اشاره :
يكي از اهداف مهم دولت بعد از پيروزي انقلاب اسلامي بويژه بعد از فارغ شدن كشور از جنگ تحميلي توجه به روستاها و روستائيان بود. اين توجه بيش از هر چيز نشات گرفته از آرمانهاي امام راحل (ره ) بود كه همواره توجه به سازندگي و عمران روستاها را در اولويت برنامه هاي نظام قرار داده بودند.
يكي از اين اهداف مهم در اين راستا ايجاد شبكه هاي آبرساني به روستاها بود كه در ابتدا به جهادسازندگي واگذار گرديد و رفته رفته شكل و تداوم بهتري پيدا كرد.
توجه وافر به اجراي پروژه هاي آب رساني به روستاها و ايجاد شبكه هاي جمع آوري بهداشتي فاضلاب نقش مهمي در كاهش هزينه هاي بهداشتي و سالم سازي محيط روستاها به دنبال داشته و علاوه بر جلوگيري از مهاجرت روستائيان خود نيز گامي ارزشمند در اجراي عدالت اجتماعي محسوب مي شود.
ترديدي نيست كه تحقق اين مهم حمايت ملي و همراهي و همكاري روستائيان و بويژه شوراهاي اسلامي روستا را طلب مي كند تا انشاالله بتوان اين آرمان امام راحل را جامه عمل پوشاند.
خوشبختانه تاسيس شركت آب و فاضلاب روستايي از اقدامات ارزشمند دولت بمنظور سامان دادن و تحقق اين مهم بشمار مي رود اين شركت بويژه طي سال هاي اخير گامهاي خوبي در راستاي وظايف خود برداشته است بدون شك حمايت از اين شركت در اجراي وظايف خطير خود مي تواند عامل توسعه روستايي و در يك كلام مي تواند يكي از شاخص هاي توسعه جامعه را همراه داشته باشد كه اين امر نيز از آرمانهاي مهم نظام اسلامي است .
در اين راستا و طي گفتگو با آقاي مهندس تابيداني مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي رئوس عملكرد مسائل و مشكلات پيش روي اين شركت را مرور كرديم . باشد تا انشاالله از اين رهگذر با اطلاع رساني صحيح بتوان گامي هر چند اندك در راستاي كمك به اين حركت ارزشمند بر داشته باشيم .
آقاي تابيداني در ابتدا با گراميداشت ياد امام راحل و شهيدان انقلاب اسلامي بروز حادثه زلزله ويرانگر و دلخراش شهر بم و كشته شدن دهها هزار نفر از عزيزان هموطن را تسليت گفت و افزود : كاركنان اين شركت در همراهي با عزيزان آسيب ديده از زلزله و در جهت كمك رساني به اين عزيزان يك تا 5 روز از حقوق خود را اختصاص دادند. همچنين اين شركت اقدام به اعزام يك اكيپ فني و تخصصي با تجهيزات لازم براي كمك به ترميم و اصلاح شبكه هاي آسيب ديده به شهرستان بم كرده است كه اميدواريم اين كمكها مورد رضاي خداوند متعال و مردم داغدار بم قرار گيرد.
وي در تشريح تاريخچه و روند برنامه آبرساني به روستاهاي استان همدان گفت : قبل از انقلاب 13 درصد از روستاهاي استان همدان داراي شبكه آبرساني بصورت شير برداشت عمومي بوده كه توسط تعاون امور روستا يا توسط اداره مسكن يا سپاه بهداشت انجام شده بود و آب اكثر آنها از منابع سطحي قناتها يا چشمه ها و در مواردي از چاه تامين مي شد تا اينكه اوايل سال 56 اين مسئوليت به بهداشت محيط واگذار گرديد و پس ازانقلاب و تشكيل نهاد جهادسازندگي واحدي بنام آبرساني بوجود آمد كه مسئوليت اجراي پروژه هاي آبرساني در روستاهاي زير 150 خانوار را بعهده گرفت . و بالاي 150 خانوار همچنان به مسئوليت بهداشت محيط بود كه هر دو سازمان پس از اجرا شبكه ها را تحويل روستائيان جهت نگهداري مي دادند. وي افزود : اين روند ادامه داشت تا اينكه در سال 1370 تفكيك وظايفي بين وزارتخانه هاي بهداشت و درمان و جهادسازندگي صورت گرفت كه از آن تاريخ كليه مسئوليتهاي مطالعه و تامين آب آشاميدني روستاها به جهادسازندگي واگذار گرديد و كنترل بهداشتي بودن آن جزو وظايف بهداشت محيط قرار گرفت .

وي يادآور شد بحث كلرزني در روستاها كاملا از سال 65 مطرح و به صورت موردي تا سال 70 انجام مي شد و اين روند ادامه داشت تا با انگيزه ساماندهي در امر نگهداري با مصوب شدن قانون تشكيل شركت آب و فاضلاب روستايي به مجلس شوراي اسلامي عملا اين شركت فعاليت رسمي خود را در سال 77 شروع نمود تا اينكه هيئت محترم وزيران در جلسه مورخ 81 5 20 تصويب نمود كه شركت آب و فاضلاب روستايي از وزارت جهادكشاورزي منتزع و به وزارت نيرو وابسته گردد.
مهندس تابيداني در تشريح وضعيت برخورداري روستاهاي استان همدان از آب آشاميدني تا سال جاري بر اساس آمارهاي سازمان مديريت و برنامه ريزي گفت : استان همدان بدون درنظر گرفتن آمار جمعيتي مربوط به مكانهاي مستقل و خانوارهاي غيرساكن داراي 1108 روستا شامل 158 هزار و 638 خانوار و 824 هزار و 492 نفر جمعيت است كه از اين تعداد 775 روستا با 136 هزار خانوار تا پايان سال 77 از آب آشاميدني برخوردار شده اند و در حال حاضر 871 روستا شامل 146 هزار و 362 خانوار با جمعيتي معادل 758 هزار و 411 نفر از آب آشاميدني بهره مند شده اند كه براين اساس درصد برخورداري از پايان سال 77 تاكنون از رقم 85 4 درصد جمعيتي به حدود 92 درصد و 85 7 درصد خانواري به 92 26 درصد ارتقا يافته است .
وي با يادآوري اينكه در دهه اول انقلاب پروژه هاي آبرساني پس از اجرا جهت بهره برداري در اختيار روستائيان قرار مي گرفت گفت : متاسفانه كم توجهي به نگهداري و ترميم شبكه هاي آبرساني باعث شده كه بخش قابل توجهي از شبكه هاي آبرساني سنوات گذشته دچار آسيب شديد شوند و اين امر امروزه شركت آب و فاضلاب را با مشكل مواجه كرده است .
اين مقام مسئول گفت : سطح بندي كه تا پايان سال 81 از وضعيت موجود برخورداري روستاهاي استان از آب آشاميدني بعمل آمده است مبين اين است كه 31 درصد روستاهاي استان يا بعبارتي 35 درصد جمعيت برخوردار سطح يك بوده و هيچ مشكلي در زمينه توليد توزيع و نگهداري شبكه هاي آبرساني ندارند. 31 درصد يا بعبارتي 39 درصد جمعيت برخوردار سطح 2 بود يعني تا حدودي با مشكل مواجه هستند و مي توان با سرمايه گذاري بيشتر آنان را به سطح يك رسانيد.
وي افزود : 15 درصد روستاها معادل 18 درصد جمعيت داراي شبكه ها و تاسيسات مستهلك هستند و نمي توان هيچ كاري براي آن انجام داد و نيازمند بازسازي كامل هستند و 18 درصد ديگر با دارابودن تنها 4 درصد جمعيت فاقد آب آشاميدني هستند و در 5 درصد روستاها شبكه هاي آبرساني در دست اقدام است .
مهندس تابيداني خاطر نشان ساخت : در اجراي برنامه چهارم توسعه بايد ميزان برخورداري روستاها از آب آشاميدني سالم و بهداشتي سطح يك به 90 درصد برسد كه تحقق اين مهم نيازمند حمايت ملي و همراهي روستائيان عزيز بويژه همكاري شوراهاي اسلامي روستاها است .
وي با اظهار اينكه پروژه هاي آبرساني در روستاهاي بالاي 20 خانوار انجام مي شود گفت : همانطور كه اعلام شد هم اكنون تنها 18 درصد روستاهاي استان شامل 196 خانوار فاقد آب آشاميدني سالم هستند كه حدود 50 درصد از اين تعداد نيز زير 20 خانوار مي باشند .
وي تاكيد كرد در تلاش هستيم با حمايت مسئولان و تزريق اعتبارات بيشتر روستاهاي برخوردار سطح 2 را به سطح يك ارتقا دهيم .
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي استان همدان در تشريح وضعيت اعتبارات عمراني و پروژه هاي اين شركت گفت : در سالجاري 5 طرح شامل 153 پروژه در حال اجراست وي گفت براي اجراي اين تعداد پروژه بالغ بر 41 ميليارد و 190 ميليون ريال از محل اعتبار بند الف تبصره 6 و (ساير) بند الف و ب تبصره 16 مازاد درآمد سفرهاي رياست جمهوري جز 2 بند الف تبصره 6 (خودياري ) و حوادث غيرمترقبه (خشكسالي ) منظور شده است .

وي موافقت بانك جهاني براي اعطاي 500 هزار دلار وام براي تامين آب مجتمع بشيك تپه و مبلغ 530 ميليون ريال براي مناطق زلزله زده رزن از محل صندوق كودكان سازمان ملل (يونيسف ) را يادآور شد و گفت : اين ميزان اعتبار نيز در قالب دو مجتمع در شهرستان كبودرآهنگ و رزن در زمينه ايجاد شبكه هاي آبرساني به 12 روستا صرف خواهد شد.
وي خاطر نشان ساخت : 4 ميليارد و 119 ميليون تومان اعتبارات ابلاغي تا پايان آذرماه نسبت به كل تخصيص سال 81 از حدود 1 5 درصد رشد برخوردار بوده است .
آقاي تابيداني گفت : اگر چه ميزان تخصيص اعتبارات از سال 77 تا امسال همواره با رشد مثبت همراه بوده است اما اين ميزان اعتبار تخصيصي پاسخگوي مشكلات آب روستايي نبوده و در اين زمينه نيازمند حمايت مي باشد.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب روستايي استان همدان در تشريح حجم عمليات مديريت فني و اجرايي در سال گذشته گفت : در اين راستا حجم كل مخازن در بخش مديريت فني و اجرايي 7835 مترمكعب و نگهداري 1200 مترمكعب بوده است . حجم كل لوله گذاري شبكه معادل 261 2 كيلومتر و در نگهداري 48 كيلومتر و حجم كل خطوط انتقال آب 98 5 كيلومتر بوده است .
وي ساخت 6 واحد ايستگاههاي پمپاژ در سال گذشته را مورد اشاره قرار داد و گفت : تجهيز 22 حلقه چاه معمولي و 34 حلقه چاه عميق و بهسازي 5 دهنه چشمه در راستاي كمك به تامين آب روستايي از ديگر اقدامات مديريت فني و اجرايي در سال قبل بوده است .
وي افزود : در يك نگاه مي توان گفت در سال قبل با بهره گيري از 19 ميليارد و 133 ميليون ريال اعتبار در 86 روستا پروژه آبرساني اجرا شده و اين در حاليست كه مطالعات 4 پروژه مجتمع هاي آبرساني و يك پروژه هشت روستايي دفع بهداشتي فاضلاب و مطالعات ژئوفيزيك 17 روستا در سطح استان انجام شده است .
مهندس تابيداني در تشريح مشكلات پيش روي اين شركت گفت : در زمينه مصرف آب در سطح روستاها بيشتر نيازمند فرهنگ سازي هستيم و در اين زمينه نيازمند همكاري رسانه هاي گروهي دست اندركاران و شوراهاي اسلامي روستاها هستيم .
وي يادآور شد هم اكنون الگوي مصرف آب در روستاها 18 مترمكعب است در حالي كه آب مصرفي بخش قابل توجهي از خانوارها به 100 مترمكعب مي رسد . وي گفت : عزيزان روستايي آب را منابع خدادادي مي دانند و چندان اعتقادي به صرفه جويي و مصرف بهينه از آب ندارند.
وي افزود : هم اكنون براي اجراي قانون ما موظف به دريافت 30 درصد آب بهاي شهري از مشتركان روستاها هستيم و براي تامين 70 درصد مابقي فكري نشده است اين درحاليست كه در اجراي قانون برنامه سوم مصوب مجلس شوراي اسلامي تاكيد شده هر جا دولت قيمتي را بر دستگاهها تكليف كند بايد مابه التفاوت را تامين نمايد. اما متاسفانه هنوز اين مابه التفاوت مشخص نيست .

اين فرد مسئول گفت : در حالي با اين مشكلات مواجه هستيم كه برغم بارش خوب سال گذشته هنوز 66 روستاي استان با بحران آب مواجه بوده و آب مورد نياز آنان با تانكر تامين مي شود. آقاي تابيداني ايجاد مجتمع هاي آبرساني براي روستاها را از جمله مهمترين راههاي آبرساني به روستاها دانست و تاكيد كرد در اين امر توليد تامين و نگهداري آب براي مصرف روستائيان را آسان تر و كم هزينه تر خواهد كرد.
وي با بيان اينكه هم اكنون عمليات كلرزني 300 روستا بصورت دستي انجام مي شود گفت : در صورت ايجاد مجتمع هاي آبرساني اين اقدام بصورت مكانيكي انجام مي شود كه امروزه اقدامي قابل قبول است .
مهندس تابيداني در پايان گفت : در عين حال لازم مي دانم از همكاري خوب مسئولان استان بويژه استانداري و سازمان مديريت و برنامه ريزي تقدير كنيم و اميدوارم با ياري خداوند متعال همراهي دولتمردان و مسئولان استان و در سايه وفاق و همكاري بهتر و گسترده همكاران بتوانيم هر چه بهتر به وظايف خود كه خدمت رساني به مردم عزيز و مولد روستايي است همت گماشته و در جهت اعتلاي نظام جمهوري اسلامي گام برداريم .
153 پروژه آبرساني به روستاهاي استان همدان با 4 ميليارد و 119 ميليون تومان اعتبار در حال اجرا است . در هفته دولت 35 پروژه افتتاح شده است و در دهه مبارك فجر 30 پروژه ديگر افتتاح خواهد شد و انشاالله تعدادي ديگر نيز تا بهار آينده به بهره برداري خواهند رسيد.
در اجراي قانون شركتهاي آب و فاضلاب روستايي موظف به دريافت 30 درصد آب بهاي شهري از مشتركان روستايي هستند و متاسفانه فكري براي تامين كمبود 70 درصد مابقي نشده است اين در حالي است كه 46 درصد مشتركان روستايي در استان از پرداخت قبوض آب بها سرباز مي زنند و اين كمبودها روند اجراي امور در شركت آب و فاضلاب روستايي را با مشكل مواجه كرده است .
هم اكنون تنها 31 درصد روستاهاي استان همدان در تامين نگهداري و توزيع آب سالم مشكل ندارند و 69 درصد مابقي بطريقي با مشكل مواجه هستند.
هرچند طي 5 سال گذشته شركت آب و فاضلاب روستايي استان از نظر تخصيص اعتبارات با رشد مثبت همراه بوده است اما اين ميزان اعتبارات تكافوي حل مشكلات موجود را نمي كند. حل اساسي مشكلات آبرساني به روستاها نيازمند حمايت ملي و همراهي و همكاري روستائيان عزيز است .
در حال حاضر عمليات كلرزني آب 300 روستا بصورت دستي انجام مي شود كه قابل قبول نيست . در صورت اجراي مجتمع هاي آبرساني روستايي امكان عمليات كلرزني بصورت مكانيكي نيز فراهم خواهد شد.
مقايسه تعداد روستاهاي تحت پوشش طي سالهاي 1382 ـ 1377
توضيح اينكه شمار دستگاه كلرزن در سالجاري به 300 دستگاه خواهد رسيد
خلاصه عملكرد سال 1381 در يك نگاه

نام : مهدي
نام خانوادگي : جباري
نام پدر : احمد
محل تولد : همدان
تاريخ تولد : 1346 9 25
شغل : محصل
تاريخ شهادت : 65 10 4
عمليات : كربلاي 4
محل شهادت : اروندرود
اي امت حزب الله از شما مي خواهم كه همچنان تحت لواي رهبري امام خميني باشيد و هرگز از مدار حق و خط امام خارج نشويد و همچنين بدانيد كه وظيفه شما ادامه راه شهدا و حفظ دستاوردهاي انقلاب و جمهوري اسلامي است .
بنياد شهيد انقلاب اسلامي شهرستان همدان