نوزدهمين جلد « تفسير راهنما » را بوستان كتاب قم در 751
صفحه منتشر كرده است . اين جلد از تفسير راهنما , تفسير سوره
صف تا سوره مرسلات را دربردارد. در بخشي از مقدمه جلد
نوزدهم تفسير راهنما مي خوانيم :
اين كتاب , از دستاوردهاي پژوهشي قرآن شناس فرزانه و
انديشه ور معاصر , حضرت آيت الله هاشمي رفسنجاني و گروهي
از پژوهشگران مركز فرهنگ و معارف قرآن (وابسته به دفتر
تبليغات اسلامي حوزه علميه قم ) است .
ايشان با فكر جامع و گسترده خويش و شناخت نيازها و
پرسش هاي زمان و عرضه آنها به قرآن , پاسخ هايي را از اين كتاب
آسماني دريافت كرده اند كه حاصل آن نزديك به سي هزار
برداشت تفسيري با روشي ويژه و ابتكاري است و از يادگارهاي
علمي و پژوهشي ايشان در دوران زندان ستم شاهي
مي باشد.
نيازهاي جديد زمان پس از پيروزي انقلاب اسلامي ,
پژوهشگران مركز فرهنگ و معارف قرآن را بر آن داشت تا كار
تكميل و سامان دادن به اين اثر گران سنگ را برعهده گيرند و راه
را براي تحقق اهداف پژوهشي آن فراهم آورند.
نوآوري هاي علمي , شيوه ارائه مفاهيم و موضوعات قرآن ,
به همراه فهرستي متنوع و جامع از تمامي آنها و اتخاذ روشي
جديد در تفسير و آموزش قرآن , اين اثر گران سنگ را در مقايسه
با ديگر تفاسير , ممتاز و بي بديل ساخته است ; به گونه اي كه با
انتشار نخستين جلد آن , به عنوان كتاب سال شناخته شد و بر اثر
استقبال فراوان قرآن پژوهان , ناياب و تجديدچاپ گرديد.
|
راه يافته
|
كتاب « راه يافته يا چگونه شيعه شدم » را محمد تيجاني
سماوي نوشته و عباس جلالي آن را ترجمه كرده است . چاپ
پنجم كتاب مذكور را بوستان كتاب قم چاپ و منتشر نموده
است . در فهرست اين كتاب , عناوين زير ديده مي شود : زندگي
من , به سوي خانه خدا , سفر موفقيت آميز , ديدار در كشتي ,
نخستين ديدار از عراق , عبدالقادر گيلاني و امام موسي كاظم (ع )
, ترديد و پرسش , سفر به نجف , ديدار با علما , ديداري با سيد
محمدباقر صدر , دودلي و سرگرداني , به سوي حجاز , آغاز
پژوهش , صحابه از ديدگاه شيعه و اهل سنت , صحابه در تاريخ ,
ارزيابي صحابه , سرآغاز بيداري , گفت وگو با يكي از دانشمندان ,
اختلاف حضرت زهرا(ع ) و ابوبكر , تاكيد روايات بر وجوب
پيروي از علي (ع ) , وجوب پيروي از اهل بيت در روايات , اجتهاد
در برابرنص منشا تمام كژروي ها , خداوند اين گونه هدايت
مي كند و....
در مقدمه كتاب مذكور مي خوانيم :
كتابي كه پيش رو داريد سرگذشت بسيار جالب و سودمند
انديشمند معاصر دكتر « سيد محمد تيجاني سماوي » است . وي
ماجراي خود را از آغاز تا انجام با قلمي شيوا و ساده به رشته
تحرير درآورده , با چيره دستي خواننده را مجذوب و شيفته
مطالب خواندني خويش مي نمايد و با لحني بسيار مودبانه , وارد
موضوعات اصلي بحث مي شود و با بسط و گسترش آن ها مسائل
بنيادي اعتقادات شيعه و سني را پيش مي كشد و به گونه اي
مبرهن و با استفاده از منابع اصيل و مورد قبول برادران اهل سنت
به مناقشه آن موضوعات مي پردازد.
از آن جا كه ايشان در ابتدا پيرو مذهب مالكي , يكي از
مذاهب چهارگانه اهل سنت و در سلك تصوف و از طايفه
« قادريه » بوده , برمبناي همان اعتقادات خود موضوعات مربوط
به آن ها را دقيقا ارزيابي و ريشه يابي كرده است .
بي اغراق مي توان گفت اين كتاب با حجم اندك خود از كتب
كم نظير در اين خصوص به شمار مي آيد , چه اين كه كتاب هاي
ديگري نيز در اين زمينه به نگارش درآمده , اما جنبه هاي عاطفي
مباحثي كه در اين كتاب رعايت شده در آن ها به چشم نمي خورد.
نويسنده اين كتاب , امروزه يكي از شخصيت هاي برجسته
جهان تشيع در قلب كشور تونس است و نفوذ و فعاليت هاي
چشم گيري در ساير ممالك اسلامي دارد و از علاقه مندان و
وفاداران انقلاب اسلامي ايران و بنيان گذار آن , حضرت امام
خميني ـ رضوان الله عليه ـ به شمار مي آيد. وي چندين بار به
كشورمان آمده و در كنفرانس ها و سمينارهاي مختلف به
مناسبت هاي گوناگون از جمله در مراسم هفته وحدت شركت
جسته است .
نويسنده با تكيه بر منابع شيعه و سني , روايات مورد اتفاق
طرفين را برگزيده و با استناد به آن ها به بحث و مناقشه پرداخته
است , چون اگر تنها به مدارك شيعه استناد مي كرد اهل سنت به
سختي مطالب آن را مي پذيرفتند; وي با پژوهشي ژرف و بدون
تعصب و جانب داري از گروهي موضوعات طرفين را مورد
تحقيق قرار داده و به طرح مسئله خلافت و اشاره به ماجراي
سقيفه و ديدگاه اهل سنت درباره خلفاي راشدين و ديگر صحابه
و نقض آن و موضوع خلافت اميرمومنان علي بن ابي طالب
عليه السلام پرداخته و سرانجام با يافتن آيين حق , به تشيع
گرويده است .
سال ها پيش مولف گران قدر به حقير گفت : روزي در شهر
« قفصه » تونس تنها فرد شيعه , من بودم , ولي امروز با بحث و
مناقشاتي كه با هم كيشانم داشته ام بيش از چهار هزار تن شيعه
ناب در سطح استاد دانشگاه و دانشجو به اين افتخار نائل
آمده اند.
اين كتاب بيانگر رخدادي عظيم در زندگي اين مرد بزرگ
است كه مي تواند فراراه بسياري از حق پژوهان قرار گيرد.
مطالبش آن چنان از سوز دل برخاسته كه لاجرم بر دل مي نشيند.
وي با تب و تابي خاص در پي حقيقت برآمده و با تحقيق و
بررسي و پژوهشي عميق در منابع شيعه و سني , آن گونه پابرجا و
مستند , سخن مي گويد كه هر انسان منصفي را به شگفتي
وامي دارد.
|
منبرالوسيله
|
كتاب « منبرالوسيله در تعليم و تربيت و اخلاق » را كه از
تاليفات آيت الله سيدابوالقاسم دهكردي رحمت الله عليه است ,
بوستان كتاب قم در 1047 صفحه منتشر كرده
است .
منبرالوسيله , اثر عالم رباني آيه الله سيد ابوالقاسم حسيني
نجفي دهكردي اصفهاني , در بردارنده ديدگاه هاي اخلاقي ,
عرفاني , فلسفي و تجربه هاي سلوكي ايشان است كه با چاشني
شعر , حكايت و ذكر مصايب ائمه اطهار (ع ) از صعوبت آن كاسته
است . خود آن عارف بزرگ در مقدمه كتاب مي نويسد :
« اين كتاب , مركب عروج من به سوي پروردگار است .
سعادت دنيا , بهروزي آخرت و سلامت دين را در عمل بدان
مي دانم . اين را براي خودم و هر آن كه از من پيروي كند ,
نوشته ام . به درستي كه مطالب اين كتاب را قرارداد خداي تعالي
در قلبم , و به واسطه آن شرح صدر پيدا نمودم و روشن شد
چراغ جانم و... »
آيت الله جعفر سبحاني در بخشي از مقدمه اين كتاب
نوشته اند :
در تاريخ فرهنگ تشيع , فقيهان بزرگ و والامقامي بودند كه
گذشته از رشته تخصصي خويش , در ديگر دانشهاي اسلامي آثار
ارزنده اي از خود به يادگار نهاده اند و بال انديشه خود را در
كرانه هاي دور از رشته تخصصي خود , به پرواز درآورده و به
فرهنگ اسلام , خدمات بزرگي انجام داده اند. وجود اين نوع
فقيهان جامع در عصر و زماني از محدوديت خاصي برخوردار
است ولي مي توان نمونه هايي از آنها را فهرست وار ذكر
نمود.
در اعصار گذشته شيخ مفيد , سيدمرتضي , شيخ طوسي و
شيخ طبرسي (قدس سرهم ) از اين گروه از فقيهان بودند ,
همچنان كه در تاريخ معاصر آيات عظامي مانند مرحوم بلاغي ,
بروجردي , خوئي و حضرت امام (قدس سرهم ) از اين گروه به
شمار مي روند.
اين گروه از شخصيت ها كه از توان ويژه اي برخوردار
بوده اند , به روشني احساس كردند كه علم شريف فقه كه « فقه
اصغر » نام دارد در صورتي كارساز است كه با فقه اكبر كه همان
علم عقايد و كلام است همسو پيش روند و جامعه فاقد ايمان
نمي تواند از فقه فقيهان بهره بگيرد از اين جهت در هر دو قلمرو
قلم زده و آثار ارزنده اي را تقديم جامعه اسلامي
نموده اند.
تنها علامه حلي قريب به بيست اثر كلام از خود به يادگار
نهاده و برخي از آنها مانند « نهايه المرام » , موسوعه كلامي شمرده
مي شود.
كتابي كه اكنون پيش روي خود داريد اثر خامه فقيه
والامقامي است كه علاوه بر عرصه فقه , در قلمرو كلام و فلسفه و
عرفان قلم زده و اثر بديعي را پديد آورده است , وي در اين كتاب
اصول پنجگانه عقيدتي را با يك رشته مطالب فلسفي و عرفاني و
احيانا تاريخي به هم آميخته و مجموعه اي را به صورت گلهاي
رنگارنگ تقديم خوانندگان نموده است .
اين فقيه بزرگ يعني مرحوم آيت الله العظمي سيد ابوالقاسم
حسيني دهكردي است كه در سال 1272 ديده به جهان گشوده
ودر سال 1353 ديده از آن بربسته است و قريب 70 سال در
خدمت تحصيل و تدريس و تحقيق بوده است و اثر فقهي مطبوع
وي كه تعليقه اي است بر مكاسب شيخ انصاري , بر فقاهت
والامقام او گواهي مي دهد.
كتاب حاضر به نام « منبرالوسيله » در دو جلد عرضه مي شود
كه نخستين جلد آن درباره عدل و توحيد و جلد دوم آن مربوط
به اصول سه گانه است .
|
جماعت , شكوه عبادت
|
كتاب « جماعت , شكوه عبادت » را حسين اسكندري نوشته
و ستاد اقامه نماز سازمان صدا و سيما آن را منتشر كرده است :
اين كتاب , دو فصل دارد و عناوين برخي مطالب آن چنين است :
نماز رشته اتصال زمين به آسمان , از نماز محافظت كنيد ,
واي بر نمازگزاران غافل و رياكار , تمام پيشرفت ها و پيروزي ها
تابع نماز است , نماز جماعت نردبان سعادت , نماز جماعت
نمايش نظم و محبت , شرايط امام جماعت , بحثي درباره عدالت
و عدالت امام جماعت , ويژگيهاي نماز جماعت , شرايط
برقراري نماز جماعت و عناوين متعدد ديگر , در پيش گفتار كتاب
مذكور چنين مي خوانيم :
نماز عبادتي جامع و عملي كامل و نشاني بازر. براي انسان
مومن است . در حمد و قل هو اللهش , هم توحيد نظري و معرفت
الله است و هم احديث حضرت رب العالمين به همراه ; صفات
ربوبيت و رحمانيت و رحيميت و صمديتش . در « اياك نعبد و
اياك نستعين » توحيد ناب عملي است , چه اينكه توحيد در
عبوديت و توحيد در استعانت تمام حقيقت و شان بندگي است ;
و در « مالك يوم الدين » آن , هم سخن از معاد است بالصراحه و
هم سخن مرگ و بعثت دوباره از خاك است به دو سجده هايش
بالكنايه .
هم هدايت الهي و نعمت يافتگان به آن هدايت را متذكر
مي شود تا راه رهرو گم نشود : « اهدنا الصراط المستقيم صراط
الذين انعمت عليهم » ; و هم براي جداسازي خط مستقيم از
خطوط انحرافي مضلين ظلالت الهي و گم راهان را به خاطر
مي آورد. « غيرالمغضوب عليهم و لاالضالين » .
ركوعش ادب الهي عبد است در برابر معبودش و سجودش
گامي براي قرب به اوست , قنوتش مغز عبادت است و تشهدش
بيعت دوباره انسان با خدا و حجج الهي ; و صلواتش فعلي است
خدايي و سلامش ادب الهي عبد در برابر رهبران صالح و مصلح
آسماني و ساير بندگان نيكش .
آري , نماز هم ايمان است به تمامه و هم عمل صالح است از
نوع بهترين آن ; كه البته اين هر دو دو بال رستگاري است , هم
شعار است و هم شعور , هم نعمت است و امانت , كه از آن سئوال
مي شود , و هم رحمت است و عطا , هم نگاه به گذشته است و
استغفار و هم نگاه به آينده است و اميد , هم وحدت است و هم
كثرت . هم در آن خلق است از نوع بهترينش , هم خالق است
« تبارك الله احسن الخالقين » .
وقت آن زمان شناسي و نظم است و وضويش صفا و طراوت
و لباسش احرامي آراسته و با طهارت و مكانش پاكيزگي و اباحه
و قبله اش كعبه و بيت عتيق خدا و نيتش آرامش و تمركز و
تكبيرش احرام و لبيك است به نداي آسماني موذن و نمازگزار
حاج و حاجيه است كه قاصد خداست ; لكن نه در سفري زميني ,
بلكه با معراجي آسماني ; افعالش سعي و تلاش مصلي ست و
اذكارش هم چون مركبي است كه هر چه حضور و صفا و صداقت
و هماهنگي اش با قلب او بيشتر باشد بهتر مي تواند آسمان را
بشكافد و حاجي مسافر را به كعبه مقصودش برساند.
تسبيحات اربعه اش , كه تسبيح و تحميدو تهليل و تكبير
است , طواف او بر گرد چهار زاويه بيت المعمور عرش است در
منتهاي كمال هستي در آسمان هفتم . مسجدش عروجگاه و
ميقات و جماعتش اجتماع قواي معنوي براي اين حج روحاني
است كه مرغ تنها را به سيمرغي تيز پرواز و آسمان شكاف بدل
مي كند; و نه تنها تو اي انسان مستطيع پيمودن اين طريقي , كه
فرمود : « فسبح بحمد ربك و كن من الساجدين » , زيرا « لايكلف
الله نفسا الا و سعها » , قانون تخلف ناپذير است ; بلكه همه
هستي , حتي سايه هايي كه اعتبار محض و بي حقيقت اند , همه
سالك اين طريق اند. « اولم يروا الي ما خلق الله من شي يتفيوا
ظلاله عن اليمين و الشمائل سجدا الله و هم و داخرون . »
آري , نماز و راز و نياز نشان مومنان صادق و راستين است :
« التابئون العابدون الحامدون السائحون الراكعون
الساجدون » ; و اينان اند كه به فوز عظيم نايل مي شوند و شادمان
به اين عمل سودمندشان خواهند بود و تمام همت شيطان , اين
خصم آشكار و قسم خورده انسان , باز داشت انسان از اين سير
روحاني و حبس او در عالم جسماني و حيواني است ; چه سبب
هبوط و رجم و تنزل و گم راهي او نيز همين بوده است : « الا ابليس
ابي ان يكون من الساجدين » الهنا از او به تو پناه مي بريم .
نماز , هم ايمان است به تمامه و هم عمل صالح است
از نوع بهترين آن . نماز , هم شعار است و هم شعور ,
هم نعمت و امانت است و هم رحمت است و عطا. ركوع
نماز , ادب الهي عبد است در برابر معبود , قنوتش مغز
عبادت است و سجودش گامي براي قرب پروردگار
است
|
حقوق اسلامي در خاورميانه
|
كتاب « حقوق اسلامي خاورميانه » را شفيق شحاته تاليف
كرده و سيد محمد علوي آن را ترجمه نموده است . اين كتاب را
سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه ها (سمت ) در
186 صفحه منتشر كرده است . در فهرست كتاب حقوق اسلامي
خاورميانه عناوين زير مشاهده مي شود : نگاهي به تاريخ , نظري
كلي بر نظام حقوقي مصر , حقوق مصر پيش از تدوين قوانين
جديد , حقوق مصر در عصر تدوين قوانين , بقاي حقوق اسلامي
در نظام حقوقي مصر , گرايش هاي جديد , قانونگذاري در
نظام هاي حقوقي خاورميانه , تعريف و شرايط عمومي نكاح در
حقوق اسلامي , مشخصه هاي ازدواج اسلامي , اصلاحات جديد
قانونگذاري در موضوع نكاح , حقوق قراردادها و نظريه عمومي
تعهدات , تلقي حقوق اسلامي از قرارداد , ماهيت حقوقي قرارداد
در حقوق اسلامي , مفهوم مسووليت مدني , نظام مسئوليت مدني
در فقه اسلامي , مسئوليت مدني در حقوق موضوعه كشورهاي
خاورميانه و....
|
|
|
|
|