مقدمه :
از آنجايي كه درباره اهداف كلي و آتي « ناتو » در منطقه قفقاز ديدگاهها و
گمانه زنيهاي مختلفي مطرح است , در گزارش زير تحركات و سياستهاي سازمان پيمان
آتلانتيك شمالي (ناتو) و آمريكا به عنوان عضو اصلي آن در منطقه قفقاز و همچنين
شرايط كشورهاي اين حوزه مورد بررسي قرار گرفته است .
انحلال پيمان نظامي ورشو در پي فروپاشي شوروي شرايط
مساعدي براي گسترش دامنه فعاليت سازمان پيمان آتلانتيك شمالي
(ناتو) را به سوي شرق فراهم كرد.
افول نفوذ روسيه در كشورهاي سوسياليستي بلوك شرق , گسترش
نفوذ « ناتو » در اين كشورها را در پي داشت و در اثر آن در زمان حاضر
شماري از آنها به عضويت سازمان پيمان آتلانتيك شمالي در آمده و
برخي ديگر نيز در آستانه عضويت قرار دارند.
برخي كارشناسان سياسي معتقد بودند , سياست گسترش ناتو
بسوي شرق شامل كشورهاي عضو جامعه مشترك المنافع به دليل نفوذ
سنتي نظامي ـ سياسي روسيه در اين كشورها , نمي شود , ولي فعاليت
شركتهاي نفتي غربي در پي فروپاشي شوروي سابق در طرحهاي انرژي
برخي كشورهاي حوزه خزر از جمله قزاقستان , جمهوري آذربايجان و
تركمنستان , توجه « ناتو » و آمريكا را به اين منطقه جلب كرد.
با كشيده شدن غالب كشورهاي عضو جامعه مشترك المنافع و حتي
روسيه براي شركت در برنامه « همكاري براي صلح ناتو » در سال 1323 ,
پايه همكاريهاي گسترده اين كشورها با سازمان پيمان آتلانتيك شمالي
(ناتو) گذاشته شد.
دامنه همكاري نظامي كشورهاي قفقاز با « ناتو » از جمله با آمريكا
پس از حوادث 20 شهريور 1380 (11 سپتامبر) در شهر نيويورك , رو
به توسعه گذاشت و در اين ارتباط سفرهاي مقامات رسمي اين تشكل
سياسي ـ نظامي و مسئولان آمريكا به منطقه افزايش يافت .
اين كشورها از عمليات نظامي آمريكا و ناتو در افغانستان حمايت
كرده و حريم هوايي و فرودگاههاي خود را براي پروازهاي ترانزيتي و
سوخت گيري در اختيار هواپيماهاي اين پيمان قرار دادند.
بعلاوه در زمان حاضر گروهي از نظاميان گرجستان , ارمنستان و
جمهوري آذربايجان در قالب نيروهاي حافظ صلح « ناتو » در كوزوو
شركت دارند و در اين راستا باكو و تفليس شمار ديگري از نظاميان خود
را در تركيب پيمان يادشده به افغانستان اعزام كردند.
از ميان سه كشور حوزه قفقاز , گرجستان و جمهوري آذربايجان
عضويت در ناتو را هدف راهبردي خود اعلام كردند , ولي ارمنستان كه
متحد نظامي اصلي روسيه در منطقه به شمار مي آيد , علي رغم شركت
در برنامه مشاركت براي صلح و رزمايشهاي مختلف « ناتو » , تاكنون
درخواستي براي عضويت در اين سازمان نكرده است .
گرجستان در ميان كشورهاي قفقاز بيش از همه براي عضويت در
ناتو و جلب توجه اين تشكل تلاش كرده و در اين زمينه به موفقيت هايي
نيز نايل گرديده است , بطوري كه آمريكا در سال 1380 براي آموزش
نظاميان گرجستان توسط كارشناسان نظامي خود و ارتقاي سطح آنها به
استانداردهاي ناتو 64 ميليون دلار كمك كرد .
به موازات آن گروه جديدي با عنوان « شوراي گرجي ـ قفقاز » براي
كمك به توسعه اقتصادي گرجستان از طريق تحكيم روابط با آمريكا و
همچنين براي عضويت اين كشور در « ناتو » تشكيل گرديد.
در زمان حاضر اكثر كشورهاي جامعه مشترك المنافع از جمله
كشورهاي منطقه قفقاز در چارچوب برنامه مشاركت براي صلح ناتو در
زمينه هاي آموزشي و رزمايشهاي مشترك نظامي با اين تشكل سياسي ـ
نظامي همكاري مي كنند.
رزمايشهاي نظامي ناتو با عنوان « بهترين عزم جمعي » در سالهاي
گذشته به ترتيب در ارمنستان و گرجستان برگزار شد و قرار است در
شهريورماه سال جاري در جمهوري آذربايجان برگزار شود كه در آن
نيروهاي كشورهاي عضو و فعال در برنامه مشاركت براي صلح ناتو ,
عمليات امداد و نجات را تمرين خواهند كرد.
همچنين جمهوري آذربايجان و گرجستان با آغاز همكاري با ناتو
ضمن سازماندهي ارتش خود , سيستم باقيمانده از شوروي سابق را كنار
نهاده و بر ارتقاي سطح آنها به سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو)
روي آورده اند و به همين خاطر از كمكهاي مالي و فني آمريكا , تركيه ,
آلمان و ساير كشورهاي عضو برخوردار هستند.
علاوه بر آن اين كشورها سعي دارند روابط سياسي خود با ناتو را
گسترش دهند و در همين راستا جمهوري آذربايجان و گرجستان عضو
ناظر مجمع پارلماني « ناتو » پذيرفته شدند.
مسئولان باكو هرچند عضويت در « ناتو » را براي جمهوري
آذربايجان هدف راهبردي اعلام كرده اند , ولي « الهام علي اف » رئيس
جمهوري اين كشور در آستانه سفر به روسيه در اواسط بهمن ماه سال
گذشته در مصاحبه با نشريه ايزوستيا چاپ مسكو , پيوستن كشورش به
اين تشكل سياسي ـ نظامي را موضوع آتي اعلام و طرح آن را زودهنگام
دانست .
وي با تاكيد بر اين كه در اين زمينه بايد سنجيده اقدام كرد : هرگونه
مذاكره براي عضويت جمهوري آذربايجان در ناتو را رد كرد و اظهار نظر
در اين باره را بي مورد خواند.
برخي كارشناسان سياسي سفرهاي مرتب مقامات عالي رتبه ناتو و
آمريكا به قفقاز را فراهم كردن زمينه براي پيوستن ارمنستان , گرجستان
و جمهوري آذربايجان به اين پيمان و در عين حال گسترش نفوذ آمريكا
در منطقه قفقاز تلقي مي كنند.
اين سفرها همچنين همواره با انتشار گزارشهاي منابع غربي و
رسانه هاي منطقه اي در خصوص استقرار پايگاههاي نظامي آمريكا در
جمهوري آذربايجان و گرجستان همراه بوده است كه گفته مي شود با
هدف سنجش واكنش روسيه و ايران , همچنين زمينه سازي براي تسلط
واشنگتن در قفقاز صورت گرفته است .
موضوع استقرار پايگاههاي نظامي ناتو و آمريكا در قفقاز پس از
سفر سال گذشته « دونالد رامسفلد » وزير دفاع آمريكا به باكو و تفليس ,
همچنين ديدارهاي مكرر « چارلز ولد » معاون فرمانده نيروهاي آمريكا در
اروپا و ساير مقامات نظامي اين كشور به منطفه بيش از پيش قوت
گرفت .
رامسفلد پس از مذاكره با مقامات باكو در پاسخ به سئوالات
خبرنگاران , استقرار نيروهاي واكنش سريع آمريكا در منطقه قفقاز را
منتفي دانست و در عين حال افزود : رايزني در اين باره با كشورهاي عضو
ناتو ادامه دارد.
از طرف ديگر « الهام علي اف » رئيس جمهوري آذربايجان به هنگام
سفر سال جاري خود به روسيه اعلام كرد كه پايگاههاي نظامي آمريكا
در خاك كشورش مستقر نخواهد شد.
علي اف همچنين بار ديگر در سفر به فرانسه در اوايل اسفندماه سال
گذشته حضور نظاميان آمريكا در خاك آذربايجان را رد كرد و افزود :
نبايد پايگاههاي نظامي كشورهاي خارجي در منطقه قفقاز مستقر شود.
از سوي ديگر « كالين پاول » وزير امور خارجه آمريكا نيز در ديدار
دي ماه سال گذشته خود از مسكو اعلام كرد كه واشنگتن در صدد
استقرار پايگاههاي نظامي در قفقاز نبوده و مسكو نبايد در اين زمينه
نگراني داشته باشد.
علاوه بر آن « چارلز ولد » معاون فرمانده نيروهاي آمريكايي در اروپا
به هنگام ديدار از ارمنستان و امضاي تفاهمنامه همكاري نظامي ميان
دوطرف , گزارشهاي مربوط به استقرار پايگاههاي نظامي كشورش در
جمهوري آذربايجان و ديگر كشورهاي قفقاز را رد كرد.
به رغم اظهارات يادشده در خصوص اهداف نظامي آمريكا در
قفقاز , برخي كارشناسان سياسي روسيه اظهارات مقامات سياسي ـ
نظامي آمريكا را غيرقابل اعتماد دانسته و معتقدند , آنان در اغلب موارد
بر خلاف ادعاهاي خود عمل مي كنند و گسترش ناتو به سوي شرق دليل
بارز آن است .
چنين به نظر مي رسد , ناتو با جذب كشورهاي قفقاز به همكاري در
زمينه هاي نظامي , سياسي , زيست محيطي و آموزشي سعي دارد , اين
كشورها را زير نظارت خود در آورده و از نفوذ روسيه و ساير كشورها در
اين منطقه بكاهد.
اين امر باعث مي شود , سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) بدون
آنكه كشورهاي منطقه قفقاز را به عضويت خود درآورد , با تقويت
سازه هاي نظامي و اقتصادي اين كشورها , در صورت لزوم مي تواند از
اين امكانات در عمليات خود در نقاط مختلف جهان استفاده كند.
از طرفي عضويت اين كشورها در ناتو در شرايط فعلي كه آنها دچار
عقب ماندگي اقتصادي و مناقشات قومي هستند , براي اين پيمان
مطلوب نيست , زيرا در اين صورت بايستي خود را سرگرم حل مشكلات
يادشده كند و مقامات ناتو نيز بارها اعلام كرده اند كه در مناقشات قفقاز
دخالت نخواهند كرد.
در اين باره پرواضح است كه جمهوري آذربايجان و گرجستان نيز
سعي دارند با قرار گرفتن زير چتر حمايتي ناتو , ضمن خاتمه دادن به
مناقشات قومي و تامين تماميت ارضي , بحرانهاي جاري در منطقه
قفقاز را به نفع خودشان حل كنند.
مقامات ناتو بويژه آمريكايي ها تاكنون برقراري امنيت در حوزه خزر
به بهانه كنترل قاچاق موادمخدر و تجهيزات هسته اي , تامين امنيت
انتقال ذخاير انرژي بويژه خط لوله باكوـ جيهان و حفاظت از سكوهاي
نفت و گاز در درياي خزر و همچنين مبارزه با آنچه كه تروريسم
بين الملل خوانده مي شود را اولويت همكاري خود با كشورهاي قفقاز
اعلام كرده اند.
در اين زمينه حتي كارشناسان نظامي آمريكا و نيروي دريايي
جمهوري آذربايجان با انجام رزمايش مشترك دريايي محدود , حفاظت
از سكوهاي نفتي در درياي خزر را تمرين كرده اند.
اگر چه از يك طرف مقامات ناتو , آمريكا , جمهوري آذربايجان و
گرجستان استقرار نيرو و پايگاههاي نظامي بيگانه در منطقه قفقاز را رد
مي كنند و از طرف ديگر برخي كارشناسان نيز موارد يادشده را
زمينه سازي براي چنين اقدامي مي دانند , به نظر مي رسد در نشست آتي
سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) در استانبول چشم انداز آينده اين
تشكل سياسي ـ نظامي در خصوص منطقه قفقاز مشخص خواهد
شد.
خبرگزاري جمهوري اسلامي
فعاليت شركتهاي نفتي غربي در طرح هاي انرژي
كشورهاي حوزه خزر , توجه « ناتو » و آمريكا را به اين
منطقه جلب كرده است
اكثر كشورهاي جامعه مشترك المنافع در چارچوب
برنامه « مشاركت براي صلح ناتو » با اين پيمان نظامي
همكاري مي كنند
سفرهاي منظم مقامات عالي رتبه ناتو و آمريكا به قفقاز ,
با هدف فراهم كردن زمينه پيوستن ارمنستان , گرجستان و
جمهوري آذربايجان به اين پيمان و در عين حال گسترش
نفوذ آمريكا در منطقه قفقاز مي باشد
ناتو با جذب كشورهاي قفقاز به همكاري در زمينه هاي
نظامي , سياسي , زيست محيطي و آموزشي سعي در
كاهش نفوذ روسيه درمنطقه دارد
جمهوري آذربايجان و گرجستان با قرار گرفتن زير چتر
حمايتي ناتو , سعي در حل بحرانهاي جاري در منطقه قفقاز
به نفع خود را دارند
|
صدهزار خانواده بي خانمان در انگليس
|
لندن ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي : با پيوستن هزاران
خانواده به جمع افراد بي خانمان در سه ماهه اول سال ميلادي
جاري , انگليس به ركورد جديدي در اين زمينه دست يافته
است .
تازه ترين گزارش منتشر شده توسط دفتر معاون نخست
وزير انگليس , آمار خانواه هاي بي خانمان در اين كشور را تا
اسفندماه گذشته 97 هزار و 290 خانوار ذكر كرده است .
اين تعداد خانواده , افرادي هستند كه به علت نداشتن
سرپناه مجبور به زندگي در خانه هاي موقتي متعلق به
شهرداري ها و شوراهاي محلي هستند.
گزارش منتشر شده حاكيست كه تنها در يك ساله منتهي به
اسفندماه , هفت هزار و 890 خانواده به جمع بي خانمان ها در
انگليس اضافه شده است .
آمار افراد بي خانمان شده در سه ماهه اول سال ميلادي
جاري نيز در اين گزارش دو هزار و 270 خانوار اعلام شده
است .
بنياد خيريه « شلتر » (پناهگاه ) كه در زمينه اسكان يابي براي
افراد بي خانمان فعاليت مي كند , در پي انتشار گزارش جديد
دولت كارگري , « توني بلر » را به بي خانمان كردن دهها هزار
خانواده متهم كرده است .
« آدام سمپسون » مدير اين بنياد اعلام كرد كه از زمان روي
كار آمدن دولت كارگري بلر در سال 1376 تاكنون 135 درصد
بر تعداد بي خانمان هاي انگليس اضافه شده است .
افزايش قيمت مسكن در انگليس در چند سال گذشته از
يك سو و بالا رفتن ميزان اجاره از سوي ديگر , يكي از عوامل
مهم بي خانمان شدن خانواده هاي كم درآمد در اين كشور
محسوب مي شود.
قيمت مسكن در انگليس در پنج سال گذشته در برخي
مناطق تا 200 درصد افزايش يافته و روند افزايشي در اين
بخش همچنان ادامه دارد.
كمبود مسكن نيز عامل ديگري است كه سبب شده است تا
آمار افراد بي خانمان در انگليس به روند افزايشي خود در چند
سال گذشته ادامه دهد.
بانك « هاليفكس » بزرگترين بانك اعطاكننده وام مسكن در
انگليس پاييز سال گذشته , با انتشار نتايج يك پژوهش خود
اعلام كرده بود كه درصورت افزايش نيافتن ساخت خانه هاي
جديد در انگليس , اين كشور به زودي با كمبود خانه و افزايش
سرسام آور نرخ مسكن روبه رو خواهد شد.
اين بانك هشدار داده بود , در صورتي كه دولت اقدام
عاجلي براي تامين مسكن صورت ندهد , فقط شهر لندن تا 17
سال ديگر با كمبود 500 هزار واحد مسكوني مواجه خواهد
شد. اين تحقيقات همچنين آشكار كرد : ميزان ساخت مسكن در
انگليس از دهه 1360 تاكنون به شدت كاهش يافته و در سال
1380 به 162 هزار باب كمترين ميزان ساخت مسكن طي 50
سال گذشته رسيده است .
دولت انگليس براي جبران كمبود مسكن در اين كشور
طرحي را در دست اجرا دارد كه براساس آن قرار است در 10
سال آينده 250 هزار واحد مسكوني در اين كشور ايجاد كند .
بااين حال , بانك هاليفكس هشدار داد كه اين تعداد مسكن
پاسخگوي كمبودها نيست و دولت براي مواجهه با بحران پيش
روي مسكن , خيلي دير دست به اقدام زده است .
|
عراق , دوزخ نظاميان آمريكايي
|
خبرگزاري جمهوري اسلامي : يك استاد دانشگاه معتقد
است , عراق اشغالي رفته رفته به دوزخ سربازان آمريكايي و
متحدينشان بدل مي شود.
« ايگناسيو رامونه » استاد ارتباطات در دانشگاه هاي پاريس
و روزنامه نگار فرانسوي مقاله اي در آخرين شماره « لوموند
ديپلماتيك » با عنوان « تصاوير و شكنجه گران » به چاپ رسانده
است .
وي ضمن انعكاس نظر « جرج بوش » رئيس جمهوري
آمريكا كه گفته بود « ايالات متحده براي ريشه كن ساختن
شكنجه در جهان مبارزه مي كند » , رفتار استعماري و تحقيرآميز
نيروهاي آمريكايي در عراق را مورد بررسي و انتقاد قرار داده
است .
وي مي نويسد : مهاجمين عراق سرانجام خود در دام يك
جنگ استعماري گرفتار آمدند و اكنون نيروهاي آمريكايي در
مي يابند كه تفوق نظامي بي چون و چرا در جنگ , به تنهايي
ضامن مصونيت آنان از آدم ربايي , شبيخون و ديگر
سوقصدهاي مرگبار نيست .
اين استاد دانشگاه در ادامه مي افزايد : وجه مشخصه يك
منازعه استعماري , تفرعن اشغالگران , اعتقاد آنان بر اينكه به
يك رده برتر انساني « متمدن تر » , و « پيشرفته تر » تعلق دارند ,
تحقير استعمار زدگان و يا گاه حتي نفي بشريت آنان است .
اين « تكبراستعماري » اشغالگر را بطور طبيعي به كاربرد
افراطي قواي خويش , زير پرچم « يك ماموريت والا و مقدس »
(دفاع از خير در برابر شر , حفظ تمدن , استقرار دموكراسي ) ,
مي راند.
بدين سان نيروهاي آمريكايي , در اواسط فروردين ماه
امسال , در فلوجه براي مجازات عاملين عمل خفت بار اهانت
به اجساد گاردهاي شخصي كه طي يك سوقصد به قتل رسيده
بودند , در بمباران محلات مسكوني كه به قتل 600 غيرنظامي
منجر شد , كوچكترين ترديدي از خود نشان ندادند.
وي ادامه مي دهد : در اين جو هرج و مرج و سردرگمي
نيروهاي آمريكايي , شبكه « سي . بي . اس » در روز 8 ارديبهشت
ماه گذشته , در برنامه خود « 60 دقيقه 2 » , با شكستن نوعي
سكوت سازمان يافته رسانه اي , نخستين تصاوير رفتار
خشونت آميز زندانبانان آمريكايي زندان « ابوغريب » , با اسراي
عراقي را منتشر نمود.
اين غنايم تصويري جنگ , حيرت جهانيان را برانگيخت .
گزارش « سي .بي .اس » گواه واقعيت شكنجه در عراق بود.
پخش اين گزارش كه از اواسط فروردين ماه آماده بود ,
درپي فشارهاي پنتاگون به تاخير افتاد.
ژنرال « ريچارد مايرز » , رئيس ستاد مشترك ارتش آمريكا ,
در اين رابطه شخصا اعمال نفوذ كرده و از « گدان رادر »
تهيه كننده گزارش خواست تا پخش آن را به تعويق بياندازد.
سرانجام هنگامي كه شبكه « سي .بي .اس » خبردار شد كه
« سيمور هرش » , روزنامه نگار روزنامه « نيويوركر » , در نظر دارد
كه خود يك سري جديد از عكسها و نيز بخش هايي از گزارش
تكان دهنده ژنرال « آنتونيو تابوگا » را به چاپ برساند , خود
تصميم به پخش آن گرفت .
رامونه در ادامه مي نويسد : در ابتدا , رسانه هاي بزرگ
آمريكا كه از آغاز جنگ به اوامر دولت آمريكا مبني بر
ممنوعيت پخش تصاوير سربازان آمريكايي كشته شده در عراق
گردن نهاده بودند , اين تصاوير را نيز تحت عنوان تصاويري « نه
چندان ميهن دوستانه » سانسور كردند.
به عنوان مثال , « بيل او ريلي » , مجري يكي از برنامه هاي
شبكه تلويزيوني « فاكس نيوز » , اعلام نمود « شبكه سي .بي .اس »
با پخش اين عكسهاي شكنجه , سلاحي نيرومند در اختيار
دشمنان آمريكا قرار داده است , و اين امري زشت و زننده
است .
« جرج بوش » نيز انزجار خود را از اين افشاگري ها ابراز
نمود. « دونالد رامسفلد » وزير دفاع آمريكا نيز به نوبه خود ,
آگاهي خويش از اين گونه زياده رويها را بكلي انكار
كرد.
هردوي آنان اين اعمال قساوت آميز را به مشتي
« وصله هاي ناجور و سر در گم » نسبت داده اند.
وي سپس تصريح مي كند : آنان دروغ مي گويند. به همان
گونه كه قبلا در مورد سلاحهاي كشتار جمعي و يا روابط ميان
« صدام » و « اسامه بن لادن » دروغ گفته بودند.
رامونه متذكر مي شود : كاربرد روشهاي خشونت بار در
مورد سربازان عراقي امر ناشناخته اي نبود.
گزارشهاي كميته بين المللي صليب سرخ و سازمان عفو
بين المللي , و البته گزارش ژنرال تابوگا , در افشاي رواج اين
شيوه هاي رذيلانه از ماهها پيش دست به دست مي گشتند.
از جانب ديگر , از آذرماه 1381 , گزارشي در روزنامه
« واشنگتن پست » از شرايط غير انساني زندانيان متهم به
عضويت در شبكه « القاعده » در زندان باگرام در افغانستان ,
اعمال شكنجه و حتي مرگ برخي از آنان در اثر اين سورفتارها ,
پرده برداشته بود.
برخي ديگر ازاين زندانيان نيز به زندانهاي مخفي در
جزيره « ديه گو گارسيا » فرستاده شده وبه دست دواير ويژه
« كشورهاي دوست (مصر و اردن ) » كه دراعمال شكنجه شهرت
دارند , سپرده شده اند.
حدود 600 تن از آنان , كه همچنان هويتشان نامعلوم
است , در اردوگاه گوانتانامو به سر مي برند , اردوگاهي كه
بازرسين صليب سرخ حق ورود به آن را ندارند و در آن
روشهايي به محك آزمايش گذاشته مي شوند كه پس از آن در
عراق اشغالي وسيعا بكار گرفته خواهند شد.
از همان زمان , يكي از مقامات رسمي مامور حفاظت از
زندانيان گفته بود : « اگر هر از گاهي يكي از موارد حقوق بشر را
زير پا نگذاري , كارت را درست انجام نداده اي » و در رابطه با
رفتار با زندانيان , « كافر بليك » , رئيس مركز ضد تروريسم
سازمان اطلاعات مركزي آمريكا(ا.ث .ب ) , اذعان داشت : بعد
از 11 سپتامبر ديگر نمي توان با پنبه سر بريد .
اين استاد دانشگاه مي نويسد : اين احساس مشروعيت و
مصونيت از مجازات , زمينه را براي تعميم و گسترش رفتار
خشونت آميز با زندانيان عراقي فراهم آورده است .
وي در پايان تصريح مي كند : شكنجه با نيت خير , اين است
شاهكار نكبت باري كه ارزش چند عكس يادگاري را دارد , حتي
اگر تنها براي يادآوري اين امر باشد كه يك جنگ استعماري
هميشه و در هر حال يك جنگ غير اخلاقيست .
| |
|