شهر مقدس مشهد را از آن جهت قطعه اي از بهشت مي ناميم كه برابر سندي معتبر از حضرت صادق (ع ) روايت كرده اند « حضرت رسول (ص ) فرمود : پاره اي از تن من در زمين خراسان مدفون خواهد شد. هر مومني كه او را زيارت كند البته بهشت او را واجب شود و بدنش بر آتش جهنم حرام گردد. » اين شهر كه به يمن بارگاه ملكوتي ثامن الحجج شكل گرفته است . اكنون مركز استان پهناور خراسان بزرگترين استان ايران است . حدود 965 متر از سطح دريا ارتفاع دارد و بر روي يك دشت آبرفتي هموار در دره كشف رود واقع شده است و ارتباط دهنده اصلي ايران با افغانستان تركمنستان و ديگر كشورهاي آسياي ميانه مي باشد. شهر مشهد 270 كيلومترمربع وسعت و قريب 2 5 ميليون نفر در حوزه خدماتي و حدود 650 هزار نفر در مراكز جمعيتي حاشيه شهر سكونت دارند . سالانه بالغ بر 13 ميليون نفر زائر و گردشگر براي زيارت مرقد امام هشتم (ع ) و بازديد از اماكن باستاني تفرج گاهها ييلاقات و خريد محصولات و سوغات به اين شهر سفر مي كنند.
شهر مشهد از مشكلاتي رنج مي برد كه شهرداري در خط مقدم مبارزه با آن قرار دارد با معضلاتي از قبيل عدم توسعه متوازن شهر عدم ارائه متوازن خدمات شهري افزايش قارچ گونه و ناموزون شهرك هاي حاشيه اي ساخت و سازهاي بدون مجوز آلودگي محيط زيست اتوبوس ها و وسايل نقليه دودزا عدم توجه به فرهنگ و شرايط اقليمي و توريستي بودن شهر مشهد در معماري ساختمانها غفلت از زيباسازي معابر و مهمتر از همه اين موارد فرسوده بودن بافت مركزي و اطراف حرم مطهر.
شهرداري مشهد در سالهاي اخير توانسته است در حل بخشي از اين مشكلات موفق باشد و با سياستهاي جديد و جذب سرمايه هاي خارجي و همچنين استفاده از ظرفيتهاي بخش خصوصي در آينده اي نزديك دومين كلان شهرهاي جهان جايگاه واقعي خود را بازخواهد يافت .
شهرداري مشهد :
در حدود سال 1294 (هـ ش ) همزمان با دوره پيشكاري دارايي ميسيو لولوي بلژيكي شعبه اي به نام تنظيف و روشنايي به تصدي عبدالرحيم كاشف الملك در مشهد تاسيس شد . در سال 1332 شهرداري به محل ساختمان فعلي كه در ميدان شهدا واقع است منتقل شد. شهرداري مشهد از ابتداي تاسيس تاكنون 54 شهردار به خود ديده است كه 11 نفر آنان پس از انقلاب اسلامي شهردار بوده اند. در حال حاضر شهرداري مشهد داراي 6 معاونت ـ دوازده منطقه و 14 سازمان مي باشد .
نكات قابل تامل در ارتباط با شاخص هاي عمران شهر مشهد مقدس :
1 ـ نياز شديد به پاركينگ در سطح شهر
2 ـ نياز شهر در زمينه پايانه هاي مسافربري درون و برون شهري و تخصيص هر چه سريعتر بودجه جهت تكميل پايانه اصلي مشهد
3 ـ حضور زائرين در مقاطع مختلف نياز شهر را به خودروهاي حمل و نقل عمومي اعم از اتوبوس و تاكسي و مترو بسيار افزايش مي دهد.
4 ـ شهر مشهد در زمينه شهربازي پيشرفته بويژه از نوع سرپوشيده براي تامين نياز اهالي و بالاخص زائرين با كمبود مواجه 0 است .
5 ـ سرانه توليد زباله در شهر بالاتر از حد استاندارد بوده و لازم است با كار فرهنگي طرح تفكيك زباله از مبدا و كاهش ضايعات سرانه توليد زباله كاهش يابد.

6 ـ چندين كيلومتر از مسيل ها و كانالهاي سطح شهر فاقد بدنه سازي است و ايمني شهر در برابر خطرات ناشي از جاري شدن سيل در معرض تهديد قرار دارد.
7 ـ احداث زيرگذر و روگذر عابر پياده در سطح شهر و تقاطع هاي غيرهم سطح بويژه در نقاط مركزي شهر بسيار ضروري است .
به منظور آشنايي با شهرداريهاي مناطق دوازده گانه شهر مقدس مشهد بر آن شديم گزارشهايي از اين مناطق تهيه كنيم كه در اين قسمت با شهرداري منطقه ثامن آشنا مي شويم .
شهرداري ثامن :
بافت مركزي شهر مشهد هسته در حال تخريب يكي از بزرگترين شهرهاي مذهبي جهان است بافت مركزي و تاريخي شهر حالتي مخروبه به خود گرفته و به محلاتي فقيرنشين تبديل شده است و بارگاه ملكوتي هشتمين امام شيعيان جهان (ع ) مانند نگيني درخشان در مركزيت اين بافت فرسوده با برخورداري از معماري ممتاز و بناهاي ارزشمند تاريخي به شكلي متضاد از اطراف جلوه مي كند. شواهد تاريخي بيانگر آن است كه شكل گيري هسته اوليه شهر مقدس مشهد بر مبناي مركزيت مرقد منور امام رضا (ع ) بوده است . از گذشته هاي دور تاكنون اين مكان كانون توجه زايران و مجاوران حرم مطهر بوده و به عنوان يك قطب و مركز تجاري مهم مركز ثقل فعاليت هاي بازرگاني منطقه محسوب مي شده است . متاسفانه در شرايط حاضر وضعيت نابسامان و ناكارآمدي بافت كالبدي وجود كوچه هاي تنگ و پيچ در پيچ كلنگي و فرسودگي بيش از حد ساختمان ها تداخل گذرهاي پياده و سواره نارسايي هايي جدي در ترافيك محدوده فقدان پاركينگ و فضاي سبز و مكان هاي گذران اوقات فراغت با كمبود مراكز خدماتي عمومي از قبيل اماكن اقامتي مناسب فقدان خدمات بهداشتي و... همه و همه سبب شده است كه اين محدوده به تدريج توان تامين خواسته هاي زايران و مجاوران را از دست داده و آنها را براي يافتن پاسخ نيازهاي متنوع خود به مناطق ديگر شهر هدايت كند.. اين در حالي است كه اين شهر به عنوان يكي از بزرگترين شهرهاي مذهبي جهان سالانه پذيراي بيش از چندين ميليون زاير و مسافر است .
شهرداري مشهد به منظور سازماندهي و رفع مشكلات بافت مركزي شهر مشهد اقدام به ايجاد شهرداري ثامن كرد كه از زمان تاسيس شهرداري ثامن تحولات مثبتي در اين منطقه مشهد اتفاق افتاده است . آقاي پژمان شهردار منطقه ثامن در اين خصوص مي گويد :
طرح بهسازي و نوسازي مركز شهر مشهد يك طرح بزرگ ملي مي باشد كه بازسازي مناطق فرسوده اطراف حرم مطهر حضرت رضا (ع ) را دربرمي گيرد. وي مي افزايد : محدوده طرح در حد فاصل خيابانهاي آزادي اندرزگو خيابان همجوار بازار رضا (ع ) ميدان 17 شهريور خيابان 17 شهريور ميدان وحدت بولوار وحدت ميدان شهيد گمنام بولوار شهيد كامياب واقع شده است .
وي در خصوص كليات طرح گفت : دستور اجراي طرح با محوريت وزارت مسكن و شهرسازي توسط مقام معظم رهبري صادر شده و توليت آستان قدس رضوي استاندار خراسان رياست شوراي اسلامي شهر مشهد و شهردار مشهد نيز به عنوان مقامات ارشد استان وشهر حمايت كامل خود را از اجراي طرح اعلام نموده و بدين ترتيب طرح همدلي و همكاري تمامي مقامات ملي مذهبي و محلي را به همراه دارد. شهردار منطقه ثامن در خصوص اقدامات انجام گرفته شده در محدوده طرح گفت : به منظور اولويت بندي اجراي طرح اين محدوده به چهار قطاع تقسيم بندي شده است . قطاع 1 حدفاصل خيابان امام رضا و خيابان آيت الله شيرازي قطاع 2 حد فاصل خيابان آيت الله شيرازي و طبرسي قطاع 3 حد فاصل خيابان هاي طبرسي و نواب صفوي و قطاع 4 حد فاصل خيابان هاي نواب صفوي و امام رضا.
وي افزود : طي توافقنامه اي در سال 1378 في مابين سازمان عمران و بهسازي شهري و شهرداري مشهد مديريت اجراي طرح در قطاع 3 و 4 بافت مركزي مشهد به سازمان عمران و بهسازي شهري محول گرديده و شركت عمران و مسكن سازان منطقه شرق به عنوان كارگزاران سازمان در استان مديريت اجرايي طرح را به عهده گرفته است .
وي در زمينه برنامه بلندمدت طرح گفت : با توجه به نياز طرح به منابع عظيم مالي در طي سالهاي آتي و ايجاد بازده اقتصادي و اجتماعي طرح در طي يك دوره بلندمدت و لزوم حمايت هاي مادي و معنوي دولت از اين طرح ملي ضروري بخش عمده اي از برنامه بلندمدت براساس استفاده از منابع مالي دولت تنظيم و ارائه شده است . وي تصريح كرد : در برنامه بلندمدت بطور كلي در هر قطاع فعاليتهاي ذيل پيش بيني شده است .
اجراي خيابان هاي جديد تعريض خيابانهاي اصلي موجود منتهي به حرم مطهر (خيابان نواب صفوي طبرسي و شيرازي ) اجراي تقاطع هاي غيرهمسطح احداث پاركينگ ها و فضاهاي سبز متمركز تعريض كوچه ها و معابر فرعي داخل بافت و اجراي فضاهاي شهري .
آقاي پژمان گفت : تاكنون حدود 2000 واحد مسكوني و تجاري از املاك بافت مركزي شهر مشهد به مساحت عرصه حدود 280 000 مترمربع به ارزش تقريبي 210 ميليارد ريال و تحصيل 95 درصد از املاك واقع شده در مسير بولوار از املاك واقع شده در مسير بولوار جديدالاحداث اميرالمومنين (ع ) خريداري شده است .

همچنين در طي سه مرحله 63 ميليارد ريال اوراق مشاركت ثامن منتشر شده است و مبلغ 50 ميليارد ريال اوراق مشاركت سازمان عمران و بهسازي شهري به اين طرح اختصاص يافته است .
وي همچنين به احداث نارستان رضوي در اطراف حرم مطهر اشاره كرد و گفت : تاكنون در اين زمينه بيش از 40 درصد تحصيل مرتع شده است .
وي در خصوص موانع و مشكلات طرح به مشكلات مالي و همچنين مسايل اجتماعي و فرهنگي منطقه اشاره كرده و مي گويد : يكي از موانع جدي در راه اجراي طرح مقاومت مردم منطقه در برابر هرگونه تغيير است . فقر مادي طرز تفكر نشات گرفته از پيشينيان و.... از جمله عواملي است كه اين مقاومت را تشديد نموده است شهردار منطقه ثامن مشهد در خصوص مشكلات مالي طرح مي گويد : با توجه به اينكه محدوده طرح از وسعتي بيش از 260 هكتار برخوردار مي باشد نيازمند تامين منابع مالي عمده اي از سوي دولت مي باشد. وي در اين خصوص به توسعه حرمين شريفين مكه و مدينه اشاره مي كند و مي گويد : دولت عربستان بخش عمده اي از اعتبارات 10 ميليارد دلاري كه در جهت توسعه و نوسازي حرمين شريفين به مصرف رسيده را به عهده گرفت و در حال حاضر دولت عربستان سالانه درآمدهاي ارزي بالايي را از محل سرمايه گذاري سالهاي قبل كسب مي نمايد.
وي در خصوص تسهيلات اعطايي به اين طرح گفت : در اين راستا درخواست تسهيلات بانكي به مالكين حاشيه سه خيابان اصلي منتهي به حرم مطهر(ع ) در طي ده سال و سالانه مبلغ 30 ميليارد ريال و همچنين پرداخت تسهيلات به مالكين منازل مسكوني بافت در طي ده سال و سالانه 50 ميليارد ريال جهت بازسازي ملك خود و تعريض كوچه ها و معابر فرعي بافت به دولت محترم جمهوري اسلامي ارائه شده است .
همچنين جهت احداث هشت تقاطع غيرهم سطح مبلغ 400 ميليارد ريال و جهت احداث پاركينگ و فضاي سبز مبلغ 406 ميليارد ريال از دولت درخواست شده است .
وي در زمينه مصوبات دولت در اين زمينه گفت : براي تشويق و جلب مشاركت بخش خصوصي به سرمايه گذاري در محدوده طرح دولت تا پنج سال سالانه مبلغ يكصد ميليارد ريال به متقاضيان پرداخت مي كند و ظرف سه سال مبلغ هفتاد ميليارد ريال به عنوان قرض الحسنه با بازپرداخت پنج ساله در اختيار مجري طرح قرار مي گيرد.
وي در پايان اين گفتگو گفت : اجراي طرح بهسازي و نوسازي بافت مركزي شهر مشهد علاوه بر ايجاد رفاه حال زايران و مجاوران بارگاه ملكوتي حضرت رضا در افزايش اشتغال و درآمدهاي ارزي ناشي از توسعه صنعت توريسم و همچنين ارائه چهره مناسب از فرهنگ شيعه به جهانيان اثر زيادي خواهد داشت كه همه اين موارد ضرورت حمايت مالي و تخصيص اعتبارات مالي به اين طرح عظيم را ضروري كرده است .
روابط عمومي و بين الملل
شهرداري مشهد
مهندس پژمان :
تاكنون بيش از 2000 واحد مسكوني و تجاري از املاك بافت مركزي شهر مشهد به مساحت حدود 280 هزار مترمربع به ارزش تقريبي 210 ميليارد ريال خريداري شده است .
تحصيل حريم 95 درصد از املاك واقع شده در مسير بلوار جديدالاحداث اميرالمومنين (ع ) انجام گرفته است .
شهر مشهد از مشكلاتي رنج مي برد كه شهرداري در خط مقدم مقابله با آن قرار دارد.
شهرداري مشهد به منظور سازماندهي و رفع مشكلات بافت مركزي شهر مشهد اقدام به ايجاد شهرداري ثامن كرد كه از زمان تاسيس تحولات مثبتي در اين منطقه اتفاق افتاده است .