روزنامه جمهوري اسلامي 19/01/1383 صفحه قرآن

* مقاله دكتر حامد الگار درباره ترجمه جديد انگليسي قرآن به قلم علي قلي قرايي
* اجرا برنامه هاي قرآني در مراسم تحويل سال نو در آستان مقدس حضرت عبدالعظيم (ع )
ترجمه انگليسي قرآن , پرطرفدارترين كتاب بين سربازان آمريكايي در بغداد
* حجت الاسلام والمسلمين نظام زاده نماينده ولي فقيه و رياست سازمان اوقاف و امور خيريه :
هشتمين همايش سراسري وقف و امور خيريه در تهران برگزار مي شود
مقاله دكتر حامد الگار درباره ترجمه جديد انگليسي قرآن به قلم علي قلي قرايي




ترجمه : مرتضي كريمي نيا
دكتر حامد الگار :
علي قلي قرايي ترجمه خود را به گونه اي سنجيده و حساب شده « ترجمه عبارت به عبارت قرآن به انگليسي » ناميده است . اين ترجمه با متن اصلي كاملا هماهنگ است , هم در تربيت و چينش واژه ها و هم در بيان اصطلاحات زباني . وي در اين اثر هنر ترجمه را چنان احيا كرده است كه خود به فهم متن اصلي قرآن كمك كند.
اشاره :
اخيرا ترجمه انگليسي جديدي از قرآن مجيد به قلم آقاي سيدعلي قرايي از سوي مركز ترجمه قرآن مجيد به زبانهاي خارجي (سازمان اوقاف و امور خيريه (در قم ) و كالج اسلامي لندن (در لندن ) انتشار يافته است . اين ترجمه در قطع وزيري با حدود 1000 صفحه به صورت ترجمه عبارت به عبارت ) , همراه با نمايه اي كامل از اعلام , مفاهيم , Paraphrase ( اصطلاحات , اماكن و آيات و سوره هاي قرآني چاپ شده است . تاكنون پاره اي از قرآن پژوهان و صاحب نظران داخلي و خارجي در نقد و معرفي هايي كه راجع به اين برگردان جديد از قرآن به زبان انگليسي نگاشته اند , جوانبي از اهميت و ويژگيهاي كار مترجم آن ـ آقاي سيدعلي قلي قرايي ـ را روشن ساخته اند. در اين شماره ترجمه فارسي مقاله اي از دكتر حامد الگار (استاد دانشگاه بركلي (امريكا) را از نظر مي گذرانيم . گفتني است سيدعلي قلي قرايي , متولد هندوستان (1947 ميلادي ) و فارغ التحصيل دانشگاههاي عثمانيه (هندوستان ) و ويسكونزين (آمريكا) است كه علاوه بر سر دبيري مجله انگليسي زبان التوحيد (در سالهاي 1982 ـ 1996 ) , تعداد زيادي از مقالات و كتب مربوط به حوزه مطالعات اسلامي را ترجمه كرده است . وي اكنون ساكن شهر قم و از همكاران مركز ترجمه قرآن مجيد به زبانهاي خارجي است .

قرآن كريم در جاي جاي سوره هاي خود بر اين نكته تاكيد مي كند كه به زبان عربي مبين است : « انا انزلنا قرانا عربيا لعلكم تعقلون , ما قرآن را به زبان عربي فرو فرستاديم تا مگر بينديشيد » (يوسف , 2 ); « قرانا عربيا غير ذي عوج لعلكم يتقون , قرآني عربي بدور از هر گونه كج تابي , تا مگر از خداوند پروا كنيد » (زمر , 28 ) . بيفزاييم كه اساسا كلام الهي كه از منبع وحي فرو مي آيد و كثرت معنايي اعجازآميزي در آن نهفته است بسيار متفاوت از كلام بشري مترجم است كه با محدوديت در دايره اشياي مادي , ناگزير است از ميان شماري معادل هاي ممكن , يكي را انتخاب كند. اگر به معناي دقيق فقه اللغوي , « ترجمه » را « انتقال » همه جانبه و موثق معاني گفتار از يك زبان به زباني ديگر بدانيم , نمي توان ترديد روا داشت كه سطوحي از قرآن ترجمه ناپذير است . با اين همه , كوشش براي آشكار كردن دست كم برخي معاني قرآن براي خواننده (يا شنونده ) ناآشنا با زبان عربي تلاش مشروع است كه سابقه اي بسيار كهن دارد.
در يكي از نخستين برگردانهاي قرآن به زبان غيرعربي , يعني كتاب تاج التراجم في تفسير القرآن للاعاجم نگاشته ابوالمظفر اسفرايني به زبان فارسي در قرن پنجم هجري يازدهم ميلادي نقل شده است كه سلمان فارسي نخستين فردي بود كه از جانب پيامبراكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اجازه يافت كه « قرآن را براي راهنمايي قوم خويش به زبان فارسي بنويسد » . اسفرايني خود استدلال قانع كننده اي را بر اين مطلب مي افزايد كه لازمه آياتي كه بر جهاني بودن پيام قرآن دلالت صريح دارند , آن است كه بيان معاني قرآن , تا آنجا كه مقدور بشر است , به زبانهاي غيرعربي جايز و حتي واجب باشد : « عقلا همگي متفق اند كه شمار عربها و غير عربهايي كه زبان عربي را مي فهمند نسبت به كساني كه عربي نمي دانند بسيار كمتر است . از سوي ديگر , ابلاغ دين , احكام و وحي الهي به ايشان واجب است و اين مقدور نمي گردد مگر آنكه احكام و فرامين الهي را به زباني كه آنها مي فهمند ترجمه كنيم » 1. افزون بر اين , مي توان چنين استدلال آورد كه همان آياتي كه بر عربيت قرآن تصريح دارند , بر جواز ترجمه قرآن نيز دلالت مي كنند. قرآن خطاب به نخستين مخاطبان خود يادآور شده است كه از آن رو به زبان ايشان (عربي ) نازل شده كه فهم رسالت آن برايشان آسان گردد. همين نكته اثبات مي كند كه اين مقصود براي مردم غيرعرب تنها زماني حاصل مي شود كه معاني قرآن به زبان خود ايشان باز گردانده شود , چرا كه قرآن را علاوه بر تقديس و احترام , فهم نيز بايد كرد.
با تمام اين احوال , تفوق و برتري زبان عربي قرآن همواره در طول قرنها بر جاي مانده است . بيشتر ترجمه هاي اوليه قرآن كه مسلمانان (ابتدا به زبان فارسي و بعدها به تركي ) انجام داده اند , در واقع به قصد كمك به قرائت و فهم متن عربي قرآن بوده اند. اين آثار در واقع نه ترجمه قرآن , بلكه بيان تقليدي و تصنعي آيات آنند كه از نظر ساختار نحوي , بيشترين شباهت را به متن عربي دارند و با خط ريزتر , و گاه با رنگي متفاوت از متن عربي , در ميان سطور قرآن تحرير شده اند. ترجمه هاي مسلمانان از قرآن كه از تقليد ساختار نحوي زبان عربي دست برداشته و در صدد ترجمه معاني قرآن به زبان خود بوده اند تا همين دوره هاي اخير بسيار نادرند2.
بيشتر مترجمان مسلمان كه قرآن را به انگليسي ترجمه كرده اند , در صدد ارائه مستقل و آزادانه ـ و نه لفظ به لفظ ـ جدا از متن قرآن ]اغلب [معاني قرآن بوده اند. اين ترجمه ها كه چاپ شده اند به ساختار نحوي و اصطلاحات زباني خاص قرآن چندان توجهي ندارند. مترجم در بهترين حالت , ترجمه و متن قرآن را در صفحات مقابل يا در دو ستون مجاور هم چاپ كرده و متن آيات و ترجمه را از نظر جا با هم متناسب ساخته است . اين شيوه از مزيت بيشتري برخوردار است , چرا كه به مترجم امكان مي دهد كه پيوسته قرآن را به صورت زباني اي ارائه كند كه كمابيش براي خواننده آشناست . اين روش همچنين نيازهاي آن دسته از دانشجويان مسلمان يا غيرمسلمان ـ به ويژه غيرمسلمانان ـ را بهتر پاسخ مي دهد كه به زبان عربي آشنا نيستند و نه امكان و نه قصد فراگيري آن را دارند. از سوي ديگر , انتشار متن ترجمه به صورت جدا از قرآن , چه بسا تو هم يكساني و همانندي ميان متن و حياني قرآن و ترجمه انساني آن را ايجاد مي كند , چه به نظر مي آيد كه ترجمه انگليسي جاي متن اصلي عربي را گرفته است .
علي قلي قرايي ترجمه خود را به گونه اي سنجيده و حساب شده , « ترجمه عبارت به عبارت قرآن به انگليسي » ناميده است . وي در اين اثر , هنر ترجمه را چنان احيا كرده است كه خود به فهم متن اصلي قرآن كمك كند و ماهرانه تمامي نيازهاي هر دانشجوي انگليسي زبان (يا انگليسي خوان ) را برآورده سازد. ترجمه با متن اصلي كاملا مطابق و هماهنگ است , هم در تربيت و چينش واژه ها و هم در بيان اصطلاحات زباني .
روشن است كه ترجمه ميان سطري قرآن به زبان انگليسي , مشابه با روش قديمي ترجمه هاي فارسي و تركي , كه در آنها معادل هر واژه را درست زير كلمه عربي آن مي نوشتند , غيرممكن است , زيرا چينش كلمات در عربي و ساير زبانهايي كه با حروف عربي نوشته مي شوند از راست به چپ است , اما در انگليسي از چپ به راست . از اين رو , قرائي هر تكه از در سطور كوتاه زير[عبارت ترجمه خود را روبروي اصل قرآني در يك صفحه ـ و نه در دو صفحه مقابل ـ قرار داده است .]هم آغاز و پايان هر آيه نه فقط با شماره آيات , بلكه با تورفتگي هاي سرسطر مشخص شده است كه به خواندن شمرده و حساب شده ترجمه كمك مي كند. در باب اصطلاحات زباني قرآني , قرائي به درستي سه گونه اصطلاح زباني را از هم متمايز مي كند. نخست اصطلاحات عربي كه همچنان براي انگليسي زبانان ناآشناست , اما خواننده از ترجمه كلمه به كلمه آنها به سهولت پي به معناي اصلي مي برد. دسته دوم آنهايند كه با اندكي بازگويي و تغيير بيان فهميده مي شوند و سرانجام دسته سوم كه براي مفهوم واقع شدن در ترجمه , بايد به كلي بازسازي و جرح و تعديل شوند. قرائي با تكيه بر اين تقسيم بندي , همواره بيشترين ميزان نزديكي به متن عربي را ـ تا آنجا كه براي عموم خوانندگان قابل فهم باشد ـ برمي گزيند و از اين رهگذر , ترجمه خود را به بهترين وجه با متن قرآن همپايه مي سازد. با آنكه قرائي ترجمه خود را يك « بازگويي » يا ) از معاني قرآن Paraphrase « ترجمه عبارت به عبارت » ( مي نامد كه چونان ابزاري براي دست يافتن به معناي اصلي آيات قرآن است , اما بايد تاكيد كرد كه ترجمه او بسيار روان و خوش خوان است , حتي اگر خواننده از ارجاعات درون متني رايج به متن عربي چشم پوشي كند. در ترجمه هاي ميان سطري قديمي از قرآن به زبانهاي فارسي و تركي , هم اصطلاحات زباني و هم ساختار نحوي زبان مقصد به كلي قرباني زبان عربي شده اند , اما قرايي در برگردان خود , نه بر خلاف ساختار معمول جمله در زبان انگليسي عمل مي كند و نه خواننده را در فهم عبارت ناآشنا يا كنايه آميز قرآن وامي گذارد. از اين رو , هر دانشجوي قرآن خواهد توانست با كمال رضايت و بهره مندي به اين برگردان مراجعه كند , حتي اگر نخواهد از ترجمه براي رسيدن به اصل فخيم و شكوهمند عربي آن بهره برد. زباني كه قرايي به كار مي برد روشن , بي پيرايه , آسان , متين و , از همه مهم تر , به دور از گرايش هاي زباني كهن يا مدرني است كه ديگر ترجمه هاي انگليسي قرآن را متاثر ساخته است . ترجمه ناگزير از گذرگاه تفسير مي گذرد. اين نكته در باب متون ادبي صادق است و البته از آن بيشتر , بر متون و حياني صدق مي كند. با اين همه همواره بر هر مترجمي فرض است كه اصل ترجمه را بر هر گونه تفسيري مقدم بدارد , نه آنكه ديدگاه هاي شخصي خود را بر متن قرآن تحميل كند. همچنين اگر براي روشن كردن نقطه اي مبهم در متن قرآن نياز به تفسير افتد , وي موظف است از موثق ترين و معتبرترين ديدگاه ها با ذكر نام و نشان بهره برد. بايد اذعان كرد كه قرائي از تمام اين حيطه ها موفق و سربلند بيرون آمده است . هر جا كه ترجمه براي فهم پذيري بيشتر , به توضيحات تفسيري نياز دارد , قرايي اين كار را در پانويس فشرده اي انجام مي دهد.
در اين يادداشت هاي تفسيري , هيچ اثري از آرا و نظريات نيست ; تمام مراجعي ]يا من درآوردي [شخصي و دلبخواهي كه وي مطالب تفسيري را از ايشان نقل مي كند , مفسران و عالمان شيعه و سني قديم اند. به دلايلي روشن , مترجم براي روايات ائمه و اهل بيت پيامبر ـ صلوات الله و سلامه عليهم ـ وزن و اعتبار بيشتري قائل است , اما اين امر ضرورتا به معناي ارائه ترجمه اي با رنگ و بوي شيعي نيست , چه روايات اكثر تفاسير اوليه اهل سنت نيز , از طريق ابن عباس به علي بن ابي طالب , امام نخست شيعيان مي رسد.
قرايي در آغاز برگردان خود از معاني قرآن , مقدمه اي آورده كه در آن علاوه بر بيان روش ترجمه خود , به ذكر انگيزه هاي آفاقي و انفسي پرداخته است كه آدمي را به مطالعه قرآن سوق مي دهد. ماحصل آن انگيزه ها عبارت است از : نياز اوليه هر كس به دانستن خاستگاه , ماهيت , هدف زندگي و مقصد خود. ناگفته پيداست كه بررسي دقيق و كامل پيام آسماني قرآن (براي آدمي ) همه جوانب كار موفق قرائي را آشكار خواهد ساخت . صميمانه اين ترجمه را به تمام قرآن پژوهان و علاقمندان جدي مباحث قرآني توصيه مي كنم .
پي نوشت ها :
1 ـ ابوالمظفر اسفرايني , تاج التراجم في تفسير القرآن للاعاجم , تحقيق نجيب مايل هروي و علي اكبر الهي خراساني , تهران 1375 ش . , 1996 م . , ج 1 , ص .8
2 ـ براي تاريخچه اي از ترجمه قرآن به زبان فارسي نگاه كنيد به احمد گلچين معاني , هزار سال تفسير فارسي , تهران , 1342 .1963 در باب ترجمه هاي قرآن به زبانهاي مختلف اسلامي , بررسي كاملي در دست نيست , اما براي فهرستي نسبي از اين آثار نگاه كنيد به محمد حميدالله , قرآن به زبانهاي مختلف , حيدرآباد دكن , 1947 . ] The Qur ' anin every languages [

اجرا برنامه هاي قرآني در مراسم تحويل سال نو در آستان مقدس حضرت عبدالعظيم (ع )




همزمان با بيست و هشتمين روز از ماه محرم الحرام و اولين روز فروردين ماه برنامه ويژه تحويل سال نو در آستان منور حضرت سيدالكريم عبدالعظيم الحسني (ع ) و با حضور انبوه زائرين و مشتاقان اهل بيت (ع ) در فضايي آكنده از عطر قرآن و معنويت برگزار گرديد.


به گزارش مركز اطلاع رساني روابط عمومي آستان مقدس حضرت عبدالعظيم (ع ) علي رغم شدت بارش برف و باران حضور انبوه زائران و شركت كنندگان در مراسم تحويل سال نو در واپسين ساعات سال 82 و شروع سال جديد به حدي بود كه رواق هاي داخل و خارج حرمهاي مطهر و مصلاي بزرگ ري و صحنها مملو از جمعيت حاضر در اين مكان مقدس بود.
اين گزارش حاكيست پس از تلاوت آياتي از قرآن كريم , ذكر مناقب اهل بيت (ع ) و اجراي برنامه هاي جمع خواني و تواشيح از برنامه هاي حلول سال نو در آستان مقدس و ملكوتي حضرت عبدالعظيم (ع ) بود و در آخرين دقايق پاياني سال 82 , دعاي توسل با شور و اشتياقي وصف ناشدني قرائت شد و تمامي زائران بزرگوار حاضر در حرم مطهر با زمزمه فرازهاي اين دعاي شريف , فضاي معنوي خاصي در اين مكان مقدس ايجاد نمودند. پس از تحويل سال نو پخش پيام مقام معظم رهبري پايان بخش برنامه هاي فوق الذكر بود.
قابل ذكر است برنامه تحويل سال نو , همه ساله باحضور انبوه زائران و مشتاق در اين حرم مطهر برگزار مي گردد.

ترجمه انگليسي قرآن , پرطرفدارترين كتاب بين سربازان آمريكايي در بغداد


سربازان آمريكايي از مشتريان بزرگترين بازار كتاب بغداد در خيابان المتنبي هستند و ترجمه هاي قرآن كريم به زبان انگليسي را به ميزان فراوان خريداري مي كنند.
به گزارش خبرگزاري قرآني ايران به نقل از فارس پياده روهاي خيابان المتنبي بزرگترين بازار فروش كتاب در بغداد همچنين اين روزها شاهد عرضه كتاب هايي است كه تصاوير مراجع شيعه نظير امام خميني و شهيد صدر را بر خود دارند.
بازار كتاب در بغداد علي رغم رواج گسترده ماهواره ها پس از سقوط حكومت صدام اين روزها بسيار داغ است و بسياري از كتاب ها كه داشتن آنها در زمان صدام جرم محسوب مي شد و مي توانست مجازات سنگين در پي داشته باشد اكنون به دليل عرضه آزادانه , با اقبال مردم روبرو مي شوند.
در حال حاضر از جمله كتاب هاي پرفروش ديگر در بازار بغداد مي توان از كتاب هاي شيعي نظير مفاتيح الجنان و نورالمومنين نام برد كه پس از قرآن كريم بيشترين آمار فروش را دارا هستند.

حجت الاسلام والمسلمين نظام زاده نماينده ولي فقيه و رياست سازمان اوقاف و امور خيريه :
هشتمين همايش سراسري وقف و امور خيريه در تهران برگزار مي شود




هشتمين همايش سراسري وقف و امور خيريه صبح روز دوشنبه بيست و چهارم فروردين ماه با سخنان آيت الله هاشمي رفسنجاني رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام در محل اجلاس سران كشورهاي اسلامي در تهران برگزار خواهد شد.
حجت الاسلام والمسلمين نظام زاده نماينده ولي فقيه و رياست سازمان اوقاف و امور خيريه صبح روز گذشته در گفتگو با خبرنگاران با اعلام اين مطلب اظهار داشت : در اين همايش آقاي دكتراحمد محمدعلي رياست بانك توسعه اسلامي و رياست بنياد جهاني وقف و عبدالمحسن محمدالعثمان مشاور بنياد جهاني وقف به ايراد سخن مي پردازند.
وي اضافه كرد : در اين مراسم پس از سخنراني آقايان احمد مسجدجامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و حجت الاسلام موسوي لاري وزير كشور از واقفان نمونه سال تكريم و جوايزي به آنان اهدا خواهد شد.
حجت الاسلام نظام زاده در ادامه اين گفتگو به نامگذاري ايام هفته وقف پرداخت و گفت : هفته وقف از روز دوشنبه 24 فروردين ماه برابر با 21 ماه صفر آغاز و تا روز يكشنبه سي ام فروردين ماه برابر با 27 ماه صفر ادامه خواهد داشت كه براين اساس روز دوشنبه آينده روز وقف در سخن و سيره معصومين , روز سه شنبه روز نقش وقف در گسترش مدنيت , روز چهارشنبه روز نقش وقف در ترويج قرآن كريم روز پنجشنبه روز وقف و خدمات علمي آموزشي , روز جمعه روز وقف و توسعه عدالت اجتماعي , روز شنبه روز تجليل از واقفان نيكوكار و روز يكشنبه 27 صفر كه طبق مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به نام « روز وقف » شناخته شده است , به عنوان روز وقف و تعظيم شعائر اسلامي نامگذاري شده اند.
رياست سازمان اوقاف و امور خيريه هدف از برگزاري هفته وقف را تحكيم و تقويت سنت نبوي وقف , ترويج و نشر فرهنگ اسلامي وقف , معرفي نقش وقف در توسعه فرهنگي , اقتصادي , اجتماعي , آموزشي , بهداشتي و ايجاد انگيزه و تشويق و ترغيب نيكوكاران و خيرانديشان به گسترش وقف و امور خيريه عنوان كرد.
وي گفت : جايگاه ممتاز سنت نبوي وقف در تمدن عظيم اسلامي بر هيچ فرد آگاه و منصفي پوشيده نيست و اصولا بذل و بخشش و انفاق مال در جهت رفع نيازهاي مادي و معنوي در جامعه كه نشات گرفته از حس نوع دوستي و روح عاطفي انسان است , سابقه اي به درازاي پيدايش اولين انسانها در روي كره خاك دارد و اسلام با بهره گيري از اين خصلت پاك بشري و قرار دادن آن در پرتو انوار ايمان و عقيده به ذات لايزال خداوندي و ترسيم دورنماي واقعي پاداش هاي اخروي براي نيكوكاران , اين حس اصيل انساني را به نحو بي سابقه اي رشد و جهت داده است .
حجت الاسلام نظام زاده اظهار داشت : وقف كه آميزه اي از انديشه و عمل است , استمرار و جاودانگي , فصل مقوم آن است و اين ويژگي وجه تمايز آن از ساير انواع انفاق ها و بخشش ها است و به دليل كارآيي و اين ويژگي وجه تمايز آن از ساير انواع انفاق ها و بخشش ها است و به دليل كارآيي ماندگار و اين ويژگي وجه تمايز آن از ساير انواع انفاق ها و بخشش ها است و به دليل كارآيي ماندگار توانسته است حامل انتقال انديشه هر نسل به نسل هاي بعدي و عامل گسترش تجربيات يك سرزمين به ساير سرزمين ها باشد.
وي افزود : امروز جز آثار و ابنيه به جا مانده و نسخه هاي خطي كتابخانه ها كه در پناه عنصر « وقف » پابرجا مانده اند كدامين شاهد و گواه بر عظمت تمدن بزرگ اسلامي و وجود تمدن هاي كهن بشري مي توان يافت كه تا بدين پايه از روشني و گويايي بتواند خلاقيت ها , آرمان ها و ايده هاي ارجمند نسل هاي گذشته را به همراه رنجها و اميدهاي آنان در برابر ديدگان جستجوگر نسل حاضر مجسم سازد.
وي گفت : اگر وقف در تاريخ گذشته و امروز به طور همه جانبه مورد پژوهش محققان قرار گيرد و همه زواياي آن چه از لحاظ تنوع و گونه گوني و چه از نظر مصارف و اهداف و انگيزه هاي آن از ديدگاه جامعه شناسي , تاريخي , فرهنگي و بويژه انسان شناسي با متدهاي علمي بازشناسي شود , بدون ترديد راهكارهاي مناسبي براي گسترش روابط ملت ها و تقويت پايه هاي فرهنگ الهي و انساني ارائه خواهد كرد; علاوه بر آن كمك شاياني به پيدايش شيوه هاي نوين كمك رساني و تامين اجتماعي در جامعه خواهد نمود.
وي اضافه كرد : وقف اگر با هدف رفع نيازهاي اجتماعي و تسكين آلام بشري انجام شود وسيله اي براي تزكيه نفس و خودسازي نيز به حساب مي آيد , مهم اين است كه در عصر حاضر با كاربرد صحيح وقف نقش اين نهاد مدني در توسعه فرهنگي و اقتصادي كشورها ممتازتر و با بهره گيري بهينه به صورت ابزاري موثر در جهت مبارزه با آسيب هاي اجتماعي به كار گرفته شود.
رياست سازمان اوقاف و امور خيريه همچنين اظهار داشت : جوامع امروزي علي رغم تمام تلاشهاي انجام شده در جهت تامين رفاه مردم دچار مشكلات فراواني در ابعاد گوناگون زندگي هستند. آلودگي هاي زيست محيطي , بزهكاري هاي اجتماعي , اختلافات خانوادگي ناشي از فقر , عقب ماندگي علمي و آموزشي و ناديده گرفتن حقوق زنان و كودكان , تجاوز به حقوق فردي و اجتماعي مردم و تلاش براي تقديس خشونت و برافروختن جنگهاي خانمانسوز , بيماري هاي مزمني هستند كه بشريت را به رنج و زحمت انداخته اند. قوانين موجود و منابع و اعتبارات مالي دولتي براي علاج اين بيماري ها و مبارزه با ناهنجاريها به هيچ وجه كافي به نظر نمي رسد. همدلي ملت ها و دولت ها و حاكميت يك اراده پولادين ملي برپايه معتقدات ديني مي تواند نابسامانيها را ازبين برده و بستري مناسب و فضايي آرام براي يك زندگي انساني كه در آن حرمت انسانها نگه داشته شود , فراهم كند.
وي تاكيد كرد : وقف و ايثار مالي , تاسيس بنيادهاي خيريه در قالب وقف توسط نيكوكاران و خيرانديشان به صورت جامع و فراگير و فعاليت اين نهادها در حوزه فقرزدايي , دانش پژوهي و ترويج فرهنگ و علوم اسلامي و جلب مشاركت مردم در حل معضلات اجتماعي و ارائه مشورت هاي مفيد به جوانان در حل بحران هاي روحي و فكري راهي استوار براي سامان بخشي جوامع اسلامي است .
وي افزود : وزراي اوقاف كشورهاي اسلامي مي توانند با تبادل نظر بيشتر و جستجوي راههاي جديد براي رشد موقوفات و ايجاد موقوفات جديد و كشف و شناسايي و احياي موقوفات قديم و سرمايه گذاري در زمينه عمران و توسعه موقوفات گامهاي بلندي در راستاي توسعه كشور و ايجاد اشتغال و مبارزه با فقر و گسترش علم و تربيت استادان در زمينه هاي گوناگون بردارند.
وي تاكيد نمود : وقف در كشورهاي اسلامي بايد به عنوان منبعي مطمئن براي حل معضلات جامعه در جايگاه ويژه و ممتاز خود مطرح و مدنظر مسئولان كشور قرار گيرد.
اصلاح قوانين موجود و رفع كمبودهاي قانوني در زمينه وقف و جلب نظر تمام مسئولان بلندپايه كشورهاي اسلامي و حمايت بي دريغ آنان از نهاد وقف مي تواند اين سنت نبوي را در جايگاه ويژه خود قرار دهد.
اجراي علني و شفاف نيات واقفين توسط متوليان موقوفات و ادارات اوقاف و تجليل مستمر از نيكوكاران و تشويق ثروتمندان و متمكنين براي انفاق مال و تبيين بركات وقف براي مردم از جمله راه هايي هستند كه زمينه رشد اين نهاد ارجمند را فراهم مي كنند.
آنگونه كه تاريخ شهادت مي دهد موقوفات پيوسته متناسب با نيازهاي اجتماعي به وجود آمده اند ـ در مناطق خشك و نيمه خشك احداث آب انبارها و تامين آب آشاميدني مردم , در مسير كاروانها ساخت كاروانسراها , در محيط هاي مناسب علمي احداث مدارس و در مناطق نيازمند و بيماري زا تاسيس درمانگاه ها و بيمارستان هاي موقوفه از جمله اقدامات واقفان مسلمان است .
حجت الاسلام نظام زاده اضافه كرد : به طور قطع در زمان ما كه نيازهاي جديدي براي جوامع بشري مطرح است مي تواند وقف هاي جديدي توسط نيكوكاران انجام شود , ايجاد تشكل هاي زيست محيطي براي مبارزه با آلودگي هاي محيط زندگي مردم ـ ايجاد انجمن هاي حمايت از كودكان ـ بنيادگذاري موسساتي براي كمك به بيماران سرطاني و صعب العلاج , ايجاد موقوفات براي رشد استعدادهاي درخشان و كمك به دانش آموزان بي بضاعت , احداث مجتمع هاي آموزشي , تاسيس تشكل هايي براي جلوگيري از ظلم و بيداد و حمايت از مظلومين , اختصاص منابع مالي براي حمايت از حقوق زنان و جلب مشاركت آنان در مسائل اقتصادي اجتماعي و حتي سياسي از جمله ضرورت هايي هستند كه بايد مدنظر مسئولان قرار گيرند كه البته همزمان با اقدامات فوق بايد موقوفات قديم نيز مدنظر و توجه ويژه قرار گيرند.