كتابخانه تخصصي مهدويت در كوچه اي دنج و خلوت بين محله
بلوار امين و خيابان ساحلي قم بنا شده است . ساختمان كتابخانه در دو
طبقه بنا شده است طبقه بالا به بخش مديريت و پژوهش اختصاص
دارد و در طبقه پايين آرشيو و قفسه هاي كتاب هاي حوزه مهدويت
چيده شده است . هرچند كه برپايي كتابخانه هاي تخصصي ديگر چيز
تازه اي محسوب نمي شود ولي وقتي كتابخانه اي موضوع مهدويت را به
عنوان يكي از مسائل اساسي تشيع محور كار خود قرار داده باشد
آنوقت قضيه اهميت خاصي پيدا مي كند.
شكل گيري
تصميم احداث اين
كتابخانه در سومين اجلاس
سراسري مهدويت گرفته شد.
حجت الاسلام محققي مدير
پژوهش كتابخانه در اين رابطه
مي گويد : در همان اجلاس بود
كه تصميم گرفتيم كتابخانه
تخصصي با موضوع مهدويت
راه اندازي كنيم اما از آنجا كه
مي خواستيم كاري كه انجام
مي دهيم تكراري نباشد
به
صرافت افتاديم تا از مراكز
علمي قم و مسجد جمكران كه
درباره پژوهش در زمينه معارف
مهدوي صاحب پيشينه و
سابقه بودند پرس و جو كنيم تا
از موازي كاري جلوگيري شود.
البته فهميديم كه مسجد
مقدس جمكران از قبل
كتابخانه تخصصي را با اين
موضوع راه اندازي كرده است و
به عموم محققان و مردم
سرويس دهي مي كند لذا از
تصميم خود منصرف شديم .
اما ديري نپاييد كه اين
گروه در تصميم خود
تجديدنظر كرد. مدير پژوهش
كتابخانه ادامه مي دهد : بعد از
چندي مطلع شديم كه اين
كتابخانه كه قبلا در داخل شهر
قم بنا شده بود به مسجد
مقدس جمكران منتقل شده و
سرويس دهي آن هم متوقف
شده است لذا در تصميم خود
تجديدنظر كرده و خريد كتب
تخصصي در زمينه مهدويت را
آغاز كرديم و در سال 1379
موفق به افتتاح اين كتابخانه
شديم .
كتابخانه اي ساكت و خلوت
اين كتابخانه 1500 عنوان
كتاب فارسي و عربي و 50
عنوان كتاب اردو و انگليسي
دارد وتعدادي مجلات داخلي
با موضوع مهدويت و حتي
كتابي در رد موضوع مهدويت
كه از سوي احمد الكاتب
نويسنده عرب نوشته شده و
شبهاتي را در رابطه با موضوع
مهدويت مطرح كرده و پاسخ
آن شبهات در كتابخانه ديده
مي شود. يك قفسه هم به
پايان نامه هاي دانشجويي در
رابطه با موضوع مهدويت
اختصاص يافته است كه در آن
پايان نامه كارشناسي ارشد
سعيد حجاريان با عنوان
موعوديت در انقلاب روسيه و
انقلاب اسلامي ايران به چشم
مي خورد.
كتابخانه ساكت و خلوت
است و وقتي از يكي از
مسوولين كتابخانه مي خواهم
كه مراجعه كننده اي را جهت
مصاحبه به من معرفي كند
متوجه مي شوم كه آن روز
كتابخانه مراجعه كننده اي
نداشته است .
تهيه كتاب ها
تهيه كتاب با موضوعي
مثل مهدويت چندان كار
آساني نيست . ضعف
اطلاع رساني در زمينه كتاب
توزيع نامناسب كتاب و مهمتر
از همه نبود بودجه لازم جهت
تهيه اين كتب باعث آن شده
است كه از بسياري از
كتاب هايي كه در رابطه با
مهدويت نوشته شده است در
اين كتابخانه خبري نباشد.
محققي مدير پژوهش
كتابخانه در اين رابطه مي گويد :
بخش عمده اي از اين كتاب ها
را از نمايشگاههاي مختلف
خريداري كرديم
يعني
نمايشگاه بين المللي كتاب
تهران و نمايشگاه كتب اسلامي
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
كه سال قبل برگزار شد. البته
كتاب هايي را هم در اين
نمايشگاه سفارش داديم كه
هنوز به دست ما نرسيده است .
يكسري كتاب را هم به طلاب
هندي و پاكستاني مقيم قم
سفارش داديم . كتاب هايي در
آن كشورها به طبع رسيده بود
كه در ايران نبود
البته آنها هم
هنوز به دست ما نرسيده اند.
1550 عنوان كتاب در
ارتباط با موضوع مهدويت
چندان زياد به نظر نمي رسد. با
توجه به پراكندگي شيعيان در
جهان و اهميت حياتي اين
موضوع براي آنها شايد منابع
غني از كتب مهدويت در خارج
از مرزها موجود باشد كه ما از
آن بي بهره ايم . محققي مي گويد :
ما رايزني هايي با كتابخانه هاي
هند و آسياي ميانه داشته ايم .
قبلا از وجود كتاب هايي در
ارتباط با مهدويت در آن
كتابخانه ها مطلع شده بوديم و
همه چيز مهيا بود غير از بودجه
و به دليل كمبود بودجه
نتوانستيم از كتاب هاي آنها در
كتابخانه خود بهره ببريم .
وي مي افزايد : در رابطه با
تامين منابع خارجي
اين
سازمان فرهنگ و ارتباطات
اسلامي است كه بايد با ما
همكاري كند چرا كه اين يكي از
وظايف تعريف شده اين
سازمان به شمار مي آيد.
از اين تعداد كتاب 10
عنوان آن توسط كميته علمي
اجلاس مهدويت به چاپ
رسيده و 7 عنوان ديگر هم در
دست چاپ است .
تهيه پايان نامه
تنها تعداد معدودي
پايان نامه در رابطه با موضوع
مهدويت در اين كتابخانه
موجود مي باشد اما به نظر
مي رسد اين تعداد پايان نامه
تمام آن پايان نامه هايي نباشد
كه در اين موضوع به رشته
تحرير درآمده است . مدير
پژوهش كتابخانه در اين ارتباط
مي گويد : ما بيش از 100
پايان نامه با موضوع مهدويت
را شناسايي كرديم كه تنها
موفق شديم 15 عنوان از آنها
را در اين كتابخانه گردآوري
كنيم . متاسفانه امكان تهيه بقيه
پايان نامه ها فراهم نشد و
پايان نامه هايي كه متن هاي
خوبي هم داشتند به دستمان
نرسيد.
وي با انتقاد از بعضي
تنگ نظري ها مي افزايد : بعضي
از اين پايان نامه ها در كتابخانه
دانشگاهها حبس شده اند و با
انتقال يك نسخه از آنها به اين
مركز موافقت نمي شود كه
اميدوارم با تغيير نگرش
مديران مربوطه اين پايان نامه
به جاي خاك خوردن
دراختيار مشتاقان قرار گرفته و
به تقويت علمي اين مركز كمك
شود.
وي مي گويد : ما حمايت
خاصي از پايان نامه هايي كه با
موضوع مهدويت در
دانشگاهها نوشته شود مي كنيم
و كساني كه در اين رابطه
پايان نامه هايي دارند يا در حال
نوشتن آن هستند يا مي خواهند
اين موضوع را به عنوان محور
پايان نامه خود قرار دهند
مي توانند با مراجعه به اين مركز
از حمايت لازم برخوردار
شوند.
سايت كتابخانه
سايت كتابخانه از سال 79
مقارن با راه اندازي كتابخانه كار
خود را آغاز كرد. معرفي مركز
چكيده پايان نامه هاي مهدويت
ماخذشناسي مقالات و كتب
مهدويت و اخبار مهدوي كه
شامل خبر برگزاري
نمايشگاهها و همايش هاي
مهدوي در سطح ايران و جهان
است
بخش هايي از اطلاعات
اين سايت را تشكيل مي دهد;
سايتي كه طبق اظهار محمد
انصاري مسوول روابط عمومي
كتابخانه روزانه بين 150 تا
200 بازديدكننده از ايران و
جهان دارد كه جست و جوي
اطلاعات تخصصي در موضوع
مهدويت هستند.
خدمات
خدمات دهي اين كتابخانه از
ساعت 8 الي 12 هر روز البته
به غير از روزهاي تعطيل انجام
مي شود و تنها محققان با در
دست داشتن معرفي نامه از
مراكز معتبر علمي مي توانند به
اين كتابخانه دسترسي پيدا
كنند اما فقط در خود كتابخانه
چرا كه سيستم اماني كتابخانه
هنوز راه اندازي نشده است !
محمد انصاري در اين رابطه
مي گويد : به علت كمبود بودجه
فقط موفق شده ايم از هر عنوان
كتاب تنها يك جلد خريداري
كنيم لذا عملا امكان امانت دادن
كتاب براي ما فراهم نيست و
هنوز بخش اماني كتابخانه
راه اندازي نشده است .
كمبودها
كمبود منابع انگليسي
مهدويت در اين كتابخانه از
جمله معايبي است كه محققي
به آن اشاره مي كند : تاكنون
تماس هاي متعددي از محققان
و كتابخانه هاي خارج از كشور
داشته ايم كه آنها از ما
كتاب هايي را به زبان انگليسي
در ارتباط با موضوع مهدويت
خواسته اند كه ما اكثر اوقات
پاسخ رد به آنها
داده ايم .
علاوه بر كمبود كتب
انگليسي زبان به نظر مي رسد
كتابخانه داراي كمبودهاي
ديگري نيز هست . انصاري
مسوول روابط عمومي كتابخانه
مي گويد : ما هنوز مشكل فضا
داريم . فضاي كتابخانه كوچك
است و جهت توسعه كتابخانه
كه به اميد خدا قصد آن را
داريم
كفايت نمي كند. علاوه
بر امكانات رايانه اي ضعيف
نبود نرم افزاري جهت كتابداري
از جمله مسائلي است كه ما را
مي آزارد.
ديدگاهها
اسماعيل شفيعي
سروستاني نويسنده كتب
مذهبي هر چند از وجود چنين
كتابخانه اي بي اطلاع است اما
نظري مساعد نسبت به تاسيس
چنين كتابخانه اي دارد و
مي گويد : جامعه مسلمانان براي
گذر از وضعيت انفعال و
غربزدگي نيازمند به توجه به
نظريات اسلامي و شيعي است
و وجود اين كتابخانه در اين
راستا مي تواند مورد توجه قرار
گيرد.
وي مي افزايد : ما به عنوان
يك كشور شيعه نبايد فقط به
برگزاري جشن و مولودي براي
ائمه اطهار بپردازيم بلكه
مي توانيم با توجه به عمق
فرهنگي و مطالعه فرهنگي
درباره اين بزرگان به بازسازي
فكري و فرهنگي مسلمانان
امروز بپردازيم .
شفيعي با اشاره به لزوم
نگاه جدي به كارهاي فرهنگي
از اين قبيل مي گويد : بايد با يك
اهتمام جدي نسبت به معرفي
مراكز و كتابخانه هاي اين
چنيني اقدام شود و حتي
گروههاي مطالعاتي در رابطه با
مسائل تخصصي ديني مثل
مهدويت به وجود آمده تا
كارهاي پژوهشي در اين رابطه
انجام شود چرا كه ايران
اسلامي راهي به جز آمادگي
براي ظهور و استقبال از
حضرت مهدي (عج ) ندارد.
محمدرضا سرشار
نويسنده و محقق ابعاد مثبت و
منفي را براي اين قضيه
برمي شمارد و مي گويد : بعد
منفي قضيه برمي گردد به معناي
باطني آن برپايه چنين
كتابخانه ها و مراسمي مانند
تئاتر مذهبي يعني به حاشيه
رانده شدن دين و مذهب از
اجتماع اين قبيل امور نبايد
باعث خوشحالي متدينين
شود.
وي جنبه مثبت قضيه را
اينگونه شرح مي دهد : دنيا به
سمت تخصصي شدن در
حركت است و تعداد تاليفات
در هر رشته اي رو به افزايش
است و لزوم احداث چنين
كتابخانه هايي احساس مي شود.
هر چند در مورد اين كتابخانه
كه در قم موجود است به علت
دوري از استان ها و شهرهاي
ديگر مردم و محققان
نمي توانند براي تحقيق براحتي
به آنجا مراجعه كند كه البته با
استفاده از سيستم هاي
رايانه اي و اينترنت اين مساله
قابل حل است .
وي با اشاره به لزوم
احداث چنين كتابخانه اي در
موضوع واحد ائمه مي گويد :
بهتر است يك كتابخانه واحد
در مورد چهارده معصوم ايجاد
شود تا محققان بتوانند
پيوستگي موضوعي
انديشه هاي ائمه را درك كنند.
مصطفي رحماندوست هم
هر چند كه از وجود اين
كتابخانه بي اطلاع است ولي
ديدي مثبت نسبت به قضيه
دارد : تشكيل كتابخانه
تخصصي در سطح دنيا سابقه
زيادي دارد كه به نسبت
ضرورت و اهميت موضوع
مورد نياز در هر جامعه اي فرق
مي كند.
وي مي افزايد : در
كتابخانه هاي تخصصي به
جمع آوري اسناد و مداركي
پرداخته مي شود كه در
كتابخانه هاي عمومي موجود
نيست و با توجه به اهميت
موضوع
وجود يا عدم وجود
چنين كتابخانه هايي قابل
بررسي است . من در واتيكان
ديدم كه كتابخانه هاي تخصصي
در رابطه با احاديث شيعه
وجود داشت . پس ما چرا بايد
نسبت به فرهنگ خود بي توجه
باشيم
رحماندوست وجود
كتابخانه اي تخصصي براي
مهدويت را ضروري دانسته و
مي گويد : لازم است كه
اطلاعات اين كتابخانه از طريق
اينترنت و به آساني قابل
دسترسي باشد همچنين آشنايي
در اين كتابخانه IT با زبان
ضروري است .
ابراهيم شفيعي سروستاني
مدير مسوول نشريه موعود نيز
كه در سال گذشته عنوان
بهترين نشريه مذهبي كشور را
به خود اختصاص داد
از
موافقان احداث اين كتابخانه
است ; هرچند كه تاكنون از
وجود چنين كتابخانه اي
بي اطلاع بوده است : من فكر
مي كنم اصل وجود يك
كتابخانه تخصصي به نام
مهدويت در واقع لازم و
ضروري است ولي
كتابخانه هايي كه در اين زمينه
فعاليت دارند بهتر است حكم
يك بانك اطلاعاتي را داشته
باشند تا اينكه صرفا يك
كتابخانه تخصصي باشند. لذا
اين كتابخانه بايد بتواند
جوابگوي تمام متقاضيان
باشد
نه فقط قشر خاصي از
محققان كه امكان دسترسي به
آن را دارند.
وي مي افزايد : علاوه بر
امكان دسترسي آسان عموم
محققان و علاقه مندان به
اطلاعات اين كتابخانه لازم
است كه اين كار به صورت
جامع و كامل صورت گيرد
يعني حتي الامكان كليه منابع
كتب
مقالات و ... كه راجع به
مهدويت به رشته تحرير
درآمده اند در اين كتابخانه
موجود باشد كه البته اين كار
فقط با مشاركت نهادها و
ارگان هاي مختلف امكان پذير
است .
به نقل از كتاب هفته
*****
از « غدير » تا « ظهور »
|
اشاره :
قسمت اول
پيشرفت سريع و روزافزون دانش
انسان امروز را از
انسان هاي قرون گذشته متمايز ساخته
غرور او در چنگ زدن به
اين همه وسايل پيشرفته
باعث فراموشي و غفلت از آفريدگار
خويش شده و به عنوان بشر خود محور
از حجت خدا دورمانده
است . از طرفي طبع كمال خواهي
او را به تلاش وا مي دارد. اما
اگر اين تلاش ها
با هدايت الهي توام نشود نتيجه اي جز
سرگرداني و گمراهي ندارد.
« غدير » سرمنزل كمال بود كه اولين آفتاب عالم تاب هدايت
از آسمان ولايت
در آن درخشيد و با پرتو انوار الهي خويش
جهان را روشن نمود.
و اينك پس از گذشت بيش از چهارده قرن از غدير
هنوز آن
نور الهي
نورافشاني مي كند و در اين زمان
آخرين جلوه از آن
نور
از وراي ابرهاي سياه دوران تاريك آخرالزمان
نورافشاني
مي كند. او امام زمان و نور دوران ما است . منتظران و چشم به
راهان آن وجود مقدس
در دوران تحير و غفلت آخرالزمان
زندگي مي كنند و براي رسيدن به دوران ظهور آن نورالهي
در
تلاش و تكاپو هستند.
اين نوشتار
مسيري نوراني از صحراي غدير تا دوران
شكوهمند ظهور را به تصوير مي كشد :
1 ـ صحراي غدير و معرفي نور
پيام الهي در نزديكي غدير خم ابلاغ شد. رسول خدا دستور
توقف كاروانيان را صادر فرمود. قافله ها يكي پس از ديگر جمع
شدند تا از آب زلال زندگي در آن صحراي خشك و سوزان
بهره مند شوند.
رسول خدا
پس از سخنان مفصل و ابلاغ پيام الهي و معرفي
جانشين خود
به اوصاف و فضايل آخرين سفير الهي اشاره كرد
و فرزند خويش يعني مهدي موعود عليه السلام را چنين معرفي
نمود :
معاشرالناس !
اني نبي و علي وصيي .
الا ان خاتم الائمه منا القائم المهدي
الا انه الظاهر علي الدين
الا انه المنتنم من الظالمين
اي مردم !
من پيغمبر شمايم و علي وصي و خليفه من .
آگاه باشيد! آخرين وصي من مهدي قائم (عج ) است .
آگاه باشيد! او مسلط و قاهر در دين خواهد بود.
آگاه باشيد! او از مردم ظالم و ستمگر
انتقام خواهد گرفت .
الا انه قد بشر به من سلف بين يديه .
الا انه الباقي حجه و لاحجه بعده و لاحق الا معه ولانور الا
عنده
الا انه لاغالب له و لامنصور عليه
الا انه ولي الله في ارضه و حكمه في خلقه و امينه في سره و
علانيته
آگاه باشيد! اوست كه انبيا گذشته به وجودش بشارت
داده اند.
آگاه باشيد! او حجت باقي پروردگار است و بعد از او حجتي
نيست . و حقي نيست مگر با او
و نوري نيست جز نزد او.
آگاه باشيد! او غالب و پيروز مي شود و مغلوب نخواهد بود.
آگاه باشيد! اوست ولي خداي متعال در روي زمين
و حاكم
پروردگار در ميان بندگان
و امين خداي متعال در اسرار و
ظواهرش !
.... و بيعت آغاز شد.
بياييم ما نيز همچون سلمان
ابوذر
مقداد و صدها يار با وفاي
امير مومنان علي عليه السلام كه با امير و امام زمانشان دست
بيعت دادند
دست بيعت و وفاداري به امام زمان خود
يوسف
گم گشته حضرت زهرا(س )
حضرت مهدي (عج ) بدهيم و
همچون سيصد و سيزده نفر يار باوفايش پيمان ببنديم كه :
اي آخرين حجت خدا!
اي مولاي مهربان ما!
اينك ما در دوران غيبت دردناك شما به سر مي بريم
و در اين
زمان تاريك
چشم دلمان به نورالهي شما منور است
و با همان
نوري كه از پرتو عالمتاب شما بهره مند شده ايم
به دنبال شما
خواهيم آمد و درتمام عمرمان به ياد شما و چشم انتظار شما
خواهيم بود تا خداي متعال دوران شكوهمند ظهور شما را
برساند و ما از چشمه ساران زلال ولايت شما بهره مند شويم .
بدان اميد.
اقتباس از كتاب : جلوه هاي نور از غدير تا ظهور
محمدحسين رحيميان
دارالثقلين قم
چاپ اول 1379
رقعي 216 ص .
| |