تحصيل علوم ديني بانوان و وجود مراكز علمي مذهبي براي آموزش زنان سابقه اي بسيار طولاني دارد و تاريخ افتخارآفرين شيعه نام زنان فاضله و مجتهده متعددي را در خود ثبت كرده است كه از جمله معاصرين بانوي مجتهده امين مي باشد. در حوزه علميه قم نيز از چند سال قبل از پيروزي انقلاب اسلامي مراكزي براي تحصيل علوم ديني بانوان توسط بزرگاني همچون شهيد بزرگوار آيت الله قدوسي (قدس سره ) بطور رسمي شروع به كار نمود. اما از آنجا كه نقش زن در صلاح و فساد جامعه تعيين كننده است و به فرمايش حضرت امام خميني (قدس سره ) « آنها خود نيمي از جامعه و مربي نيم ديگر جامعه هستند » و هر قدر كه آنان با اهداف آفرينش و معارف اسلامي و اخلاق آشنا شوند آثار آن بالعيان در جامعه تحقق خواهد يافت و از آنجا كه در طول نهضت شكوهمند اسلامي و بعد از آن به اعتقاد حضرت امام (قدس سره ) « زنان همدوش با مردان بلكه جلوتر از مردان افتخار و پيروزي آفريدند » و از طرف ديگر به لحاظ ظرافت حساسيت و اهميت موضوع امام خميني (قدس سره ) دستور تاسيس يك مركز گسترده براي پرداختن به اين موضوع را صادر فرمودند. براين اساس مجتمع علمي و آموزشي علوم اسلامي خواهران « جامعه الزهرا عليهاالسلام » به امر آن بزرگوار در سال تحصيلي 65 ـ 64 توسط هيات محترم موسس منصوب از جانب حضرت امام خميني قدس سره مركب از 7 نفر از آيات عظام و علما اعلام در حوزه علميه قم آغاز به كار نمود و غالب مراكز تحصيلي خواهران در آن ادغام گرديد.
پس از ارتحال امام عظيم الشان مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنه اي (مدظله العالي ) ضمن تاكيد بر ضرورت ادامه كار اين مجموعه را تاييد و هيات موسس محترم را ابقا فرمودند.
تشكيلات جامعه الزهرا
مسئوليت عاليه جامعه الزهرا عليهاالسلام در حال حاضر و از تاريخ 1380 7 25 براساس حكم مقام معظم رهبري (مدظله العالي ) برعهده « هيات امنا » مي باشد كه عبارتند از 2 نفر از علما به نمايندگي از طرف شوراي عالي حوزه علميه قم مديريت حوزه علميه قم و 9 نفر اعضا هيات مديره سابق جامعه الزهرا عليهاالسلام .
مسووليت هاي بعدي برعهده مديريت محترم شوراي تهذيب و پرورش معاونت هاي آموزشي ـ پژوهشي فرهنگي تبليغي ـ بين الملل و اداري ـ مالي مي باشد.
دانشكده الهيات و معارف اسلامي و دبيرستانهاي علوم و معارف اسلامي هدي در قم و سه شهرستان ديگر نيز بصورت وابسته به جامعه الزهرا عليهاالسلام فعاليت مي كنند.
در آستانه بيست و پنجمين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي با عنايت به استقبال وسيع خواهران از داخل و خارج كشور براي تحصيل علوم ديني در يوم الله دوازدهم بهمن و همزمان با ورود بنيانگذار انقلاب اسلامي به ميهن ساختمان جديد جامعه الزهرا با وسعتي چندين برابر سابق با حضور بزرگان حوزه و مسئولان نظام افتتاح گرديد.
توضيحي كوتاه پيرامون معاونت ها و برنامه هاي جامعه الزهرا
الف . معاونت آموزشي شامل بخشهاي زير مي باشد :
1 ـ حضوري تمام وقت
غالب افراد اين برنامه شبانه روزي بوده و از سراسر كشور گزينش مي شوند و با گذراندن يك دوره عمومي چهار ساله (190 واحد درسي ) فارغ التحصيل مي شوند .
2 ـ نيمه وقت
در اين بخش خواهران با گذراندن يك دوره 6 ساله (با 190 واحد درسي ) فارغ التحصيل مي شوند .
3 ـ پاره وقت
اين برنامه به صورت يك دوره سه ساله آموزشي عمومي اجرا مي شود.
4 ـ برنامه غيرحضوري :
طي يك دوره 7 ساله (190 واحد درسي ) با ارسال نوار كاست و كتب و جزوات درسي انجام مي گيرد. اين بخش هم اكنون بيش از 9000 نفر از اقشار مختلف دانشگاهي فرهنگي كارمند وخانه دار را از سراسر كشور و حتي خارج از كشور تحت پوشش آموزشي خود دارد. اخيرا برنامه غيرحضوري « آزاد » نيز براي تحت پوشش درآوردن خواهران بدون مدرك تحصيلي نيز تنظيم و به اجرا درآمده است .
5 ـ تحصيلات تكميلي
خواهران پس از پايان دوره عمومي با گزينش خاص در رشته هاي تفسير فلسفه و كلام فقه و اصول تاريخ و تبليغ ادامه تحصيل مي دهند
ث ثبت نام در بخشهاي فوق الذكر همه ساله بهمن ماه صورت مي گيرد و شرائط و ضوابط آن از طريق صدا و سيما و برخي جرائد اعلام مي شود.
ب . معاونت بين الملل (ويژه خواهران غيرايراني ) :
هم اكنون خواهراني از حدود 70 كشور جهان بصورت شبانه روزي و يا روزانه در اين بخش مشغول به تحصيل اند كه پس از آموختن زبان فارسي دوره چهارساله خود را گذرانده و گواهي پايان دوره دريافت مي نمايند. صدها نفر از دانش آموختگان اين بخش نيز در كشورهاي خود در قالب تبليغ تدريس و ساير خدمات فرهنگي در خدمت مسلمانان جهان مي باشند.
برنامه هاي آموزشي در همه برنامه ها و بخش هاي فوق الذكر حوزوي است و شامل : ادبيات عرب فقه تاريخ علوم قرآن و تفسير عقائد و حديث فلسفه اخلاق منطق خانواده در اسلام مباحث سياسي اجتماعي و... مي باشد.
ج . دانشكده هدي
از طريق كنكور سراسري بصورت نيمه متمركز در رشته الهيات و معارف اسلامي با گرايش فقه و مباني حقوق اسلامي علوم قرآن و حديث فلسفه و كلام ; دانشجو مي پذيرد. خواهران فارغ التحصيل مدرك رسمي ليسانس را دريافت مي نمايند.
لازم به ذكر است كه خواهران غيرايراني نيز با شرايط ويژه يي در دانشكده فوق پذيرش مي شوند.
د. دبيرستانهاي دخترانه هدي (رشته علوم و معارف اسلامي ) :
برنامه درسي اين دبيرستان تركيبي از دروس نظام متوسطه كشور و معارف ديني مي باشد كه خواهران پس از گذراندن آن مدرك رسمي ديپلم دريافت مي نمايند. اين دبيرستان در چند شهرستان نيز داراي شعبه است .
هـ. پژوهش
مديريت پژوهش پنج بخش « دفتر مطالعات ديني زنان » « دفتر كانونهاي مطالعاتي » « دفتر نشريات » « دفتر نشست هاي علمي » و « دفتر بررسي متون درسي » را زير پوشش دارد.
تجهيز كتابخانه بزرگ جامعه الزهرا كه دربرگيرنده كتابهاي تخصصي زنان نيز مي باشد توسعه نوارخانه و بانك اطلاعات كامپيوتري برپايي همايش علمي « فرهنگ حجاب بيم ها و اميدها » و چاپ بروشورهايي با عناوين « فرياد فاطمه عليهاالسلام » « منزلت زن » « حقوق زن و چگونگي احياي آن » و انتشار پژوهشها و آثار قلمي اساتيد و محصلان جامعه الزهرا عليهاالسلام با عناويني چون « از چشم ملكوتيان » « الگوهاي جاودانه » « سيماي خانواده در قرآن » « بلوغ دختران » و « مقتل امير مومنان عليه السلام » از فعاليت هاي اين مديريت است .
مديريت پژوهش با همكاري جمعي از پژوهشگران و اساتيد جامعه الزهرا عليهاالسلام پنج كانون مطالعاتي چون « كانون فقه و حقوق » « كانون تاريخ و سيره » « كانون كلام و فلسفه » و « كانون شعر و ادب » را راه اندازي نموده است و در آينده كانونهاي ديگري نيز تاسيس خواهد شد.
و. معاونت فرهنگي تبليغي
اين معاونت با توجه به واحدهاي مختلف : دارالقرآن الكريم اعزام مبلغ حوزه و دانشگاه امور فوق برنامه پاسخ به سوالات امور فارغ التحصيلان امور صدا و سيما و رسانه ها بسيج و... با توجه به وظايف و مسووليت هاي هر واحد سعي بر انجام رسالت خويش با هماهنگي و همكاري ديگر بخش ها را دارد.
گوشه اي از فعاليت ها و خدمات جامعه الزهرا عليهاالسلام
الف ) تدريس خواهران فارغ التحصيل در سطح و رشته هاي مختلف حوزه هاي خواهران (اعم از جامعه الزهرا عليهاالسلام و حوزه هاي علميه در شهرهاي ايران و ديگر كشورها) و در مراكز فرهنگي كشور مانند : آموزش و پرورش دانشگاهها سپاه و بسيج . همچنين تعدادي از فارغ التحصيلان جامعه الزهرا عليهاالسلام با عضويت درهيات علمي دانشگاه ها مشغول به خدمت مي باشند.
ب ) مديريت مدارس حوزوي (داخل و خارج كشور) مدارس دولتي و بعضي مراكز پژوهشي و تحقيقاتي و... نمايندگي و يا مسووليت مراكز فرهنگي و...
ج ) پاسخگويي به سوالات مذهبي و اجتماعي خواهران محترم از سراسر كشور و خارج از كشور در واحد پاسخ به سوالات توسط خواهران اين مجتمع (صندوق پستي 713 ـ قم )
د) تبليغ در ابعاد و زمينه هاي گوناگون
1 ـارايه بيش از 1700 عدد كتب پايان نامه جزوات و مقالات تحقيقي در زمينه و موضوعات مختلف مانند : شخصيت زن از ديدگاه قرآن سيره تربيتي ـ اخلاقي حضرت زهرا عليهاالسلام در خانواده فلسفه حجاب و بررسي الگوهاي ارايه شده نقش مديريت زن در خانه و محل كار تبيين فرمايشات اميرالمومنين در نهج البلاغه در مورد زنان زندگي حضرت زينب عليهاالسلام الگوي صحيح مصرف و...
2 ـ اعزام هاي گسترده خواهران به مناطق مختلف داخل و خارج از كشور براي سطوح مختلف : عمومي جوانان دانش آموزان دانشجويان و... كه تاكنون شامل صدها هزار جلسه فرهنگي و تبليغي در نقاط مختلف كشور و جهان بوده است .
3 ـ برگزاري كنگره زن و فرهنگ انقلاب اسلامي جهت تبيين مسائل مربوط به زنان و ارايه راه حل ها و معرفي زنان نمونه كشور به عنوان الگو و نيز برگزاري چند نشست علمي تحقيقي پيرامون موضوعات مورد ابتلا از جمله ديه و قصاص .
4 ـ برگزاري سمينار وحدت حوزه و دانشگاه ويژه خواهران در سالهاي متمادي در 27 آذر با حضور گسترده خواهران دانشجو و طلبه .
5 ـ برگزاري اردوهاي دانشجويي و دانش آموزي جهت تبيين مسائل اسلامي براي خواهران ايراني و خارجي .
6 ـ ايراد مقاله و سخنراني در كنفرانسهاي داخل و خارج از كشور در دفاع از اسلام و انقلاب اسلامي و شخصيت زن مسلمان .
7 ـ شركت در ميزگردها مصاحبه ها و برنامه هاي متعدد راديو و تلويزيون در مناسبت هاي مختلف و همكاري با بخش برون مرزي صدا و سيما به زبان هاي مختلف كه مورد استقبال عموم قرار گرفته است .
8 ـ تشكيل بانك اطلاعاتي كامپيوتر علوم اسلامي براي ارايه خدمات كامپيوتري به خواهران خصوصا محققين .
9 ـ برگزاري نمايشگاه هاي مختلف كتاب عكس محصولات فرهنگي و كارها و آثار هنري خواهران در قم و چند شهرستان .
10 ـ برگزاري جلسات عمومي با سخنراني شخصيت هاي مختلف و برنامه هاي متنوع به صورت منظم و نيز به مناسبتهاي مذهبي و انقلاب اسلامي .
11 ـ ترجمه بعضي كتب و مقالات از فارسي به زبانهاي ديگر و بالعكس
12 ـ چاپ و نشر احاديث و جزوات علمي ـ مذهبي در مقاطع مختلف .
13 ـ برگزاري مسابقات علمي مذهبي انقلابي بين خواهران ايراني و غير ايراني .
14 ـ تكثير نوارهاي درسي اخلاقي علمي و اجتماعي براي مراكز مختلف علمي كشور.
بدون شك آنچه اين مجموعه عظيم تقديم اسلام و انقلاب نموده است در اين مختصر قابل ارايه نمي باشد. مديريت وارسته و معنوي منزلت والاي علمي و موقعيت بي بديل جامعه الزهرا به اين مركز حوزوي كه نام نامي فاطمه زهرا سلام الله عليها زينت بخش آن است چنان قداست و محبوبيتي بخشيده كه بسياري از علاقمندان به علوم اسلامي در داخل و خارج كشور تحصيل در آن را از آرزوهاي خود بشمار مي آورند.
جامعه الزهرا بايد قدر حسن اعتماد بزرگان و اسطوانه هاي حوزه علميه و نيز اقبال گسترده و عمومي خود را بداند و همت خويش را براي رسيدن به آنچه كه از بزرگترين حوزه شيعي خواهران انتظار مي رود دو چندان نمايد. صفحه حوزه و دانشگاه ضمن تبريك تحول جديد براي همه دست اندركاران اين مركز علمي ـ پژوهشي آرزوي موفقيت مي نمايد.
تحصيل علوم ديني بانوان و وجود مراكز علمي مذهبي براي آموزش زنان سابقه اي بسيار طولاني دارد و تاريخ افتخارآفرين شيعه نام زنان فاضله و مجتهده متعددي را در خود ثبت كرده است
مديريت وارسته و معنوي منزلت والاي علمي و موقعيت بي بديل جامعه الزهرا به اين مركز حوزوي كه نام نامي فاطمه زهرا سلام الله عليها زينت بخش آن است چنان قداست و محبوبيتي بخشيده كه بسياري از علاقمندان به علوم اسلامي در داخل و خارج كشور تحصيل در آن را از آرزوهاي خود بشمار مي آورند.