روزنامه جمهوري اسلامي 25/12/1382 صفحه كتاب و كتابخواني

  • بحران آذربايجان
  • از ملك تا ملكوت
  • بيست و سه روز با غدير
  • انقلاب اسلامي به روايت اسناد ساواك
  • روان شناسي تربيتي
  • مباني تحزب در اسلام
  • گلبانگ عدالت
  • رسانه ها
  • *****
    بحران آذربايجان


  • قسمت 126
    چهارشنبه 20 آذر 1325
    امروز هم در شهر نگراني ميان مردم حكمفرما بود. روابط بين تبريز و طهران همانطور مقطوع بود . (1 )سيم تلگراف كار نمي كند. راديوي تبريز با راديوي طهران بشدت داخل جنگ شده است .
    طياره هاي طهران بالاي تبريز پرواز نموده اوراقي فرو ريخته اند كه در آن اهالي را دعوت به ترك مقاومت كرده اند. مامورين حكومت و آژانها مردم را نمي گذارند كه آن اوراق را بخوانند; اما مردم محرمانه آن اوراق را دست به دست به همديگر مي رسانند.
    هر روز عده اي فدايي و نظامي به جبهه هاي جنگ ميانه و مياندوآب فرستاده مي شود. براي رساندن قشون و مهمات هر چه ممكن است از وسايل نقليه از دست صاحبان آنها منتزع مي شود و براي حمل و نقل قشوني به كار برده مي شود. حتي الاغ آسيابان را هم آژان توقيف نموده و مي برده است ; در حالي كه آردهايي كه بار الاغ بود در توي جوال در كوچه مانده بوده است . حتي دوچرخه ها را مي گرفتند.
    تمام آژانهاي نظميه را عوض نموده اند. به جاي آژانهاي قديم كه غالبا اهل شهر بودند به دهاتي ها و مهاجرها لباس آژاني پوشانده و حفظ شهر را به عهده ايشان واگذار نموده اند.
    از وضع و سير جنگ اطلاع قطعي در دست نيست . همين قدر مسلم است كه هم در نزديك ميانه و هم در جبهه افشار و مياندوآب تصادماتي فيمابين واقع گرديده است . راديوي طهران اطلاع داده است كه قواي دولتي ارتفاعات قافلانكوه را متصرف گرديده اند.
    كسان جواناني كه به عنوان نظام وظيفه به جبهه ها ارسال شده اند خيلي پريشان هستند و غالبا وسيله ارتباط و خبر گرفتن را هم ندارند. از سران دموكرات پيشه وري و بي ريا را طرفدار مقاومت و جنگ مي گويند. بنا به اطلاعي كه دارم الهامي هم بشدت طرفدار جنگ آقاي شبستري و دكتر جاويد را مردم طرفدار ملايمت و سازش تشخيص داده اند.
    تا حال آقاي قوام السلطنه چندين تلگراف به دكتر جاويد استاندار مخابره نموده و درخواست كرده است كه براي ورود قواي دولت به آذربايجان كه براي حفظ انتظامات در موقع انتخابات ارسال گرديده اند ممانعمت به عمل نيايد.
    چند نفر را كه در اين اواخر توقيف نموده بودند هنوز آزاد ننموده اند. از جمله آنها حاجي محمدعلي حيدرزاده كه از تجار و متمولين تبريز و آدم زرنگ و حرافي مي باشد. يكي هم سيف الله باغميشه اي معروف كه از يادگارهاي انقلابات گذشته است و در قضاياي تروريستي سال انقلاب و مجاعه 1336 ق دست داشت . عباس عابدي از اهل اهر و شقاقي (موفق الملك قپچاقي ) را هم در جزو توقيف شدگان نام مي برند.
    نزديك غروب معلوم شد كه در شهر حكومت نظامي اعلام شد. همان وقتها خبري هم منتشر شد كه سازش حاصل گرديده است . تشويش و نگراني مردم به منتها درجه رسيده است . يك عده براي استماع گزارش دعوت ...
    ساعت پنج بعد از ظهر راديوي تبريز اول شروع خود خبر داد كه قرار شده است ممانعتي از ورود قواي دولتي به عمل نيايد. دو تلگراف از آقاي شبستري كه يكي به شاه و ديگري به نخست وزير مخابره شده بود در راديو به زبان فارسي خوانده گرديد. يك تلگراف هم از دكتر جاويد خطاب به نخست وزير خوانده شد. تلگراف ها محترمانه بود. در تلگراف دكتر جاويد اين هم بود كه تلگراف نخست وزير يازده ساعت ديرتر از موقع رسيده است .
    از لحن تلگراف آقاي شبستري معلوم بود كه سعي دارد حسن خدمت خود را در حل قضيه وادار نمودن همكاران خود به اطاعت و تسليم بلاشرط در ضمن همين تلگراف ها مورد توجه قرار بدهد. تنها نكته اي كه در تلگراف آقاي شبستري غير خاضعانه به نظر مي آيد اين جمله بود كه از قوام السلطنه درخواست نموده بود كه قواي دولتي به غير از نظارت در حسن جريان انتخابات به كارهاي ديگري مداخله نكنند.
    از اين خبر غير منتظره خيلي خوشوقت شديم . از بس خبر خوش و باور نكردني بود تا مدتي در اطراف نمي توانستيم درست فكر بكنيم . همين قدر متوجه بوديم كه نام پيشه وري در اين جريان به ميان نيامد. ما آن را اينطور تعليل نموديم كه براي تسهيل امر سازش قدري عقب كشيده و ميدان را به آقاي شبستري و دكتر جاويد كه ميانه شان با طهران به آن درجه بد نبود و به اصطلاح هر دو طرف ديوار را خراب نكرده بودند واگذار نموده است .
    مهدي مجتهدي كه در دعوت ... حاضر بود مراجعت كرد. در آن اجتماع كه بيشتر از صد نفر حاضر بودند آقاي شبستري حضار را از ... خودشان راجع به ترك مقاومت مطلع نموده و تلگراف ها را برايشان قرائت كرده بود و مورد پسند و تحسين حضار گرديده بود.
    پيشه وري در آن مجمع حاضر نبوده و نامي هم از وي برده نشده بود; اما الهامي را يكي از حضار در ميان جمعيت ديده بود كه خيلي متغير به نظر مي آمده است . راديوي طهران در قسمت اخير نشر اخبار خود تلگراف هاي تبريز را نقل نمود. راديوي تركيه هم خبر تسليم شدن آذربايجان را نشر كرد.شام خورده و شب را با اين اعتقاد كه فردا حوادث غيرمنتظره ممكن است ظهور نمايد به روز مي خواستم برسانيم و خوابيديم .
    دو سه ساعت از نصف شب گذشته من به صداي تيرهايي كه خالي مي شد از خواب بيدار شدم . صداي حركت اوتوموبيل هم مي آمد. من با خودم گفتم كه چون سران كار مي خواهند شهر را قبل از ورود قشون مثل زنجان تخليه نمايند تيرها را خالي مي كنند كه مردم ترسيده از خانه هاي خود خارج نشوند تا با فراغ خاطر هر چه را مي خواهند ببرند.
    پنجشنبه 21 آذر
    با صداي لاينقطع تير از خواب بيدار شديم . قبل از طلوع آفتاب توسط نوكري كه براي خريدن نان صبحانه بيرون رفته بود مطلع شديم كه اوضاع به كلي برگشته است . اهل شهر بر عليه حكومت پيشه وري قيام نموده و شهر را متصرف شده اند. فدايي ها و مهاجرها را خلع سلاح نموده و دسته دسته مردم شهري كه مسلح شده اند مشغول تعقيب و دستگيري و قتل سران و سركردگان آنها مي باشند. پيشه وري فرار كرده است . نظميه به تصرف اهل شهر در آمده است و مهاجرهايي كه در خانه هاي مصادره شده اسكان (داده ) شده بودند بيرون ريخته شده اند. از هر طرف صداي تير تفنگ و طپانچه و مسلسل كه به خوبي از همديگر متمايز بودند شنيده مي شد.
    1 ـ كتاب مذكور فاقد خاطرات آيت الله ميرزا عبدالله مجتهدي از 9 مرداد تا 20 آذر است .

  • *****
    از ملك تا ملكوت




  • كتاب « از ملك تا ملكوت » را سيد حسين تقوي تاليف كرده و موسسه انتشارات مشهور آن را در 535 صفحه منتشر كرده است . كتاب از ملك تا ملكوت در هفت فصل تدوين گرديده و عناوين برخي مطالب آن چنين است : تاريخچه علم اخلاق تربيت چيست رابطه علم اخلاق و روان شناسي اصول اخلاق پسنديده هدف نهايي اخلاق فايده اخلاق نفس شناسي تعادل گرايي فرهنگ اسلامي معيار عمل اخلاقي رابطه نفس و جسم گناه چيست گناه شناسي راه هاي طهارت و عدم آلودگي به گناه فرق نفس و روح اقسام نفس انسان شناسي در قرآن راه هاي نفوذ شيطان روش هاي تكريم شخصيت مكارم اخلاق چيست ويژگيهاي انسان كريم معيارهاي انسانيت كمال نهايي انسان مطلق خواهي انسان آثار ايمان معناي قرب به خدا چيست انسان كامل و تسلط بر هستي راه كشف و شهود حواس باطني مقامات انسانيت الگوهاي انسانيت و عناوين فراوان ديگر.
    مولف كتاب « از ملك تا ملكوت » در بخشي از مقدمه كتاب چنين مي نويسد :
    مجموعه حاضر را « از ملك تا ملكوت » نام نهادم ; چرا كه موضوع آن بررسي مسائل اخلاقي و تربيتي است و در تعريف « تربيت » ـ كه از ريشه « ربب » مي باشد « آورده اند : « رب الامر : اصلحه » و « زكي : طهر و اصلح » كه « تربيت » و « تزكيه » را به معناي « اصلاح » « رشد » « پرورش » « شكوفايي » و « تكميل » به كار برده اند و اينها همگي از لوازم سفر از ملك تا ملكوت است و بدين وسيله مسافر به آرزو و هدف انبيا و مقصد اصلي بار مي يابد.
    ما در اين مجموعه مباحثي در رابطه با كليات اخلاق خودشناسي انسان شناسي معيار انسانيت و شيوه اصلاح و سعادت انسان مطرح مي نماييم و در ضمن آن يادآور مي شويم كه شيوه اصلاح دروني به سبك غربي و شرقي نارسا و غيرمفيد است ; ناگزير براي شناخت انسان بايد به قرآن ـ كه گفتار پديد آورنده و پرورش دهنده بشريت است ـ مراجعه كنيم .
    بحث « اصلاح خود » لازم ترين علم است ; كه امام موسي بن جعفر(ع ) فرمودند :
    « لازم ترين علم ها براي تو آن علمي است كه دل و درونت را اصلاح كند و فساد اخلاق تو را ظاهر سازد » .
    در اين كتاب بحث خودشناسي و انسان شناسي را با استفاده از قرآن كريم و روايات اسلامي و توجه به « اصلاحات دروني » مطرح نموديم ; با آگاهي از اين كه اصلاح فرهنگي و معنوي بر ساير اصلاحات ـ اعم از سياسي اجتماعي و اقتصادي : تقدم دارد; امير المومنين (ع ) فرمودند :
    « چگونه اصلاح مي كند ديگري را كسي كه خود را اصلاح نمي كند ! »
    امام علي (ع ) در باب ضرورت اصلاح نفس و ثمرات آن چنين مي فرمايند :
    « كسي كه نهان خود را اصلاح كند خدا آشكار او را نيكو گرداند; و كسي كه براي دين خود كار كند خدا دنياي او را كفايت فرمايد; و كسي كه ميان خود و خدا را نيكو گرداند خدا ميان او و مردم را اصلاح خواهد كرد » .
    در حديثي ديگر امام علي (ع ) اظهار تعجب و شگفتي كرده از كساني كه طرفدار اصلاحات بيروني و اجتماعي هستند ولي درون خودشان فاسد است و هيچ اقدامي براي اصلاح آن نمي كنند و فقط فريادگر اصلاحات در مورد ديگران هستند.
    قرآن كريم رستگاري انسان را در ايمان و اصلاح مي داند و فرموده است : « به يقين كسي كه پاكي جست و تزكيه كرد و نام پروردگارش را ياد كرد و نماز خواند رستگار شد » .
    در قرآن كريم در 79 آيه پس از « ايمان » (عملوا الصالحات ) به كار رفته است ; زيرا انسان در سايه اصلاحات دروني مالك نفس مي شود و اگر آن را رها كند. به هلاكت مي افتد. فرمان الهي چنين صادر شده :
    (عليكم انفسكم ); « بر شما باد حفظ خودتان ! »
    اولين وظيفه خودسازي است و سپس جامعه سازي ; تا انسان حريف خود نشود حريف ديگران نمي شود; بايد چنان تربيت شويم كه فساد محيط و جامعه در ما اثر نگذارد و روحيه خود را از دست ندهيم .
    و اميرالمومنين (ع ) فرمودند :
    « لحظه اي از تلاش براي اصلاح نفس خويش كوتاهي نكن كه هيچ كس تو را در اين امر مهم جز دل سوزي خودت ياري ندهد! »
    و اگر هميشه بگويي : « فردا خود را اصلاح خواهم كرد » بايد بداني كه :
    آن درخت بد جوان تر مي شود
    وين كننده پير و مضطر مي شود
    و اگر نفس خويش را پاك و اصلاح كردي به مقام صالحان دست يافته اي و سرافراز و سعادتمند خواهي بود و جايگاه انسان سعادتمند فردوس برين است كه با سلامتي وارد آن خواهد شد.
    اخلاق به معناي سازندگي اصلاح و تزكيه نفس مهم ترين عامل سعادت فردي اجتماعي دنيوي و اخروي انسان است ; چرا كه اگر بشر مالك همه دنيا باشد ولي مالك نفس و ميل خود نباشد اسير غرايز حيواني شده و به خدا فراموشي و در نتيجه خود فراموشي گرفتار مي شود; چنانكه انسان متمدن امروز در عرصه تسلط بر غرايز و ميلهاي خود توفيقي به دست نياورده و انسانيت را به فراموشي سپرده و در نتيجه اين همه بي بند و باري ستم وحشي گري فساد انحراف و خودپرستي را نظاره گر است ; به هر كجاي دنيا كه بنگري جز ستم تجاوز و انحطاط چيز ديگري به چشم نمي خورد و كسي در مقام دادخواهي از مظلومان بر نمي خيزد و اين سقوط اخلاقي و تهاجم و شبيخون فرهنگي و گسترش ظلم و جنايت از سوي قدرتمندان تنها عليه ملت هاي ديگر نيست ; بلكه در داخل كشورهاي به ظاهر پيشرفته خودشان نيز شاهد مرگ ارزشهاي اخلاقي و روزافزوني بحران معنوي هستيم .
    اروپاي پس از رنسانس كه فكر مي كرد اگر محدويت هاي رفتاري را از بين ببرد به سعادت موعود ـ زيرا لواي ايسم هاي گوناگون ـ نايل خواهد شد اكنون به جايي رسيده كه در اساسي ترين مسائل زندگي خود وامانده و نمي داند كه در برابر دوراهي بودن يا نبودن چه كند اضطراب و نگراني هاي خود را چگونه آرامش بخشد احساس بيهودگي و پوچي را با چه مرهمي التيام بخشد و چه موضعي در برابر پرسش هايي نظير « براي چه به دنيا آمده ام » و « فايده اين زندگي چيست » اتخاذ كند
    خودسازي مقدم بر جامعه سازي است . تا انسان حريف خود نشود حريف ديگران نمي شود. بايد چنان تربيت شويم كه فساد محيط و جامعه در ما اثر نگذارد و روحيه خود را از دست ندهيم . اگر بشر مالك همه دنيا شود ولي مالك نفس و ميل خود نشود همچنان اسير خواهد بود.

  • *****
    بيست و سه روز با غدير




  • كتاب « بيست و سه روز با غدير » را عدنان درخشان نوشته و مركز فرهنگي انتشاراتي منير آن را در 56 صفحه منتشر كرده است . مولف در اين كتاب سعي كرده است گزارش روزانه اي از سفر حج رسول خدا در سال دهم هجري را به قلم روان ارائه دهد . اين گزارش از روز 25 ذيقعده كه كاروان حج رسول خدا از مدينه آماده حركت گرديد شروع شده و به روز عيدغدير ختم گرديده است . مولف كتاب مذكور روز اول را چنين گزارش نموده است :
    امروز مدينه به فراق يار مبتلا است چرا كه تمامي انوار مقدس رسول خدا(ص ) را همراهي مي كنند. در آخرين سفر حج ـ كه « حجه الوداع » نام مي گيرد ـ تنها يار جدا مانده از كاروان اميرالمومنين (ع ) است . فرستاده اي ويژه حامل پيام رسول خدا روانه سرزمين يمن مي شود تا مولاي متقيان (ع ) را كه براي تعليم دين راهي آن ديار شده است ـ به مكه فرا بخواند.
    پيامبر مهربان (ص ) مامور است تا زنگارهاي جاهليت را از فريضه عظيم حج بزدايد و مناسك و اعمال حج را آنگونه كه خواست خداوند است به مسلمانان بياموزد.
    ...ماموريت مهم تر ابلاغ ولايت و امامت است تا پس از 23 سال بار سوار بر هودج هاي شتران با قافله حج رهسپارند .
    قافله عظيم حج از مدينه خارج مي شود و جمعيتي بالغ بر 70 هزار نفر پياده و سواره در 7 كيلومتري مدينه و 486 كيلومتري مكه در محلي به نام « ذوالحليفه » يا « ابارعلي » جايي كه امروزه مسجد شجره ناميده مي شود متوقف شده و به دستور پيامبر احرام بسته اند و به سوي حرم امن الهي راهي مي شوند تا آداب حج را بياموزند و بدانند كه در نبود پيامبرشان خداوند چراغ هدايت خويش را همچنان روشن و درخشان نگاه خواهد داشت و تا قيام قيامت كسي در ميان مردمان خواهد بود تا حلقه اتصال زمينيان با آسمان باشد...

  • *****
    انقلاب اسلامي به روايت اسناد ساواك




  • جلد نهم مجموعه « انقلاب اسلامي به روايت اسناد ساواك » از سوي مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات در 442 صفحه منتشر شده است . در بخشي از مقدمه كتاب مذكور مي خوانيم :
    شور اعتراضات همه گير كه با شروع ماه مبارك رمضان آغاز شده بود همچنان ادامه يافت . سندهاي اين كتاب كه بخش ديگري از رويدادهاي مرداد ماه را در خود دارد خبر از اوج گيري همين اعتراض ها دارد به طوري كه پليس تهران در گزارش هاي خود اعلام كرد كه اين اجتماعات و تظاهرات امري بي سابقه است . پليس خسته تهران در يكي از گزارش هاي خود نوشت كه « حدود 600 مسجد و تكيه در تهران موجود است . در كمترين محل حدود 100 تا 500 نفر در مساجد مهم تا بيست هزار نفر تجمع مي نمايند. عوامل ناراحت در اين جمعيت ها وارد مي شوند. وعاظ ناراحت جمعيت را تحريك به اغتشاش و حمله به پليس و تحريك و تهديد به شورش مي نمايند و پس از خاتمه مستمعين تحريك شده توسط عوامل ناراحت هدايت گرديده و با دادن شعارهاي ضد ميهني و اداي كلمات ركيك حتي به شخص اول مملكت به شهر ريخته » و...
    اين موضوع فقط به تهران ختم نمي شد بلكه سندها گوياي وضعيتي مشابه در ديگر شهرهاي ايران است . سه شهيد در خرم آباد سه شهيد در تنكابن يك شهيد در قزوين و شهيدي ديگر در اردكان كه با گلوله ماموران رژيم شاه به شهادت رسيدند حكايت از گستره تظاهرات در شهرهاي مختلف ايران دارد كه در ماه مبارك رمضان به وقوع پيوست . حجم اين تظاهرات به نحوي بود كه روز بيست و سوم مرداد ماه خبرنگار آسوشيتدپرس در بررسي كلي موقعيت كشور پيش بيني كرد كه برقراري حكومت نظامي امري محتمل است .
    واپسين داغي كه در مرداد ماه گرم 1357 بر دل مردم گذاشته شد فاجعه آتش گرفتن سينما ركس آبادان و سوختن 337 انسان در تالار نمايش اين سينماي كهنه بود . بي شك اين رويداد تلخ ـ كه يادآوريش پس از بيست و اندي سال آسمان روح آدمي را تيره و غم زده مي كند ـ يك شوك بزرگ بود. حكومت شاه پس از اين فاجعه تلاش كرد انقلابيون و مبارزان مسلمان را عامل اين فاجعه نشان دهد چرا كه پيش از آن در تظاهرات و راه پيمايي ها مردم شيشه سينماها را به دليل پخش فيلم هاي غيراخلاقي شكسته بودند. اما كمتر از چهل ساعت پس از فاجعه وقتي مردم آبادان در گورستان شهر عليه رئيس شهرباني آبادان دولت آموزگار و حكومت شاه شعار دادند و همراه به خاك سپردن عزيزانشان عاملان اين جنايت را در شعارهايشان فرياد كردند ورق برگشت . امام خميني روحانيون طراز اول گروه هاي سياسي و حتي گروه هاي مسلح با انتشار اعلاميه هاي با نشانه رفتن حكومت آن را عامل اين فاجعه معرفي كردند و گفتند كساني كه براي آزادي مردم مبارزه مي كنند هرگز مردم را به كام آتش نمي كشند.

  • *****
    روان شناسي تربيتي




  • كتاب « درآمدي بر روان شناسي تربيتي » را سيف الله فضل الهي تاليف كرده و بوستان كتاب قم آن را در 176 صفحه منتشر نموده است . عناوين برخي مطالب و فصول كتاب مذكور چنين آمده است : موضوع و اهميت روان شناسي تربيتي اهميت و توانايي هاي روان شناسي تربيتي اهداف تربيتي طبقه بندي بازده هاي يادگيري يادگيري و انواع ديدگاه هاي آن تفاوت بين يادگيري و رفتار مقايسه آموزش با يادگيري انواع تقويت كننده ها رشد و جنبه هاي مختلف آن خصوصيات عمومي رشد مراحل رشد رواني و اجتماعي كودكان شخصيت و روش هاي ارزش يابي آن تعريف شخصيت انواع شخصيت تعريف هوش انواع هوش حافظه و فراموشي انواع حافظه و عناوين متعدد ديگر.

  • *****
    مباني تحزب در اسلام






  • كتاب « مباني تحزب در انديشه سياسي اسلام » را سيد عبدالقيوم سجادي نوشته و بوستان كتاب قم آن در 247 صفحه منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير مشاهده مي شود رويكردهاي نظري درباره خاستگاه حزب كار ويژه هاي مهم احزاب سياسي مباني فقهي حزب و ره يافت ها مباني فقهي تحزب بلوراليسم سياسي و انديشه ديني رقابت هاي سياسي و آموزه هاي ديني مباني فقهي مشاركت سياسي مباني فقهي انتخابات عقل گرايي فقهي و انتخابات عدالت اجتماعي و انتخابات اصل عدل در حوزه سياست احزاب سياسي و نظام ولايي . حزب در نظام ولايي وجود نهادهاي مدني در اسلام مشروعيت سياسي نظام ولايي و احزاب سياسي حزب از ديدگاه امام خميني مولفه هاي مقوم حزب از ديدگاه امام خميني و عناوين متعدد ديگر.

  • *****
    گلبانگ عدالت






  • كتاب گلبانگ عدالت را اسماعيل پرور نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 168 صفحه منتشر كرده است . در فهرست كتاب مذكور عناوين زير مشاهده مي شود : بررسي مسائل اساسي عدالت مفهوم عدالت جايگاه عدالت در اسلام ويژگي هاي عدالت عدالت و فطرت مفهوم عدالت در قرآن عدل در نظام ارادي و انساني عدالت فردي عدالت خانوادگي ابعاد گوناگون عدالت خانوادگي عدالت اجتماعي ابعاد گوناگون عدالت اجتماعي عدالت اقتصادي عدالت فرهنگي معيارهاي تحقق عدالت موانع اجراي عدالت لوازم و شرايط اجراي عدالت گسترش فرهنگ عدالت خواهي و عناوين متعدد ديگر.

  • *****
    رسانه ها




  • كتاب « رسانه ها و راه هاي تقويت مشاركت مردم در صحنه هاي سياسي و اجتماعي » را سعيد كريمي نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 228 صفحه منتشر كرده است . در فهرست اين كتاب عناوين زير مشاهده مي شود راهكار گسترش مشاركت مردم در صحنه هاي سياسي و اجتماعي اهميت مشاركت در اسلام اهميت و تاثير مشاركت مردم در انقلاب اسلامي اهميت مشاركت در دوران تثبيت انقلاب اسلامي پيشينه و ادبيات مشاركت سياسي و اجتماعي بررسي محتوايي مشاركت نقش دين در گسترش مشاركت سياسي و اجتماعي تاليف اجتماعي در اسلام نقش عوامل فرهنگي در گسترش مشاركت سياسي و اجتماعي نقش عوامل سياسي و اجتماعي بررسي نقش كاربردي رسانه هاي گروهي در مشاركت سياسي و اجتماعي نقش رسانه ها در پيدايش و گسترش عناصر اثرگذار بر اعتدال سياسي رسانه هاي گروهي و فرايند بحران سازي و عناوين متعدد ديگر.