هر چند كه سال 82 سال شكوفايي علمي متخصصان متعهد داخلي در راه استفاده از فناوري صلح آميز هسته اي بود ولي به موازات آن دشمنان انقلاب كه تحمل ديدن پيشرفتهاي علمي و خودكفايي ملت ايران را ندارد از طريق آژانس بين المللي انرژي اتمي فشارهاي سياسي گسترده اي را با هدف ايجاد اخلال در راه دستيابي جمهوري اسلامي ايران به حق مسلم استفاده از انرژي صلح آميز هسته اي به اجرا درآوردند.
اين نمايش چندش آور در چند پرده به اجرا درآمد كه تازه ترين آن با تصويب قطعنامه پيشنهادي آمريكا در اجلاس هفته جاري شوراي حكام همزمان بود. سناريوي آژانس عليه ايران با اين جمله كليد خورد :
« در مذاكراتم با مقامات ايراني مي خواهم درباره احتمال پيوستن ايران به پروتكل الحاقي گفت و گو كنم » . اين اولين جمله اي بود كه « محمد البرادعي » مدير كل آژانس بين المللي انرژي اتمي با آن سوژه آمريكايي موضوع فعاليتهاي هسته اي ايران را به دستمايه اي براي رسانه هاي مختلف جهاني بدل كرد.
پس از اين گونه اظهارات بود كه فشارهاي غرب براي امضاي پروتكل الحاقي از سوي ايران رو به فزوني گذاشت . با اين حال مواضع برخي كشورها به ويژه آمريكا نشان مي داد كه اين جمله نه تنها جنبه درخواست نداشت بلكه با لحني مداخله جويانه و تهديدآميز همراه بود.
شايد زماني كه در اسفند ماه سال گذشته محمد البرادعي در جريان كنفرانس مطبوعاتي اش در تهران با رئيس سازمان انرژي اتمي از « اصرار آژانس بين المللي انرژي اتمي براي امضاي پروتكل الحاقي از سوي ايران » صحبت مي كرد اين موضوع در سطح رسانه اي چندان مهم تلقي نشد چرا كه پيش از آن بحث سلاح هاي كشتار جمعي عراق و اتهامات آمريكا به اين كشور در صدر اخبار قرار داشت . در اين زمان بود كه مقامات آمريكايي با تشديد لفاظي عليه ايران باعث به وجود آمدن واكنش هايي از سوي مقامات مسول در دستگاه سياست خارجي كشورمان شدند. اما تا اوايل خرداد ماه سال جاري موضوع پروتكل الحاقي و پرسش هايي كه در خصوص آن مطرح مي شد آن ميزان جدي تلقي نمي شد كه بخواهد تيتر اول رسانه ها را به خود اختصاص دهد.
كمال خرازي وزير امور خارجه كشورمان در اولين نشانه هايي كه در خصوص موضع ايران در قبال پروتكل الحاقي ارايه كرد گفت : « در صورت برداشتن محدوديت ها هرگونه پروتكلي را امضا مي كنيم . »
با اين حال البرادعي روز 26 خرداد زماني كه گزارش خود را در خصوص فعاليت هاي هسته اي ايران به اعضاي شوراي حكام ارائه كرد اولين مرحله جنجال عليه كشورمان را ايجاد كرد و مدعي شد ايران نتوانسته است گزارش دقيقي از مواد هسته اي و فعاليت هايش ارائه دهد. اما شوراي عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران در تيرماه سال گذشته زماني كه « جك استراو » وزير امور خارجه انگليس به تهران سفر كرد به صورت علني حضورش براي رسيدگي و حل اختلافات ميان كشورمان و آژانس بين المللي انرژي اتمي را با مطرح كردن اين نكته از سوي حسن روحاني در آن زمان كه اظهار داشت « به زودي از البرادعي جهت سفر به ايران براي گفت و گو جهت رفع مشكلات تكنيكي دعوت خواهد شد » اعلام كرد.
در همين ماه وقتي البرادعي اظهار داشت : « ايران بايد پروتكل الحاقي را امضا كند تا با بازرسي هاي بيشتر از تاسيسات هسته اي اش برنامه هاي هسته اي اين كشور آشكارتر شود » موضوع فعاليت هاي هسته اي ايران به مرحله جديدي وارد شد. در همان زمان بود كه وي اصرار داشت بگويد : « اگر ايراني ها شفافيت و همكاري نشان دهند مطمئن هستم كه سياست اعمال تحريم مورد بازنگري قرار مي گيرد و تغيير خواهد كرد. »
در حالي كه افكار عمومي داخلي قصد داشتند اين موضوع را به خوبي لمس كنند كه پس از امضاي پروتكل الحاقي چه چيزي را ما به ازاي آن دريافت خواهيم كرد. سخنگوي آژانس بين المللي انرژي اتمي اعلام كرد قرار شده تيم كارشناسان آژانس در مرداد ماه به كشورمان بيايند و در جريان ماموريت شان به توضيح عواقب امضاي پروتكل الحاقي بپردازند.
اتحاديه اروپا از شهريور ماه رويكرد مزورانه و مداخله جويانه اي نسبت به مساله فعاليتهاي هسته اي ايران اتخاذ كرد و اين امر با سفر خاوير سولانا مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا وديدارهايش با مقامات ايراني نمود پيدا كرد.
اولين گام سه كشور اروپايي براي مذاكره درباره برنامه هسته اي ايران زماني آشكار شد كه سخنگوي وزارت امور خارجه فرانسه اظهار داشت : « تاييد مي كنم كه نامه اي از سوي فرانسه آلمان و انگليس به ايران ارسال شده است . »
اواسط مهرماه برخي تحليل ها بر اين مساله متمركز بود كه « ايران احتمال دارد از معاهده منع گسترش سلاحهاي هسته اي خارج شود » در همين زمان دستگاه سياست خارجي كشورمان گزينه ديگري را رقم زد . سفر يك روزه البرادعي به تهران در 24 مهرماه در حالي پايان گرفت كه طرفين از نتايج اين ديدار ابراز خشنودي كردند و از آن زمان بود كه مدير كل آژانس بين المللي انرژي اتمي ابراز اطمينان كرد كه « ايران با امضاي پروتكل الحاقي بازرسي هاي سخت تر و از قبل اعلام نشده از تاسيسات هسته اي اش موافقت مي كند. »
اين چرخش اساسي در عرصه سياست خارجي كشورمان هنگامي به نقطه اوج خود رسيد كه وزيران سه كشور اروپايي روزهاي 28 و 29 مهرماه براي مذاكره در خصوص امضاي پروتكل الحاقي به كشورمان وارد شدند.
جداي از آن كه ورود هم زمان « جك استراو » « دومينيك دوويلپن » و « يوشكا فيشر » وزيران امور خارجه انگليس فرانسه و آلمان به كشورمان امري بي سابقه از نظر تاريخي محسوب مي شد حتي اين گونه وانمود گرديد كه اقدام هماهنگ اين سه كشور شكافي را در جبهه آمريكا و اروپا به وجود آورده است !
اين روز (29 مهرماه ) بنا به گفته دوويلپن « روز مهمي براي سه كشور اروپايي » محسوب مي شد حتي فيشر نيز گام را فراتر نهاده و تاكيد كرده بود : امروز با صدور بيانيه تهران روز مهمي براي چهار كشور بود.
29 مهر همچنين روزي بود كه حسن روحاني دبير شورايعالي امنيت ملي كشورمان به عنوان مسئول رسمي ايراني در جريان مذاكرات جهت حل مساله پروتكل الحاقي وارد عمل شد.
بعد از مذاكراتي كه در اين روز ميان سه وزير امور خارجه اروپايي و روحاني صورت گرفت دو طرف در خصوص مسايل هسته اي با يكديگر به توافق دست يافتند. در توافق حاصل شده ميان دو طرف طي مذاكرات تهران روحاني اعلام كرد كه ايران حاضر است به منظور اثبات حسن نيت در برنامه هاي هسته اي اش كليه فعاليتهاي مربوط به غني سازي اورانيم را به حالت تعليق درآورد و نيز پروتكل الحاقي را به امضا برساند. طرف اروپايي نيز ظاهرا متعهد شد كه در صورت همكاري تهران فناوري مدرن در حوزه هاي مختلف آسان تر در اختيار كشورمان قرار بگيرد.
در همين حال آمريكا كه در تمام اين مدت در رويكردش نسبت به برنامه هاي هسته اي تغييري ايجاد نكرده بود در آستانه تشكيل جلسه شوراي حكام در روز 17 شهريور از طريق اخبار رسانه اي اعلام كرد كه از ارائه طرحي كه بر اساس آن برنامه هاي هسته اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع داده شود صرف نظر كرده است ; اما اين درحالي بود كه اكثر رسانه ها با ديده ترديد به اين موضوع نگاه كرده و دليل چنين اقدامي را عدم استقبال ساير كشورها از طرح آمريكا دانستند.
رئيس سازمان انرژي اتمي جمهوري اسلامي ايران در همين تاريخ در سخنراني خود در نشست چهل و هفتم آژانس با تاكيد بر صلح آميز بودن فناوري هسته اي كشورمان قطعنامه صادره از سوي شوراي حكام را با مفاد پيمان عدم تكثير سلاح هاي هسته اي مغاير خواند و تاكيد كرد : « ضرب الاجل تعيين شده براي همكاري و زبان زهرآگين قطعنامه جملگي دردسر آفرين تلقي مي گردد. »
پس از مذاكرات تهران در تاريخ اول آبان ماه سال جاري يعني هشت روز پيش از پايان ضرب الاجل آژانس براي ايران صالحي نماينده ايران در آژانس گزارش كامل برنامه هسته اي ايران را در وين به محمد البرادعي تحويل داد.
حسن روحاني كه پس از مذاكرات تهران نقشي كليدي در مذاكرات هسته اي ايران عهده دار شده بود در تاريخ 18 آبان ماه به وين سفر كرد و با محمد البرادعي ديدار نمود. وي طي نشستي 90 دقيقه اي به رئيس آژانس اتمي اطمينان داد كه ايران ظرف يك هفته نامه اي را در خصوص امضاي پروتكل و تعليق غني سازي اورانيوم به آژانس تحويل خواهد داد.
روحاني يك روز بعد در تاريخ 19 آبان راهي مسكو شد و پيش از ديدار با ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه در سخناني اعلام كرد : « ايران از امروز فعاليت هاي غني سازي اورانيوم را متوقف مي كند. »
در پي اين اعلام روحاني در تاريخ 26 آبان براي شركت در نشست وزراي امور خارجه اتحاديه اروپا به بروكسل سفر كرد. در خصوص اين سفر تحليل هاي گوناگوني از جمله اين مساله ارائه شد كه ايران مي كوشد طرف اروپايي را متقاعد كند زمان پاسخگويي به تعهدات شان در مذاكرات تهران فرا رسيده است و هدف ديدارهاي روحاني مذاكره درباره لزوم تحقق كامل توافق تهران قبل از نشست شوراي حكام است . روحاني پس از بازگشت به تهران با اطمينان اعلام كرد : « دشمنان ما در نشست آتي شوراي حكام موفق نخواهند بود. »
در عين حال جمهوري اسلامي ايران در اين مدت دائما تاكيد كرد كه تعليق غني سازي امري داوطلبانه بوده و نشان از حسن نيت كشورمان دارد و در از سرگيري آن هيچ گونه ممانعتي وجود نخواهد داشت .
در عين حال خوش خيالي نسبت به نقش اروپا و امضاكنندگان بيانيه تهران باعث شد كه مقامات كشورمان اعلام كنند كه اتفاق جديدي در اجلاس روز 18 اسفند شوراي حكام روي نخواهد داد ولي پيش نويس قطعنامه پيشنهادي آمريكا كانادا و استراليا به شوراي حكام و همراهي اروپا با آمريكا و نقض آشكار تعهدات انگليس آلمان و فرانسه باعث شد كه در روز 23 اسفند شوراي حكام بيانيه اي را عليه فعاليتهاي هسته اي ايران صادر كند كه ضمن تصريح بر ادامه مداخلات آژانس در فعاليتهاي هسته اي ايران راه را براي بازي با ايران و حفظ موضوع پرونده ايران در دستور كار آژانس باز بگذارد و موضوع احتمال ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت در اجلاس خرداد 83 به عنوان عاملي براي ايجاد وحشت و امتيازگيري همچنان مطرح باشد.

تشديد بيماري « حيدر علي اف » رئيس جمهوري سابق آذربايجان و مرگ وي انتخابات رياست جمهوري و درگيريهاي خونين پس از آن و رقابت قدرتهاي برزگ از مهمترين رخدادهاي جمهوري آذربايجان در سال 1382 بشمار مي روند .
بيماري و فوت حيدر علي اف « حيدر علي اف » رئيس جمهوري آذربايجان روز اول ارديبهشت 1382 به هنگام سخنراني در تالار جمهوري در برابر افسران دانشگاه نظامي باكو دو بار تعادل خود را از دست داد و يك هفته بعد به بيمارستان نظامي « گلخانه » آنكارا منتقل شد.
علي اف پس از ده روز به باكو بازگشت و حتي در محل كار خود نيز حاضر شد و در 18 تيرماه به همراه وزير كشور تركيه كه براي ديدار يك روزه وارد باكو شده بود براي بار دوم عازم تركيه شده در بيمارستان « گلخانه » آنكارا بستري گرديد.
رسانه هاي تركيه بلافاصله پس از بستري شدن « حيدر علي اف » در بيماستان اعلام كردند كه مقامات نظامي اين كشور با ژنرالهاي آمريكايي برنامه تغيير قدرت در جمهوري آذربايجان را پشت درهاي بسته بررسي مي كنند.
در اين ميان برخي مطبوعات تركيه نيز مدعي شدند كه آنكارا و واشنگتن با توجه به وضعيت بيماري علي اف ابتدا استعفاي وي را خوستار شدند ولي پس از دريافت پاسخ منفي به طرحريزي سناريوي انتقال قدرت در غياب وي پرداختند.
در اول ماه اوت سال 2003 ميلادي برخي رسانه هاي تركيه خبر مرگ حيدر علي اف را منتشر كردند ولي اين خبر از سوي مقامات باكو تكذيب شد و در ششم اين ماه خبر انتقال حيدر علي اف به بيمارستان كليولند آمريكا اعلام گرديد.
از آن به بعد مقامات باكو بدون اين كه تصاوير و آثاري از وي نشان دهند بارها مدعي شدند كه وضع رئيس جمهوري آذربايجان رو به بهبود است بطوري كه حتي حزب حاكم وي و پسرش را براي انتخابات رياست جمهوري 23 مهر اين كشور نامزد كرد.
از آن به بعد سناريوي حزب حاكم اين كشور براي حفظ قدرت بعد از « حيدر علي اف » با آگاهي برخي كشورهاي منطقه اي و فرامنطقه اي قابل پيش بيني بود.
پس از انتقال حيدر علي اف براي بار دوم به بيمارستان گلخانه آنكارا برخي مطبوعات چاپ باكو به نقل از منابع تركيه اعلام كردند كه ديپلماتهاي تركيه با مشورت آمريكائيها در حال بررسي و تهيه سناريوي جايگزيني حيدر علي اف هستند.
جمعي از كارشناسان سياسي باكو نيز با تاييد اين مطلب معتقد بودند كه برنامه انتقال قدرت به الهام علي اف براساس طرح غرب و با رضايت روسيه اجرا مي شود.
به نظر آنها حيدر علي اف با ايجاد توازن نسبي در سياستهاي خارجي و داخلي هم منافع غرب و تركيه و هم خواستهاي روسيه را تامين كرده بود و به همين دليل هر دو طرف براي حفظ ثبات و امنيت در اين كشور و منطقه سناريوي جايگزيني حيدر علي اف را در غياب وي اجرا كردند.
همانگونه كه پيش بيني مي شد وضعيت حيدر علي اف براي مدت شش ماه مكتوم ماند تا اين كه انتخابات جمهوري آذربايجان انجام و دولت جديد بحرانهاي سياسي و امنيتي را پشت سرنهاده و با قوه قهريه بر گروههاي مخالف غالب گشت نكته جالب توجه در اين باره آن بود كه در اين مدت هيچ علائمي دال بر بستري و يا زنده بودن علي اف نشان داده نشد ولي اين جريان بگونه اي طي شد كه برخي رسانه ها و افراد سياسي از مرگ وي خبر مي دادند ولي كشور به نام او اداره مي شد.
اقداماتي نظير انتصاب الهام علي اف به نخست وزيري انصراف حيدر علي اف از نامزدي رياست جمهوري و صدور پيامها و فرمانهاي متعدد از سوي وي او را حاضر و ناظر بر اوضاع كشور نشان مي داد. تا اين كه پس از گذشت نزديك به دوماه از انتخاب فرزند حيدر علي اف به رياست جمهوري كشور در تاريخ 21 آذر مرگ وي در بيمارستان كليوند آمريكا از طريق رسانه ها منتشر شد.
جنازه علي اف به كشور حمل و مردم جمهوري آذربايجان با حضور هياتهاي بلندپايه از كشورهاي همسايه نظير روسيه تركيه ايران گرجستان وي را تشييع و به خاك سپردند.
كناره گيري « حيدر علي اف » از نامزدي رياست جمهوري آذربايجان به نفع فرزندش « الهام علي اف » كه به علت بيماري وي صورت گرفت حركتهاي سياسي ـ تبليغاتي در اين كشور را شفاف تر كرد.
احزاب رقيب از پيش انصراف علي اف را پيش بيني و آن را حلقه اي از طرح تغيير قدرت اعلام كرده و به همين دليل حملات خود عليه نامزد حزب حاكم را افزايش دادند.
از طرفي احزابي كه از حمايت آمريكا نااميد گشته بودند در برابر تبليغات گسترده و سازمان يافته حزب حاكم « آذربايجان نوين » در مورد احتمال پيروزي خود در صحنه سياسي اين كشور دچار ترديد شدند.
با نزديكتر شدن انتخابات رياست جمهوري صف آرايي وتشنج ميان طرفداران دولت و احزاب رقيب نيز شدت مي يافت بطوري كه هر دوطرف بروز درگيري و ايجاد بي ثباتي در كشور را اجتناب ناپذير مي دانستند.
روند تبليغات انتخاباتي « الهام علي اف » نيز در اين هنگام بدون توجه به واكنش هاي اعتراض آميز مخالفان بعد از انصراف حيدر علي اف روان تر شد.
استفاده از خواننده ها مهمترين ابزاري بود كه حزب حاكم آذربايجان نوين در تبليغات انتخاباتي به صورت گسترده از آن بهره گرفت بطوري كه اين هنرمندان در مناطق مختلف آذربايجان ضمن اجراي برنامه هايي از مردم درخواست مي كردند كه به الهام علي اف راي دهند.
انتخابات رياست جمهوري آذربايجان با شركت 8 نامزد انتخاباتي روز 23 مهر در شرايط آرام برگزار شد ولي بلافاصله پس از پايان انتخابات همانگونه كه پيش بيني شده بود جمعي از اعضا و هواداران حزب مساوات با اجتماع در مقابل دفتر اين حزب دولت را به تخلف در انتخابات متهم كردند.
اعتراض و تجمع مخالفان دولت به درگيريهاي شبانه با پليش منجر شد و در نتيجه آن دهها نفر مجروح شدند.
يك روز بعد از انتخابات شهر باكو به صحنه درگيريهاي خونين ميان طرفين تبديل شد كه در اثر آن اموال عمومي و دولتي تخريب و شمار قابل توجهي از طرفين مجروح شدند.
پس از كنترل ناآراميهاي باكو بوسيله پليس و ارتش رهبران برخي احزاب مخالف دولت باكو بعلاوه نزديك به 600 نفر از اعضا و هواداران اين احزاب به علت دخالت در ناآراميهاي باكو بازداشت شدند.
بدنبال انتخابات رياست جمهوري آذربايجان كه به پيروزي حزب حاكم و شكست احزاب مخالف انجاميدهر دو جناح از موضع دوگانه غرب در ارتباط با مسايل اين كشور ابراز نارضايتي و انتقاد كردند.
در ابتدا احزاب مخالف دولت باكو غرب و بويژه آمريكا را به چشم پوشي از تقلبات در انتخابات رياست جمهوري آذربايجان متهم كردند.
آمريكا و شوراي اروپا اگر چه تخلف در انتخابات يادشده و اعمال خشونت عليه مخالفان دولت باكو را محكوم ساختندولي با تاييد حكومت جديد اين كشور آمادگي همكاري با آن را اعلام كردند.
سر انجام دادگاه قانون اساسي جمهوري آذربايجان پس از بررسي گزارش نهايي كميسيون مركزي انتخابات اعلام كرد كه « الهام علي اف » با كسب 76 84 درصد آرا (يك ميليون و 860 هزار و 340 نفر راي ) به عنوان رئيس جمهوري آذربايجان برگزيده شد.

چين در سال 1382 با سپردن قدرت به نسل جديد رهبري گام ديگري در مسير جوانگرايي نخبه گرايي و عبور از نظام كمونيستي به دنياي سرمايه داري با ويژه گيهاي چين برداشت .
نسل چهارم جوان رهبري در چين با محوريت « هو جين تائو » كه در كنگره اين كشور به رياست جمهوري جديد اين كشور برگزيده شد بطور رسمي قدرت را در اين كشور بدست گرفت .
« هو جين تائو » درآبانماه سال 81 نيز به دبيركلي حزب كمونيست چين انتخاب شده بود و به غيراز رياست كميسيون نظامي حزب و دولت كه همچنان در اختيار « جيانگ زمين » رهبر نسل سوم رهبري در چين است دو پست مهم حزبي و دولتي را در اختيار دارد.
همچنين « ون جيا بائو » به عنوان نخست وزير « وو بانگ گوا » رئيس كنگره « زنگ چينگ هونگ » معاون رئيس جمهور همراه با « هو » رهبريت جديد چين را به عهده گرفتند.
در حقيقت روي كار آمدن رهبران نسل جديد چين كه تقريبا تمامي آنها زير 60 سال سن دارند و از تحصيلكردگان و تكنوكرات ها مي باشند از آبان 1381 در زمان برگزاري شانزدهمين كنگره حزب كمونيست چين پي ريزي شد.
در جريان كنگره حزب رهبران سالمند نسل سوم رهبري با محوريت « جيانگ زمين » دبيركل حزب كمونيست از قدرت كناره گرفته و كميته دايمي دفتر سياسي حزب را كه بزرگترين و مهمترين تشكيلات سياستگذاري چين است به رهبران جوان نسل چهارم با محوريت « هو جين تائو » دبير كل جديد حزب سپردند.
رهبران نسل جديد و جوان چين براي كنترل امور كشور و پيشبرد اصلاحات و سياست درهاي باز با چالش هاي داخلي و خارجي زيادي مواجه بودند كه نحوه برخورد با اين مشكلات و رفع آنها توانايي و قدرت رهبري آنان را در بوته آزمايش قرار داد.
رهبران نسل چهارم بطور عمده در طي يكسالي كه به قدرت رسيده اند با معضلات بزرگي همچون سارس كه تبعات وسيع اقتصادي و اجتماعي براي چين به همراه داشت و نيز مسايلي در زمينه هاي اصلاحات سياسي و پيشبرد سياست درهاي باز و تعميق اصلاحات اقتصادي و توسعه اجتماعي روبرو بوده اند.