اشاره :
شهيد و شهادت در قاموس اسلام و انقلاب اسلامي از والاترين و پر ارج ترين واژه هاست و فرهنگ آسماني تشيع با شهادت آميختگي ديرينه دارد.
در پيروزي انقلاب و در طول هشت سال دفاع مقدس شهادت از ميزان ارزش بي نظيري برخوردار است تا جايي كه نظام مقدس جمهوري اسلامي همواره مرهون خون شهيدان عزيزي است كه جان عزيز خويش را در طبق اخلاص نهاده و در راه اسلام و ميهن اسلامي فدا كردند.
بيست و دوم اسفندماه يادآور صدور فرمان رهبر كبير انقلاب حضرت امام خميني (ره ) در خصوص تاسيس بنياد شهيد در سال 1358 است . در اين ميان تاثير فعاليت هاي فرهنگي ـ پژوهشي بنياد شهيد در پراكندن شميم بهشتي شهيدان در جامعه و بسط و گسترش انديشه آرماني و انقلابي شهدا غير قابل انكار است .
بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان در سالي كه گذشت فعاليت هاي پربار و چشمگيري در زمينه هاي فرهنگي ـ پژوهشي داشته است كه مهمترين آنها به اجمال از نظر مي گذرد.
مدير كل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان گفت : با افزايش حسينيه هاي شهدا مي توان در گستراندن و شناساندن مفاهيم قرآني ديني و انديشه هاي انقلابي شهيدان در ميان اقشار مختلف مردم به گامهاي مهمي دست يافت .
بگفته آقاي قاسم علي اكبري شناساندن راه شهيدان همان راه حضرت امام خميني (ره )بنيانگذار جمهوري اسلامي و منويات رهبر معظم انقلاب اسلامي است وي با بيان اينكه ترويج و تبيين مباني ديني و انقلابي مي تواند تاثير شگرفي در بين جوانان داشته باشد افزود : امسال 5 باب حسينيه شهدا در سطح استان زنجان تجهيز و راه اندازي شده و مجموعا در 32 حسينيه شهيد استان 3 هزار و 988 برنامه شامل جلسات قرآني كلاسهاي احكام و سخنرانيهاي مذهبي اجرا شده است .
اين مقام مسئول صيانت از گلزار شهدا را بعنوان ماندگارترين آثار دوران هشت سال دفاع مقدس خواند و بر ضرورت تحقق زمان حضرت امام خميني (ره ) مبني بر اينكه گلزار شهدا بايد بعنوان زيارتگاه عاشقان و عارفان شناخته شود تاكيد كرد.
آقاي علي اكبري طراحي گلزار شهداي شناط هيدج گرماب كهلا بناب يوسف آباد و گمش آباد را از جمله فعاليت هاي اداره مراسم و يادمانهاي بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان اعلام كرد و افزود : براي اجراي طرح گلزارهاي بناب يوسف آباد ينگيجه و چورزق مناقصه برگزار شده و عمليات اجرايي طرح گلزار شهداي چورزق و ينگيجه آغاز شده است .
وي به برگزاري 205 برنامه دعا 80 برنامه جشن 60 برنامه عزاداري و 236 برنامه نمايشگاهي نمايش فيلم و جلسات فرهنگي و آموزشي اشاره كرد و افزود : گلباران مزار شهدا در هفته دفاع مقدس و دهه مباركه فجر از اموري است كه همه ساله انجام ميشود و امسال نيز اين برنامه با شكوه هميشگي با حضور گسترده مردم در فضاي روحاني گلزارهاي شهدا برگزار شد.
مديركل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان نصب تصوير شهيدان در تابلوهاي بزرگ در سطح شهر را يادآور فداكاريها و ايثارگريهاي شهدا عنوان كرد و اضافه نمود : نصب تصاوير شهدا در سطح شهر ضمن يادآوري حماسه سازيها و رشادتهاي شهدا در دوران هشت سال دفاع مقدس موجب خواندن صلواتي از سر تواضع به روح اين خونين كفنان مي شود.
وي برگزاري بيش از 100 يادواره و كنگره شهدا 11 يادواره اختصاصي براي شهداي گمنام دانش آموز زن جهادگر كارمند و فرهنگي را از ديگر برنامه هاي بنياد شهيد ذكر كرد و افزود : برگزاري اين يادواره ها در شناساندن شهداي عزيز به نسل امروز بسيار حايز اهميت است و نمي گذارد ذره اي گرد فراموشي بر آيينه ي پر جلاي ياد شهيدان بنشيند.

آقاي علي اكبري از موزه هاي شاهد بعنوان فضايي معنوي با عطر دل انگيز شهيدان ياد كرد و افزود : گنجينه شاهد زنجان در بناي تاريخي ـ هنري واقع شده است كه امسال بيش از يك هزار اثر موزه اي بجا مانده از 52 شهيد به اين موزه افزوده شده است .
وي تعداد بازديدكنندگان از موزه شهداي زنجان در سالجاري را بيش از 5 هزار و 440 نفر ذكر كرد و اظهار داشت : بيشترين تعداد بازديدكنندگان از گنجينه شاهد خانواده هاي معزز شهدا دانش آموزان و دانشجويان بوده است .
وي اظهار اميدواري نمود نسلهاي آينده از اين آثار باقيمانده و گنجينه ارزشمند دوران هشت سال دفاع مقدس بخوبي محافظت نمايند و آنرا همچون امانتي بدست نسلهاي بعدي انتقال دهند.
آقاي علي اكبري رسيدگي به امور تحصيلي يادگاران شاهد را از وظايف اصلي بنياد شهيد اعلام كرد و افزود : آماده ساختن اين عزيزان براي ادامه راه پدران شهيد خويش در سنگر مدرسه ضروري است .
وي تعداد دانش آموزان شاهد شاغل به تحصيل در مدارس روزانه را 361 نفر و در مدارس ايثارگران و بزرگسالان را 57 نفر ذكر نمود و اضافه كرد : زنجان همواره از لحاظ دانش آموزان شاهد موفق در رده هاي بالاي كشور قرار داشته است كه در اين راستا از هفت نفر قبول شده در المپياد ادبي در سطح كشور يك نفر از استان زنجان بوده و 140 نفر نيز از دانش آموزان استان از ممتازان هستند.
مدير كل بنياد شهيد استان زنجان برگزاري كلاسهاي تقويت بنيه علمي ويژه داوطلبان كنكور سراسري را از ديگر امور اداره آموزش و پرورشي بنياد شهيد استان زنجان عنوان نمود و افزود : تشكيل كلاسهاي تقويتي و جبراني براي ارتقا سطح تحصيلي دانش آموزان اعزام دانش آموزان استثنايي به همراه مادرانشان به مشهد مقدس برگزاري كلاسهاي ويژه و پيشرفته براي دانش آموزان ممتاز هدايت تحصيلي در انتخاب رشته دانشگاهي از اهم اموري است كه بخش آموزش عمومي آنها را بر عهده دارد.
وي با يادآوري اين نكته كه هم اكنون تعداد 362 نفر از دانشجويان شاهد در دانشگاهها و موسسات آموزش عالي استان مشغول به تحصيل هستند اضافه نمود : از اين تعداد 181 نفر بومي و مابقي غيربومي هستند و امسال نيز بيش از 90 نفر از فرزندان شاهد استان به دانشگاهها و موسسات آموزش عالي راه پيدا كرده اند.
آقاي علي اكبري برگزاري كلاسهاي تقويت بنيه علمي براي دانشجويان شاهد برگزاري گردهمايي دانشجويي با حضور اساتيد مشاور و رئيسان دانشگاهها و دانشكده ها برگزاري جلسات ستاد شاهد پرداخت كمك هزينه و كمك شهريه تحصيلي تشويق دانشجويان ممتاز اجراي طرح استاد مشاوره پرداخت وام خريد و وسايل كمك آموزشي و وديعه مسكن و... را از ديگر فعاليت هاي بخش آموزش عالي بنياد شهيد ذكر نمود مدير كل بنياد شهيد استان زنجان فعاليتهاي اردويي تربيت بدني دارالقرآن ادبي هنري و كانون فرهنگي شاهد را از بخشهاي پنجگانه كارشناسي پرورشي بنياد شهيد استان زنجان اعلام كرد و افزود : همه ساله اردوهايي براي خانواده هاي معظم شاهد از پدران و مادران همسران و فرزندان شاهد برگزار مي شود كه سهم بسيار خوبي در تقويت روحي اين عزيزان دارد.
وي با بيان اين مطلب كه اكثر اردوهاي انجام گرفته توسط اين بنياد زيارتي بوده است گفت : اين اردوها شامل اعزام 121 نفر از دانش آموزان 141 نفر از همسران و فرزندان و 470 نفر در قالب 6 دوره از والدين شهدا به مشهد مقدس و اعزام 75 نفر از والدين شهدا به مناطق جنگي جنوب است .
مدير كل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان خاطرنشان ساخت در بخش تربيت بدني فرزندان شاهد فعاليت هاي چشمگيري داشته و هر يك از آنها بنابه علاقه ي خود در يكي از رشته هاي ورزشي كه مورد تاييد كارشناسي تربيت بدني بنياد شهيد است فعاليت مي كنند.
وي با اشاره بر اينكه رشته فوتبال بيشترين علاقه مندان را بخود جذب كرده است گفت : همواره در ميان برندگان شاهد ورزشكاران شاهد زنجاني حضور پرباري داشته كه مي توان به برندگان تنيس روي ميز دختران عزيز شاهد بنامهاي فهميه دويران سكينه كاظمي هانيه حسني و زينب كاظمي اشاره داشت كه توانسته اند در مسابقات استاني و كشوري مقامهاي خوبي را كسب نمايند.
بگفته علي اكبر رشته هاي فوتبال كشتي كوهنوردي واليبال و تنيس روي ميز از جمله رشته هاي تربيت بدني شاهد هستند كه توانسته اند نزديك به 200 نفر از فرزندان شاهد را به خود جذب نمايند.

وي دارالقرآن شاهد را محلي مناسب و معنوي براي فعاليت هاي قرآني براي خانواده هاي معظم شهدا ذكر نمود و افزود : برگزاري جلسات قرآن احكام و اخلاق (12 جلسه ) با حضور 280 نفر از همسران مادران و دختران شاهد برگزاري هياتهاي مذهبي (9 هيات ) با شركت 650 نفر از والدين همسران و فرزندان شاهد برگزاري كلاسهاي آموزشي قرآن در رشته هاي حفظ قرائت و مفاهيم (7 كلاس ) با شركت 175 نفر فرصت مناسبي براي عزيزان شاهد (والدين همسران و فرزندان ) است تا بتوانند از درياي ژرف كلام الهي جامي بنوشند و جان خويش را سيراب سازند.
وي اظهار داشت : از زيباترين فعاليت هاي بخش دارالقرآن شاهد برگزاري همايش قرآني با عنوان « گلشن وحي » در ايامي مناسب بويژه در ماه مبارك رمضان است كه همه ساله با شكوهي ستودني برگزار مي شود و درسالجاري نيز 3 برنامه با حضور بيش از 750 نفر از خانواده هاي معظم شاهد با برنامه هاي مختلف و جذاب (همخواني سخنراني و...) اجرا شده است .
بگفته مدير كل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان اين بنياد در بخش ادبي و هنري (بويژه ادبي ) در ميان بنياد شهيد استانهاي كشور جزو سه استان پيشرو بوده است و همواره در مسابقات همايش ها و كنگره هاي شاهد حضور پررنگ و تاثيرگذار داشته و خود نيز همه ساله به برگزاري همايش استاني همراه با برنامه هاي نقد و بررسي آثار ادبي فرزندان شاهد اهتمام ورزيده است .
وي به برنامه هاي بخش ادبي و هنري بنياد شهيد استان زنجان اشاره كرد و تصريح نمود : حضور در برنامه هاي متمركز كشوري برگزاري كلاسهاي نقد و بررسي با حضور قريب به 100 نفر از فرزندان شاهد استان برگزاري كلاس آموزشي تئاتر و كسب جايزه بخاطر گروه برتر نمايش شاهد كشوري فراخوان آثار ادبي به مناسبت سفر مقام معظم رهبري به استان و انتخاب 9 اثر برگزيده و اهداي جايزه همكاري در خصوص چاپ كتاب آموزشي خوشنويسي يكي از فرزندان شاهد (آقاي رضا خدايي كه داراي رتبه ي ممتاز از انجمن خوشنويسان ايران است ) اعزام بيش از 20 نفر از دانشجويان به اردوهاي سياحتي و زيارتي برگزاري ششمين همايش ادبي استاني با حضور كارشناسان محترم بنياد شهيد مركز در دهه مباركه فجر و اهداي كتاب هاي آموزشي به فرزندان شاهد از جمله فعاليت هاي بخش ادبي و هنري بنياد شهيد استان زنجان است .
آقاي علي اكبري خاطرنشان كرد : در جشنواره شعر و قصه كه امسال از سوي اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان برگزار شده بود دو نفر از فرزندان شاهد به نامهاي سولماز مولايي و ناصر عزيزخاني حائز مقام شدند و همچنين 4 اثر هنري از آثار تجسمي فرزندان شاهد استان بعنوان آثار برتر براي نمايشگاه هنرهاي تجسمي كشوري انتخاب شد.
وي با يادآوري اينكه كانون فرهنگي شاهد در قالب شش انجمن قرآني علمي و پژوهشي ادبي و هنري تربيت بدني و فني و مهارتي كلاسهايي را بصورت مجزا براي خواهران و برادران برگزار كرده است گفت : اين كانون توانسته نزديك به يك هزار نفر از علاقمندان شاهد و غير شاهد را پوشش دهد.
اين مقام مسئول تصريح نمود : كتابخانه هاي كانون فرهنگي شاهد از كتابخانه هاي خوب استان محسوب مي شود و بيش از 800 نفر در آن عضو هستند و مي توانند به منابع ارزشمند در همه زمينه ها بويژه فرهنگ شهيد و شهادت دسترسي پيدا كنند.
وي فعاليتهاي اداره مددكاري و مشاوره را از بخش هاي مهم از لحاظ ارتباط نزديك با خانواده هاي شاهد اعلام كرد و افزود : تاثيرگذاري فعاليت هاي اين اداره به عزيزان شاهد سهم قابل توجه و نقش عمده اي داشته و شامل بخشهاي مددكاري همسران و فرزندان مددكاري والدين و بخش مشاوره است .
آقاي علي اكبري ديدارهاي صورت گرفته در بخش مددكاري همسران را 3 هزار و 392 مورد عنوان كرد و افزود : در اين بخش بيش از يك هزار جلسه مشاوره اي 19 مورد بستري بيماران پرداخت هزينه مراقبت دارويي 12 بيمار نگهداري 18 معلول و... انجام گرفته است .
اين مقام مسئول موافقت با طرح چهارپايان نامه دانشجويي در ارتباط با شهيد و شهادت را از برنامه هاي بخش تحقيقات و مطالعات فرهنگي بنياد شهيد استان زنجان توصيف كرد و افزود : در خصوص طرحهاي پژوهشي طرحي با عنوان ميزان تاثير نهضت عاشوراي حسيني در دفاع مقدس به انجام رسيده است و قريب 900 زندگينامه شهيدان به صورت فرهنگنامه (فرهنگ اعلام ) تكميل و به اتمام رسيده است .
وي به جمع آوري و تنظيم آثار شهداي عزيز اشاره كرد و افزود : امسال بيش از دو هزار سند و اثر از وصيت نامه ها و خاطرات ارزشمند شهداي شاخص جمع آوري و تنظيم شده است .
مديركل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان زنجان گفتگو با 300 تن از خانواده هاي شاهد و همرزمان شهدا در قالب طرح « روايت عشق » هيجده برنامه تلويزيوني « روايان نور » ضبط و جمع آوري آثار بجامانده از 200 دانش آموز شهيد تشكيل پرونده فرهنگي براي 3 هزار شهيد استان رايانه اي كردن كليه اطلاعات آثار و وصاياي شهدا چاپ بيش از 180 مورد مطالب در خصوص شهداي استان در مطبوعات برپايي نمايشگاه در مدارس برپايي كتابخانه هاي تخصصي از كتابهاي منتشر شده در حوزه دفاع مقدس و شهدا در كانون شاهد و... را از اقدامات بخش تحقيق و پژوهش بنياد شهيد استان زنجان ذكر نمود.

آقاي علي اكبري خاطر نشان ساخت : اين موارد تنها شمه اي از امور انجام گرفته و در حال انجام است و خود واقفيم كه تاثير امور فرهنگي به تدريج و عميق است و مي بايست براي ارزيابي دقيق تر مدتها بگذرد و اثرات فعاليت هاي انجام پذيرفته آشكار گردد.
وي در پايان اظهار داشت : اگر بنياد شهيد بتواند ياد عزيزان شاهد را زنده نگاه دارد و عطر معنوي آنان را در جامعه بپراكند و در اجراي فرامين حضرت امام خميني (ره ) و فرامين رهبر معظم انقلاب از پاي ننشيند و مروج فرهنگ اصيل و متعالي شهادت باشد توانسته است به اهداف عاليه خود نزديك شود و گامهاي مثبتي در راه انجام وظايف سنگين خود بردارد. اميد است در آخريت از شفاعت شهيدان بي نصب نمانيم .
زنجان ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي
كتابهاي منتشر شده از سوي اداره تحقيق و پژوهش بنياد شهيد استان زنجان
1 ـ « باز باران » عنوان كتابي از وصاياي بيش از 800 شهيد با موضوع امام حسين (ع ) است كه در تيراژ 2000 جلد در 6 فصل چاپ و منتشر شده است .
فصل 1 نسل اول ـ فصل 2 گريه بر امام حسين (ع ) ـ فصل 3 دست در دست حسين (ع ) ـ فصل 4 با ولايت ـ فصل 5 آهنگ هوشياري ـ فصل 6 آمال ـ عاشوراييان
به نمونه اي از اين وصايا از شهيد « سيدابوالفضل ميري » توجه نمائيد : « من سي و پنج سال يا حسين گفته ام و امروز وظيفه دارم به نداي فرزند حسين لبيك بگويم . اگر پيروز شديم قبر مولا را در آغوش مي گيريم و اگر شهيد شديم خود اباعبدالله را زيارت خواهيم كرد. فرزندانم را به خدا مي سپارم و اميدوارم پسرم حسين سنگرم را خالي نگذارد. در تشييع جنازه ام پرچم سياه برداشته و براي جد بزرگوارم حسين (ع ) نوحه سرايي كنيد مرا با كفني كه از كربلا آورده ام دفن و دستمال مخصوص سياهم را بر روي سينه ام بگذاريد.
2 ـ « سال سرنوشت » خاطرات شهيد مهرداد خليفه
اين كتاب در بردارنده خاطرات شهيد والامقام مهرداد خليفه است كه در يك دوره كوتاه بسياري از زواياي زندگي بسيجيان را در زمان جنگ و شهادت نشان مي دهد. مهرداد خود دراين باره مي گويد : غرض تاريخ نگاري نيست غرض سندسازي براي يك تاريخ نگار است .
خليفه در عمليات كربلاي پنج به درجه رفيع شهادت نايل مي شود . اين مجموعه در 2000 تيراژ و با طراحي و صفحه آرايي مريم تاراسي منتشر شده است . خصوصيت اصلي اين خاطرات روزانه بودن و تاريخ داشتن هر خاطره است .
3 ـ « گردان حرـ حركت » خاطرات و نامه هاي شهيد مصطفي مرادي
« گردان حرـ حركت » عنوان خاطرات دست نوشته ها نامه ها مصاحبه و وصيت نامه شهيد معظم مصطي مرادي است كه عكسهاي شهيد و همرزمان خود شهيد جلوه مضاعفي به اين اثر بخشيده است . اين كتاب هم در 2000 تيراژ وارد بازار نشر شده است . در بخشي از دست نوشته هاي شهيد مرادي كه تاريخ 63 12 22 را در انتهاي خود دارد اين جملات را مي خوانيم « وقتي به بي سيم گوش مي داديم شنيديم كه برادر مهدي باكري به برادر حميد احدي فرمانده گردان امام سجاد(ع ) مي گفتند : برادرها را حركت بدهيد به جلو بسيجي هاي ما عاشق كربلايند و بخاطر دو متر خاكريز نيامده اند ما خيلي از شما انتظار داريم »
4 ـ كتاب هايي نيز در دست چاپ قرار دارند كه انشاالله بزودي منتشر خواهند شد كه مي توان به :
خاطرات غواصان (خاطرات رزمندگان غواص در خصوص شهداي غواص )
روايت عشق (خاطرات ويژه خانواده هاي معظم شهدا)
با تو حكايتي ديگر (خاطرات اسراي عراقي در خصوص شهدا) اشاره داشت .

آقاي اسحاق دستگزين مديركل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان هرمزگان با ارائه گزارشي به تشريح عملكرد اين نهاد انقلابي در استان هرمزگان طي ربع قرن پيروزي انقلاب اسلامي پرداخت كه ماحصل آن ذيلا از نظرتان مي گذرد :
بنياد شهيد انقلاب اسلامي كه بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و استقرار جمهوري اسلامي با فرمان مورخ 58 12 22 امام خميني (ره ) شكل گرفت از معدود نهادهايي بود كه ماهيت كاملا ابتكاري داشت بر خلاف نهادهايي مانند سپاه يا كميته انقلاب اسلامي كه تا حدود زيادي مي توانست از دستگاه مشابهي مانند ارتش يا شهرباني در ابعاد گوناگون بهره گيري كند بنياد شهيد از هيچ پيشينه و الگوي تجربه شده اي كه بتواند در شكل گيري خود از آن بهره مند شود برخوردار نبود و به موازات وقوع فتنه هاي داخلي و سپس جنگ تحميلي و به تبع افزايش شهدا گسترش يافت . به اين ترتيب درخت پر شاخ و برگ و تنومندي كه اكنون به خدمت مشغول است در ابتدا نهالي بود كه به دست بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران كاشته شد و همراه با اهداف متعالي و مقدسي كه براي خود برگزيده بود رشد كرد. صيانت از شان حرمت عزت و كرامت خانواده هاي معزز شاهد اهداف آغازين اين نهاد بود كه همراه با بلوغ خود و در سايه رهنمودهاي امام راحل و مقام معظم رهبري اهداف ديگري همچون پراكندن عطر شهادت در جامعه هدف نخست و ترويج فرهنگ شهادت در جامعه هدف مهم ديگر اين نهاد است . در ضرورت وجودي بنياد شهيد نه صرفا از نظر ستادي و خدماتي كه به عزيزان شاهد ارائه مي دهد بلكه به لحاظ تاثيري كه در احياي ارزش هاي فرهنگ شهادت در جامعه دارد همين بس كه مقام معظم رهبري فرمودند : « حقا بايد گفت بنياد شهيد جزو حسنات انقلاب و حسنات جاريه و صدقات جاريه امام بزرگوار است . »
تاكيدات مكرر امام راحل و مقام معظم رهبري ضمن آن كه رسالت عظيم و خطير اين نهاد مقدس را ترسيم مي كند كل نظام و جامعه اسلامي را نيز در جهت آكندن فضاي جامعه از عطر شهادت و زنده نگه داشتن ياد و نام و آرمان الهي شهيدان و تجليل و تكريم از خاندان معزز شاهد مورد خطاب قرار مي دهد. بر اين اساس در ادامه و استمرار حركت پويا و تكاملي انقلاب اسلامي و بنياد شهيد بر اساس فلسفه وجودي خود وجهه همت خود را در قبال شهادت شهيد و خانواده شهيد متمركز ساخته و در ابعاد مختلف فعاليتهاي گسترده و متنوعي را در جهت تحقق اهداف ترسيم شده در سه زمينه شهادت شهيد و خانواده شهيد انجام مي دهد كه عناوين اين فعاليت ها در زمينه مسائل فرهنگي از اولويت اساسي برخوردار مي باشد.
اهداف چهارگانه بنياد شهيد بر اساس ماده 3 اساسنامه مصوب خرداد سال 1377 عبارت است از :
1 ـ احيا حفظ و ترويج فرهنگ شهادت در جامعه
2 ـ زنده نگهداشتن ياد و نام شهيدان انقلاب اسلامي و حفظ آثار آنها
3 ـ تجليل و تكريم صيانت و حمايت از خانواده هاي معظم شاهد
4 ـ تلاش براي استفاده از امكانات عمومي جامعه و نظام و نيز بهره گيري از سرمايه و دارايي بنياد شهيد براي رشد و اعتلاي مادي و معنوي خانواده هاي معظم شاهد.
تمامي اهداف مذكور با رويكردي فرهنگي دنبال مي شود. در واقع بنياد شهيد يك نهاد فرهنگي است كه خدمات اجتماعي آن نيز با وجهه فرهنگي ارائه مي شود. براي تحقق اهداف ذكر شده و عينيت يافتن آن در جامعه مجموعه اي هدفمند و برنامه ريزي شده انسجام يافته و بويژه طي دهه اخير در فرآيندي راهبردي عمل نموده است .
وظيفه مهم آن نمايندگي رسيدگي به امور معنوي و فرهنگي عزيزان شاهد است كه وارثان شهادت و سرمايه گذاران اصلي انقلاب و استقلال كشورند. تلاش فرهنگي آن نمايندگي بايد آكندن فضاي جامعه از عطر شهادت و تبيين حق عظيم شهيدان و خانواده هاي آنان بر گردن ملت ايران را هدف قرار دهد تا همه بدانند كه حيات جامعه و عزت و اقتدار ايران اسلامي بلكه بيداري و سربلندي مسلمين در سراسر جهان مرهون فداكاري اين فرزندان شايسته ميهن و كسان و نزديكان آنهاست و همه آحاد جامعه خود را موظف به اداي حق معنوي آنان بشمارند.
برنامه ها و عملكرد حوزه معاونت فرهنگي و پژوهشي
1 ـ آموزش عمومي
برنامه ريزي نظارت و رسيدگي به امور تحصيلي فرزندان شاهد (همه ساله )
برنامه ريزي و برگزاري كلاسهاي تقويت بنيه علمي براي داوطلبان آزمون سراسري
رسيدگي به امور تحصيلي همسران و فرزندان بزرگسال شاهد (سوادآموزي و تحصيل در مدارس ايثارگران )
آموزش فرزندان استثنائي استعداد برتر (دانش پژوهان شاهد)
ساماندهي فرزندان شاهد ترك تحصيل
پرداخت سرانه جهت برگزاري كلاسهاي تقويتي و جبراني در مقاطع مختلف تحصيلي جهت فرزندان شاهد
تقدير و تشويق دانش آموزان ممتاز شاهد

پرداخت سرانه به دانش آموزان شاهد پيش دانشگاهي جهت تقويت بنيه علمي و آمادگي در كنكور سراسري
پرداخت سرانه آموزشي و هزينه كمك آموزشي
2 ـ اداره پرورشي
برنامه ريزي براي برگزاري اردوها سفرها و جشنواره ها
برنامه ريزي براي انجام فعاليتهاي هنري ادبي ورزشي و ارائه آموزش هاي لازم به فرزندان شاهد در اين زمينه ها.
برنامه ريزي براي حفظ و آموزش قرائت مفاهيم و معارف قرآن كريم
برنامه ريزي و راه اندازي كانونهاي فرهنگي شاهد در سطح استان
برنامه ريزي براي ترويج فرهنگ مطالعه و كتابخواني در بين خانواده هاي شاهد
برگزاري مسابقات قرآن كريم شامل (قرائت حفظ ترجمه و تفسير و پژوهش ) در دو سطح دانش آموزي و دانشجويي براي اعزام به مسابقات كشوري
برگزاري مسابقات قرآن كريم شامل (قرائت حفظ ترجمه و تفسير ويژه همسران شاهد)
برگزاري كلاسهاي آموزش روخواني و روانخواني قرآن كريم جهت همسران و فرزندان معظم شاهد
تشويق حافظان و قاريان شامل (سفرهاي معنوي حج تمتع عمره كربلاي معلا و مشهد مقدس )
اعزام به مسابقات ورزشي و تفريحي و آموزشي به نقاط مختلف كشور ساليانه و در مقطع مختلف تحصيلي
تشكيل كلاسهاي آموزشي و برگزاري فعاليتهاي گروهي در كانونهاي فرهنگي و هنري شاهد جهت همسر و فرزندان شاهد در سراسر استان شامل كلاسهاي قرآن ادبي هنري ورزشي فني و مهارتي علمي و پژوهشي
برگزاري اردوهاي درون استاني و برون استاني با هماهنگي بنياد شهيد مركز در هر دوره تحصيلي براي هر نفر يك مرتبه شامل اردوهاي فرهنگي تفريحي و اردوهاي ممتازين درسي و اخلاقي و اردوهاي قرآني
برگزاري سفرهاي زيارتي به مشهد مقدس تحت عنوان محبين الرضا ويژه همسران والدين گرانقدر شهدا
برگزاري سفرهاي زيارتي براي همسران به صورت خانوادگي
اعزام والدين معزز شاهد جهت بازديد از جبهه هاي نبرد حق عليه باطل (غرب و جنوب كشور) تحت عنوان اردوهاي ياد عزيزان
3 ـ اداره پژوهش و تحقيق

تشكيل 1200 پرونده فرهنگي شهداي استان هرمزگان
حمايت از 6 عنوان و طرح پژوهشي و پايان نامه هاي دانشجويي و يك عنوان پژوهشهاي كاربردي
تاليف و تدوين 5 عنوان كتاب
جمع آوري آثار 500 شهيد و ورود اطلاعات به لوح شاهد 300 وصيت نامه 800 عدد عكس پرسنلي 10 قطعه صوت و دو مورد فيلم
تهيه و پخش برنامه هاي راديويي و تلويزيوني با همكاري صدا و سيماي مركز خليج فارس
200 عنوان انتشار آثار شهدا در قالب طرح احيا
چاپ وصاياي شهدا در مطبوعات محلي
اجراي طرح فرهنگ اعلام شهدا در مورد 700 شهيد
جمع آوري آثار شهداي دانش آموز
اجراي 10 برنامه در قالب طرح راويان نور
جمع آوري آثار 5 شهيد شاخص استان
تجهيز كتابخانه تخصصي شهيد و شهادت
4 ـ اداره يادمانها و مراسم
در بخش يادمانها و مراسم جهت برگزاري مراسمات اعياد و سوگواري نسبت به برگزاري بيش از235 ياد بود و يادواره شهدا با عناوين مختلف و در صنوف و مشاغل مختلف در سطح شهرستانهاي تابعه استان فعاليت گسترده اي را انجام داده است و گزارش تصويري آن از طريق صدا و سيما و جرايد محلي به استحضار امت حزب الله رسيده است .
اين بخش باتوجه به اهميت ويژه هدف حفظ و انتقال فرهنگ شهادت به نسلهاي آينده و تجديد ياد و خاطره شهيدان و آرمانهاي ايشان و زنده نگهداشتن نام آنها و تجليل از مقام معنوي ايشان و همچنين نگهداري عمران آبادي حفظ طراوت و جذابيت گلزارهاي شهيدان ايجادشده است .
از فعاليت هاي شاخص ديگر مي توان به افتتاح و تجهيز 15 باب حسينيه منصوب به شهداي والامقام استان اشاره كرد.
تهيه و نصب تصاوير شهدا و پرده برداري آنها طي مراسم خاص در شهرستانهاي مختلف استان با حضور مسئولين محلي و امامان محترم جمعه
ساماندهي گلزارهاي شهداي روستايي و شهري
طرح بازسازي و زيبايي گلزار شهدا بندرعباس در راستاي فرمايش گهربار حضرت امام (ره ) كه فرموده اند :

« همين تربت پاك شهيدان است كه تا قيامت مزار عاشقان و عارفان و دلسوختگان و دارالشفاي آزادگان خواهد بود. »
اين اداره كل از ارديبهشت ماه 1379 مراحل آغازين ساخت و نصب سايه بان گلزار مطهر شهداي شهرستان بندرعباس در مساحتي برابر با 2550 مترمربع را اجرا نمود .
اين طرح همچنان در حال اجرا و انجام مراحل پاياني مي باشد. با پشت سر گذراندن مراحل زير :
1 ـ پي كني و اجرا فونداسيون 100 درصد
2 ـ ساخت و نصب اسكلت فلزي بنيا سوله 100 درصد
3 ـ نصب گنبد با پوشش استيل بر روي سوله 100 درصد
4 ـ پوشش سقف با ايرانيت 100 درصد
5 ـ كف سازي با سنگ گوهره و چيني 100 درصد
6 ـ نصب درب ها و پنجره ها 100 درصد
7 ـ تعويض سنگ قبور شهدا و الصاق تصاوير شهدا بر روي سنگ هاي جديد 100 درصد
8 ـ انعقاد قرارداد براي نصب تاسيسات برقي كه در حال انجام مي باشد.
9 ـ محوطه سازي در قسمت درب شرقي با همكاري شهرداري بندرعباس
10 ـ گلزار شهداي شهرستان ميناب : زير بنا 1008 متر مراحل انجام شده شامل فونداسيون و ديوار كشي با اعتباري معادل 230 000 000 ريال و مراحل بعدي كه شامل سنگ كاري ديوارها و مرمت سنگ مزار شهدا مي باشد در فاز دوم انجام خواهد گرفت .
11 ـ گلزار شهداي شهرستان حاجي آباد : كف سازي محوطه گلزار مطهر شهدا با اعتباري معادل 15 000 000 ريال در فاز اول
12 ـ گلزار شهداي روستاي پشتكوه از توابع بخش مركزي بندرعباس با زير بناي حدود 8 مترمربع انجام عمليات پي كني مسقف سازي و نصب گنبد با اعتباري معادل 30 000 000 ريال به پايان رسيده است .
13 ـ گلزار شهداي روستاي رضوان از توابع بخش فين شهرستان بندرعباس با زيربناي حدود9 مترمربع و با اعتباري معادل 40 000 000 ريال با انجام عمليات ساختماني شامل پي كني ـ مسقف سازي و اجراي گنبد به بهره برداري رسيده است .
14 ـ گلزار شهداي روستاي كوشكوه با زيربناي حدود 8 متر مربع و با اعتباري معادل 30 000 000 ريال عمليات ساختماني شامل پي كني ـ مسقف سازي و اجراي گنبد به بهره برداري رسيده است .
از فعاليتهاي شاخص اين واحد ساخت و افتتاح بقعه متبركه شهداي روستاي تازيان از بخش مركزي بندر عباس در سال 1377 با اعتباري معادل 2 000 000 ريال مي باشد .
5 ـ اداره مدد كاري و مشاوره

ديدار از والدين محترم شهداي استان توسط كاركنان و مسئولان بنياد و نظام به تعداد 18256 مورد
ديدار و دلجويي از همسران و فرزندان شاهد با هدف تجليل و تكريم پيشگيري و پيگيري امورات ايشان توسط مددكاران و مسئولين بنياد و نظام به تعداد 25052 مورد
ارائه خدمات مشاوره اي در زمينه ازدواج خانوادگي تحصيلي وروان درماني به تعداد 3252 مورد
برگزاري جلسات مشاوره اي براي همسران و فرزندان شهداي استان به تعداد 4256 مورد
پرداخت هزينه ازدواج و تحكيم خانواده به فرزندان مزدوج شهداي استان
برگزاري گردهمايي با همسر و فرزندان شاهد به منظور توجيه اهداف و سياستهاي بنياد شهيد و اطلاع رساني ساليانه 6 برنامه
تشكيل جلسه كميسيون مددكاري و مشاوره با حضور مسئولين بنياد جهت رفع مشكل خانواده هاي شهدا 565 برنامه
پرداخت كمك هزينه نگهداري از معلولين و بيماران روحي و رواني
پرداخت هزينه مددكاري به والدين و همسر و فرزندان شهداي استان
برنامه هاي و عملكرد حوزه معاونت تعاون و امور اجتماعي
پرداخت حقوق و مستمري به همسران و فرزندان شاهد والدين مكرم تحت پوشش
پرداخت عيدي به همسران و فرزندان شاهد تحت پوشش (همه ساله )
رسيدگي به امور درماني همسران و فرزندان و والدين مكرم شاهد تحت پوشش در قالب طرح شفا با شرايط و ضوابط خاص از طريق موسسه صندوق قرض الحسنه شاهد
تامين زمين براي خانواده هاي شاهد
پرداخت هزينه حضانت به والدين شاهدي كه وظيفه سرپرستي و نگهداري فرزند شاهد را به عهده دارند با نظارت بنياد شهيد.
ارائه خدمات مشاوره اي اشتغال به فرزندان شاهد و ارائه معرفي نامه به خانواده هاي شاهد جهت اشتغال به كار در ادارات و موسسات دولتي و نيز پرداخت وام هاي خود اشتغالي از بودجه هاي مصوب بنياد شهيد و بانك هاي عامل به فرزندان شاهد
صدور و تكميل احكام كارگزيني شهداي شاغل در سازمان ها و دواير دولتي
واگذاري اسناد و منازل سازماني به همسران و فرزندان شاهد به تعداد 318 مورد
مشاركت بنياد شهيد با همسر و فرزندان معظم شاهد در تكميل منازل ملكي نيمه تمام آنان و تبديل به احسن منازل ملكي نامناسب

مساعدت و مشاركت بنياد شهيد با خانواده هاي معظم شاهد در احداث و خريد منازل ملكي از طريق پرداخت وام با بهره 4 درصد به تعداد 375 نفر
پرداخت كمك هزينه خدمات عمومي مسكن به خانواده هاي معظم شاهد
پرداخت ديون مسكن شاهد و همسر و فرزندان آنان
پرداخت كمك هزينه مراسم بزرگداشت اوليه شهدا
پرداخت كمك هزينه مراسم فوت والدين وهمسران و فرزندان شاهد
محاسبه سهام فرزندان شاهد در شركت ذخيره شاهد و پرداخت سود حاصله به صورت ساليانه
حمايت حقوقي و معاضدت قضايي از خانواده معظم شاهد
صدور معرفينامه به جهت برخورداري بازماندگان شاهد از اولويت ها معافيتها و تخفيفات سازمانها ادارات وموسسات دولتي و عمومي كشور
صدور بليط نيم بها هواپيما و قطار
صدور كارت شناسائي
معاونت اداري مالي و برنامه ريزي
بي شك انجام و ارائه خدمات مختلف نيازمند پيگيريها اعتبارات و پشتيباني مي باشد. حوزه معاونت اداري و مالي برنامه ريزي در اين راستا به منظور افزايش توان و پشتيباني از اقدامات و خدمات فعاليتهايي ارائه نموده است . باتوجه به اينكه وظيفه تامين و توزيع منابع مالي انساني وتداركاتي جزو وظايف اين معاونت است هماهنگي و تدوين برنامه ها در اين حوزه انجام مي شود. اين حوزه با توجه به مقتضيات سازماني و در قالب دستورالعملها و شرح وظايف و بررسي و شناخت نيازها و مقتضيات و اخذ نظريات واحدها در خصوص برنامه ريزي نيروي انساني مورد نياز واحدها پيش بيني پست هاي مورد نياز و تامين ملزومات از قبيل ساختمان خودرو لوازم اداري رايانه و اقدامات لازم را معمول مي دارد. اين حوزه دربرگيرنده بخشهاي زير است
1 ـ اداره پشتيباني
2 ـ اداره امور مالي و بودجه
3 ـ اداره اموركاركنان
4 ـ اداره فرابري داده ها
5 ـ دبيرخانه
اهم عملكرد اين حوزه بدين شرح بوده است :
1 ـ تلاش و برنامه ريزي در جهت تعادل و استفاده بهينه از نيروي انساني بودجه تشكيلات ساختمان و وسايط نقليه امكانات و تجهيزات بنياد در سطح ادارات تابعه .
2 ـ بررسي مستمر كارايي سازمان و تشكيلات سطح استان و ارائه پيشنهادات اصلاحي به مراجع ذيربط بنياد
3 ـ برنامه ريزي و پيگيري امور رفاهي و آموزشي كاركنان نظير بيمه و بازنشستگي ارزشيابي و ترفيعات پرسنل بنياد.
4 ـ نظارت بر نحوه هزينه كرد بودجه اموال و امور مربوط به فعاليتهاي پشتيباني و تداركاتي
5 ـ ارتباط مستمر با معاونت هاي واحدهاي تابعه استان بنياد مركز سازمان مديريت و برنامه ريزي استان جهت اخذ اطلاعات لازم و مشاوره در تنظيم بودجه پيشنهادي سال آتي .
6 ـ پيگيري امور مربوط به بيمه هاي تامين اجتماعي مضاعف عمر و مسكن كاركنان و همچنين نظارت سيستم انجام ماموريت ها حضور و غياب كاركنان و ارائه گزارشات لازم به مافوق
7 ـ هماهنگ نمودن فعاليتهاي اداره فرابري داده ها يا خط مشي اداره كل استان و ضوابط بخشنامه ها و دستورالعملهاي ارسالي از مراكز.
8 ـ پيگيري در خصوص وصول نقدينگي از طريق خزانه داري استان و ستاد مركزي
صندوق قرض الحسنه شاهد استان هرمزگان
در راستاي سياست خوداتكائي و حفظ عزت و كرامت خانواده هاي معظم شاهد اين بنياد با بهره جوئي از مشاركت خانواده ها و با عضويت تمامي مستمري بگيران و مساعدت بنياد شهيد مركز از سال 1375 نسبت به تاسيس و راه اندازي صندوق قرض الحسنه شاهد در استان هرمزگان نموده است .
مجموعه سرمايه اين صندوق در حال حاضر مبلغي معادل 2 109 521 478 ريال مي باشد كه تعداد 1514 نفر عضو آن هستند و تاكنون تعداد زيادي از اعضا خانواده هاي معظم شاهد از تسهيلات در نظر گرفته شده مربوط به وام برخوردار گرديده اند.