كابينه رژيم صهيونيستي ماه گذشته اجراي طرح شارون موسوم به
« عقب نشيني يك جانبه » را تصويب كرد. اين طرح كه بر اساس آن رژيم
صهيونيستي مدعي است تا پايان سال ميلادي آينده غزه را ترك خواهد كرد
و شهرك هاي صهيونيست نشين موجود در اين منطقه را نيز برخواهد چيد ,
با كسب 14 راي موافق در برابر 7 راي مخالف اعضاي كابينه اسرائيل
تصويب شد.
اكنون اين طرح براي به اجرا درآمدن , تنها به موافقت كنيسه نياز دارد.
برخي از دست اندركاران مسائل خاورميانه با تاكيد بر عبارت « عقب نشيني »
كه در اين طرح مستتر است پيشاپيش آنرا يك شكست براي رژيم
صهيونيستي و نتيجتا پيروزي براي فلسطيني ها تلقي مي كنند. اين در حالي
است كه ديگران اين خوشبيني را ندارند.
براي پي بردن به درستي اين تحليل ها و اهداف رژيم صهيونيستي از
مطرح ساختن آن طرح , بررسي انگيره ها , شرايط و مسائل مربوط به اين
موضوع ضروري است .
زمينه
نخستين اظهارات شارون در باره اين طرح پائيزسال گذشته و زماني
صورت گرفت كه عمليات شهادت طلبانه فلسطيني ها در اوج خود قرار
داشت . شارون در آن هنگام اعلام كرد كه حكومت خودگردان فلسطين عزم
قاطعي براي توقف حملات ضد اسرائيلي از خود نشان نمي دهد. در نتيجه
نمي تواند به عنوان طرف مورد اعتماد مذاكره در قالب طرح صلح موسوم به
« نقشه راه » باشد از اينرو شخصا طرحي را تدارك ديده است و به طور
يكجانبه آن را اجرا مي كند. با اينجال , از ابتدا عيان بود كه شارون اعتباري
براي « نقشه راه » قائل نيست و در واقع به دنبال بهانه اي براي گريز از آن طرح
بود.
به همين منظور شارون طرح يكجانبه خود را به آمريكا برد و توانست
حمايت كامل جورج بوش را از اين طرح كسب كند. اين در حالي بود كه رد
طرح نقشه راه در واقع يك بي اعتنايي آشكار به بوش به عنوان باني اين طرح
بود و اين واقعيت يكبار ديگر مويد اين شد كه حمايت از رژيم صهيونيستي
براي سران آمريكا ارجحيت مطلق دارد حتي اگر اين حمايت , تبعات حيثيتي
براي آمريكا داشته باشد.
براي آگاهي از مفاد طرح مذكور , نكات اصلي اين طرح كه توسط رژيم
صهيونيستي منتشر شده است , عينا نقل مي شود :
1 ـ مفهوم امنيتي طرح
« اسرائيل » در نظر دارد به نوعي جداسازي بر اساس ديدگاه جورج
بوش , رئيس جمهور آمريكا , دست يابد. كشور « اسرائيل » معتقد است كه
بايد براي بهبود وضعيت كنوني تلاش كند و به اين نتيجه رسيده است كه
امروز يك شريك فلسطيني وجود ندارد كه بتوان با آن به پيشرفتي در روند
صلح دوجانبه دست يافت . در پرتو اين امر , طرح جداسازي تدريجي كه بر
فاكتورهاي زير استوار مي باشد پديدار شده است :
الف ) ركود وضعيت كنوني زيانبار است و براي پشت سر نهادن اين ركود
« اسرائيل » بايد به اقدامي دست بزند كه مشروط به همكاري فلسطيني ها
نباشد.
ب ) هدف از طرح , ايجاد وضعيت بهتر امنيتي , سياسي , اقتصادي و جمعيت
شناختي (براي اسرائيل ) است .
ج ) در آينده شهرك هاي يهودي در باريكه غزه باقي نخواهد ماند. در مقابل ,
بخش هايي در مناطق « يهوده » و « سامره » به عنوان بخشي از كشور « اسرائيل »
باقي خواهند ماند.
د) « اسرائيل » تلاش هاي ايالات متحده را در كنار جامعه بين الملل براي
پيشبرد روند اصلاحات و برپايي نهادها و بهينه سازي وضعيت اقتصادي و
رفاه ساكنان فلسطيني , با هدف ايجاد رهبري جديد فلسطين كه ثابت كند به
تعهداتش مطابق « نقشه راه » وفادار مي باشد مورد تاييد قرار مي دهد.
هـ) خروج از باريكه غزه و مناطق شمالي سامره از برخورد با ساكنان
فلسطيني خواهد كاست .
و) تكميل شدن طرح جداسازي تدريجي , به تمامي مسئوليتهاي اسرائيل در
قبال فلسطيني ها در باريكه غزه پايان خواهد داد.
ز) طرح جداسازي تدريجي با هيچ يك از توافق هاي موجود بين كشور
« اسرائيل » و فلسطيني ها در ارتباط نيست .
ح ) حمايت مهم و گسترده بين المللي از طرح جداسازي وجود دارد و اين
حمايت براي واداركردن فلسطيني ها به اجراي عملي تعهداتشان در
زمينه هاي مبارزه با تروريسم و انجام اصلاحات مطابق « نقشه راه » امري
حياتي است و تنها در اين صورت است كه دو طرف مي توانند به روند
مذاكرات باز گردند.
.2 اصول طرح
الف ) باريكه غزه :
« اسرائيل » باريكه غزه را ازوجود شهرك هاي اسرائيلي تخليه مي كند و در
خارج از زمين هاي باريكه تجديد آرايش مي كند , البته اين غير از آرايش
نظامي در منطقه خط مرزي بين باريكه غزه و مصر يعني « محور فيلادلفي »
است .
با تكميل شدن طرح , ديگر هيچ نيروي امنيتي اسرائيلي در مناطق صحرايي
باريكه غزه حضور ثابت نخواهد داشت . در نتيجه , اساس و مبنايي براي اين
ادعا نخواهد ماند كه باريكه غزه يك سرزمين اشغالي است .
ب ) منطقه يهوده و سامره
اسرائيل منطقه اي در شمال سامره را كه چهار شهرك : غانيم , كاديم ,
سانور و حوميش در آن وجود دارد و همين طور تاسيسات نظامي ثابت در آن
منطقه راتخليه مي كند , و خارج از منطقه تخليه شده تجديد آرايش
مي نمايد.
با تكميل شدن طرح , نيروهاي امنيتي اسرائيل ديگر در منطقه حضور
دائمي نخواهند داشت .
اين طرح مجال ارتباط جغرافيايي فلسطيني ها را در شمال سامره فراهم
مي سازد.
« اسرائيل » با جامعه بين الملل در زمينه بهينه سازي زيرساخت ارتباطات
در منطقه يهوده و سامره با هدف زمينه سازي تداوم ارتباط فلسطيني ها با اين
منطقه همكاري خواهد كرد. اين طرح روند زندگي منظم و فعاليت اقتصادي
و تجاري فلسطيني ها در يهوده و سامره را تسهيل مي كند.
ج ) روند : روند تخليه مقرر تا پايان سال 2005 (1384 ) تكميل خواهد
شد.
د ـ ديوار امنيتي : « اسرائيل » به ساخت ديوار امنيتي مطابق با تصميمات
دولتي ادامه خواهد داد و اين روند مسايل انساني را لحاظ خواهد كرد.
.3 اوضاع امنيتي پس از اجراي طرح
الف ) باريكه غزه : « اسرائيل » نظارت خواهد نمود , از پوشش امنيتي خارجي
حمايت خواهد كرد , به شكل انحصاري بر حريم هوايي غزه مسلط خواهد
شد و به فعاليت هاي نظامي در حريم دريايي باريكه ادامه خواهد داد.
باريكه غزه منطقه عاري از سلاح خواهد شد.
« اسرائيل » حق دفاع از خود , از جمله اتخاذ تدابير پيشگيرانه و نيز
پاسخگويي از طريق توسل به زور را عليه خطرهايي كه در باريكه غزه بروز
مي كند براي خود محفوظ مي دارد.
ب ) يهوده و سامره : با تخليه شهرك ها در شمال سامره , هيچ نيروي نظامي
ثابت دراين منطقه باقي نخواهد ماند.
« اسرائيل » حق اساسي دفاع از خود , از جمله اتخاذ تدابير پيشگيرانه و نيز
پاسخگويي از طريق توسل به زور را را عليه خطرهايي كه در اين منطقه بروز
مي كند براي خود محفوظ مي دارد.
.4 تاسيسات و زيرساخت نظامي در باريكه غزه
به عنوان يك اصل , تمامي اين تاسيسات ـ به جز تاسيساتي كه
« اسرائيل » تصميم مي گيرد آنها را به طرفي واگذار نمايد , برچيده مي شود.
5 ـ نحوه كمك هاي امنيتي به فلسطيني ها :
« اسرائيل » موافق است كه به نيروهاي امنيتي فلسطيني با هدف مبارزه با
تروريسم و حفظ نظم كمك ها و آموزش هاي لازم داده شود. « اسرائيل » تاكيد
دارد كه بدون هماهنگي قبلي هيچ گونه نيروي امنيتي خارجي در باريكه غزه
حضور نداشته باشد.
6 ـ منطقه مرزي بين باريكه و مصر
« اسرائيل » به حضور نظامي خود در طول خط مرزي بين باريكه غزه و
مصر ادامه خواهد داد و اين حضور در مناطق معين يك ضرورت امنيتي
حياتي به شمار مي رود. اين حضور , گسترش مادي منطقه اي را كه در آن
فعاليت نظامي جريان پيدا مي كند , مي طلبد. پس از آن امكان تخليه اين
منطقه بررسي خواهد شد و تخليه منطقه به اوضاع امنيتي و ميزان همكاري
مصر در ترتيب دادن شرايط مورد اعتماد بستگي خواهد داشت . چنانچه
شرايط براي تخليه اين منطقه فراهم شود كشور « اسرائيل » حاضر خواهد شد
تاسيس يك بندر دريايي و فرودگاه را در باريكه غزه مورد بررسي قرار
دهد.
7 ـ جمع بندي :
اجراي طرح جداسازي تدريجي موجب بهتر شدن اوضاع و برطرف
گرديدن حالت ركود كنوني خواهد شد و چنانچه فلسطيني ها آمادگي مبارزه
با تروريسم , و ريشه كن كردن تروريسم و خشونت و انجام اصلاحات را
مطابق « نقشه راه » از خود نشان دهند , امكان بازگشت به روند مذاكرات
وجود خواهد داشت .
آشنايي با نوار غزه
نوار غزه مجموعا از چهار شهر عمده « رفح » , « خان يونس » , « ديرالبلح »
و « غزه » و تعدادي روستاي فلسطيني نشين و شهرك صهيونيست نشين
تشكيل شده است . اين باريكه منطقه اي است در ساحل مديترانه ميان مصر
و اسرائيل , به مساحت 360 كيلومترمربع , كه 11 كيلومتر با مصر و 51
كيلومتر با فلسطين اشغالي مرز دارد . غزه داراي 40 كيلومتر خط ساحلي , آب
و هواي نسبتا خشك و مخازن گاز طبيعي است . جمعيت غزه طبق سرشماري
تيرماه 1381 , 1,274,686 نفر بوده است . متوسط عمر مردم غزه 71 سال
و تركيب نژادي آن 99,4 درصد عرب و 0,6 درصد يهودي است . 98,7
درصد مردم مسلمان (عمدتا سني ) , 0,07 درصد مسيحي و 0,6 درصد
يهودي هستند. زبان مردم عربي و عبري است .
از نظر اقتصادي , 60 درصد مردم زير خط فقر هستند و درآمد سرانه
600 دلار مي باشد . صنعت در غزه منحصر به توليدات خانگي مردم از قبيل ,
نساجي , صابون سازي , كنده كاري چوب زيتون و لوازم تزييني است .
محصولات كشاورزي و دامي شامل زيتون , صدر , صيفي جات , گوشت گاو و
لبنيات است . منطقه غزه سالانه 800 ميليون دلار كمك اقتصادي بين المللي
دريافت مي كند. پول رايج در نوار غزه « شكل » اسرائيل است كه ارزش آن
4,7 دلار مي باشد . در نوار غزه دو ايستگاه تلويزيوني فعاليت مي كند . غزه
همچنين داراي دو فرودگاه كوچك است .
بازتاب داخلي طرح شارون
طرح شارون , تا كنون بازتاب گسترده اي در ميان اسرائيلي ها داشته
است . پيامدهاي اين طرح در درجه نخست متوجه جايگاه شخص شارون در
حزب ليكود كه وي رهبري آن را بر عهده دارد , شده است . مخالفت اكثريت
اعضاي ليكود با طرح شارون در واقع عمق اختلاف ميان صهيونيستها در
باره اين طرح را آشكارتر كرد و با بركناري دو وزير مخالف اين طرح , دامنه
اين اختلاف گسترده تر شد. هرچند شارون در راي گيري اعضاي كابينه
توانست راي موافق 14 وزير را در برابر 7 راي مخالف در باره طرح خود
بدست آورد ولي تبعات اين طرح همچنان باقي است .
شارون اكنون بايد بتواند حداقل راي مثبت 61 نماينده را در مجلس
رژيم صهيونيستي بدست آورد كه در غير اينصورت بايد شكست فاحشي را
بپذيرد. در اين ميان , با توجه به از دست دادن حمايت احزاب افراطي ,
شارون مجبور است با حزب اصلي رقيب يعني كار ائتلاف كند. كه اين نيز به
نوبه خود شكستي براي شارون است . زيرا حزب كار اعلام كرده است تا
شارون , شرايط اين حزب را نپذيرد در هيچ ائتلافي شركت نخواهد كرد. در
اين ميان , نقش نتانياهو عضو ديگر ليكود و نخست وزير پيشين رژيم
صهيونيستي را كه موضع افراطي تري نسبت به شارون در باره اين طرح دارد
و مخالف هرگونه مصالحه با فلسطيني هاست نبايد ناديده گرفت به خصوص
اينكه بسياري از احزاب متحد شارون اكنون به نتانياهو گرايش پيدا كرده اند.
اكنون موقعيت نتانياهو در درون حزب ليكود نيز به مراتب مساعدتر از
شارون است . همچنانكه مشاهده مي شود طرح شارون هم اكنون به مثابه
زلزله اي , جامعه شكننده اسرائيلي را متزلزل كرده است .
نقش مصر در طرح
از چندي پيش كه برخي از مقامات اسرائيلي از سپردن نقش امنيتي نوار
غزه به طرف سوم سخن به ميان آوردند نقش مصر , هم به دليل هم مرز بودن
با غزه وهم به دليل روابط ويژه اي كه با رژيم صهيونيستي دارد مطرح شد. در
اين ميان و پس از موافقت اسرائيل , مصر آمادگي خود را براي ايفاي نقش در
غزه اعلام كرد و طرحي را پيشنهاد نمود.
بر اساس اين طرح , 150 مامور امنيتي مصر بمنظور كمك به حكومت
خودگردان جهت حفظ امنيت و آموزش پليس فلسطين براي مدت شش ماه
به نوار غزه مي روند.
مصر همچنين خواهان آن شده است كه همه سازمان هاي امنيتي
حكومت خودگردان زير نظر يك مسئول فلسطيني عمل كنند. در همين رابطه
« سيلوان شالوم » وزير خارجه رژيم صهيونيستي با سفر به قاهره با مبارك
رئيس جمهوري , اسامه الباز مشاور وي و « عمر سليمان » رئيس سازمان
امنيت مصر ديدار كرد. شالوم پس از اين ديدار گفت كه مصر با ايفاي يك
نقش كليدي در زمينه امنيت در نوار غزه و تقويت حضور نظامي در مرزهاي
سرزمين هاي فلسطيني موافقت كرده است .
با اين حال بسياري از گروههاي فلسطيني با دادن هرگونه نقش به مصر و
ساير كشورهاي عرب در غزه اعلام مخالفت كرده اند. اين گروهها معتقدند
صهيونيستها مي خواهند نقش سركوب مبارزات مردم فلسطين را به اعراب
واگذار كنند.
اهداف صهيونيستها از اجراي طرح
زمانيكه صهيونيست سابقه داري همچون شارون كه نام وي بيش از
صهيونيستهاي ديگر مترادف با تجاوز , اشغالگري , جنايت و توسعه طلبي
است از عقب نشيني سخن به ميان مي آورد بايد دنبال كشف يك توطئه و
سونيتي در وراي اين اظهارات بود. در يك بررسي اجمالي انگيزه هاي
متعددي براي شارون در اين اقدام مشاهده مي شود.
ترديد نيست كه صهيونيستها در شرايط فعلي به شدت خود را در جهان
منزوي احساس مي كنند. اين انزجار جهاني از صهيونيستها به دليل جنايات
گسترده اي كه رژيم صهيونيستي در طول سالهاي اخير , به ويژه پس از
شكل گيري قيام انتفاضه فلسطيني ها مرتكب شده اند , به شكل بي سابقه اي
تشديد يافته است . از اين رو شارون قصد دارد با طرح عقب نشيني از غزه ,
چهره خود را تطهير كند و خود را يك صلح طلب جلوه داده و از انزواي
مرگبار موجود نجات دهد.
از سوي ديگر صهيونيستها به اين نتيجه رسيده اند كه بدون تخليه
اراضي اشغالي , دست كم در آن بخش كه از نظر سازمان ملل سرزمين هاي
اشغالي محسوب مي شوند , نمي توانند از ضربات كمرشكن فلسطيني ها و
فشار افكار جهاني در امان باشند. به زعم صهيونيستها خروج از نوار غزه
مي تواند فشار بين المللي را از دوش صهيونيستها رفع كرده و بر فلسطيني ها
وارد كند تا آنها از عمليات ضداسرائيلي در اين منطقه دست
بردارند.
ايجاد تنش داخلي و درگيري ميان فلسطيني ها , يكي ديگر از اهداف
شارون در طرح عقب نشيني از غزه مي باشد. شارون با اعلام اينكه درباره
طرح خود با هيچ طرف فلسطيني مذاكره نمي كند مي كوشد تا فلسطيني ها را
در اعمال حاكميت بر اين منطقه به جان هم اندازد. در اين راستا شارون
چنين مي انديشد كه نوارغزه به عنوان يك غنيمت جنگي براي فلسطيني ها
خواهد بود و گروههاي فلسطيني و حكومت خودگردان براي اعمال اراده بر
آن با هم به رقابت خواهند پرداخت و چه بسا , به زعم شارون , اين رقابت
زمينه يك درگيري داخلي را فراهم آورد.
از جانب ديگر اشغال دائمي بخشهاي وسيعي از اراضي اشغالي از جمله
در كرانه باختري كه هم اكنون صهيونيستها در حال احداث حصار در اطراف
آن هستند , از ديگر اهداف شيطنت آميز رژيم صهيونيستي , تحت پوشش
طرح عقب نشيني از غزه مي باشد.
شارون , مي خواهد اين هدف خود را به گونه اي تهديدآميز به
فلسطيني ها و افكار عمومي جهان تحميل كند كه براي اينكه فلسطيني ها و
جهان از جنگ و وحشيگري اين رژيم در امان بمانند بايد در ازاي تخليه
غزه , اشغال بخش هايي از فلسطين اشغالي را كه توسط ديوار حايل مشخص
است براي اسرائيل به رسميت بشناسند.
خاموش ساختن قيام ملت فلسطين عليه اشغالگري از ديگر اهدافي است
كه شارون با طرح خود تعقيب مي كند. صدمات متعدد و چندجانبه اي كه
صهيونيستها از جانب انتفاضه متحمل شده اند قابل انكار نيست . از اينرو
صهيونيستها اميدوارند با طرح عقب نشيني از غزه , از يكسو انگيزه قيام را
تضعيف كنند و از سوي ديگر اين امر را مستمسكي براي تشديد سركوب
انتفاضه قرار دهند.
هموار كردن مسير تجديدرابطه با حكومتهاي عرب همسايه فلسطين را
بايد از ديگر اهداف شارون در طرح خود دانست . اغلب اين حكومت ها به
دليل وابسته بودن به آمريكا مايل به تجديد روابط با رژيم صهيونيستي
هستند ولي به دليل ملاحظات افكار عمومي داخلي , به خصوص پس از
اوجگيري جنايات صهيونيستها , روابط خود را با اين رژيم قطع كرده اند و
منتظر مستمسكي هستند تا مناسبات خود را با تل آويو عادي سازند. در اين
راستا و در اولين گام , هفته گذشته امارات دفتر نمايندگي رژيم صهيونيستي
را در ابوظبي داير كرد.
رژيم صهيونيستي همچنين انتظار دارد كه آمريكا و مجامع بين المللي در
برابر خروج ارتش آن رژيم از غزه , مساله بازگشت پناهندگان فلسطيني را
پايان يافته تلقي كند. در صورت چنين توافقي , پناهندگان فلسطيني
نمي توانند به سرزمين اشغالي 1327 موسوم به اسرائيل و نيز بخش عمده اي
از سرزمين اشغالي 1346 بازگردند . در اين وضعيت , آنان يا بايد به مناطق
حكومت خودگردان بازگردند يا اين كه در كشورهاي ميزبان باقي بمانند.
نزديك به چهار ميليون فلسطيني در اردوگاه هاي پناهندگان در كشورهاي
لبنان , سوريه , اردن , مصر و چند كشور عربي ديگر در شرايط نامناسب بسر
مي برند.
همچنانكه مشهود است شارون اهداف دامنه داري را در وراي طرح خود
جستجو مي كند. اين در حالي است كه اكثر كارشناسان منطقه با درنظر گرفتن
تجربه هاي گذشته معتقدند هيچ اعتمادي وجود ندارد كه اولا شارون به وعده
خود در مورد خروج از غزه عمل كند و يا اينكه پس از تخليه , به بهانه هاي
واهي مجددا اين مناطق را به اشغال درنياورد. از اينرو كارشناسان , طرح
اخير شارون را نيز ترفندي بيش تلقي نمي كنند.
منابع :
تلكس واحد مركزي خبر و خبرگزاري جمهوري اسلامي
روزنامه هاي داخلي
www.mogaza.org سايت اينترنتي شهرداري غزه
www.cia.gov سايت سازمان « سيا »
نشريه : مركز مطالعات فلسطين
www.cyberus.ca سايت
فرار از ضربات انتفاضه در منطقه غزه , ايجاد تنش و درگيري ميان فلسطينيان ,
تطهير وجهه آسيب ديده اسرائيل در عرصه بين المللي , توجيه تصاحب اراضي جديد
در كرانه باختري از طريق تغيير مسير ديوار حائل به عمق اراضي فلسطينيان و توجيه
عزم آينده اسرائيل براي سركوب فلسطينيان از جمله اهدافي است كه صهيونيستها در
طرح « خروج از غزه » دنبال مي كنند
