روزنامه جمهوري اسلامي 10/04/1383 صفحه عقيدتي

نگاهي به جنبش سرخ خاندان صدر

علي معصومي (وزوايي )
قسمت سوم
ث شهيد بنت الهدي صدر , رهبر قيام سال 1359
اگر مبارزه و جهاد فقط براي رضاي خدا و اصلاح امور مسلمين باشد و دفع تجاوز از مرزهاي فرهنگي , سياسي , عقيدتي , جغرافيايي و اقتصادي اسلام هدف اصلي محسوب شود. و در همه اين موارد , خلوص موج بزند , ديگر تفاوتي ندارد كه عرصه مبارزه , لوح سفيد كاغذ باشد و يا ميدان جنگ نظامي و يا فرياد در ميان جمع مردمان براي ايجاد موج آگاهي و يا ...; زيرا براي آن كسي كه دل به مبارزه در راه خدا بسته است , هيچ يك از عرصه هاي مذكور فرقي با هم ندارند و مهم اين است كه به اقتضاي هر زمان , مبارزه اي متناسب آن زمان در پيش گرفته شود.
شهيد بنت الهدي صدر (آمنه بنت سيد حيدربن سيداسماعيل صدر) خواهر شهيد آيت الله سيدمحمد باقر صدر از كساني است كه جهاد و مبارزه در راه خدا را بر خود واجب مي دانست و به اقتضاي اوضاع و احوال روزگار , عرصه هايي را براي مبارزه برمي گزيد. گاهي مصلحت را در اين مي دانست كه قلم به دست گيرد و در دل سفيد كاغذ , فرياد و بانگ مبارزه را جاودان كند و آن را به گوش جان مخاطبان برساند , و گاهي نيز در دل تاريك شب و يا در صبحگاه قيام , به مانند زينب سلام الله عليها , با فرياد بلند خود همه را دعوت به قيام و مبارزه نمايد. به عبارت ديگر , شهيد بنت الهدي صدر , از يك سو به جهاد بي امان فرهنگي و فكري عليه فرهنگ مهاجم غرب و رواج دهندگان آن اشتغال داشت و از سوي ديگر , هر گاه احساس مي كرد عملا و با تمام توان بايد به ميدان مبارزه سياسي بيايد , شجاعانه به ميدان مي آمد و نقش خود را ايفا مي نمود.
شهيد بنت الهدي صدر كه در سال 1357 هـ . ق در كاظمين ديده به جهان گشود , فقط شش ماه توانست از وجود پدر بهره مند شود; زيرا علامه سيدحيدر به سراي باقي شتافت و آمنه تحت تربيت مادر و دو برادرش (سيداسماعيل و سيدمحمدباقر) قرار گرفت . آمنه صدر با راهنمايي هاي دو برادرش , به ويژه شهيد آيت الله صدر به سرعت مدارج علم وكمال را پيمود و بانويي اديب , دانشمند , روشن بين و آگاه به مسائل سياسي و مبارزاتي و انقلابي شد. پس از آن كه آمنه صدر وارد عرصه مبارزه فكري و فرهنگي گرديد , مقالاتي با نام مستعار « بنت الهدي » و « ام الولا » در روزنامه ها و نشريات به چاپ رساند. همچنين , كتابهايي با نام مستعار « بنت الهدي » منتشر كرد. به همين دليل به « بنت الهدي « شهرت يافت .
شهيد بنت الهدي صدر از ميان قالبهاي مختلف نوشتاري و ادبي , « داستان » را براي بيان تعاليم اسلام و افشا نمودن فساد و كاستي هاي مهلك فرهنگ غرب , بيشتر از ساير قالب ها مي پسنديد; زيرا بر اين باور بود كه از طريق داستانهاي كوتاه و بلند , بهتر مي توان به اذهان عموم مردم عادي , به ويژه دختران و پسران جوان راه يافت و مبارزه فرهنگي موثري را سامان داد.
فرياد انقلابي شهيد بنت الهدي در ميان داستانها و نوشته هايش , فرياد كسي است كه با زبان داستان , به شدت بر فرهنگ شرق و غرب (كمونيسم و ليبراليسم ) مي تازد و با تكيه بر شواهد و تجربه هايي كه عموم مردم در طول زندگي شخصي و اجتماعي خويش با آن رو به رو شده اند , مفاسد فرهنگ غرب و مهلك بودن رفتارهاي مبتني بر اين فرهنگ را بر ملا مي سازد. به جرات مي توان گفت شهيد بنت الهدي صدر در نوشته ها و داستانهاي كوتاه و بلندي كه تاليف و تحرير كرده است , با تكيه بر تعاليم و ارزشهاي اسلامي , همه نمادها و جلوه هاي شخصي , اجتماعي , اخلاقي , سياسي و فكري فرهنگ غرب را به محاكمه جدي كشانده و به خوبي توانسته است به مخاطبان خود بفهماند كه فرهنگ غرب و رفتارهاي مبتني بر اين فرهنگ , سراب و دروغي بيش نيست و هر كس به اميد سعادت و رسيدن به زندگي بهتر , دل به اين فرهنگ ببندد , با پاي خود به سوي تيره روزي و فساد و پايين ترين درجه حيوانيت رفته است .
مسلما در اين جا مجالي براي بازگو كردن محتواي آثار متعدد داستاني و غيرداستاني شهيد بنت الهدي صدر نيست , بنابراين , به عنوان نمونه , برخي مطالب و عباراتي كه وي در كتاب داستاني امراتان و رجل (اين كتاب با عنوان « سرنوشت دو دختر » به فارسي ترجمه شده است ) براي مخاطبان بيان و القا مي نمايد , درج مي نماييم . شهيد بنت الهدي صدر در اين داستان بلند نگاه فرهنگ غرب به زن را كاملا حيواني و ابزاري و كالايي بيان مي كندو مي گويد : سرچشمه همه بدبختي هاي زنان و دختران امروز اين است كه رفتار و زندگي خود را بر اساس آداب و فرهنگ غرب تنظيم مي نمايند و در نهايت به گودال بدبختي ها و پستي ها و ناكامي ها و حقارت ها سقوط مي كنند و همه ارزش و اعتبار انساني خود را از دست مي دهند. بدبختي زن مسلمان از زماني آغاز مي شود كه فرهنگ و تمدن اصيل و انساني اسلام را رها كند و به فرهنگ غرب كه تكرار جاهليت قرون پيش از اسلام است , روي بياورد. زنان هر قدر به فرهنگ غرب نزديك شوند , به همان ميزان سقوط مي كنند و اگر در آن غوطه ور گردند , مثل اين است كه در منجلابي متعفن سقوط كرده اند. زن غربي فريب خورده است . زن غربي را با اسم آزادي فريب داده اند و شخصيت و وجودش را ربوده اند. زن غربي فقط ابزاري براي پول , اقتصاد و التذاذ شده است , ولي زن مسلمان شخصيتي مستقل و هويتي مشخص و پاك دارد. زن غربي در غوغاي آزادي به اسارت وحشتناكي گرفته شده است و وظيفه اي غير از اين ندارد كه بستر التذاذ مردان و ابزار سرمايه سالاران غرب شود , ولي زن مسلمان صاحب رسالت است ; همچنان كه در تاريخ اسلام , جلوه هايي از رسالت خود را به نمايش نهاده است . زن مسلمان ابزارهاي مختلفي در دست دارد تا هويت و عزت و ارزش خودش را حفظ كند. يكي از اين ابزارها , حجاب است . حجاب , بهترين ابزاري است كه خداوند منت نهاده و به زن مسلمان داده است تا هم خود و شخصيت و ارزش خودش را حفظ كند و هم اين كه به تعالي نيمه ديگر جامعه (مردان ) كمك نمايد و اجازه ندهد آنها اسير شهوات شوند. پس , زن مسلمان , با حجاب خود , هم از خود نگهباني مي كند و هم به نجات مردان قيام مي نمايد. اين است رسالت زن مسلمان ; ولي آيا زن غربي چنين رسالتي دارد هرگز. زن غربي نه تنها قدرتي براي نجات مردان از بند شهوات ندارد و نه تنها خود را نتوانسته است حفظ كند , بلكه خود به اسارت مضاعف و چند لايه گرفتار شده است ...
به هر حال , مفاهيم و واقعيت هاي فوق الذكر , بخشي از مطالبي است كه شهيد بنت الهدي صدر به زبان داستان و لابلاي داستان بلند « امراتان و رجل » بيان مي دارد.
شهيد بنت الهدي صدر در ساير آثار و كتابهاي متعدد خود مثل « صراع (با نام فارسي پايداري ) , لقا في المستشفي (با نام فارسي ملاقات در بيمارستان ) , الباحثه عن الحقيقه , ليتني كنت اعلم (با نام فارسي اي كاش مي دانستم ) , ذكريات علي تلال مكه , الفضيله تنصر , الخاله الضائه , نسا العقيده , كلمه و دعوه , النكران الجميل , المراه مع النبي في حياته و شريعته و ... نيز با قلم روان و جذب به تبيين فرهنگ ناب اسلامي و مفاسد و معايب فرهنگ غرب و مسائل مهم روز در جهان اسلام و ... پرداخته است . مسائل و موضوعاتي مثل ماجراي اندوهناك فلسطين و لزوم مبارزه براي آزادي آن , لزوم مقابله مسلمانان با جهان غرب , لزوم مبارزه مسلمانان با مزدوران و عوامل فرهنگ و سياست غرب در ميان جوامع اسلامي و ...
همانطور كه قبلا اشاره شد , مبارزه فرهنگي شهيد بنت الهدي صدر بخشي از مبارزات وي محسوب مي شود. بخش ديگر مبارزات اين بانوي مسلمان و انقلابي , مبارزه سياسي همدوش و همراه با برادرش (شهيد آيت الله سيدمحمد باقر صدر) مي باشد. مبارزاتي كه سرانجام , منجر به شهادت وي توسط رژيم بعثي عراق شد.

هنگامي كه آيت الله صدر اولين بار در سال 1392 هـ . ق توسط رژيم بعثي عراق دستگير شد , شهيد بنت الهدي صدر از كساني بود كه با مبارزه و افشاگري عليه رژيم بعثي و تشويق مردم به قيام و تظاهرات , توانست زمينه آزادي برادرش را فراهم آورد . در سال 1399 هـ . ق نيز بعد از آن كه آيت الله صدر شبانه دستگير و به زندان منتقل شد , شهيد بنت الهدي صدر در همان نيمه هاي شب و در حالي كه انبوهي از ماموران مسلح رژيم صدام , كوچه ها و خيابانهاي اطراف منزل آيت الله صدر را محاصره كرده بودند و شهيد صدر را به زندان انتقال مي دادند , شجاعانه به ميان صدها مامور مسلح رفت و به مدت 15 دقيقه براي ماموران و همسايگان سخنراني كرد تا شايد با روشنگري بتواند ماموران را نسبت به ورطه اي كه در آن افتاده اند , نجات دهد و مردم را نيز به قيام وادارد تا از انتقال آيت الله صدر به زندان جلوگيري نمايند. وي در اين سخنراني شورانگيز گفت : اي مردان مسلح , برادرم را بنگريد كه تنها است و هيچ مدافعي ندارد , ولي شما صدها نفر مسلح هستيد كه وي را در محاصره گرفته ايد. آيا براي دستگير كردن يك سيد بي دفاع , به اين همه افراد مسلح نياز بود آيا شرم نداريد كه يار ستمكار شده ايد اي مردان مسلح و ترسو , چرا زماني كه مردم در خوابند , دزدانه به سراغ برادرم آمده ايد كمي به خود آييد و به خدا توجه كنيد و ببينيد به چه كاري دست زده ايد و با چه كسي در افتاده ايد...
شهيد بنت الهدي صدر سپس خطاب به برادرش كه در محاصره مزدوران مسلح بود , گفت : اين برادر عزيز و بزرگوارم , اي مرجع و پيشواي آزاده مسلمانان , خدا يار و ياور تو است . راهي كه برگزيده اي , راه نياكان ما , راه پيامبر و علي و حسين (ع ) است . به امان خدا برو كه ما بايد راه نياكانمان را طي كنيم ...
بعد از اين سخنراني شورانگيز , برخي از ياران آيت الله صدر به شهيد بنت الهدي صدر توصيه كردند براي رهايي از شر صداميان مدتي پنهان شود , ولي وي نپذيرفت و اعلام كرد : به خدا سوگند آرزوي شهادت دارم و براي همين آرزو زنده ام . من مي دانم قساوت بعثي هايي كه مزدور آمريكا هستند تا چه حد است , ولي براي كسي كه در آرزوي شهادت زندگي مي كند , اين قساوت ها مهم نيست ...
آن شب به محض اين كه صداي اذان برخاست , شهيد بنت الهدي صدر رهسپار حرم امام علي عليه السلام شد تا در ميان مردمي كه به زيارت و نماز به حرم رفته بودند , سخنراني كند و قيامي به پا نمايد , ولي بعد از آن كه نماز را در كنار مرقد مطهر امام علي (ع ) اقامه نمود , مشاهده كرد كه جمعيت قابل توجهي در حرم نيست . بنابراين , به خانه بازگشت تا ساعتي بعد به حرم باز گردد و رسالت انقلابي خود را ايفا نمايد.
هنگامي كه آفتاب طلوع كرد , شهيد بنت الهدي صدر بار ديگر رهسپار حرم شد. اين بار , بانوي شجاع خاندان صدر در راه حرم و هنگامي كه در بازار و از ميان مردم عبور مي كرد , با صلابت تمام صداي « الله اكبر » سر داد و ضمن متوجه نمودن مردم به خود , آغاز قيام پرشوري را اعلام كرد. وي پس از چند بار تكبير , خطاب به مردم گفت : اي مردم , كجا هستيد و چرا نشسته ايد اي مردان غيور شهر , و اي مردان علي , برخيزيد و بيدار شويد. اي فرزندان اسلام به پا خيزيد كه مزدوران رژيم بعث , مرجع شما و سرور شما را بردند...
شهيد بنت الهدي صدر در صحن حرم نيز براي مردم سخنراني پرشوري كرد و همه را به قيام و انقلاب فرا خواند. بدين ترتيب , با رهبري اين بانوي شجاع و مبارز , شعله هاي قيام از هر سو زبانه كشيد و با تعطيل شدن بازارها و مغازه ها و مدارس ديني , هر لحظه بر دامنه قيام افزوده شد. به زودي خبر به ساير شهرها نيز رسيد و در شهرهاي كاظمين , بصره , ديالي , ثور , كربلا , كوفه و ... مردم ملتهب و هيجان زده شدند و صداي اعتراض خود را بلند نمودند.
با فرا گير شدن قيام , رژيم صدام به وحشت افتاد و همه نيروهاي مسلح و ماموران امنيتي را به خيابانها برد , ولي قيام آن روز بسيار گسترده تر از آن بود كه بتوان مهار كرد. به همين دليل , بعثي ها چاره اي غير از اين نديدند كه فورا آيت الله صدر را آزاد نمايند.
اين قيام موفق كه به رهبري و فداكاري شهيد بنت الهدي صدر به وقوع پيوست , رژيم بعثي را به اين فكر انداخت كه دستگيري و يا كشتن آيت الله صدر , بدون دستگيري و كشتن شهيد بنت الهدي صدر , نه تنها هيچ فايده اي ندارد بلكه سبب قيام و انقلابي عميق و گسترده در كل عراق خواهد شد. به همين دليل , در آخرين دستگيري شهيد آيت الله صدر كه منجر به شهادت ايشان شد , شهيد بنت الهدي صدر نيز دستگير گرديد تا مثل قبل , قيامي عليه رژيم صدام بر پا نشود.
نوشته اند آيت الله صدر در زندان از ماموران بعثي سوال كرده است كه مشكل شما با من است , پس چرا خواهرم را دستگير كرده ايد. مامور بعثي پاسخ داده است : ما در تاريخ يك بار اشتباه كرديم كه زينب را بعد از واقعه كربلا زنده گذاشتيم و تاوانش را هم داديم , ولي اكنون نمي خواهيم تاريخ تكرار شود و بنت الهدي نقش زينب را بار ديگر بازي كند.
خلاصه اين كه بنت الهدي صدر كه به تعبير امام خميني (ره ) از معلمان دانش و اخلاق و از مفاخر علم و ادب بود , در همان تاريخي كه آيت الله صدر به شهادت رسيد , او نيز به درجه رفيع شهادت نايل شد و اسوه ديگري براي زنان مسلمان و مبارز گرديد.
فرياد انقلابي شهيد بنت الهدي صدر در ميان داستان ها و نوشته هايش , فرياد كسي است كه با زبان داستان , به شدت بر فرهنگ شرق و غرب (كمونيسم و ليبراليسم ) مي تازد و با تكيه بر شواهد و تجربه هايي كه عموم مردم در طول زندگي شخصي و اجتماعي خويش با آن رو به رو شده اند , مفاسد فرهنگ غرب و مهلك بودن رفتارهاي مبتني بر اين فرهنگ را برملا مي سازد. به جرات مي توان گفت شهيد بنت الهدي صدر در نوشته ها و داستان هاي كوتاه و بلندي كه تاليف و تحرير كرده است , با تكيه بر تعاليم و ارزش هاي اسلامي , همه نمادها و جلوه هاي شخصي , اجتماعي , اخلاقي , سياسي و فكري فرهنگ غرب را به محاكمه جدي كشانده و به خوبي توانسته است به مخاطبان خود بفهماند كه فرهنگ غرب و رفتارهاي مبتني بر اين فرهنگ , سراب و دروغي بيش نيست و هر كس به اميد سعادت و رسيدن به زندگي بهتر , دل به اين فرهنگ ببندد , با پاي خود به سوي تيره روزي و فساد و پايين ترين درجه حيوانيت رفته است .
شهيد بنت الهدي صدر مي گويد : سرچشمه همه بدبختي هاي زنان و دختران , امروز اين است كه رفتار و زندگي خود را براساس آداب و فرهنگ غرب تنظيم مي نمايند و در نهايت به گودال بدبختي ها و پستي ها و ناكامي ها و حقارت ها سقوط مي كنند و همه ارزش و اعتبار انساني خود را از دست مي دهند. بدبختي زن مسلمان از زماني آغاز مي شود كه فرهنگ و تمدن اصيل و انساني اسلام را رها كند و به فرهنگ غرب كه تكرار جاهليت قرون پيش از اسلام است , روي بياورد. زنان هرقدر به فرهنگ غرب نزديك شوند , به همان ميزان سقوط مي كنند و اگر در آن غوطه ور گردند , مثل اين است كه در منجلابي متعفن سقوط كرده اند. زن غربي فريب خورده است . زن غربي را با اسم آزادي فريب داده اند و شخصيت و وجودش را ربوده اند. زن غربي فقط ابزاري براي پول , اقتصاد و التذاذ شده است , ولي زن مسلمان شخصيتي مستقل و هويتي مشخص و پاك دارد. زن غربي در غوغاي آزادي به اسارت وحشتناكي گرفتار شده است و وظيفه اي غير از اين ندارد كه بستر التذاذ مردان و ابزار سرمايه سالاران غرب شود.
شهيد بنت الهدي صدر : حجاب , بهترين ابزاري است كه خداوند منت نهاده و به زن مسلمان داده است تا هم خود و شخصيت و ارزش خودش را حفظ كند و هم اين كه به تعالي نيمه ديگر جامعه (مردان ) كمك نمايد و اجازه ندهد آن ها اسير شهوات شوند. پس , زن مسلمان , با حجاب خود , هم از خود نگهباني مي كند و هم به نجات مردان قيام مي نمايد. اين است رسالت زن مسلمان , ولي آيازن غربي چنين رسالتي دارد هرگز. زن غربي نه تنها قدرتي براي نجات مردان از بند شهوات ندارد و نه تنها خود را نتوانسته است حفظ كند , بلكه خود به اسارت مضاعف و چند لايه گرفتار شده است .