و پاك كننده شرك و آلودگي هاست
ميفرمايد : نماز سرود توحيد و يكتا پرستي و سرود فضيلت و
پاكي است كه بايد فكر و روح ما را در برابر عوامل شرك زا و
آلوده كننده اي كه در زندگي روزمره با آنها سرو كار داريم پاك و
يكتا پرست نگه دارد(58 )
توجه به مقدمه نماز
امام راحل نظر عرفاني به نماز داشتند و بر اسرار نماز
بيشتر توجه مي كردند و حتي در مورد كتاب « آداب الصلاه »
شهيد ثاني توجه خاصي از خود نشان مي دادند و مي فرمود :
بهتر است كه بگوييم « اسرار الصلاه » و بدان خاطر براي وضو
گرفتن با معنويت , آماده شده و وضوع مي گرفتند و آن را شبيه
وضوي رسول خدا(ص )ـ كه يك بار به اعضاي وضو آب
مي ريختند ـ انجام مي دادند و بيشتر اوقات اين حديث را
متذكر مي شدند كه : تقدم الي ما تقدمك الي رحمه الله (59 )
يعني حركت بسوي وضو گرفتن , قدم برداشتن بسوي رحمت
خداست . لذا هنگامي كه از امام معصوم (ع ) فلسفه شستن
اعضاي وضو را سوال مي كنند مي فرمايد : و همانا بر صورت و
دو دست و پا و سر وضو واجب شد , براي اينكه وقتي بنده در
مقابل خداوند منان بايستد از ميان جوارح و اعضاي ظاهري او
آنچه در وضو واجب است ديده ميشود , زيرا با صورتش
سجده مي كند و خضوع مي نمايد و با سرش اطاعت حق را
پذيراست و پاهايش ركوع و سجود به جاي مي آورد(60 ) آري
ورود به عبادت ورود به بهشت است و انسان پاك به بهشت
وارد مي شود « لايد خل الجنه الاالطيب » كه حافظ مي گويد :
شستشويي كن و آنگه بخرابات خرام
تا نگردد ز تو اين دير خراب آلوده
حال بايد رو به قبله ايستاده و همه چيز را پشت سر
انداخته و از دل بيرون كرده فقط خداي را در دل و خانه او را
مقابل قرار دهي كه بقول حفاظ شيرازي :
در ضمير ما نمي گنجد به غير دوست كس
هر دو عالم را به دشمن ده كه ما را دوست بس
امام عابد و عارف جمهوري اسلامي در اين راستا به
دستوري از امام ششم (ع ) تمسك كرد و مي فرمايد : هنگامي كه
بقبله روي كردي , از دنيا و آنچه در آن است مايوس شو و هر
چيزي كه تو را به غير حق مشغول مي كند از قلبت بيرون كن
و... به ياد آور روزي را كه در مقابل خداوند حاضر
مي شوي (61 )
انشاالله سيره و گفتار اين بزرگان عارف و والا گوهر را
آويزه گوش و چشممان قرار داده و جامعه را با عطر معنوي
نماز معطر سازيم .
پاورقي :
46 ـ غزالي , محمد , كيمياي سعادت , ص 29
47 ـ امام در سنگر نماز , ص 103
48 ـ همان , ص 102
49 ـ امام در سنگر نماز , ص 101
50 ـ الواعظ , ج 5 , ص 272
51 ـ امام در سنگر نماز , 99
52 ـ پيام سمينار نماز , 70,7,16
53 ـ حر عاملي , وسائل الشيعه , ج 3 , ص 42
54 ـ همان
55 ـ امام در سنگر نماز ص 108
56 ـ عنكبوت , آيه 45
57 ـ امام در سنگر نماز ص 108
58 ـ شهيد بهشتي , كتاب نماز چيست
59 ـ مصباح الشريعه , ص 62 ـ61
60 ـ عيون اخبار رضا , ج 2 , ص 104
61 ـ مصباح الشريعه , الباب الثانيعشر في افتتاح الصلاه
حضرت امام خميني وقتي مشاهده مي كردند كه
بچه ها « نماز » مي خوانند آنها را تشويق مي كردند و
آفرين مي گفتند و بعضي از وقتها به عنوان تشويق به
آنان « كتاب كودكان » هديه مي دادند.
حضرت امام خميني :
ما با ذكر خدا , با اسم خدا پيش برديم و نماز
بالاترين ذكر خداست .
شيطان ها از « نماز » مي ترسند , از « مسجد »
مي ترسند.
حضرت آيت الله خامنه اي :
مردم و جامعه ما و به خصوص جوانان ما كه اكنون
بار امانت سنگيني را بردوش گرفته اند بايد « نماز »
را منبع قدرتي لايزال بدانند و در برابر جبهه فساد و
بي عدالتي و كج روي كه امروز بشريت را تهديد
مي كند , از نماز و ياد خدا نيرو بگيرند.
|
پندها و اندرزها
|
آرزو
ما اطال (ال ) عبدالامل الا انسا (ه ) العمل
بنده آرزو دراز نكند جز اينكه آخرت را فراموش كند.
اميرالمومنين علي (ع )
كم من نعمه لله علي عبده في غير آمله . و كم من مومل املا
الخيار في غيره , و كم من ساع الي حتفه و هو مبطي عن حظه
چه بسيار نعمتي خدا به بنده خود دهد كه آرزوي آنرا
ندارد , و چه بسيار آرزومندي كه ديگري بآرزويش رسد , و چه
بسيار كسي كه بمرگش شتابد و از بهره اش واماند.
امام جعفر صادق (ع )
احترام
اقبلوا الكرامه و افضل الكرامه الطيب , اخفه محملا و اطيبه
ريحا
احترام را بپذيريد و بهترين احترام , عطر است كه
سبكبارتر و خوش بوتر است .
امير المومنين علي (ع )
احسان
من اتي اليكم معروفا فكافوه , فان لم تجدوا , فاثنوا , فان الثنا
جزا
هر كه به شما احساني كرد به او عوض دهيد و اگر نداديد تمجيد
كنيد كه تمجيد پاداش اوست .
پيامبر اكرم (ص )
من تقدمت اليه يد , كان عليه من الحق ان يكافي , فان لم
يفعل فالثنا , فان لم يفعل فقد كفر النعمه .
بهر كه احساني شد بر او لازم است كه عوض بدهد , و اگر نداد
ستايش و تمجيد كند , و اگر نكرد كفران نعمت كرده است .
پيامبر اكرم (ص )
اخلاص
علامه المخلص اربعه : يسلم قلبه , و تسلم جوارحه , و بذل
خيره , و كف شره
نشانه مخلص چهار است :
1 ـ دلش درست است 2 ـ اعضاي بي آزار است 3 ـ خيرش به
ديگران رسد 4 ـ از بد كردن خوددار است .
پيامبر اكرم (ص )
(منبع احاديث : تحف العقول )
|
| |