پس از سي و پنج سال حكومت صدام حسين در عراق
اينك مردم اين كشور از اين حكومت نجات يافته و دنبال تشكيل
حكومتي هستند كه بتوانند به اهداف و آرمان هاي والاي خود
جامه عمل بپوشانند و ديكتاتوري فردي و گروهي را در اين كشور
كنار بگذارند.
بدنبال سرنگوني رژيم صدام مردم عراق به مناسبت هاي
گوناگون و برپائي تظاهرات خواستار برقراري حكومت مردمي و
حكومتي كه اسلام را دين دولت قرار دهد و خواسته اكثريت را
محقق سازد شدند. صدام حسين كه بيش از سي وپنج سال در
عراق حكومت كرد به مردم اين كشور اجازه نداد آزادانه
بيانديشند و خود حكومت كنند
بلكه وي به حزب بعث اجازه
داد بر مردم سلطه پيدا كند و عناصر فرصت طلب توانستند با
استفاده از روابط حزبي و خانوادگي بر گرده مردم سوار شوند و
آنان را طبق خواست هاي خويش اداره نمايند.
سرنگوني رژيم صدام به اقشار مختلف عراق اين امكان را
داد كه نظر خود را در مورد آينده عراق بازگو كنند و حكومت
موردنظر خويش را مورد تاييد قرار دهند. آمريكا كه با توسل به
فريب و حمله نظامي توانست حكومت صدام را سرنگون كند
ادعا مي كند زمان واگذاري قدرت به مردم عراق هنوز فرا نرسيده
است ولي قول داده قدرت را در خردادماه آينده به شوراي
انتقالي عراق واگذار كند تا اين شورا بتواند براي حكومت آينده
عراق تصميم بگيرد.
در اين ميان شيعيان عراق كه اكثريت مردم اين كشور را
تشكيل مي دهند خواستار برگزاري انتخابات در اين كشور
مي باشند تا از اين طريق مردم نمايندگان واقعي خود را انتخاب و
حكومت آينده اين كشور را تعيين نمايند. آيت الله سيستاني
مرجع بزرگ شيعيان عراق خواستار برگزاري انتخابات در اين
كشور شده است . شيعيان عراق از خواسته آيت الله سيستاني
حمايت كرده و طي تظاهرات خود در شهرهاي مختلف عراق
حمايت خويش را از برگزاري انتخابات اعلام كردند. علاوه بر
مردم
عمده گروههاي سياسي شيعه از جمله مجلس اعلاي
انقلاب اسلامي عراق
حزب الدعوه و ... نيز از برگزاري
انتخابات در عراق حمايت مي كنند.
آيت الله سيستاني با تعيين حكومت از سوي آمريكائي ها
مخالف است و حكومت انتقالي عراق نيز معتقد است كه ظرف 6
ماه امكان برگزاري انتخابات در عراق در شرايط فعلي ميسر
نخواهد بود.
در آبانماه گذشته مقامات آمريكائي و حكومت انتقالي عراق
به توافق رسيدند كه در خردادماه آينده يك شوراي ملي انتقالي
با 15 عضو تشكيل شود كه 5 عضو آن از سوي شوراي انتقالي و
بقيه اعضاي از سوي جمعيت هاي موجود در شهرها انتخاب
شوند. اين جمعيت موظف است زمينه انتخابات را فراهم نمايد.
آمريكائي ها و حكومت انتقالي خواستار پياده شدن اين
توافق مي باشند ولي آيت الله سيستاني معتقد است كه برگزاري
انتخابات مي تواند بطور سريع تر آينده سياسي عراق را تعيين
كند. وي همچنين براين عقيده است كه برگزاري انتخابات
مي تواند مجلس آينده عراق را بطور آزاد تعيين كند و بدين
ترتيب نقشه آمريكا كه خواستار انتقال حكومت به سياسيون
وابسته به خود در سال آينده است خنثي مي گردد.
آمريكا كه نيروهايش در عراق بطور مستمر مورد حمله قرار
مي گيرند قصد دارد نقشه خود را در اين كشور پياده كند ولي در
عين حال قصد ندارد شيعيان را بيش از اين مورد خشم و نفرت
قرار دهد. چرا كه عميقا باور دارد شيعيان قدرت بزرگي را در اين
كشور تشكيل مي دهند و از سوي اكثريت مردم حمايت مي شوند
لذا تلاش مي كند بدون درگيري با شيعيان مسئله انتخابات را در
چهارچوب اهداف خود حل وفصل كند.
آمريكائي ها براي حل اين مسئله به سازمان ملل متوسل
شده اند و از اين سازمان خواسته اند كه هيئتي را به عراق اعزام و
نسبت به برگزاري انتخابات در اين كشور در آينده بررسي هائي را
به عمل آورد. مقامات آمريكائي از اخضر ابراهيمي مشاور دبيركل
سازمان ملل متحد كه مسلمان و تبعه الجزاير مي باشد خواستند
به شيعيان عراق اطمينان دهد كه آمريكا ميخواهد قدرت را به
عراقي ها واگذار كند و آنها را متقاعد سازد كه از تصميم خود
مبني بر برگزاري انتخابات منصرف شوند. آمريكائي ها معتقدند
كه اخضر ابراهيمي كه از سمت فرستاده ويژه دبيركل سازمان ملل
در افغانستان استعفا داده قادر است اين مسئله را حل وفصل
نمايد. متعاقب پذيرش اين سفر از سوي آيت الله سيستاني
اخضر ابراهيمي و هيات همراه راهي عراق شد. وي پس از
بررسي هاي كامل و ديدار با اعضاي دولت دست نشانده آمريكا و
همچنين ملاقات با آيت الله سيستاني
پذيرفت كه بهترين راه
حل براي خروج عراق از بحران انتخابات آزاد و سراسري است .
اين همان چيزي بود كه آيت الله سيستاني در پي آن بوده است .
ولي اخضر ابراهيمي برخلاف آيت الله سيستاني معتقد نيست كه
اين انتخابات مي تواند در آينده نزديك و بدون دردسر انجام گيرد
و اين تنها نقطه اختلاف ميان نظرات آيت الله سيستاني و اخضر
ابراهيمي مي باشد.
در مقابل شيعيان عراق كه اكثريت را تشكيل مي دهند و
خواستار برگزاري انتخابات آزاد جهت تعيين اعضاي مجلس اين
كشور مي باشند
گروه هائي در عراق وجود دارند كه مخالف
برگزاري انتخابات در شرايط فعلي مي باشند.
مخالفان برگزاري انتخابات در عراق معتقدند كه شرايط
امنيتي عراق ايجاب نمي كند انتخابات آزاد برگزار شود.
نوري البدران وزير كشور عراق معتقد است اوضاع امنيتي در
عراق اجازه نمي دهد كه انتخابات آزاد و موردنظر آيت الله
سيستاني برگزار شود. وي اظهار اميدواري كرد كه مساله
برگزاري انتخابات تا مدتي مسكوت بماند. مخالفان برگزاري
انتخابات به حكومت انتقالي منحصر نمي شود بلكه كردهاي
عراق و سني ها نيز مخالف انتخابات مي باشند. كردهاي عراق و
سني ها طي بيانيه هائي مخالفت خود را با برگزاري انتخابات
اعلام كرده اند و معتقدند كه شرايط فعلي مناسب برگزاري اين
انتخابات نمي باشد.
كردهاي عراق در صدد پياده كردن خواست خود يعني
تشكيل حكومت فدرال در عراق است ولي سني ها از اين بيم
دارند كه مبادا حكومت آينده عراق بدست شيعيان بيفتد و
جايگاه سابق خود را ازدست بدهند. بدين ترتيب تمامي كساني
كه در عراق مخالف برگزاري انتخابات آزاد هستند و يا خواهان
تعويق و يا مسكوت گذاردن آن مي باشند مخالف اعاده حقوق
اكثريت جمعيت شيعه اين كشور هستند آمريكائي ها نيز همانگونه
كه گفتيم با برگزاري انتخابات در عراق مخالفند زيرا در صورت
برگزاري انتخابات سالم در عراق مردم اين كشور خروج نيروهاي
اشغالگر را از كشورشان خواستار خواهند شد و اين چيزي است
كه آمريكائي آنرا تحمل نخواهند كرد.
آمريكا مي گويد كه امكان برگزاري انتخابات آزاد قبل از
انتقال قدرت به حكومت انتقالي در عراق در خردادماه آينده
وجود ندارد چرا كه برگزاري انتخابات مستلزم وجود آمار جديد
از جمعيت عراق و ثبت نام راي دهندگان است .
آمريكائي ها قصد دارند در عراق بمانند و معتقدند بايستي به
هر نحو زمينه بقاي خود را در اين كشور مساعد
سازند.
شوراي حكومت انتقالي نيز معتقد است كه ادامه دادن به
وظايفش مي تواند زمينه را براي انتخابات آتي فراهم
سازد.
حكومت هاي منطقه بجز جمهوري اسلامي ايران مخالف
برگزاري انتخابات در عراق مي باشند و از اين بيم دارند كه ممكن
است برگزاري انتخابات به روي كار آمدن حكومت شيعي در
عراق كمك كند و اين امر با ادامه منافع اين حكومت ها درتضاد
است و جبهه آنها را تضعيف مي كند.
به طور خلاصه تمامي گروهها
احزاب و شخصيتهائي كه در
عراق با برگزاري انتخابات آزاد و سراسري مخالفت مي ورزند
از
بقدرت رسيدن شيعيان كه بيش از 65 درصد جمعيت اين كشور
را تشكيل مي دهند بيم دارند. اين مخالفتها مبارزه اي آشكار با
دمكراسي است كه توسط آمريكائيها هدايت و سازماندهي
مي شود.
شعارهائي مانند نبود امنيت
آماده نبودن شرائط
نبود آمار
صحيح جمعيتي و بهانه هائي از اين دست صرفا با اين هدف
مطرح مي شود كه از برگزاري انتخابات آزاد و واگذاري قدرت به
نمايندگان واقعي ملت عراق جلوگيري شود.
مخالفت آمريكائي ها با برگزاري انتخابات آزاد در عراق
صرفا به اين دليل است كه آنان اطمينان دارند
قدرت بدست
شيعيان خواهد افتاد و شيعيان حضور نظاميان اشغالگر بيگانه را
در سرزمين خود تحمل نخواهند كرد.
تمامي گروهها
احزاب و شخصيتهائي كه در عراق با برگزاري
انتخابات آزاد و سراسري مخالفت مي ورزند
از بقدرت رسيدن
شيعيان كه بيش از 65 درصد جمعيت اين كشور را تشكيل
مي دهند بيم دارند. اين مخالفتها مبارزه اي آشكار با دمكراسي
است كه توسط آمريكائيها هدايت و سازماندهي مي شود
شعارهائي مانند نبود امنيت
آماده نبودن شرائط
نبود آمار
صحيح جمعيتي و بهانه هائي از اين دست صرفا با اين هدف
مطرح مي شود كه از برگزاري انتخابات آزاد و واگذاري قدرت به
نمايندگان واقعي ملت عراق جلوگيري شود
مخالفت آمريكائي ها با برگزاري انتخابات آزاد در عراق صرفا
به اين دليل است كه آنان اطمينان دارند
قدرت بدست شيعيان
خواهد افتاد و شيعيان حضور نظاميان اشغالگر بيگانه را در
سرزمين خود تحمل نخواهند كرد

*****
باكو
بستر سلطه آمريكا بر قفقاز
|
نفوذ در قفقاز پروژه اي مهم در مقوله سلطه آمريكا بر
سراسر جهان و ايجاد ديكتاتوري است . آمريكا با نفوذ در قفقاز
محاصره روسيه را كه از اروپا و كانادا تا كره امتداد دارد
تقويت و حلقه محاصره ايران را پس از اشغال عراق و
افغانستان تكميل مي كند. كنترل و غارت نفت خزر اهرمي قوي
براي اعمال فشار به اروپا
چين و اوپك خاصه پس از
لشگركشي به خليج فارس در دست واشنگتن محسوب مي شود.
با سقوط حكومت متمايل به غرب شوارنادزه به كمك
جرج سوروس ثروتمند آمريكايي و جايگزيني يك حكومت
آمريكايي تر در تفليس
حمايت قاطع واشنگتن از خط لوله
غيراقتصادي و كاملا سياسي باكو ـ جيهان به منظور بسط
سياست به حاشيه راندن ايران در منطقه
ايجاد پايگاه هوايي
آمريكا در شبه جزيره آبشوران آذربايجان و استقرار هواپيماهاي
ترابري سيكورسكي و گالكسي در آن
اين پروژه وارد فاز
اجرايي شده است . از اين رو با توجه به خطراتي كه راهبرد
آمريكا براي ايران درپي دارد لزوم افزايش آگاهي نسبت به قفقاز
و خصوصا آذربايجان كاملا ملموس است .
سفر رامسفلد به باكو و تفليس
مانور مشترك آمريكا و
آذربايجان در خزر به مدت 7 روز
احداث پايگاه نظامي دائمي
در آذربايجان و آموزش نظامي ارتش گرجستان توسط پنتاگون
به تنهايي ضرورت نگاهي به اوضاع آن سوي ارس را مشخص
مي نمايد.
بعد از آنكه الهام علي اف مانند پدرش در يك انتخابات
فرمايشي به قدرت رسيد
خبر مرگ حيدر علي اف اعلام شد.
اما آيا براستي الهام براي احراز رياست غير از فرزند
رئيس بودن ويژگي ديگري داشت !! الهام را بايد اولين حاكم از
نسل دوم جمهوري هاي شوروي سابق دانست و چنانچه اين
الگو در ساير كشورهاي منطقه بويژه در آسياي ميانه نيز تكرار
شود نمي توان آينده خوبي را براي مردم اين منطقه پيش بيني
نمود. در جمهوري هاي آسياي مركزي نظربايف
نيازف
عسكرآقايف
رحمانف و كريم اف همانند حيدر علي اف عضو
حزب كمونيست بودند و از دوران شوروي تاكنون بر
كشورهايشان حكومت مي كنند.
بيش از 75 % مردم آذربايجان شيعه و 95 % مسلمانند . با
پايان سلطه شوروي
مردم اين كشور كه از چنگ ديكتاوري
پرولتاريا رهايي يافته بودند
بار ديگر گرفتار حكومتي خود
كامه و بي توجه به خواست ملت شدند. حيدرعلي اف كه بدليل
خدماتش به كمونيسم تا معاونت نخست وزيري شوروي و
عضويت در « پوليت بورو » (دفتر سياسي حزب كمونيست
شوروي ) پيش رفته بود
بعد از فروپاشي شوروي از طريق
پسرش با غرب وارد معامله شد. آذربايجان به رهبري علي اف
نتوانست حتي يك وجب از اراضي از دست رفته غربي را باز
پس بگيرد. مذاكرات باكو با ايروان و حتي گفتگوهاي مستقيم
علي اف و كوچاريان كه با وساطت گروه مينسك برگزار مي شد
نيز هيچ دستاوردي درپي نداشت . در دوران علي اف اوضاع
اقتصادي مردم هرگز بهبود نيافت بلكه بر عكس فساد اقتصادي
به اوج رسيد. در عوض او به مردم وعده سرخرمن مي داد كه با
استخراج و استحصال منابع نفتي
آذربايجان از لحاظ ثروت و
مكنت به عربستان قفقاز تبديل خواهد شد!. ديري نپائيد كه
مشخص گرديد افسانه هاي حيدرعلي اف كه از منابع آمريكايي
اخذ مي شد
خواب و خيالي بيش نيست . از اينرو باكو درصدد
برآمد تا منابع نفت خزر بويژه ميادين البرز (متعلق به ايران ) و
چراغ (متعلق به تركمنستان ) را تصاحب كند. اين مسئله
موجب ايجاد چالش در روابط با دو كشور مذكور شد. از
ارمنستان و تركمنستان با روسيه (بدليل كشاندن ناتو به قفقاز)
و حتي ايران كه بزرگترين شريك تجاري باكو است
جمهوري
آذربايجان با همسايگانش روابط تيره اي داشت . با اين حال
علي اف توانست ميان واشنگتن
مسكو و ساير قدرتها يك
توازن منافع ايجاد كند و شركتهاي نفتي از شل تا تگزاكو
يوكاس تا فيليپس را در كنسرسيومي براي BP اسكون موبيل تا
تاراج نفت كشور گردآورد
و همچنين با امضاي موافقتنامه 2
جانبه سهم ديگر ممالك حاشيه خزر را به روسيه بخشيد.
بي شك الهام علي اف هم بدليل فقدان پايگاه مردمي محتاج
حفظ اين توازن ميان منافع قدرتهاست
در نتيجه توان تغيير
در سياست خارجي باكو را ندارد. علي اف پدر از نظر حكومتي
به ليبراليسم آمريكا اقتدا كرد و از لحاظ فرهنگي و عقيدتي
استمرار سياستهاي مضمحل شده كمونيسم را در پيش گرفت .
به رغم اينكه پس از كودتاي حيدرعلي اف عليه ابوالفضل
ايلچي بيك كه به سقوطش منجر شد
تركيه علي اف را محكوم
كرد
با اين حال علي اف روابط گسترده اي با جناح لائيك در
تركيه داشت . جالب اينجاست كه حتي در تركيه هم جناح
اسلام خواه با شكست دادن لائيزم در انتخابات آبان 81 به
قدرت رسيد
لكن علي اف همچنان با اسلام خواهان به شدت
برخورد مي كرد و آنها را مرتجع مي ناميد. او به رغم ميل مردم
آذربايجان با اسرائيل روابط خوبي برقرار كرد. او در
1380
2
25 در نامه اي به شارون جشن ملي اسرائيل را
تبريك گفت و خواستار توسعه روزافزون مناسبات تل آويو و
باكو شد. سفارت اين رژيم نيز چندي قبل در باكو افتتاح
گرديد. در كشوري كه به دستور علي اف « همو سكسواليته » آزاد
است
زنان مسلمان حق استفاده از حجاب را در مراسمها و
اماكن ندارند
رجال ديني از كانديداشدن محروم هستند و
جوانان مومن شديدا سركوب مي شوند
جاي تعجب نيست
پسر به دستور پدر حاكم اين جمهوري موروثي شود و آمريكا
هم از وي حمايت كند.
گرچه آمريكا با انقلاب مخملي در گرجستان و حمايت از
جمهوري موروثي در آذربايجان بر اين كشورها سيطره يافته و
مداخلات واشنگتن موجب گسترش شديد فقر در 2 كشور
مذكورشده اما در آينده اراده مردم منطقه اين دخالت را
برنمي تابد. اگر حكومتها در اختيار مردم باشند حاضر نخواهند
شد منابع باكو و تفليس را در پروژه باكو جيهان كه سودش به
آمريكا و ضررش به آنها مي رسد. مصروف كنند.
اينك ضرورت بازنگري ايران در مسائل فققاز بويژه در بعد
استراتژيك و ژئواكونوميك بسيار محسوس است
تا فرصتهاي
سياسي و اقتصادي كه مي تواند در جهت صلاح و منافع ايران
و آذربايجان قابل بهره برداري باشد همچون گذشته در اختيار
اجانب قرار نگيرد!.
محمد پارسانجفي
تحليلگر علوم استراتژيك
نزديكي روابط حيدرعلي اف با غرب در
سالهاي پس از فروپاشي شوروي نه تنها
نتوانست حتي يك وجب از خاك آذربايجان
را از چنگ ارامنه آزاد سازد
بلكه اوضاع
اقتصادي اين جمهوري قفقاز را شديدا به
وخامت سوق داد.

| |