ابراهيم اميري
« تبليغ دين و ارتقا سطح آگاهي هاي ديني و معنوي مردم »
يكي از مهمترين رسالتها و وظايف حوزه هاي علميه و
روحانيان در كل كشور است .
عالمان متعهد و دلسوز همواره در طول تاريخ در
سخت ترين شرايط با دلي پر از اميد و قلبي سرشار از عشق و
محبت به تعليم و تربيت و هدايت و تقويت بعد ديني و معنوي
مردم همت كردند و انسانهاي بسياري را از كژراهه ها و
گمراهي ها و ظلمتها نجات دادند و به سوي راه مستقيم الهي
رهنمون شدند. و در اين مسير , انواع ناملايمات و سختي ها را
به جان خريده و محروميتها , زندانها و تبعيدها را متحمل شده
و آماج انواع تهمتها و طعنها قرار گرفتند.
ثمره اين تلاشها و مجاهدتها , وجود يك جامعه ديني و
مذهبي در ايران است كه مردم آن از گذشته دور به آداب و
رسوم و سنتهاي ديني و مذهبي پايبند بوده و همواره مردمي
مومن و عاشق و ارادتمند به اهلبيت پيامبر اسلام (ص )
مي باشند.
در مقابل , ميدانيم كه دين و اعتقادات و ارزشهاي اسلامي
همواره از سوي حاكمان فاسد و منحرف و نيز دشمنان دين در
خارج از مرزها , مورد حمله و هجوم گسترده قرار داشته است
آنان در راه دين زدايي و از بين بردن معنويت و اخلاق از هيچ
كوششي دريغ ننمودند. با اين حال روح دينداري و
معنويت گرايي همواره در ميان ملت ايران زنده بوده است . پس
از تشكيل نظام جمهوري اسلامي در ايران و فراهم شدن
زمينه هاي بيشتر براي فعاليت حوزه هاي علميه و روحانيون , به
طور طبيعي , انتظارات و توقعات بيش از گذشته گرديد. از
اين رو رسالت مضاعفي برعهده اين نهاد قرار
گرفت .
امام خميني كه خود براي ترويج دين و احياي احكام و
ارزشهاي اسلامي در جامعه , تلاش ها و اقدامات بسياري نمود
و سختي ها و مشكلات فراواني را متحمل شد و در اين راه
سالهاي زيادي از عمر ارزشمند خود را گرفتار زندان و تبعيد
گرديد , مهمترين وظيفه عالمان ديني را تبليغات و تعليمات
عقايد و احكام ديني بيان مي كند و مي فرمايد : « تبليغات و
تعليمات دو فعاليت مهم و اساسي ما است , وظيفه فقها است
كه عقايد و احكام و نظامات اسلام را تبليغ كنند و به مردم
تعليم دهند تا زمينه براي اجراي احكام و برقراري نظامات
اسلام در جامعه فراهم شود. در روايت ملاحظه كرديد كه در
وصف جانشينان پيغمبر اكرم (ص ) يعني فقها , آمده است كه
« يعلمو نهاالناس » يعني دين را به مردم تعليم
مي دهند . » 1
رهبر معظم انقلاب , آيت الله خامنه اي در ديدار با
نمايندگان مجلس خبرگان فرمودند : « روحانيون بايد ضمن
ايجاد اعتماد عملي , در جهت ارتقاي معرفت ديني جامعه
تلاش نمايند . » 2
بنابراين , بدون ترديد , تمامي فعاليتها و برنامه هاي
حوزه هاي علميه و عالمان ديني بايد در راستاي تبليغ دين و
احكام الهي و رشد معنويت در جامعه صورت گيرد. در اين
رابطه چند نكته قابل توجه و تامل براي مسئولان حوزه و
روحانيون سراسر كشور به نظر مي رسد كه به اختصار اشاره
مي شود :
.1 بيش از يك ربع قرن از تشكيل نظام جمهوري اسلامي
در ايران مي گذرد و اين زمان بسيار مناسبي بوده كه حوزه هاي
علميه و روحانيون خود را در عرصه نشان دهند و در جهت
ارتباط با مردم و جوانان و بالابردن آگاهيهاي ديني و معنوي
جامعه تلاش كنند. با نگاهي به وضعيت فعلي جامعه در
بخشهاي گوناگون , اين حقيقت به خوبي قابل درك است كه
آنگونه كه بايسته و شايسته بوده از امكانات مادي و معنوي
استفاده بهينه نشده است . هرچند طرحها و برنامه هايي از سوي
متوليان اجراشده و نتايجي را بدنبال داشته است , ولي تا
رسيدن به نقطه مطلوب فاصله هاي بسياري وجود دارد.
متاسفانه بايد اذعان داشت كه بسياري از مردم و به خصوص
جوانان كشور اسلامي ايران , آشنايي قابل توجهي با عقايد
مذهبي و ارزشهاي الهي ندارند و يا در صورت آشنايي ,
پايبندي كمي به اين ارزشها نشان مي دهند. و اين براي يك
جامعه اسلامي زيبنده نيست .
قطعا اگر اسلام به صورت صحيح و با تمامي حقايقش
معرفي شود , همگان خواهند پذيرفت . ولي كوتاهي ها و
سهل انگاري ها و بي برنامگي ها موجب شده كه اسلام اصيل
عرضه نگردد و در معرض همگان قرار نگيرد. امام خميني
خطاب به روحانيون مي فرمايند : « شما مطمئن باشيد اگر اين
مكتب را عرضه نمائيد و حكومت اسلامي را چنانكه هست به
دانشگاهها معرفي كنيد , دانشجويان از آن استقبال خواهند
كرد.3 »
.2 امروزه به بركت نظام جمهوري اسلامي , تمامي شهرها ,
شهرستانها و بخش ها , داراي امام جمعه مي باشند و در هر
منطقه , گروهي از روحانيون , مستقر هستند و نيز بسياري از
شهرها , از نعمت دفتر سازمان تبليغات اسلامي برخوردارند كه
در راس آن يك روحاني قرار دارد.
دفاتر سازمان تبليغات اسلامي در هر شهر با هماهنگي و
همفكري ائمه جمعه و روحانيون ديگر منطقه , توانايي ها و
قابليت هاي زيادي دارند و مي توانند با بسيج امكانات ,
تحولات فرهنگي , ديني و معنوي چشمگيري را در سطح جامعه
و در ميان مردم بخصوص نوجوانان و جوانان ايجاد نمايند كه
البته اين مهم , نيازمند برقراري ارتباط صميمانه و دوستانه و
نيز جلب اعتماد با اقشار مختلف مردم است .
همچنين در حال حاضر در راس برخي سازمانها و نهادها
همچون عقيدتي ـ سياسي هاي نيروهاي نظامي و انتظامي و نيز
دفاتر نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها يك روحاني قرار دارد
كه نبايد جنبه تشريفاتي داشته باشد بلكه هدف قراردادن چنين
مسئوليتي , اقدام به برگزاري برنامه هاي ديني و مذهبي و
تقويت بنيان هاي ايماني و معنوي نيروهاي آن سازمان و مراكز
است و باتوجه به امكاناتي كه در اختيار دارند , توانايي آن را
دارند كه خدمات و برنامه هاي فرهنگي و ديني بسياري ارائه
دهند كه متاسفانه در بيشتر موارد چنين نبوده است .
در حال حاضر كه دشمنان نظام اسلامي , تمامي تلاش
خويش را بكار گرفته اند تا با انواع و اقسام شيوه ها و وسايل
مخرب تبليغي , مردم و جوانان ما را با دين و ارزشهاي اسلامي
بيگانه سازند , پذيرفتني نيست كه يك امام جمعه , وظيفه
خويش را منحصر در اقامه جمعه و يا احيانا اقامه جماعت كند
همانگونه كه قابل قبول نيست , سازمان تبليغات اسلامي يك
منطقه مسئوليت خويش را محدود به اعزام مبلغ در ايام محرم
و ماه رمضان و يا احيانا برگزاري مسابقه با چند كلاس بي روح
و خشك براي تعدادي دانش آموز نمايد همچنانكه قابل پذيرش
نيست كه روحانيون مستقر در سازمان ها و نهادها وظيفه خود
را محدود به انجام امور اداري و يا اقامه جماعت نمايند.
فرصت بسياري مناسبي در اختيار قرار گرفته كه با
برنامه ريزي و بكارگيري امكانات مي توان در بخش هاي مختلف
جامعه موجهاي فرهنگي , ديني و معنوي ايجاد كرد و جوانان و
نوجوانان را در برابر سيل تهاجمات ضدفرهنگي و مخرب بيمه
كرد. چنانكه برخي روحانيون در محدوده فعاليت خود , با
ابتكارات شخصي , كارهاي بزرگ فرهنگي و قابل تحسيني
انجام دادند و تاثيرات مثبت زيادي برروي مردم و جوانان
داشته است .
چگونه است كه مسيحيت و وهابيت و اديان ساخته دست
بشر , تمامي امكانات و وسايل تبليغي خويش را بكارگرفته و در
سراسر جهان و حتي كشور ايران به تبليغ و ترويج آئين و عقايد
باطله خويش پرداخته اند ولي ما كه از دين حق برخورداريم ,
تلاش سازنده و مناسبي در جهت معرفي صحيح اسلام ناب و
راستين حتي در كشور خود نمي كنيم
.3 جامعه امروز با انبوهي از شبهات , سئوالات و ترديدها
حتي در ضروري ترين مسائل روبرو است . به آساني اسلام ,
قرآن , تشيع , ارزشهاي ديني و الهي از سوي محافل و مراكز
داخلي و خارجي مورد هجمه قرار گرفته و بدين وسيله افكار
بسياري از جوانان و اقشار تحصيل كرده تحت تاثير آنها واقع
مي شود.
رسالت حوزه هاي علميه , روحانيان و محققان و
انديشمندان اسلامي است كه همچون متفكر بزرگ اسلامي
شهيد آيت الله مطهري در برابر سيل تهاجمات فكري , عقيدتي
و فرهنگي مجهز گشته و به دفاع از مباني اسلام و ارزشهاي
ديني بپردازند.
امام خميني در يكي از بيانات خويش خطاب به روحانيون
مي فرمايد : « ما موظفيم ابهامي را كه نسبت به اسلام به وجود
آورده اند برطرف سازيم تا اين ابهام را از اذهان نزدائيم هيچ
كاري نمي توانيم انجام دهيم ... امروز حوزه قم , حوزه مشهد و
حوزه هاي ديگر موظفند كه اسلام را ارائه بدهند و اين مكتب را
عرضه كنند. »
.4 در حال حاضر , جلسات گوناگوني در هركوي و برزن
تحت عناوين ديني و مذهبي برگزار مي شود بخصوص جلسات
مخصوص خانمها كه روزبه روز , روبه افزايش است . در
بسياري از اين جلسات و محافل , اداره كنندگان بدون آگاهي و
اطلاعات و مطالعات ديني و مذهبي , مطالب و مسائلي خرافي
و موهوم و بي پايه را به مستمعين تحويل مي دهند و هيچ گونه
نظارتي هم بر چنين جلساتي از سوي افراد باصلاحيت وجود
ندارد.
رواج اينگونه جلسات در اثر اهمال , سستي و بي برنامگي
متوليان امر مي باشد به نظر مي رسد در اين رابطه حوزه هاي
علميه و روحانيون مسئوليت مهمي را برعهده دارند و بايد با
برنامه ريزي صحيح و جامع و جذاب , ضمن آگاهي دادن مردم و
جوانان , آنان را به مسير صحيح هدايت نموده و تعاليم غني
اسلام را به آنان تعليم داده و از ترويج عقايد انحرافي و مطالب
بي پايه و اساس جلوگيري نمايند.
طبيعي است مردم در فقدان جلسات ديني و فرهنگي
صحيح و جذاب , جذب چنين محافل و مجالسي گردند.
.1 امام خميني , ولايت فقيه , ص 116
.2 روزنامه جمهوري اسلامي , 82,12,20
.3 امام خميني , ولايت فقيه , ص 128
.4 همان .
عالمان متعهد و دلسوز همواره در طول تاريخ در
سخت ترين شرايط , با دلي پر از اميد و قلبي سرشار
از عشق و محبت به تعليم و تربيت و هدايت و تقويت
بعد ديني و معنوي مردم همت كردند و انسانهاي
بسياري را از كژراهه ها و گمراهي ها و ظلمتها نجات
دادند.
امام خميني : شما مطمئن باشيد اگر اين مكتب را
عرضه نمائيد و حكومت اسلامي را چنانكه هست به
دانشگاهها معرفي كنيد , دانشجويان از آن استقبال
خواهند كرد.
رسالت حوزه هاي علميه , روحانيون و محققان و
انديشمندان اسلامي است كه همچون متفكر بزرگ
اسلامي شهيد آيت الله مطهري در برابر سيل
تهاجمات فكري , عقيدتي و فرهنگي مجهز گشته و به
دفاع از مباني اسلام و ارزشهاي ديني بپردازند.
|
معرفي كتاب
|
علوم حديث يكي از علومي است كه متاسفانه امروزه كار
كمتري نسبت به آن در جهان تشيع صورت گرفته است . در
حالي كه اهل تسنن همت بيشتري بر اين امر
گمارده اند.
مراكز آموزش ديني , خصوصا حوزه هاي علوم ديني كه
تربيت عالمان دين و نشر معارف مذهبي را برعهده دارند , بايد
توجه بيشتري به علم حديث و همچنين اصلاح ساختار
آموزشي خود و بازنگري متون درسي , داشته باشند. قوت
برنامه هاي آموزشي در , همگوني آن با نيازهاي زمان , استعداد
علم آموزان و امكانات , نهفته است . مركز جهاني علوم اسلامي
به عنوان بخشي از مراكز آموزش ديني , كه به امر تعليم و تربيت
طلاب غيرايراني همت گمارده , اين ضرورت را بيش از ديگر
بخش هاي حوزه احساس كرد و به پي ريزي « دفتر تحقيقات و
تدوين متون درسي » پرداخت علوم حديث 1 و 2 يكي از آن
متوني است كه با هدف آشنايي با تاريخ حديث , متون حديثي ,
شناخت نهج البلاغ , درايه الحديث , رجال و... , تدوين شده و
پس از گذراندن يك دوره آزمايشي تدريس , اينك به طبع
رسيده است . مباحث اين كتاب در سه بخش ارائه شده است :
بخش اول كه به حجيت سنت پيامبر و ائمه (ع ) و ارزش روايات
صحابه و نيز جايگاه سنت در دين شناسي پرداخته است و
بخش دوم به بيان تاريخ حديث و سير تدوين آن در ميان شيعه
و اهل سنت و معرفي اجمالي كتب روايي اختصاص دارد و
بخش سوم به جهت اهميت كتاب شريف « نهج البلاغه » به
معرفي كامل آن پرداخته است . اين كتاب در زمستان 1378 با
عنوان « آشنايي با متون حديث و نهج البلاغه » و به همت آقاي
مهدي مهريزي , تدوين شده است .
| |