اشاره :
وقف
پديده اجتماعي است كه ريشه در فطرت و نهاد
آدمي دارد. در تمامي اديان مسئله فرهنگ وقف و نوعدوستي
وجود داشته بطوريكه امروزه در كشورهاي توسعه يافته و
صنعتي
موسسات توليدي
پژوهشي
علمي و فرهنگي در
مشاهده مي شوند كه نقش بسزائي در توسعه NGO قالب
علمي و اقتصادي و فرهنگي اين كشورها دارند. البته تعاون
تكامل و نوعدوستي گرچه ريشه در سرشت و فطرت آدمي
دارند اما فرهنگ و سنت حسنه نبوي وقف
در پرتو تابش آئين
حيات بخش اسلام
همه سونگر و پويا ارائه شده است
بطوريكه با بهره گيري از اين خصلت پاك بشري و عقيده به
ذات لايزال الهي و ترسيم دورنماي واقعي پاداشهاي اخروي
اين حسن اصيل را رشد و جهت داده است .
بي ترديد وقف به دليل ساختار ويژه و شالوده و شاكله
نظام مند حقوقي و اقتصادي چون عدم زوال و باقي ماندن عين
و توانايي در سرمايه گذاري از موقعيت ممتازي برخوردار است
به گونه اي كه امروزه يكي از راهكارهاي مناسب در جلب
مشاركتهاي مردمي در رفع مشكلات اجتماعي و كاهش تضاد
طبقاتي
توجه به سنت حسنه و نبوي وقف مي باشد.
وقف
بعنوان زيربناي فكري پيدايش شيوه هاي نوين تامين
اجتماعي و افزايش رفاه و توزيع عادلانه درآمد سرانه و ثروت
در جامعه
يكي از مصاديق اهتمام به امور مسلمين شناخته
مي شود و ابزاري مناسب براي روابط ميان ملتها و فرهنگها به
شمار مي رود. در دورانهاي گذشته كه حكومت ها به شكل
كنوني نبوده و يا حكومتها مانع حضور و همبستگي مردم
بوده اند
وقف به عنوان يكي از ابزار مهم مردم در احياي
ارزشهاي معنوي و خدمت به جامعه بوده است . تاكيد واقفان
به مصرف موقوفه در مراسم مذهبي همچون روضه خواني به
شيوه سنتي
تعزيه و احداث مراكز فرهنگي و مذهبي از
مصاديق اين ادعاست .
در دنياي امروز هم اين سنت حسنه نبوي
مي تواند دولت
و ملت را در ارائه خدمات مطلوب و رفع نيازهاي روز جامعه
در ابعاد فرهنگي
آموزشي
درماني و خدماتي و جلوگيري از
پديده هاي سواقتصادي همانند بيكاري
تورم و تضاد طبقاتي
و توزيع ناعادلانه درآمد و ايجاد زمينه هاي سرمايه گذاري و
اشتغال مولد ياري نمايد.
در اين ميان شهرستان ملاير از جمله نقاط كشور پهناور
ماست كه اكثر اراضي آن موقوف واقفان خيرانديش است .
بسياري از مراكز فرهنگي
درماني
خدماتي و آموزشي نيز
وقف يا بنا شده از عوائد موقوفات مي باشند.
دكتر عليرضا امامي
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه
ملاير در گزارش مفصلي به تشريح نقش و جايگاه موقوفات اين
شهرستان در رشد و توسعه منطقه
اهداف و برنامه هاي 4 ساله
اوقاف و عملكرد مجموعه خود پرداخته است .
وي در ابتدا ايام فرخنده
دهه فجر را تبريك و ياد و
خاطره امام (ره ) و شهيدان
انقلاب اسلامي را گرامي
داشت .
رئيس اداره اوقاف و امور
خيريه ملاير در اين باره گفت :
به همت بلند و والاي مردم با
فرهنگ و اقدام شايسته و
ماندگار 111 نفر از واقفان
خيرانديش ملاير مقدار 63
5
درصد از اراضي واقع در
محدوده خدمات شهري ملاير
وقوفه مي باشد. بطوريكه اين
موقوفات نقش بسزائي در
توسعه شهرسازي و زيباسازي
و بازگشائي معابر و خيابانها و
افزايش كيفيت خدمات شهري
براي شهروندان داشته است .
در نگاهي به اقدام مرحوم
سيف الدوله مشاهده مي كنيم
كه ايشان با مكنت مالي كه
داشته اند
اراضي شهرستان را
تحت عنوان اراضي خالصجات
از دولت وقت خريداري و
بلافاصله آنها و باغ و منزل
شخصي خود را وقف عام قرار
مي دهند تا مردم شهرستان
ملاير و شهرهاي اطراف جهت
تفريح و گردش و گذراندن
اوقات فراغت به اين محل
مراجعه نمايند. طراحي اين باغ
سنتي و ايراني كه در نوع خود
منحصر به فرد و كم نظير است
توسط دو نفر از مهندسان
ايتاليائي كه به دستور
ناصرالدين شاه به ملاير
عزيمت نموده بودند
تهيه و
اجرا شد و تا سال 1354 در
اختيار متولي موقوفه قرار
داشته است و پس از آن اداره
امور داخلي پارك به عهده
شهرداري قرار مي گيرد.
اين پارك يكي از نقاط
ديدني منطقه غرب كشور
محسوب مي شود و همه ساله
پذيراي خيل عظيم مسافران و
گردشگران است .
از نظر اصول علوم
اقتصادي
هيچگاه بخش
خصوصي حاضر به توليد
كالاي عمومي نظير پارك
نمي باشد لذا اقدام شايسته و
ماندگار مرحوم شادروان
سيف الدوله در وقف پارك
يك استثنا بر اين اصل
اقتصادي است . براي ارزش
مالي اين اقدام نيز نمي توان
محاسبه اي انجام داد. در حال
حاضر جهت شهرداري يا هر
ارگان ديگري تهيه زمين به
ميزان پارك سيفيه و ايجاد و
نگهداري فضاي سبز و درختان
آنهم به مدت 70 سال و
پرداخت هزينه نگهداري
مقدور نمي باشد.
دكتر عليرضا امامي در
ادامه با اشاره به قرار گرفتن
مقدار 12 ميليون و 655 هزار
مترمربع از اراضي موقوفات
شهرستان ملاير در معابر و
خيابانها گفت : وجود تمامي
خيابانهاي اصلي شهر بر روي
موقوفات و بلوارهاي 45 تا
120 متري باعث زيباسازي
شهر و كم شدن هزينه
شهرداري شده است . چرا كه
ديگر شهرداري در قبال اجراي
طرحهاي خود بر روي اراضي
اوقافي معوضي پرداخت
نمي كند ولي به بخش
خصوصي معوض يا غرامت
مي دهد.
همچنين مقدار 98
5
درصد فضاهاي سبز ملاير كه
بالغ بر 2 ميليون و 762 هزار
مترمربع مي باشد
بر روي
اراضي موقوفه هستند كه در
اختيار گذاشتن آنها جهت
موقوفات هزينه اي بالغ بر ده
ميليارد ريال دربرداشته است .
اختصاص تعداد زيادي از
قطعات تفكيكي و مسكوني
شهرك ولي عصر(عج ) و درآمد
حاصل از آماده سازي آنها
درآمد شهرداري را در سال هاي
1371 و 72 به نحو
چشمگيري افزايش داد و باعث
رشد و ترقي شهرداري و ايجاد
كارخانه هاي آسفالت
سنگ
شكن
ساخت اماكن تجاري و
مسكوني و خريد ماشين آلات
مختلف گرديد و رتبه مالي
شهرداري را در استان ممتاز
كرد.
رئيس اداره اوقاف و امور
خيريه ملاير در بخش ديگري
از گزارش خود به تشريح
جايگاه وقفيات ملاير در
بخشهاي مختلف و تاثير آنها
در رشد و توسعه شهرستان
پرداخت كه به مرور آنها
مي پردازيم :
الف : بخش آموزش و پرورش
تاكنون بالغ بر 786 هزار و
440 مترمربع از اراضي
موقوفات شهرستان شامل 66
باب مدرسه و يك اردوگاه
تفريحي و فرهنگي طي سنوات
گذشته
بدون دريافت پذيره
(رايگان ) در اختيار آموزش و
پرورش شهرستان قرار گرفته
است كه 85
2 درصد از كل
مساحت فضاهاي آموزشي
شهرستان را شامل مي شود.
واگذاري اعياني فوق جهت
موقوفات هزينه هاي مستقيم و
غيرمستقيم بالغ بر 8 ميليارد
ريال دربرداشته است و از آنجا
كه تامين نهاده زمين براي
ساخت و ساز فضاهاي اداري و
آموزشي 40 درصد آورده
مي باشد لذا براساس تلاش و
همت واقفين خيرانديش ملاير
امكان جذب اعتبار براي
ساخت فضاي آموزشي
متناسب با نرخ رشد جمعيت
در سطح ملاير فراهم آمده
است
بطوريكه سرانه فضاي
آموزشي در اراضي موقوفه 28
مترمربع براي هر دانش آموز
مي باشد.
همچنين از محل
درآمدهاي موقوفات 12 باب
مدرسه ساخته و تحويل
آموزش و پرورش شده است كه
از جمله آنها مي توان به مجتمع
آموزشي دبيرستان شبانه روزي
نمونه سيفيه با 12 كلاس
خوابگاه
سلف سرويس
سالن
اجتماعات
كتابخانه
سالن
امتحانات
سايت كامپيوتري
و... اشاره كرد. بعد از انقلاب
اسلامي تاكنون بيش از دو
ميليارد و 860 ميليون ريال
صرف توسعه علم و دانش و
تجهيز و راه اندازي مدارس و
كمك به دانش آموزان
بي بضاعت شده است و
الحمدالله جايگاه آموزشي و
علمي ملاير در سطح كشور
ممتاز است .
يكي از اهداف ما در برنامه
چهارم توسعه نيز ايجاد مركز
موقوفه IT پژوهشي و
شادروان سيف الدوله با
هزينه اي بالغ بر 800 ميليون
ريال و با سطح زيربناي 600
مترمربع جهت دانش آموزان و
دانش پژوهان است تا در دنياي
كنوني كه عصر ارتباطات و علم
بدون مرز مي باشد
توسعه
اقتصادي را همراه با نوآوري و
فن آوري گسترش
دهيم .
ساختمان مذكور در تپه
مناجات (مقبره سيف الدوله )
در كنار پارك سيفيه قرار دارد و
هم اكنون در مرحله سفيدكاري
و نما و در حال اتمام است كه
پس از تجهيز به سايتهاي
اينترنتي
كتابخانه ملي و مراكز
بزرگ علمي جهان متصل
خواهد شد.
ب : بخش آموزش عالي
در بخش آموزش عالي
100 درصد عرصه فضاها
موقوفه مي باشند. دانشگاه آزاد
اسلامي
مجتمع آموزش عالي
دانشكده علوم قرآني و دانشگاه
پيام نور در اين اراضي قرار
دارند و تاكنون بيش از يك
ميليارد و 200 ميليون ريال به
موسسات مذكور مساعدت
شده است كه از جمله آنها
مي توان به پرداخت مبلغ 150
ميليون ريال درسال 1370
جهت ايجاد و انتقال دانشكده
تربيت دبير و مجتمع آموزش
عالي از دانشگاه بوعلي سينا
همدان به ملاير پرداخت يكصد
ميليون ريال به هر يك از
دانشگاههاي مجتمع آموزش
عالي و دانشگاه تازه تاسيس
علمي ـ كاربردي براساس
توافقات نماينده ولي فقيه و
سرپرست سازمان اوقاف در
سالجاري نام برد.
يكي از طرحهاي ما براي
برنامه چهارم توسعه در اين
بخش
احداث ساختمان
دانشكده علوم قرآني اوقاف در
زميني به مساحت 12 هزار
مترمربع با 4 هزار مترمربع
زيربناست كه هم اكنون مرحله
فونداسيون و اسكلت و
سفت كاري 2 طبقه آن انجام
شده است .
ج : بخش بهداشت و درمان
در اين بخش 95 درصد كل
اراضي بيمارستانها و
درمانگاههاي ملاير موقوفه
مي باشند و در اثر مساعدتهاي
اوقاف به وزارت بهداشت
سازمان تامين اجتماعي و
سازمان نظام پزشكي بطور
رايگان واگذار شده اند. اين امر
جهت موقوفات هزينه هاي
مستقيم و غيرمستقيمي معادل
ده ميليارد ريال دربرداشته
است . مضافا اينكه برخي از
تجهيزات اين بيمارستانها
مانند دستگاه اكوكارديوگرافي
تست ورزش
دستگاه نوار
دستگاه نوار EMG عضله يا
قلب
ماموگرافي
تجهيزات
اطاق عمل
بخشهاي
ارتوپدي
مغز و اعصاب
چشم پزشكي و يونيتهاي
دندانپزشكي به منظور ارائه
خدمات مطلوب به بيماران از
محل درآمد موقوفات تهيه
شده اند.
يكي از نتايج اين اقدامات
جذب پزشكان متخصص و
جلوگيري از خروج پزشكان
متخصص از مجموعه درماني
شهرستان بوده است و بيماران
نيز جهت ويزيت نياز به سفر به
ساير شهرستانها و تهران
ندارند.
از محل درآمد موقوفات
مركز دندانپزشكي موقوفات
جهت ارائه خدمات رايگان و
يا نيم بها به اقشار آسيب پذير
جامعه و كاركنان دولت و
كارگران در سال 81 تاسيس
شد و در طول 20 ماه فعاليت
موفق به ارائه خدمات به بيش
از 2800 نفر بيمار شده است .
در اين راستا از محل درآمد
موقوفات 356 ميليون ريال
يارانه پرداخت شده است .
اهداف ما در برنامه چهارم
توسعه در اين بخش
احداث
و دندانپزشكي MRI درمانگاه
موقوفات از محل درآمد
موقوفه سيف الدوله مي باشد.
ساختمان درمانگاه هم اينك در
مرحله سفتكاري است . با
پيگيريهاي فراوان و
مساعدتهاي ويژه نماينده
ولي فقيه و سرپرست سازمان
اوقاف حاج آقا نظام زاده
دكتر
شهباز خاني نماينده ملاير در
مجلس و مسئولين وزارت
بهداشت و درمان
سازمان
مديريت و برنامه ريزي و بانك
مركزي مجوز ارزي لازم جهت
تهيه دستگاه مذكور اخذ شده
است .
د : بخش فرهنگ
هنر
ورزش
در اين بخش نيز از محل
درآمد موقوفات مساعدتهاي
مختلفي شده است . طي 2 سال
گذشته مبلغ 500 ميليون ريال
جهت احداث كتابخانه
برگزاري نمايشگاههاي كتاب و
قرآن
اعزام تيمهاي ورزشي به
مسابقات مختلف مساعدت
شده است .
100 درصد فضاهاي
ورزشي و 60 درصد فضاهاي
فرهنگي متعلق به موقوفات
مي باشد كه زمين آنها به
صورت رايگان در اختيار
تربيت بدني
فرهنگ و ارشاد
اسلامي و آموزش و پرورش
قرار گرفته است . در سال
گذشته نيز مقدار 4 هزار
مترمربع زمين جهت احداث
دارالقرآن و عترت شهرستان
ملاير از سوي اوقاف
اختصاص يافته است .
در طول برنامه چهارم
توسعه در نظر است مجموعه
استخر سرپوشيده با تجهيزات
كامل و پيشرفته ويژه كودكان و
بزرگسالان به همراه سالنهاي
تيراندازي و بدنسازي احداث
شود. طرح
پس از الگوبرداري
از 11 استخر سرپوشيده
شهرهاي مختلف تهيه و
براساس اصول علمي و
استانداردهاي ساخت و ساز
در مرحله خاكبرداري و
فونداسيون مي باشد و يكي از
بهترين استخرهاي كشور
خواهد بود.
همچنين قصد داريم
پيست موتورسواري و مركز
نگهداري و پرورش اسب و
پيست اسب سواري را در طول
برنامه چهارم بر روي اراضي
موقوفه احداث كنيم .
يادآور مي شود : در
سالجاري براساس موافقت
نماينده ولي فقيه و سرپرست
سازمان اوقاف
از محل درآمد
تكيه ابوالفضل العباس (ع ) مبلغ
250 ميليون ريال جهت تعمير
برخي از مساجد شهرستان و
ايجاد مصلي و مجموعه
فرهنگي و مذهبي تكيه و
احداث سرويسهاي بهداشتي
مسجد جامع و احداث مركز
رايانه حوزه علميه ملاير
پرداخت شده است .
دكتر امامي در ادامه به
نقش موثر موقوفات بر بهبود
شاخصهاي توزيع درآمد سرانه
و كاهش تضاد طبقاتي و بهبود
شاخص ضريب جيني از 48
3
درصد به 46
7 درصد اشاره
كرد و گفت : كاهش اين رقم
(ضريب جيني ) بيانگر توزيع
عادلانه تر درآمد
است .
اداره اوقاف و امور خيريه
ملاير با پرداخت مبلغ 50
ميليون ريال فقط در يك سال
گذشته به محرومين و
مستضعفان و نيز برگزاري
مراسم اطعام براي 8 هزار
دانش آموز بي بضاعت و
خانواده هاي تحت پوشش
كميته امداد و بهزيستي در
شبهاي ماه مبارك رمضان و
پذيرائي از معتكفين در مسجد
جامع
برنامه هايي را براي تاثير
در توزيع عادلانه درآمد و رفع
قسمتي از مشكلات اين قشر
محروم آغاز و برنامه هاي قبلي
را تداوم داده است .
همچنين اوقاف با واگذاري
بيش از 10 هزار قطعه زمين
مسكوني بين كاركنان نهادها و
دولت و اقشار آسيب پذير
جامعه به قيمت تعاوني
نقش
موثري در كنترل تورم بخش
مسكن در سطح شهرستان
داشته است . در طول برنامه
اول توسعه (1368 ـ1372 ) به
دليل استراتژي آزادسازي
قيمتها
ميزان تورم در همه
بخشها افزايش يافت و قدرت
خريد اقشار كارمند و داراي
درآمد ثابت كاهش پيدا كرد اما
در سطح شهرستان ملاير به
دليل عرضه اراضي شهرك ولي
عصر(عج ) به تعداد 4680
قطعه تورم مذكور اثر زيادي در
بخش زمين و مسكن نداشت .
بعلت محدوديت در نهاده
زمين و افزايش تعداد
متقاضيان دريافت زمين
استراتژي سازمان اوقاف در
سال 1380 تغيير يافت و
واگذاري زمين به اشخاص
ممنوع شد و ادارات اوقاف
براي استفاده بهينه از توان
بالقوه موقوفات و تغيير الگوي
مصرف افراد از ساخت در
سطح به ساخت در ارتفاع و
استفاده از تراكم و فرهنگ
آپارتمان نشيني تغيير يافت و
واحدهاي احداثي پس از
ساخت
بين زوجين جوان
بصورت نقد و اقساط با كارمزد
18 درصد واگذار مي شود .
احداث آپارتمان در شهرك
ولي عصر(عج ) علاوه بر كاستن
از ريسك سرمايه گذاري بخش
خصوصي باعث شده تا اشتغال
مولد نيز صورت
پذيرد.
رئيس اداره اوقاف و امور
خيريه ملاير با اشاره به ميزان
عرضه و تقاضاي بخش مسكن
يكي ديگر از طرحهاي اين
اداره را در طول برنامه چهارم
توسعه احداث يكهزار واحد
مسكوني عنوان و اضافه كرد :
در طول 4 سال برنامه به ترتيب
100 ـ150 ـ200 ـ250 و
300 واحد مسكوني احداث
خواهد شد و تاكنون چندين
پروژه هم احداث و تكميل
شده اند كه عبارتند از :
1 ـ پروژه 20 واحد
مسكوني پيوند ويژه زوجين
جوان در بلوار جانبازان در
زميني به مساحت 1500
مترمربع و زيربناي 2 هزار
مترمربع با هزينه اي بالغ بر يك
ميليارد و 200 ميليون ريال .
2 ـ پروژه 168 واحد
مسكوني و تجاري ميدان قائم
(دادگستري ) كه در مرحله
سفت كاري و نازك كاري قرار
دارد در زميني به وسعت 18
هزار مترمربع و با زيربناي 16
هزار و 400 مترمربع .
3 ـ پروژه 18 واحد
مسكوني و تجاري رسالت كه
در مرحله نماسازي و اتمام كار
قرار دارد در زميني به مساحت
1200 مترمربع و با زيربناي
1700 مترمربع .
4 ـ پروژه 8 واحد مسكوني
خيابان انصارالمهدي (قائم
مقامي ) در زميني به وسعت
340 مترمربع و زيربناي 560
مترمربع كه در مرحله پايان
اسكلت و پوشش سقف طبقه
اول قرار دارد.
5 ـ پروژه 4 واحد مسكوني
شهيد رجائي كه در مرحله
پايان اسكلت قرار دارد.
6 ـ پروژه استخر
سرپوشيده و مجموعه
فروشگاه رفاه و طرح دو
منظوره هتل
خوابگاه
موقوفات در زميني به مساحت
35 هزار مترمربع كه در حال
اجراي فاز اول استخر قرار
دارد.
7 ـ تهيه طرح جامع
امامزاده ها و اماكن مذهبي كه
جهت توسعه و تعمير امامزاده
عبدالله به ميزان 340 مترمربع
و امامزاده ابراهيم طجر به
مساحت 60 مترمربع اقدام
شده و مقدار 200 مترمربع
زمين نيز جهت گسترش تكيه
ابوالفضل (ع ) خريداري شده
است . با اجراي پروژه هاي فوق
براي 326 نفر از افراد جوياي
كار
اشتغال مولد ايجاد شده
است .
در اجراي نيات واقفين
خيرانديش و سرمايه گذاري
صحيح و افزايش درآمد واقعي
موقوفات در نظر داريم
دامداري صنعتي به استعداد 2
هزار راس دام ايجاد كنيم .
همچنين طرحهاي صنعتي و
زيربنائي در بخش پتروشيمي و
صنايع تبديلي بخش كشاورزي
در دست مطالعه داريم .
دكتر امامي از آمادگي اداره
اوقاف و امور خيريه ملاير
براي احداث شهر بازي مسقف
در صورت همكاري شهرداري
و شوراي اسلامي شهر خبر داد
و افزود : اين اداره جهت
گسترش تفريحگاهها اقدام به
احداث آبنما و مجموعه
تفريحي و فرهنگي تپه مناجات
(مقبره شادروان سيف الدوله )
نموده كه 50 درصد طرح به
اجرا درآمده است . همچنين
طراحي مجموعه فرهنگي
ورزشي باغ بنفشه جهت بانوان
صورت گرفته و در نظر است
اين طرح در طول برنامه چهارم
توسعه به اجرا درآيد.
دكتر امامي از اختصاص
مبلغ 102 ميليون ريال از محل
عوايد و نذورات تكيه
ابوالفضل (ع ) به زلزله زدگان بم
بعنوان ديگر امر خير اين اداره
در سالجاري نام برد. وي در
پايان ابراز اميدواري نمود با
همت همه مردم ملاير و با
استفاده بهينه از امكانات
موجود و قدرشناسي از واقفان
خيرانديش و افزايش چنين
حسنات و خوبيهائي
شهري
آبادتر داشته باشيم .
دكتر امامي رئيس اداره اوقاف و امور خيريه
ملاير : بالغ بر 786 هزار و 440 مترمربع از اراضي
موقوفات شهرستان بدون دريافت پذيره در
اختيار آموزش و پرورش قرار گرفته است .
اداره اوقاف و امور خيريه ملاير در طول 4
سال برنامه چهارم توسعه 1000 واحد مسكوني
ارزان قيمت خواهد ساخت .
تاكنون بيش از 215 واحد مسكوني و تجاري
توسط اوقاف ساخته يا در حال احداث و اتمام
مي باشند.
به همت بلند مردم با فرهنگ و اقدام شايسته و
ماندگار 111 نفر از واقفان خيرانديش مقدار
63
5 درصد از اراضي موقوفه ملاير
فضاي سبز
شهري هستند كه 89
5 درصد از فضاي سبز شهر
را شامل مي شوند.
دندانپزشكي MRI احداث درمانگاه مجهز
مجهزتر
استخر سرپوشيده با تجهيزات كامل و
پيشرفته
پيست موتورسواري
پيست اسب
سواري
مركز نگهداري و پرورش اسب
هتل
عمومي
پارك IT خوابگاه
مركز پژوهشي و
بانوان
ساختمان جديد دانشكده علوم قرآني
دارالقرآن والعترت و يكهزار واحد مسكوني از
مهمترين اهداف كاري اوقاف ملاير در طول
برنامه چهارم توسعه خواهد بود.
