بحران آذربايجان
123
شنبه 5 مرداد
تغييرات جديدي در روابط آذربايجان با دولت مركزي حاصل نشده و برودت و سردي رفع نگرديده است . شنيدم كه برخورداريان رئيس بانك به طهران مراجعت كرده است و اين مراجعت كه در خارج به عنوان ياس از سازش تلقي خواهد شد لابد اطمينان مردم را به وصول مطالبات معوقه از بانك متزلزل نموده و نتيجه تزلزل اطمينان هم ترقي صرف چكهاي حواله به بانك ملي خواهد بود. چنانچه اين روزهاي اخير صرف تا توماني دو عباسي ترقي نموده و ممكن است كه باز هم ترقي نمايد; در صورتي كه در اوايل ورود رئيس بانك صرف چك تا كمتر از توماني يك عباسي هم تنزل نموده بود.
وضع مالكين هم به همان وخامت باقي است . نه تنها قانون غيرعادلانه حكومت ملي تحميل مي شود بلكه وضع دهات طوري است كه نه مالك و نه نماينده او نمي توانند به ملك خود رفته آن قليل عايد را كه قانون جديد برايشان ساخته است دريافت دارند. تعيين شدن غلام يحيي به رياست نگهباني كه رسم ژاندارمري است بر ياس بيچاره مالكين مي افزايد. نگهبان ها هم همان فدايي ها هستند كه مطابق مواد موافقت نامه تغيير اسم داده كه دشمني با مالك در اساس تشكيلات آنها ماخوذ است .
در مقابل اين حوادث حكومت طهران هم بكار خودش مشغول است ; و مثل اين كه مساله آذربايجان به عالم وي مربوط نيست . از بردن اسم آذربايجان هم حتي الامكان اجتناب مي نمايد.
آقاي قوام السلطنه از طرف اعليحضرت همايوني به لقب جناب اشرف مفتخر گشته اند و دو سه روز است كه در راديو طهران جلو اسم قوام السلطنه كلمه جناب اشرف هم اضافه مي شود. الغاي القاب يكي از كارهاي خوبي بود كه در زمان پهلوي به منظور فاسدي به وقوع پيوست و مثل همه اصلاحات دوره پهلوي چون مشوب به اغراض خصوصي و غيرمشروع پهلوي بود نتيجه مطلوبه از آن كما هو حقه حاصل نشد و حالا كه اوضاع تغيير يافته است دوباره ارتجاع واقعي لقب دادن و لقب گرفتن در ميان اين همه گرفتاري ها و نگراني ها سربلند نموده است .
دولت مي خواهد قانوني براي تبديل كارمندان دولتي كنتراتي به كارمندان رسمي رتبه اي وضع نمايد و ظاهرا براي آن وجود مجلس شورا را هم لازم نمي دانند.
يكشنبه 6 مرداد
شايع شده است كه اوضاع طهران كم كم مختل مي شود. حزب توده تشكيلات انتظامي بوجود آورده اند و مردم را هر وقت خواستند جلب نموده و بر حسب اراده خود تنبيه مي نمايند.
با قطع از شايعه فوق راديوي طهران اطلاع داد كه آقاي مظفر فيروز دويست نفر از اعضاي حزب دموكرات ايران را به بلديه برده و به آقاي مشايخي رئيس بلديه معرفي نموده است كه براي اجراي نرخ هاي بلديه اقدام بنمايند. اين جور تشكيلات كه در ضمن بلديه و نظميه بايد باشد اگر از طرف احزاب سياسي مختلف و رقيب همديگر بنا باشد بوجود آمده و مشغول عمل بشود بايد آن را فاتحه امنيت عمومي و ابتداي اختلال نظام و به قول فرنگي ها آنارشي ناميد.
پذيرايي ها در حق آقاي لوي سايان ادامه دارد. شب گذشته در طهران پشت راديو نطقي ايراد نمود. از اوايل نطق چند جمله شنيدم . حرفهاي معمولي و تعارفي بود. در روزنامه ها تبريز هم مطلبي غير از آنچه راجع به مسافرت لوي سايان و فاجعه خوزستان باشد ديده نمي شود.
فردا كه روز دوشنبه 29 ژوئيه (است ) كنفرانس صلح با دول تابعه آلمان در پاريس تشكيل (مي شود). بسياري از نمايندگان بيست و يك دولت تا حال وارد پاريس شده اند. مابقي هم متدرجا وارد مي شوند.
عوض بوين وزير امور خارجه كه مريض شده است آتلي رئيس الوزرا رياست نمايندگان انگليس را به عهده خواهد داشت .
مولوتوف و برنس هم از جمله نمايندگاني هستند كه تا حال وارد پاريس گشته اند. آتلي در مذاكراتي كه با روزنامه نگاران به عمل آورده است اميدواري خود را به برقراري صلح اظهار داشته است .
برنس هم اظهار داشته است كه در اين راه كه حركت مي كنيم ما را به صلح مي رساند. در مقابل اين اظهار اميدواري ها از طرف آنگلو آمريكن ها از ناحيه روسيه اظهاري كه اميد بخش باشد هنوز دريافت نشده است ; اما اين خوشبيني هاي انگليسي و آمريكايي گويا بيجا بوده است . مطلبي است كه جريان كنفرانس در فهماندن آن تاخير نخواهد نمود.
