روزنامه جمهوري اسلامي 03/03/1383 صفحه امام
مقاومت و پايداري در انديشه امام خميني




به مناسبت سوم خرداد , روز مقاومت و پيروزي
غلامرضا گلي زواره
پيروي از رسول اكرم (ص )
همانگونه كه در قرآن كريم آمده است خداوند به نبي اكرم (ص ) و آنها كه با آن حضرت هستند , دستور مي دهد استوار و پايدار باشند. فاستقيم كما امرت و من تاب معك و لاتطغوا انه بما تعملون بصير(1 ) همراه با آنان كه با تو رو به خداوند نموده اند همچنان كه مامور گرديده اي ثابت قدم باش و طغيان مكنيد كه او به هر كاري كه انجام مي دهيد آگاه است , اين استقامت محورهاي گوناگوني را دربرمي گيرد : تبليغ و ارشاد , پيكار با دشمنان , انجام وظايف الهي و عملي ساختن تعليمات قرآن چنين مقاومتي به دليل خوش آيندي ديگران نيست . از روي تظاهر و ريا و يا براي كسب مقام , شهرت و موفقيت صورت نمي گيرد بلكه تنها اجراي فرمان الهي مورد نظر مي باشد به علاوه دستور مزبور تنها به رسول اكرم (ص ) اختصاص ندارد و كساني كه به ايمان بازگشته اند و دعوت آن حضرت را پذيرفته اند بايد در مسير حق مقاوم باشند , مقاومتي عاري از هرگونه افراط و تفريط , استقامتي كه در آن طغيان و سركشي وجود ندارد.
از ابن عباس روايت شده است : هيچ آيه اي شديدتر از اين آيه بر خاتم رسولان نازل نگرديد و از اين جهت هنگامي كه اصحاب از آن وجود مبارك پرسيدند چرا به اين زودي آثار پيري در شما نمايان گشته است فرمودند سوره هود مرا پير نمود . (2 )
خداوند از رسول خود و حاميانش مي خواهد آن چنان حالتي را در خويشتن پديد آورند كه در حال قيام باشند و هيچ گاه سست نگردند , البته پيروزي بدست آمده را نيز بايد با همين روحيه حفظ نمود ضمن اين كه چنين مقاومتي بايد در مسير حق , درستي و راستي باشد.
امام خميني كه در سيره و انديشه از شيوه رسول اكرم و اهل بيت او پيروي نمود و جامعه اسلامي را در مقابل ابرقدرت ها به مقاومت فراخواند , به اين موضوع اشاره نموده و متذكر گرديده اند : « .... كساني كه براي شرافت خودشان براي شرافت اسلام اموري را انجام مي دهند اگر در دنبالش استقامت داشته باشند , پابرجا باشند , آنها را حوادث نلرزاند اينها به مقاصد مي رسند براي اين كه استقامت يك امر الهي است و مشكلي ... (طبق آيه ) سوره هود همه ماموريم به استقامت و در راس رسول اكرم (ص ) است . از ايشان نقل شده است كه فرموده اند : سوره هود من را پير كرد , براي اين آيه . براي اين كه همه مامورين را , همه ملت هاي اسلامي را , همه افراد مسلم را امر فرموده است به اين كه در ماموريتي كه داريد استقامت كنيد. رسول اكرم (ص ) مي فرمايد من به واسطه اين آيه پير شدم , براي اين كه استقامت مشكل است و من گرچه مي توانم استقامت كنم و افرادي هم مي توانند ولي همه ملت اطمينان نيست كه بتوانند مستقل باشند , مستقيم باشند.
استقامت در امر از خود امر مشكل تر است , چه بسا پيروزي هايي كه براي يك ملت پيش مي آيد براي اين كه استقامت در آن امر كه موجود شده است , ندارند سستي مي كنند آن پيروزي از دستشان مي رود » . (3 ) در فراز يكي از بيانات امام خميني آمده است : « .... همان طوري كه پيغمبر اكرم (ص ) آمد و فتح كرد و نورش هم جا را گرفت شما ملت هم از آن رژيم فاسد شروع كرديد براي درست كردن . اما رفيق نيمه راه نباشيد اين طور نباشد كه ما تا اينجا رفته ايم حالا از اينجا ديگر برويم سراغ كارهاي ديگرمان . در راس امور اين است كه ما اين امر الهي را « فاستقم كما امرت و من تابك معك » ...اجرا كنيم .... » (4 )
ضرورت استقامت
انساني كه در مسيري درست و الهي و رشددهنده حركت مي كند بايد پايداري را پيشه خود سازد و در مقابل موانع و مخالفان و دشمنان استقامت ورزد قرآن مي گويد : يا ايهاالذين آمنوا اذا لقيتم فئه فاتبتوا واذكروالله كثيرا لعلكم تفلحون (5 ) اي كساني كه ايمان آورده ايد پايداري بورزيد و خداي را پيوسته به ياد آوريد باشد كه پيروزمند و فاتح گرديد. از رسول اكرم (ص ) روايت شده است كه فرموده اند : ايمان هيچ بنده اي پايدار نمي ماند مگر آن كه قلبش مقاوم گردد و دلش استوار نخواهد شد مگر آنچه كه مي گويد بر آن استقامت داشته باشد. حضرت علي (ع ) مي فرمايند سلامتي با استقامت توام است . (6 ) امام صادق (ع ) نيز تاكيد نموده اند مومن از آهن محكم تر است كه آهن با آتش نرم مي گردد ولي مومن اگر كشته شود و باز زنده گردد و باز هم كشته شود از دين خود دست برنمي دارد . (7 ) امام خميني نيز ضرورت استقامت را گوشزد مي نمايد و مي گويد : « اين تحول روحي كه براي شما ملت حاصل شده است حفظ كنيد , استقامت كنيد , اگر استقامت نكنيد , اگر اين تحول را حفظ نكنيد شايد خداي نخواسته دشمن پيروز شود. خداوند ان شاالله به شما سلامت و سعادت عنايت كند و استقامت كه بالاترين نعمت است , قيام براي خدا و استقامت در آن قيام » (8 ) . در جاي ديگر امام ضرورت استقامت را يادآور مي شوند : « ....الان .. يك نهضت حاصل شده (كه ) استقامت لازم دارد , يك جمهوري اسلامي تحقق پيدا كرده , استقامت در مقابل او لازم است بايد نگهش داريد . » (9 ) در بياني ديگر معناي استقامت را توضيح مي دهند. « ....استقامت معنايش اين است كه اگر گرفتاريهايي پيدا شد در جهاد... براي يك ملتي كه مي خواهد شرافتمند باشد , مي خواهد اسلام را و نهضت اسلامي را به ثمر برساند (نبايد) از مشكلات هراس داشته باشد , در مشكلات سستي كند اين امر خداست » (10 )
در جمع گروهي از روحانيان فرموده اند : « .... ملتي كه مي خواهد در مقابل همه قدرت ها بايستد , نمي خواهد سازش كند , مي خواهد باقي بماند. مي خواهد صراط مستقيم انسانيت و اسلاميت را پيش بگيرد بايد مهيا بشود از براي اين كه همه پيشامدهايي كه پيش آمده است و خواهد پيش آيد . (11 ) در جمع اقشار گوناگون مردم خاطرنشان ساخته اند : « در عين حالي كه مصائب اين ها مشكل است براي مالك كشور ما و ملت ما با تمام قدرت ايستاده اند تا همچون شهدايي تقديم كنند و هيچ راه عقب نشيني ندارند و فكر نمي كنند به سستي . ان شاالله الان هم (همه ) در صحنه هستند و همه اينها ايستاده اند در مقابل اين طور گرفتاري ها , صبر مي كنند و منطق آنها اين است كه ما از خدا هستيم و بسوي خدا مي رويم . » (12 )
ثمرات پايداري
قرآن كريم مي فرمايد « ان الذين قالوا ربناالله ثم استقاموا تتنزل عليهم الملائكه الا تخافوا ولا تحزنوالله » (13 ) حضرت علي (ع ) در يكي از خطبه هاي خود مي فرمايد : اي مردم من طبق وعده هاي خدا و حجت هاي او با شما سخن مي گويم . شما مردم ربناالله را گفتيد پس به آن چه بر زبان آورده ايد استواري نشان دهيد و به كتاب خدا , راه و رسمش و به طريق بندگان شايسته اش استقامت ورزيد وقتي آدمي در راه حق مقاومت نمود و پايداري نشان داد. از لطف الهي برخوردار شده و بركت ها و ثمراتي ارزشمند نصيب او مي گردد , محورهاي محصولات پايداري عبارتند از :
1 ـ استقلال و امتناع از پذيرش سلطه ; امام خميني در اين ارتباط فرموده اند : « مادامي كه بخواهيم مستقل باشيم و زير بار وابستگي نرويم بايد تحمل اين مشكلات و قدرت مبارزه با آن را پيدا كنيم . » (14 )
2 ـ برقراري عدالت ; امام خميني : « بايد بايستيم , بايد مقاومت كنيم تا اسلام استقرار پيدا كند و عدالت برقرار شود » (15 )
3 ـ رهايي از شر دشمنان ; امام خميني : « شما هيچ وقت نترسيد و مستقيم و پاي بر جاي بايستيد و در مقابل همه قدرت ها استقامت كنيد و خداوند با شماست و شماها را ان شاالله حفظ مي كند از شر اشرار و مملكت شما را نجات مي دهد . » (16 )
4 ـ محو باطل ; امام خميني : « پيامبر اكرم (ص ) و ائمه هدي در چه غربت هايي براي دين حق و امحا باطل استقامت و ايستادگي نمودند و از تهمت ها و اهانت ها و زخم زبان هاي ابولهب ها , ابوجهل ها و ابوسفيان ها نهراسيده اند و در عين حال شديدترين محاصره هاي اقتصادي در شعب ابي طالب (را تحمل كردند) و به راه خود ادامه داده اند و تسليم نشده اند . » (17 )
5 ـ پيروزي و استمرار نهضت ; امام خميني : « استقامت كند ملت ما , كه استقامت اسباب اين مي شود كه ادامه پيدا كند اين نهضت و انقلاب , به همه جا سرايت كند... شما تا حالا پيروزيد استقامت كنيد تا پيروزي نهايي را بدست آوريد .. » (18 )
6 ـ خنثي گرديدن توطئه ها; امام خميني : « .... اگر استقامت كنيد پيروز خواهيد شد. اگر استقامت كنيد اين عده اي كه در صدد توطئه هستند , ريشه كن خواهند شد .... » (19 )
7 ـ غلبه بر مشكلات ; امام خميني : « شما مردم دلير و آگاه سرمشقي هستيد براي ملل زير سلطه و بايد بدانيد. در ميداني كه قدم گذاشته ايد مواجه هستيد با مشكلات بسياري كه تنها مقاومتتان نجاتتان خواهد داد , به هيچ وجه ترس و بيم در خود راه ندهيد كه مبارزات كوبنده تان نشان داده است كه نمي دهيد . (20 )
موانع مقاومت
از ديدگاه امام خميني (قدس سره ) جامعه براي تداوم مقاومت و ايستادگي بر سر مواضع اصولي خويش در برابر قدرت هاي استكباري و عوامل جور و جفا , نياز به آرامش و اتحاد دارد و در صورتي مقاومت محصول مفيد دارد كه در ميان آحاد اجتماع براي مقصدي مقدس بصورت فراگير باشد. امام در جمع برخي از خانواده هاي شهدا فرموده اند : « ... ما قطع دست بزرگترين [همه ماموريم در اين امري كه كرديم و در اين پيروزي كه ما بدست آورديم ]قدرت هاي عالم استقامت داشته باشيم ... اشخاصي كه تبليغات سو مي كنند , اشخاصي هستند كه مي خواهند استقامت را از دست شما بگيرند... چرا بايد گوش كند ملت به اين شايعه سازان و مفسدين كه هر روز در بين مردم مي روند و تضعيف مي كنند روحيه آنها را , شما با اين روحيه بزرگ معجزه ايجاد كرديد در دنيا , اعجاز كرديد شما در دنيا با استقامتتان , حفظ كنيد اين اعجاز را , حفظ كنيد اين پيروزي رالله » (21 ) در اين بيانات آن روح قدس تبليغات منفي را كه روحيه افراد را سست مي نمايد مانعي بزرگ براي استمرار استقامت امت اسلامي تلقي مي نمايد و از مردم مي خواهد به شايعاتي كه چنين استواري و ايستادگي را متزلزل مي كند وقعي نگذارند.
عامل ديگري كه استواري و ايستادگي را تهديد مي نمايد ترس و نگراني مردم است از اين جهت امام در سخنان ارزشمند خويش تاكيد دارند تا امت مسلمان از هراس ها و آشفتگي ها كه غالبا هم بر اثر تبليغات دشمنان پديد مي آيد اجتناب نمايند : « شما از اين شكست خورده ها هيچ هراس نداشته باشيد كه اين ها نفس هاي آخر را مي كشند و ملت ايران با كمال قدرت ايستاده است در مقابل آنها » (22 ) البته طبيعي است كه در مسير مقاومت و پايداري گرفتاري هايي پيش مي آيد كه وقتي هدف والا و معنوي و ارزشمند است چنين اموري قابل تحمل خواهد بود امام مي فرمايند : « عمده اين است كه چون ما به حق هستيم و ما اسلام را مي خواهيم و ما پياده شدن احكام اسلام را مي خواهيم تمام ضربه هايي كه وارد مي شود تمام اين ها قابل تحمل است . » (23 ) , در جمع ائمه جمعه تاكيد مي نمايند. : « شما بايد به مردم گوشزد كنيد كه لازمه انقلابي بودن تحمل سختي هاست و اگر چه خسارات زياد ديده ايم لكن اين خسارت ها آيا به آن همه عظمت هاي انقلاب نمي ارزد . » (24 )
آزادي خرمشهر نمادي از استقامت و پيروزي
دشمن بعثي با تصوري باطل هم زمان با حمله سراسري به سرزمين جمهوري اسلامي ايران , به خرمشهر يورش برد و قصد داشت طي چند ساعت اين شهر را به تصرف خود در آورد اما مقاومت دليرانه رزمندگان اسلام كه خود حماسه اي بي نظير در تاريخ دفاع مقدس به شمار مي رود ضمن كند كردن سرعت پيشروي دشمن و وارد ساختن ضايعات و خسارتي كه قابل توجه , به متجاوزان نشان داد كه ورود به اين ديار چندان هم ساده نيست . مدافعين خرمشهر 34 روز بطور مداوم در نبردي تمام عيار با دشمن تا بن دندان مسلح جنگيدند و تا آخرين لحظات با مقاومت , ايثار و جانفشاني خود حديث حماسي و انقلابي را رقم زدند اگر چه با مظلوميت غم انگيزي توام بود . 575 روز از اشغال اين شهر خونين مي گذشت كه ناگهان طي سه مرحله عمليات بيت المقدس رزمندگان اسلام موفق گرديدند برگ زريني بر كتاب حماسي هشت سال دفاع مقدس بيفزايند و در روز سوم خرداد 1361 خرمشهر را از چنگال خونخواران بعثي آزاد سازند , عملياتي كه از حيث طراحي , سرعت عمل , غافل گيري و نبوغ بالاي نظامي در تاريخ جنگ هاي جهان بي سابقه به شمار مي رود , اين پيروزي عظيم , شگفت انگيز و حيرت آور شكستي مفتضحانه را متوجه دشمن نمود , در واقع فتح خرمشهر سرآغاز نابودي رژيم بعثي حاكم بر عراق گشت از اين جهت استكبار جهاني و عوامل آنها كه با سقوط صدام منافع حياتي خويش را در خطر مي ديدند تصميم گرفتند به هر نحوي كه شده از اين تشكيلات ضد بشري حمايت كنند. امام خميني در پيامي از اين مقاومت و پيروزي چنين ياد كردند : « سپاس بي حد بر خداوند قادر كه كشور اسلامي و رزمندگان متعهد و فداكاران آن را مورد عنايت و حمايت خويش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصيب ما فرمود و اين جانب با يقين به آن كه « ما النصر الا من عندالله » از فرزندان اسلام و قواي سلحشور و مسلح كه دست قدرت حق از آستين آنان بيرون آمد و كشور بقيه الاعظم را از چنگ گرگان آدمخوار كه آلت هايي در دست ابرقدرتان خصوصا آمريكاي جهانخوارند بيرون آورد و نداي الله اكبر را در خرمشهر عزيز طنين انداز كرد و پرچم پرافتخار لااله الاالله را بر فراز آن شهر خرم كه با دست پليد جنايتكاران به خون كشيده شده و خونين شهر نام گرفت تشكر مي كنم . (25 )
پي نوشت ها :
1 ـ سوره هود , آيه 112
2 ـ تفسير مجمع البيان , ج 5 , ص 199
3 ـ صحيفه نور , ج 13 , ص 240 ـ 239
4 ـ همان , ج 17 , ص 25
5 ـ انفال , 45
6 ـ بحارالانوار , ج 71 , ص 293
7 ـ همان , ج 69 , ص 24
8 ـ تبيان , دفتر 24 (جنگ و دفاع در انديشه امام خميني ) , ص 90 ـ 89
9 ـ همان , ص 90
10 ـ همان , ص 91
11 ـ در جستجوي راه از كلام امام , دفتر نهم (ملت , امت ) , ص 568
12 ـ همان , ص 569 ـ 568
13 ـ فصلت , 30
14 ـ صحيفه نور , ج 17 , ص 51
15 ـ همان , ج 19 , ص 58 ـ 57
16 ـ همان , ج 19 , ص 250
17 ـ همان , ج 20 , ص 132
18 ـ همان , ج 17 , ص 25
19 ـ همان , ج 6 , ص 276
20 ـ در جستجوي راه از كلام امام , دفتر نهم ص 566 ـ 565
21 ـ همان , ص 565 ـ 564
22 ـ همان , ص 570
23 ـ همان , ص 571
24 ـ همان , ص 575 ـ 574
25 ـ از پيام امام خميني به مناسبت عمليات بيت المقدس و فتح عظيم خرمشهر , 3 خرداد 1361
از ديدگاه امام خميني جامعه براي تداوم مقاومت و ايستادگي بر سر منافع اصولي خويش در برابر قدرتهاي استكباري و عوامل جور و جفا , نياز به آرامش و اتحاد دارد و در صورتي مقاومت محصول مفيد دارد كه در ميان آحاد اجتماع براي مقصدي مقدس , بصورت فراگير باشد
امام خميني در پيامي به مناسبت آزادي خرمشهر : سپاس بي حد بر خداوند قادر كه كشور اسلامي و رزمندگان متعهد و فداكاران آن را مورد عنايت و حمايت خويش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصيب ما فرمود
امام خميني : مادامي كه بخواهيم مستقل باشيم و زير بار وابستگي نرويم بايد تحمل اين مشكلات و قدرت مبارزه با آن را پيدا كنيم