روزنامه جمهوري اسلامي 28/03/1383 صفحه علمي و پژوهشي

مصرف سويا عملكرد كليوي افراد ديابتي را بهبود مي بخشد
* شستشوي دستها ميزان بروز اسهال را در كودكان كاهش مي دهد
سرطان مثانه چيست
ابداع روش جديد تزريق بدون درد دارو
ابداع روش جديد جراحي براي مبتلايان به سرطان سينه
مصرف سويا عملكرد كليوي افراد ديابتي را بهبود مي بخشد


نتايج يك پايان نامه در ايران نشان داد استفاده از سويا در رژيم غذايي افراد مبتلا به ديابت نوع دو باعث بهبود عملكرد كليه آنان مي شود.
به گزارش خبرنگار واحد مركزي خبر , ليلا آزادبخت كارشناس ارشد علوم تغذيه در پژوهشي 14 بيمار ديابتي نوع دو را بررسي كرد.
اين محقق به مدت هفت هفته براي اين افراد رژيم غذايي معمولي و هفت هفته ديگر رژيم غذايي حاوي سويا انتخاب كرد و پس از پايان پژوهش دريافت افرادي كه از رژيم غذايي حاوي سويا استفاده كرده بودند كلسترول , تري گليسريد و اسيد اوريك كمتري در خونشان بود.
اين نتايج نشان دهنده اين مطلب است كه مصرف پروئتين سويا در رژيم غذايي اين گروه از بيماران مي تواند سبب تعديل عوامل خطرساز بيماري هاي قلبي و بهبود و عملكرد كليوي شود گفتني است بيماريهاي قلبي و كليوي دو عارضه مهم در بيماران ديابتي به شمار مي رود.

شستشوي دستها ميزان بروز اسهال را در كودكان كاهش مي دهد




اجراي يك برنامه ترويج شستشوي دستها با آب و صابون در محلات فقيرنشين كراچي پاكستان ميزان بروز اسهال را در بين كودكان بيش از 50 درصد كاهش داد .
به گزارش خبرگزاريها از شيكاگو , محققان مركز كنترل و پيشگيري از بيماريها در آمريكا با بررسي 4800 كودك در 900 خانواده در پاكستان دريافتند اهداي صابون رايگان و آموزش شيوه صحيح شستشوي دستها ميزان ابتلا به اسهال را در كودكان 53 درصد كاهش داد .
شستشوي دستها با صابون حتي با وجود محيط بسيار آلوده و آب مصرفي بسيار آلوده و بدون وجود حوله تميز ميزان ابتلا به اسهال را بسيار كاهش داد.
كودكان زير يك سال كه دچار اسهال ميشوند با بالاترين احتمال مرگ روبرو هستند كه اجراي اين برنامه ميزان مرگ اين كودكان را 39 درصد كاهش نشان داد .
افزايش سطح بهداشت براي نوزادان و كودكان مبتلا به سوتغذيه شديد كه در جوامع پرخطر زندگي مي كردند نتايج خوبي به همراه دارد.
تعداد روزهاي ابتلا به اين بيماري روده و معده اي در نوزادان مورد بررسي 39 درصد كمتر از كودكان گروه كنترل بود . تعداد روزهاي ابتلا به اسهال در كودكان زير پنج سال كه دچار سوتغذيه شديد بودند نيز 42 درصد كمتر از گروه كنترل مشاهده شد.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي , ساليانه حدود دو ميليون كودك يعني هر روز 5 هزار كودك در اثر اسهال جان مي سپارند. برخي تحقيقات نشان داده است شستشوي بهتر دستها مي تواند از مرگ ساليانه يك ميليون كودك پيشگيري كند.
با اين حال اجراي گسترده اين روش در مناطقي كه آب مصرفي آلوده به فضولات انساني است و مردم اغلب خود را با آب تطهير مي كنند و دستهايشان را با لباسهايشان خشك مي كنند بسيار پرهزينه است .
گام مهم بعدي ابداع روشهاي موثر براي ترويج شستشوي دست است كه هزينه كمتري به همراه دارد و مي تواند در دسترس ميليونها خانواده فقير قرار گيرد.
نتايج اين تحقيق نشان داد ايجاد تغييرات اندك نتايج چشمگيري به همراه دارد به همين خاطر در برنامه هاي عمومي بايد برنامه هاي شستشوي دست نيز گنجانده شود.

سرطان مثانه چيست


مترجم : مهدي جهانتاب
قسمت دوم
تشخيص و علائم سرطان مثانه
تشخيص زودهنگام
گاهي اوقات مي توان سرطان مثانه را در مراحل اوليه تشخيص داد. يافتن سرطان در مراحل اوليه , به افزايش احتمال درمان موفقيت آميز آن مي انجامد.
انجام معاينات
از معاينات يا آزمايشات براي يافتن بيماري در فردي كه مبتلا نبوده يا هيچ نوع علائمي نيز از آن بيماري نداشته است , استفاده مي شود. آزمايشات ويژه در نظر گرفته شده براي معاينه سرطان مثانه در افراديكه فاقد علائم و ريسك فاكتورهاي شديد اين بيماري هستند , توصيه نشده است . ريسك فاكتورهايي كه معاينه آنها توجيه پذير است عبارتند از قرارگيري در معرض مواد شيميايي سرطان زايي كه خاصيت سرطان زايي آنها به اثبات رسيده يا برخي از نقص هايي كه در هنگام تولد در بافت مثانه بوجود آمده است .
بسياري از افرادي كه براي سرطان مثانه مورد معاينه قرار گرفته اند بصورت مرتب آزمايش تجزيه ادرار (تست آزمايشگاهي ادرار) داشته اند. اگر چه معمولا آزمايش تجزيه ادرار براي كنترل ساير بيماريها نظير ديابت و بيماريهاي غيرسرطاني كليه , انجام مي شود اما مي تواند وجود مقادير اندك خون در ادرار نيز تشخيص دهد. نظير زمانيكه مقدار كمي خون در ادرار وجود دارد و باعث تغيير رنگ آن نيز نمي شود اما مي توان آنرا بوسيله آزمايشات شيميايي كه ادرار را در زير ميكروسكوپ مشاهده و بررسي مي كند تشخيص داد و غالبا اولين نشانه بروز سرطان مثانه وجود خون در ادرار مي باشد.
ممكن است براي افراديكه در معرض خطر بيشتري در ابتلا به سرطان مثانه هستند , انجام برخي از اين آزمايشات توصيه شود. اين آزمايشات مي تواند شامل آزمايش متناوب ياخته شناسي ادرار و « سايتوسكوپي » (14 ) باشد . در آزمايش « ياخته شناسي ادرار » (15 ) , براي تشخيص و يافتن هر نوع سلول سرطاني و غيرسرطاني , ادرار در زير ميكروسكوپ مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار مي گيرد. در آزمايش سايتوسكوپي , يك لوله باريك نوراني همراه با يك عدسي , از طريق ميز راه در داخل مثانه قرار داده مي شود. اين كار به پزشك اجازه مي دهد تا مثانه و ميز راه را از لحاظ احتمال وجود سرطان , بررسي و كنترل نمايد. همچنين نمونه هاي كوچكي از بافت را به قدري كه بتوان آنرا در زير يك ميكروسكوپ براي يافتن علائم سرطان مورد بررسي و كنترل قرار داد , مي توان در خلال انجام آزمايش سايتوسكوپي خارج نمود. در اين روش معمولا از بي حسي موضعي استفاده مي شود اما ممكن است براي بعضي از بيماران نياز به بي هوشي عمومي باشد. پزشكتان به شما اين اجازه را خواهد داد تا بدانيد چه چيزي قبل و بعد از انجام اين آزمايش در انتظارتان است .
بهترين توصيه براي افراد فاقد علائم خطر آشكار , رسيدگي فوري به علائم مثانه است كه براي يافتن سرطان در نخستين مرحله آن كه بيشتر از مراحل ديگر قابل درمان مي باشد.
علائم و نشانه هاي سرطان مثانه
وجود خون در ادرار و يا بروز تغييراتي در عادات مثانه ممكن است نشانه وجود سرطان مثانه باشد. دلايل زياد ديگري مي تواند براي اين علائم و نشانه ها وجود داشته باشد به همين سبب تنها راه تشخيص بين سرطان مثانه و برخي بيماريهاي خوش خيم (غيرسرطاني ) ديگر انجام معاينات و يا آزمايشات بيشتر مي باشد. اگر شما داراي هر يك از اين علائم و نشانه ها هستيد بلادرنگ با پزشك خود در اين خصوص مشورت نماييد. وقتي سرطان در مراحل اوليه شناسايي شود مي توان آنرا با چشم انداز بهتري براي ادامه حيات بيمار , درمان نمود.
وجود خون در ادرار
در بسياري از موارد , وجود خون در ادرار نخستين هشدار بروز سرطان مثانه است . گاهي اوقات , خون كافي در ادرار براي تغيير رنگ آن وجود دارد. ممكن است رنگ ادرار بسته به ميزان خون در آن , زرد مايل به قرمز خيلي كمرنگ يا بندرت قرمز تيره مي باشد. در ساير موارد , رنگ خون طبيعي است اما مي توان بوسيله آزمايشات ادراري كه بخاطر وجود ساير علائم يا بعنوان بخشي از يك معاينه پزشكي عمومي انجام مي شود , مقدار كمي خون در آن يافت . وجود خون در ادرار نشانه مطمئني براي بروز سرطان مثانه نيست . ممكن است وجود خون در ادرار ناشي از عفونت مثانه , بيماري كليوي , يك تومور خوش خيم يا سنگ هاي مثانه باشد. ممكن است يك روز خون در ادرار وجود داشته باشد و روز ديگر نباشد يا حتي با وجود آن رنگ ادرار براي هفته ها و ماهها روشن باقي بماند. سرانجام همراه با سرطان مثانه خون مجددا در ادرار ظاهر مي شود. معمولا مراحل اوليه بروز سرطان مثانه باعث خونريزي مي شود اما كم و بدون درد.
تغيير در عادات مثانه
داشتن ادرار بيش از حد معمول يا داشتن احساس نياز به ادرار كردن اما ناتواني در انجام آن از جمله علائم سرطان مثانه مي باشد. افراد مبتلا به سرطان مثانه كمتر به داشتن سوزش در هنگام عمل دفع ادرار توجه مي كنند. با اين حال , اين علائم مي تواند همچنين ناشي از بيماريهاي كم خطر (خوش خيم ) ديگري نظير عفونت يا تومورهاي خوش خيم , سنگهاي مثانه يا يك پروستات بزرگ شده باشد.
تشخيص
اگر دليلي براي شك به بروز سرطان مثانه در شما وجود داشته باشد پزشك يك يا چند روش تشخيص را در صورتيكه واقعا اين بيماري بروز كرده باشد براي يافتن آن بكار خواهد بست . همچنين در صورت وجود بيماري , دامنه گستردگي آن نيز تعيين خواهد شد.
سابقه پزشكي و معاينات بدني
نخستين مرحله در كسب سابقه كامل پزشكي , كنترل و بررسي ريسك فاكتورها و علائم مي باشد. از طريق انجام يك معاينه بدني , اطلاعاتي درباره ساير علائم سرطان مثانه و نيز ساير مشكلات موجود در سلامتي فراهم مي آيد.
سيتوسكوپي (آزمايش سلولي )
سيتوسكوپ يك لوله باريك نوري مجهز به عدسي است كه از طريق ميزراه درداخل مثانه قرار داده مي شود. سيتوسكوپ به پزشك اين اجازه را مي دهد كه داخل مثانه را مورد بررسي قرار دهد. اگر نواحي مشكوك يا زايده اي مشاهده شود , بيوپسي يا نمونه برداري (خارج نمودن تكه كوچكي از بافت ) انجام خواهد شد. اگر وجود خون در ادرار همچنان ادامه داشته باشد , انجام بيوپسي ضروري است , حتي اگرنتيجه آزمايش سيتولوژي طبيعي باشد.
تست هاي آزمايشگاهي :
سيتولوژي ادرار (ياخته شناسي ادرار) :
در اين آزمايش , براي رديابي سلول هاي سرطاني و غير سرطاني , ادرار در زير ميكروسكوپ مشاهده مي شود. اين آزمايش را براي شستشوي مثانه نيز انجام داد. در شستشوي مثانه , نمونه هاي لازم به وسيله قرار دادن محلول نمك در داخل مثانه از طريق يك كاتد (لوله ) برداشته مي شود و سپس محلول جهت انجام آزمايش خارج مي گردد.
كشت ادرار :
كشت ادرار براي تشخيص عفونت انجام مي شود. گاهي اوقات عفونت ها و سرطان هاي مثانه , علايم مشابهي ايجاد مي كنند. نمونه اي از ادرار براي يافتن باكتري ها در آزمايشگاه مورد بررسي قرار مي گيرد . ممكن است براي كسب نتايج اين آزمايش 48 الي 72 ساعت زمان نياز باشد.
سيتومتري (ياخته شماري ) تصويري :
اين آزمايش را مي توان بر روي نمونه ادرار , نمونه هاي شستشوي مثانه و يا نمونه هاي كوچكي از بافت خارج شده ازتومور انجام داد. با موجود در سلول هاي مثانه را DNA همه اين تست ها مي توان ميزان اندازه گيري نمود. به كمك اين اطلاعات مي توان سرطان عود كننده مثانه را شناسايي نمود. همچنين محققين استفاده از اين تست را براي تشخيص بعضي از سرطان هاي مثانه , پيشنهاد مي كنند.
بيوپسي (نمونه برداري ) :
نمونه اي از بافت مثانه از بخش مبتلا يا مشكوك به سرطان مثانه , توسط ابزاري كه در آزمايش سلولي از آن استفاده مي شود , برداشته شده و در زير ميكروسكوپ مورد آزمايش و معاينه قرار مي گيرد. بدين ترتيب مي توان وجود سرطان و نوع آن را تشخيص داد , (كارسينوم يوروتليال , كاسينوم سلول اسكواموس , ادنوكارسينوم و...)
سرطان ها بر مبناي آنچه در زير ميكروسكوپ از آنها ديده مي شود , درجه بندي مي شوند. سرطان هاي خفيف , بيشتر شبيه بافت سالم مثانه هستند. آنها معمولا پيش آگهي مطلوبي دارند. سرطان هاي شديد , چندان شبيه بافت سالم مثانه نيستند. آنها بيشتر در حال حمله به ديواره مثانه و گسترش به بيرون آن بوده و پيش آگهي چندان مطلوبي ندارند.
افرادي كه مبتلا به سرطان مثانه هستند , ممكن است دچار سرطان هاي ديگري در مثانه و يا ساير نقاط سيستم ادراري خود شوند. به همين دليل پزشكان از چندين بخش از پوشش مثانه نمونه برداري مي كنند.
تست رديابي تومور مثانه :
در اين آزمايش هاي ايميونولوژيك (با استفاده از آنتي بادي ها) مواد خاصي كه توسط سلول هاي سرطاني مثانه در داخل ادرار رها مي گردد , رديابي مي شوند. برخي از پزشكان اين روش را مناسب مي دانند. اما برخي معتقدند كه اين روش پيش از آنكه مورد استفاده عمومي قرارگيرد , به تحقيقات بيشتري نياز دارد.
آزمايش هاي تصويري :
عكسبرداري داخل سياهرگي از كليه : ) IVP (
در اين روش كه به « پرتونگاري از مجاري اداري » نيز معروف است , پس از تزريق يك ماده رنگي از طريق سياهرگ به جريان خون , آزمايش اشعه ايكس انجام مي شود. اين ماده رنگي , از خون به كليه ها حالب (ميزناي ) و مثانه مي رود تا تصوير واضح تري از اين اعضا در عكسبرداري با اشعه ايكس ديده شود. اين تصويربرداري از آن جهت اهميت دارد كه خون موجود در ادرار ممكن است از هر بخش ديگري غير از مثانه وارد ادرار شده باشد وتوسط اين آزمايش , منشا خونريزي مشخص مي شود.
از IVP در اين روش نيز مثل تست
ماده رنگي مخصوصي براي مشخص Retrograde Pyelography - كردن پوشش مثانه , ميزناي و كليه ها در زير اشعه ايكس استفاده مي شود. تنها تفاوت دو روش در اين است كه ماده رنگي در اين تست از از طريق سياهرگ . IVP راه سوند ادراري تزريق مي شود و درروش
عكسبرداري قفسه سينه با اشعه ايكس :
زماني كه پزشكان به پيشرفت سريع ووسيع سرطان مثانه مشكوك شدند , با استفاده از اين روش , هر توده يا لكه اي بر روي ريه ها را از نظراحتمال تومور گسترش يافته , بررسي مي كنند.
سي تي اسكن :
با يك سي تي اسكن از لگن معلوم مي شود كه آيا سرطان به بافت هاي نزديك مثانه , غدد لنفاوي درون لگن و يا اعضا دورتري مثل كبد گسترش يافته است ياخير. در سي تي اسكن دستگاهي وجود دارد كه با چرخش به دور بدن , از زواياي بسياري با اشعه ايكس عكس مي گيرد. سپس اين تصاوير به كمك يك كامپيوتر با هم تركيب شده و به تصوير بسيار دقيقي متشكل از برش هاي مقطعي تبديل مي شود. تنها زماني از سي تي اسكن استفاده مي شود كه پزشك , مشكوك به گسترش سرطان به بيرون مثانه باشد. گاهي نيز به جاي سي تي اسكن نياز به مي شود . MRI
MRI
براي MRI اين تست مشابه سي تي اسكن است با اين تفاوت كه در تصويربرداري ازمغناطيس قوي و امواج راديويي به جاي اشعه ايكس استفاده مي شود. زماني كه پزشك به گسترش سرطان به بيرون مثانه مشكوك شود , براي كنترل بافت هاي نزديك مثانه , غدد لنفاوي مجاور و استفاده مي كند . MRI ارگان هاي دورتر , يا از سي تي اسكن و يا از
اولتراسوند :
اولتراسوند كه به اولترا سونوگرافي نيز معروف است , بااستفاده از امواج , طنين هايي ازاندام هاي داخلي مي سازد. الگوي طنين هاي منعكس شده از بافت ها , اندازه سرطان مثانه را مشخص كرده و معلوم مي كند كه آيا سرطان به بيرون مثانه گسترش يافته يا خير.
اسكن استخوان :
در اين آزمايش تصويري , مقدار كمي ماده راديواكتيو به داخل سياهرگ تزريق مي شود. اين مواد در مناطق غيرطبيعي استخوان تجمع مي كنند و اين مي تواند به دليل گسترش سرطان به اين مناطق باشد. البته ساير سرطان ها و برخي از بيماري هاي استخواني غير سرطاني نيز ممكن است دليل غير طبيعي بودن نتايج اين آزمايش باشد.

ابداع روش جديد تزريق بدون درد دارو


دانشمندان علوم پزشكي در آمريكا اعلام كردند : روش جديد و شگفت آوري كه با استفاده از جرياني از گاز حفره هاي كوچكي در پوست باز مي كند تا اجازه ورود و تزريق داروها به بدن را بدهد احتمالا به زودي نياز به تزريقهاي دردناك با سرنگ سوزن دار را برطرف مي كند.
به گزارش خبرگزاري آلمان , در اين روش كه ميكرو اسكيزيون نام دارد براي ورود دارو به بدن , ناحيه اي از پوست را با استفاده از كريستالها بمباران مي كنند و لايه سطحي پوست را برمي دارند و حفره هاي ريزي ايجاد مي كنند كه دارو را مي توان از اين طريق وارد بدن كرد.
در بررسيهاي اخير دانشمندان دريافتند كه حفره هايي تا عمق پنج ميلي متر براي رسيدن دارو به جريان خون بيمار كافي هستند و مي توان از اين حفره ها براي ورود دارو به بدن بيمار حتي بدون لمس پوست استفاده كرد.
سپس با استفاده از يك ماده بي حس كننده موضعي محل تزريق بي حس مي شود.
كارشناسان معتقدند اين روش كه 20 ثانيه طول مي كشد در تزريق مواد دارويي و مايه كوبي ها كه نياز به سوزن و سرنگ دارند تحولي به وجود خواهد آورد.
داوطلباني كه در آزمايش اين روش شركت داشتند به طور كامل آن را بي درد توصيف كردند و فقط از ايجاد حس جريان يافتن هوا در روي پوست خود صحبت كردند.
گروهي از محققان از بخش علوم و فناوري سلامت در دانشگاه كمبريج اعلام كردند اين روش به عنوان اولين جانشين جدي تزريق با سرنگ مطرح است .
دكتر « جيمز ويور » كه سرپرستي اين گروه تحقيقاتي را بر عهده دارد , گفت : يكي از وظايف اصلي پوست اين است كه در برابر جهان خارج به عنوان سدي عمل كند.
بنا بر اين يافتن راههايي براي تزريق دارو از طريق اين سد همواره به عنوان چالشي بزرگ مطرح بوده است .
وي افزود : تاكنون فقط روش استفاده از سوزنهاي با دماي كم توانسته است اين نياز را برطرف كند و سوزنها در مجموع براي بيماران ايده ال نبوده اند چون دردناك هستند و هميشه خطر كبودي پوست را در پي دارند.
در مرحله اول اين روش جديد , ماسكي سوراخ شده از جنس فيلم پلي ميد بر روي پوست قرار مي گيرد تا كريستالهاي انتخاب شده را بر روي هدف معين متمركز كند.
اين كريستالها كه ذرات ريزي از جنس اكسيد آلومينيوم هستند به طور مستقيم و با جرياني از گاز به روي پوست مي ريزند و حفرات كوچكي ايجاد مي كنند كه بين يك بيستم تا يك پنجم ميلي متر قطر دارد و به لايه زيرين پوست مي رسد.
بعد از ايجاد حفره , اين ذرات كريستالي با جريان گاز از پوست كنار مي روند.
محققان مي گويند اين روش همچنين براي آزمايش قند خون بيماران ديابتي نيز قابليت كاربرد دارد.

ابداع روش جديد جراحي براي مبتلايان به سرطان سينه


با روش جديد جراحي سرطان سينه , بيماران زودتر به زندگي عادي بازخواهند گشت , با روش جديد , بافت هاي سالم سينه دست نخورده باقي خواهند ماند.
به گزارش واحد مركزي خبر از لندن روزنامه « ايوينينگ استاندارد » نوشت : سرطان سينه شايعترين سرطان در بين زنان است و هر سال 380 هزار مورد جديد بيماري در انگلستان تشخيص داده مي شود . به طور متوسط از هر 9 زن , يك زن احتمالا به بيماري سرطان سينه مبتلا خواهد شد. معمولا هر گاه كه جراح تشخيص دهد بيماري از سينه به ديگر نقاط منتشر شده است , بافت سينه و غدد لنفاوي زير بازو را بر مي دارد كه بسيار دردناك است و حس ناحيه را هم از بين مي برد.
به نوشته اين روزنامه پژوهشگران دانشگاه كارديف به تازگي دريافته اند كه در دو سوم موارد برداشتن غدد لنفاوي لازم نيست و برداشتن فقط يكي از غدد لنفاوي كافي است . پژوهشگران پيشنهاد كرده اند كافي است جراح با استفاده از مقدار كمي مواد راديو اكتيو تشخيص دهد كدام غده لنفاوي آلوده شده است و همان غده را بردارد.