شهيد آيت الله سيدحسن مدرس گذشته از آن كه فقيه متبحر و دانشمند بزرگ و مبارز محسوب مي شد سياستمدار و نماينده اي تمام عيار بود. به همين دليل هرگاه در جامعه ما موضوع مجلس و نمايندگي مجلس مطرح مي شود ذهن ها به طور ناخودآگاه به ياد آن بزرگ مرد تاريخ معاصر ايران مي افتند.
شهيد آيت الله مدرس نماينده اي بود كه همه ويژگي هاي نماينده بودن را به طور كامل و همه جانبه در خود داشت . به عبارت ديگر تعهد ديني ميهن دوستي مردمداري تدبير و درست انديشي حساسيت فراوان به استقلال سياسي و فرهنگي و اقتصادي و صنعتي كشور حساسيت فراوان نسبت به فساد سياسي و اقتصادي و فرهنگي شجاعت كم نظير در برخورد با بيگانگان و عوامل داخلي آن ها ستيز دائم و مدبرانه و افشاگرانه با هر نوع فساد و با هرگروه از مفسده جويان و... بخشي از ويژگي هاي شهيد مدرس بود. آيت الله مدرس با دارابودن اين ويژگي ها وظايف نمايندگي را به خوبي و در حد اعلا انجام مي داد.
يكي از ويژگي هاي بارز شهيد مدرس وابسته نبودن به تعلقات دنيايي بود. وي به مجلس نرفته بود تا ثروتي بيندوزد و تجملاتي به پا كند. آيت الله مدرس در همان روزهاي اولي كه براي شركت در مجلس به تهران وارد شد عملا به همه نشان داد كه به مجلس نيامده است تا از نظر مالي و دنيايي به امكاناتي دست يابد بلكه برعكس قصد دارد از سنگر مجلس به چپاول گران و آن هايي كه ثروت هاي بادآورده دارند بتازد و حق مردم را بگيرد.
آيت الله مدرس هنگامي كه مي خواست از اصفهان به تهران حركت كند و وظايف خود را در مجلس انجام دهد با وضعي بسيار ساده وارد تهران شد و پس از چند روز اقامت در منزل يكي از دوستانش درصدد برآمد منزلي اجاره كند. دو منزل براي وي پيشنهاد كردند كه كرايه يكي از آن 30 ريال و ديگري 35 ريال بود . شهيد مدرس بدون آن كه اين دو خانه را ببيند آن را كه اجاره اش 30 ريال بود انتخاب كرد . شخصي كه خانه ها را پيشنهاد داده بود از مزاياي خانه 35 ريالي صحبت كرد و گفت : حيف است به خاطر 5 ريال آن خانه را كه خيلي بهتر است از دست بدهيد.
شهيد مدرس پاسخ داد : چيزي كه استقلال و اراده انسان را از بين مي برد نياز و احتياج است . اگر خانه 35 ريالي اجاره كنم بايد مبلغ بيشتري كه در توانم نيست بپردازم و به ديگران محتاج شوم . من نمي خواهم پايه زندگي ام را براساس نياز به ديگران بنا كنم و رهين منت شوم . پس همان منزل 30 ريالي را اجاره مي كنم .
سپس با همان لهجه اصفهاني گفت : من از آن كساني نيستم كه زير تشكي ميستونن مي خواهم زبان تند و تيزم آزاد بماند.
در حكايت ديگري نقل شده است كه روزي از روزها ميرزاهاشم آشتياني همراه پسرش (محمدرضا آشتياني ) نزد شهيد مدرس رفت و پس از مدتي گفت وگو خطاب به آيت الله مدرس گفت : من تابع شما هستم و در همه حركت هاي سياسي چه در داخل مجلس و چه در خارج آن از شما تبعيت خواهم كرد.
شهيد مدرس به ميرزاهاشم آشتياني پاسخ داد : شما نمي توانيد مثل من باشيد و مثل من موضع گيري كنيد!
ميرزاهاشم با تعجب پرسيد : چرا !
آيت الله مدرس پاسخ داد : « شما تعلقات داريد. باغ داريد ملك داريد خانه و اتومبيل داريد. اين تعلقات اجازه نمي دهد كه در همه مسائل مثل من برخورد كنيد. »
آيت الله مدرس مي دانست كه نه تنها در مجلس بلكه اگر در بيرون مجلس و در همه دوره زندگي اش به ثروت و مال و ساير جلوه هاي دنيايي توجه پيدا كند ديگر نمي تواند در مسائل مختلف به ويژه در انجام دادن وظايف نمايندگي صريح و قاطع باشد و در برابر فساد بايستد و با شجاعت سخن بگويد. شهيد مدرس معتقد بود هر سياستمدار و هر نماينده اي كه خود را گرفتار جلوه ها دنيايي و تعلقات مادي بنمايد زبانش در برابر فساد ديگران لال و فلج مي شود و قاطعيت در مبارزه با جريان هاي فسادانگيز را از دست مي دهد.
همان طور كه آيت الله مدرس در زندگي شخصي و اجتماعي و سياسي به آزادگي و آزادبودن معتقد بود براي كشور و ملت نيز همين آزادگي را ضروري مي دانست . به اعتقاد آيت الله مدرس همانطور كه يك فرد با قناعت و كم كردن نياز واحتياج خود و پرهيز از تعلقات زايد دنيايي مي تواند آزاد باشد يك كشور و يك جامعه نيز اگر دست نياز به سوي ديگران دراز نكند و در عرصه هاي مختلف محتاج بيگانگان نشود مي تواند مستقل بماند. ولي اگر كشوري نيازهايش در دست بيگانگان باشد اين كشور نمي تواند به استقلال واقعي برسد. از نظر آيت الله مدرس استقلال براي يك كشور حكم آزادي و آزادگي براي شخص را دارد و در نتيجه هر قدر تعلق و وابستگي به محصولات و توليدات ديگران در كشوري افزايش يابد كشور مصرف كننده به همان ميزان استقلالش را از دست مي دهد.
آيت الله مدرس در سنگر مجلس به شيوه هاي مختلف در مستقل نمودن كشور و برافراشتن پرچم استقلال ميهن كوشش مي كرد. گرچه مبارزه مستقيم وي با تهاجمات و سياست هاي استقلال شكنانه استعمارگران مقابله با عوامل داخلي دشمنان استقلال ايران (مثل رضاخان و...) ستيز با سياست ها و قوانيني كه براي درهم كوبيدن استقلال مطرح و اجرا مي شده و... از محورهاي عمده تلاش آيت الله مدرس براي حفظ استقلال كشور بود ولي او نسبت به اين موضوع به قدري حساسيت داشت كه مي گفت اگر وزارتخانه و سازمان هاي مركزي نداشته باشيم بهتر از آن است كه به خاطر داشتن چنين تشكيلاتي دست نياز به سوي بيگانه دراز كنيم و از آن ها وام و كمك بگيريم تا به اصطلاح صاحب و شاهد تشكيلات عريض و طويل در كشور شويم .
شهيد مدرس در يكي از جلسات مجلس زماني كه احساس نمود نمايندگان مي خواهند در بودجه كشور به بهانه گسترش دادن تشكيلات اداري و... استقلال كشور را ناديده بگيرند و از طريق گدايي دست بيگانگان را در جامعه باز نمايند خطاب به نمايندگان گفت : بايد بدانيم ماليه مملكتمان چه قدر است و چطور مي توانيم خرجش را معين كنيم . شايد بنده اين طور حل كرده باشم كه همين خرج كه فعلا در مركز عدليه هست كم باشد ولي اگر پول نداشته باشيم و محتاج به پول شويم و لازم شود از بعضي ممرها مثل استقراض خارجي كه نمي خواهيم تحصيل كنيم تامين نماييم همين تشكيلات مركزي را هم كسر خواهيم كرد و شايد حتي تعطيلش كنيم . چون نكته مهم بقاي كشور و استقلال كشور است . تمام اين ادارات و دوائر در خدمت استقلال كشورند. اگر قرار شود استقلال كشور خدشه دار بشود بهتر آن است كه اين ادارات هم وجود نداشته باشند...
در اوضاع واحوال كنوني نياز اساسي و اوليه انقلاب اسلامي و نياز اصلي مجلس شوراي اسلامي داشتن نمايندگاني با ويژگي هاي شهيد مدرس است . اكنون كه جبهه متحد جهان استكبار و عوامل داخلي آن ها به طور جدي به تكاپو افتاده اند و استقلال و عزت نظام مقدس جمهوري اسلامي را هدف قرار داده اند فقط نمايندگاني مي توانند در برابر زياده خواهي ها و تهاجمات استعماري آن ها بايستند كه مثل آيت الله سيدحسن مدرس شجاع باشند به استقلال كشور و مقابله با استعمارگران بيش از هر چيز توجه كنند و...
به عبارت ديگر اكنون مجلس شوراي اسلامي به مدرس هايي نياز دارد كه به جاي ديدن منفعت شخصي و جناحي خود عزت و استقلال كشور و برآوردن نيازهاي مردم را ببينند و در اين زمينه تا پاي جان تلاش كنند.
علي وزوايي
شهيد آيت الله مدرس خطاب به يكي از نمايندگان مجلس كه مي خواست مثل شهيد مدرس موضع گيري و رفتار نمايد چنين گفت : شما نمي توانيد مثل من باشيد و مثل من در امور مملكت و در برخورد با افراد موضع گيري كنيد زيرا شما تعلقات داريد باغ داريد ملك داريد خانه و اتومبيل داريد. اين تعلقات اجازه نمي دهند در همه مسائل مثل من موضع گيري نماييد.
شهيد مدرس به استقلال كشور به قدري حساسيت داشت كه مي گفت اگر وزارتخانه و سازمان هاي مركزي عريض و طويل نداشته باشيم بهتر از آن است كه به خاطر داشتن چنين تشكيلاتي دست نياز به سوي بيگانگان دراز كنيم و از آن ها وام و كمك بگيريم تا به اصطلاح صاحب و شاهد تشكيلات عريض و طويل در كشور باشيم . تمام اين ادارات و تشكيلات در خدمت استقلال كشورند و اگر قرار شود استقلال كشور خدشه دار بشود بهتر است كه اين ادارات وجود نداشته باشند.