اشاره
جرج بوش رئيس جمهوري آمريكا در سخنراني خود در پنجاه و هشتمين مجمع عمومي سازمان ملل متحد در نيويورك ادعا كرد در صورت تصويب قطعنامه جديدي در شوراي امنيت سازمان ملل با گسترش نقش اين سازمان در عراق موافقت خواهد داد.
وي از سازمان ملل خواست اختلافات خود را بر سر جنگ عراق پشت سر بگذارد و در مسير بازسازي عراق و ايجاد ثبات در اين كشور گام بردارد.
رئيس جمهوري آمريكا همچنين با اعتراف به اينكه مردم عراق با تنگنا و چالش روبرو هستند خواستار كمك تمامي ملت هاي جهان به مردم عراق شد.
رئيس جمهوري آمريكا همچنين خواستار تصويب قطعنامه اي در شوراي امنيت براي مقابله با گسترش سلاح هاي كشتارجمعي شد.
بوش با بيان اينكه در روند انتقال قدرت به مردم عراق نبايد تعجيل يا تاخير كرد مدعي شد هدف اصلي از ائتلاف تحت امر آمريكا در عراق انتقال اداره عراق به مردم اين كشور از راه هاي دمكراتيك است .
در اين رابطه راديو فرانسوي زبان برون مرزي كشورمان مصاحبه هائي را با نويسندگان و محققين فرانسوي ترتيب داده و نظرات آنان را درباره بحران عراق سياستهاي اشغالگرانه آمريكا و هم پيماني دولت شيراك با واشنگتن جويا شده است . توجه خوانندگان گرامي را به اين مصاحبه ها جلب مي كنيم .
مصاحبه با تيري مسيان نويسنده مشهور فرانسه
تحليل شما از سخنراني جرج بوش رئيس جمهور آمريكا در مجمع عمومي سازمان ملل چيست
قبل از هر چيز بوش سعي كرد جنگ آمريكا عليه عراق و همچنين سياست دولتش را در قبال خاورميانه توجيه كند اما تمامي استدلال هاي وي براي توجيه جنگ عليه عراق بي پايه و اساس بود.
براي توجيه جنگ عليه عراق رئيس جمهور آمريكا بار ديگر جنگ عليه تروريسم را عنوان كرد. اما چون هيچ تعريفي براي تروريسم مشخص نكرده است تمامي استدلال هاي وي بي پايه و اساس بود.
بوش در سخنراني خود سعي كرد چنين وانمود كند كه حملات تروريستي در دارالبيضا بالي جاكارتا رياض و بيت المقدس توسط يك سازمان منسجم سازماندهي شده اند براي توجيه اقدام آمريكا در عراق بوش ادعا كرد كه از اين پس دنيا مي تواند اطمينان خاطر داشته باشد چرا كه رژيم صدام سرنگون شده است اما چه كسي مي تواند باور كند كه بعد از جنگ ايران و عراق بعد از جنگ خليج و بعد از چندين سال تحريم عليه عراق صدام مي توانست تهديدي براي همسايگان عراق باشد.
آمريكا به بهانه نابودساختن سلاح هاي كشتارجمعي عراق به اين كشور حمله كرد و جرج بوش در سخنراني خود در مجمع عمومي سازمان ملل گفت كه آمريكائي ها در حال جستجوي سلاح هاي كشتارجمعي در عراق هستند و بزودي اين سلاحها را در عراق كشف خواهند كرد. اما همه ما به خوبي مي دانيم كه چنين سلاح هايي در عراق وجود ندارد.
بوش در قسمت اول سخنراني خود از سازمان ملل خواست كه براي برقراري نظم در عراق و بازسازي اين كشور مشاركت فعال داشته باشد و در قسمت دوم سخنراني خود بر ضرورت مبارزه با تروريسم و ساختن يك عراق دمكراتيك تاكيد كرد. برخي از تحليل گران معتقدند كه قسمت اول سخنراني بوش بيشتر ديدگاه وزير امور خارجه آمريكا را منعكس مي كرد در حالي كه قسمت دوم سخنراني بوش بيشتر به ديدگاه هاي محافظه كاران نو مربوط مي شد نظرتان در اين باره چيست
مسلما اختلاف نظرهايي در هيات حاكمه آمريكا وجود دارد اما آنها در مورد اصول اساسي اختلاف نظر چنداني ندارند. بوش نيز در سخنراني خود خواستار يك عراق دمكراتيك و انتقال قدرت به عراقي ها شد. اما مقامات آمريكايي قبلا گفته اند كه انتقال قدرت به مردم عراق بعد از يك دوره بسيار طولاني صورت خواهد گرفت .
درست قبل از سخنراني بوش كالين پاول رايس و ديگر مقامات آمريكايي به شدت از فرانسه انتقاد كردند چرا كه از نظر آنها پيشنهاد فرانسه براي انتقال سريع قدرت به مردم عراق غيرواقعي و بي معني است . ادعاهاي مقامات آمريكايي براي برقراري دمكراسي در عراق در آينده اي بسيار دور به معني تعهد واشنگتن براي ايجاد دمكراسي نيست فراموش نكنيم كه همه ديكتاتورها مي گويند كه ديكتاتوري آنها موقت خواهد بود و سپس آنها اصول دمكراسي را رعايت خواهند كرد.
ژاك شيراك رئيس جمهور فرانسه در مصاحبه اي با نيويورك تايمز اعلام كرد كه فرانسه قطعنامه آمريكا را در مورد عراق وتو نخواهد كرد آيا به نظر شما اين نشان دهنده تغيير سياست فرانسه در قبال عراق است
فرانسه كه كشورهاي مخالف با جنگ عليه عراق را رهبري كرد هم اكنون در وضعيت دشواري قرار دارد. در چنين شرايطي فرانسه نمي خواهد يك نزاع دائمي با آمريكا داشته باشد. پاريس نمي خواهد با هر چيزي كه ممكن است براي بازسازي عراق مفيد باشد مخالفت كند حتي اگر روش بازسازي عراق همان چيزي كه فرانسه مي خواهد نباشد.
بوش در ملاقات خود با صدراعظم آلمان گفت آلمان و آمريكا اختلاف خود را در مورد عراق كنار گذاشته اند و يك ديپلمات آمريكايي گفت استراتژي آمريكا گفتگو با آلمان خريدن مقامات روسي و منزوي كردن فرانسوي ها است . تفسير شما در اين باره چيست
آمريكا تلاش زيادي را براي تحقق اين استراتژي مي كند اما اين كشور در اين زمينه موفق نخواهد شد امروز محور پاريس برلين و مسكو بسيار قوي و مستحكم است .
كوفي عنان دكترين جنگ پيشگيرانه آمريكا را محكوم كرد و خواستار اصلاح ساختار سازمان ملل شد. ژاك شيراك نيز به نوبه خود خواستار اصلاح سازمان ملل و افزايش اعضاي شوراي امنيت شد. اما رئيس جمهوري آمريكا حتي يك كلمه درباره اصلاح ساختار سازمان ملل صحبت نكرد. در چنين شرايطي آيا اصلاح ساختار سازمان ملل ممكن خواهد بود
آمريكا با اصلاح ساختار سازمان ملل مخالفت خواهد كرد چرا كه مقامات آمريكايي مي خواهند اين سازمان بين المللي در راستاي منافع آنها گام بردارد. بوش در سخنراني خود نه تنها نقض قوانين سازمان ملل براي حمله به عراق را توجيه كرد بلكه چنين وانمود كرد كه آمريكا به جاي سازمان ملل وارد عمل شده است تا آرمان هاي منشور سازمان را تحقق بخشد. اما اين مساله كاملا غيرقابل قبول است زيرا ماهيت منشور سازمان ملل برقراري و احترام به حقوق بين الملل است . در منشور سازمان ملل تصريح نشده است كه هر كسي مي تواند به نام ديگران وارد عمل شود.
اين روزها برخي از مقامات آمريكايي انتقاد زيادي از فرانسه مي كنند آيا آنها سعي مي كنند كه فرانسه تاوان مخالفت خود را با جنگ آمريكا عليه عراق بپردازد
دقيقا همين طور است حتي مي شود گفت كه اگر در گذشته تنها گروه كوچكي به رهبري ريچارد پرل مشاور پنتاگون خواستار اين بودند كه فرانسه تاوان مخالفت خود را با جنگ عليه عراق بپردازند امروز تعداد زيادي از كساني كه در هيات حاكمه آمريكا قرار دارند خواستار اتخاذ چنين موضعي از طرف آمريكا در قبال فرانسه هستند. امروز هيات حاكمه آمريكا هيچ نوع انتقادي را از سياست استعماري واشنگتن نمي پذيرد زيرا آمريكا با اتخاذ چنين سياستي قصد چپاول كل دنيا را دارد.
مصاحبه با ميشل كولون نويسنده فرانسوي راديو فرانسه برون مرزي كشورمان همچنين در همين زمينه مصاحبه اي را با ميشل كولون نويسنده فرانسوي نيز انجام داده كه نظر شما را به آن جلب مي كنيم :
بوش در جريان نطق خود در سازمان ملل از ايجاد يك حكومت دمكراتيك در عراق كه بتواند براي كشورهاي خاورميانه الگو باشد سخن به ميان آورد. اين درحالي است كه ژاك شيراك آشكارا جنگ يكجانبه آمريكا را عليه عراق سرزنش كرد و دبيركل سازمان ملل نيز از جنگ پيشگيرانه آمريكا انتقاد و اعلام كرد كه اين روش مي تواند بدعت خطرناكي در روابط بين المللي باشد. نظر شما درباره بي اعتنايي بوش نسبت به سازمان ملل چيست
بوش به كاري كه آغاز كرده است ادامه مي دهد و سازمان ملل نمي تواند در اين مورد كاري كند. هدف بوش خدمت به شركت هاي چندمليتي آمريكاست . كشوري كه با بحران شديد اقتصادي مواجه است و جز با استعمار كشورهاي جهان راهي براي خروج از اين بحران برايش باقي نمانده است . يعني غارت ثروت هاي خاورميانه و ساير مناطق جهان پس جنگ هاي بوش براي كمك به شركت هاي چند مليتي آمريكايي است كه براي وي يك ضرورت نيز است .
سازمان ملل مانع وي براي رسيدن به اين هدف است و به همين دليل ناگزير است سازمان ملل را دور بزند.
برخي از تحليل گران معتقدند درخواست بوش از كشورهاي جهان براي كمك به عراق به نزديكي انتخابات آمريكا مرتبط است . اين تحليل گران بر اين عقيده اند كه اگر بوش موفق به پيروزي در اين انتخابات شود باز هم سازمان ملل را دور خواهد زد همانطور كه اين كار را پيش از آغاز جنگ عراق مرتكب شد نظر شما در اين باره چيست
اوضاع عراق به نفع آمريكا نيست و آمريكا را با يك فاجعه مواجه كرده است . به همين دليل است كه آمريكا دوباره به سازمان ملل رجوع كرده است و اين درست عكس عملكرد آمريكا پيش از آغاز جنگ عراق است .
اشغال عراق و افغانستان ماهانه 4 ميليارد دلار براي آمريكا هزينه دارد . مقاومت هاي مردمي در عراق و افغانستان بسيار شديد است و آمريكا را با شكست مواجه كرده است . به همين دليل آمريكا براي حفظ استيلاي نظامي و سياسي خود و در اختيارگرفتن ثروت هاي عراق نيازمند اعزام مجدد نيرو به عراق است و اين مسئله با خواست افكار عمومي آمريكا در تناقض است .
به همين دليل بوش تلاش مي كند از نيروهاي نظامي ساير كشورها استفاده كند تا به جاي سربازان آمريكايي كشته شوند و از فرانسه آلمان و ساير كشورهاي ديگر درخواست كمك كرده است تا اين هزينه ها را با ديگران تقسيم كند.
رئيس جمهور فرانسه جنگ يك جانبه آمريكا را عليه عراق سرزنش و از دادگاه بين المللي جنايي تمجيد كرده است . اين گفته ها با عملكرد آمريكايي ها در تضاد است اما در عين حال اعلام كرده است كه فرانسه از حق وتوي خو عليه قطعنامه آمريكا درباره عراق استفاده نخواهد كرد. آيا فكر نمي كنيد كه عليرغم اين سخنان ظاهري فرانسه قصد دارد باب مذاكره را به خاطر منافع اقتصادي با آمريكا باز كند
فرانسه از يك طرف از آمريكا انتقاد مي كند و از طرف ديگر در جستجوي راه حلي براي دفاع از مردم عراق نيست . من فكر مي كنم هدف اصلي فرانسه مذاكره با آمريكا و تقسيم منافع عراق است . من در بلژيك زندگي مي كنم و دوستان فرانسوي زيادي دارم . در فرانسه مهاجران آفريقايي بي شماري زندگي مي كنند كه قربانيان شركت هاي چند مليتي فرانسوي هستند و كشورهايشان توسط ارتش فرانسه ويران شده است . فرانسوي ها مرتكب كاري شده اند كه آمريكايي ها و شركت هاي چندمليتي آمريكايي مرتكب مي شوند.
به نظرمن براي مبارزه با يك استعمار قدرتمند و يك استعمارگر ضعيف تر تنها راه مقاومت ملتهاست .
شيراك در سخنراني خود در مجمع عمومي سازمان ملل اعلام كرد كه بايد از كره شمالي خواسته شود تا به برنامه هاي هسته اي اش پايان دهد و از ايران خواسته شود بدون هيچ قيد و شرطي پروتكل الحاقي پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي را امضا كند تا نگراني هاي بين المللي رفع شود. اما او اشاره اي به سلاح هاي هسته اي اسرائيل نكرده است .
شيراك به خوبي مي داند كه اسرائيل به سلاح هاي هسته اي مجهز است . زيرا فرانسه اولين كشوري بود كه به اسرائيل يك راكتور هسته اي تحويل داد. عملكرد مبهم فرانسه در قبال گسترش سلاح هاي هسته اي در جهان را چطور ارزيابي مي كنيد
به نظر من قدرت هاي بزرگ غربي در قبال مسايل هسته اي بسيار مزورانه عمل مي كنند. آمريكا فرانسه و انگليس انبارهاي بزرگي از سلاح هاي هسته اي در اختيار دارند اما اين كشورها به كشورهاي جهان سوم كه مي خواهند مستقل باشند مي گويند كه شما نبايد به اين سلاح ها مجهز شويد و اين دورويي است . من فكر مي كنم كه براي خلع سلاح هسته اي بايد از كشورهايي شروع كرد كه براي تحقير ملت ها توليد اين گونه سلاح ها را گسترش داده اند و به نظر من بايد از آمريكا شروع كرد.
كره شمالي نيازمند انرژي هسته اي غيرنظامي است و آمريكا قول كمك به توسعه اين تكنولوژي را به كره اي ها داده است اما به قول خود عمل نكرده است و به همين دليل اقتصاد كره شمالي را با بحران مواجه كرده است در حالي كه تعداد كلاهك هاي هسته اي كره شمالي يك هزارم كلاهك هاي هسته اي آمريكاست . اسرائيل يك قدرت هسته اي است و خاورميانه را به واسطه اين سلاح ها تهديد مي كند اما آمريكا ايران را به تلاش براي دستيابي به سلاح هاي هسته اي متهم مي كند و اين دورويي است .
به نظر من كشورهاي مهاجم چون فرانسه كه اغلب به كشورهاي افريقايي حمله مي كنند تهديد محسوب مي شوند.
ژاك شيراك در سخنراني خود از چند جانبه گرايي حمايت كرده است اما در جريان كنفرانس سازمان تجارت جهاني در كانكون مكزيك شيراك در جهت منافع قدرت هاي بزرگ و به ضرر مردم كشورهاي فقير جهان گام برداشت . نظر شما در اين باره چيست
اين يك دورويي ديگر است . در كنفرانس سازمان تجارت جهاني نه تنها آمريكا بلكه قدرت هاي بزرگ اروپايي نيز تلاش مي كنند با ايجاد يك سيستم ناعادلانه جديد گسترش شركت هاي چند مليتي خود را در ساير كشورها قانوني جلوه دهند و از طرف ديگر قصد نابودي صنايع نوپاي كشورهاي جهان سوم را دارند و تلاش مي كنند كه كشاورزان خرده پا را از ميان ببرند تا همه چيز به سود شركت هاي چند مليتي آمريكايي و اروپايي تمام شود. بطوركلي امروز شاهد تقسيم ثروت هاي جهان ميان شركت هاي چند مليتي هستيم و شيراك از آنكه بايد طرفداري كند طرفداري نكرده است .
مصاحبه با « آندره كاسپي » محقق فرانسوي راديو فرانسه كشورمان در اين زمينه مصاحبه ديگري را با « آندره كاسپي » محقق مركز تحقيقات علمي فرانسه انجام داده كه نظر شما را به آن جلب مي كنيم .
آقاي كاسپي تحليل شما از سخنراني جرج بوش در مجمع عمومي سازمان ملل چيست
انتظار چنين سخنراني از طرف بوش مي رفت . امريكا براي ادامه اقدامات خود در عراق به حمايت جامعه بين الملل نياز دارد. بوش در سخنراني خود از كشورهاي ديگر خواست در بازسازي عراق مشاركت كنند و از بار مشكلات نيروهاي امريكايي در عراق بكاهند. در ضمن با توجه به هزينه هاي بالاي اشغال عراق امريكا از كشورهاي ديگر مي خواهد قسمتي از اين هزينه ها را تامين كنند بويژه آن كه آمريكا هم اكنون با كسري بودجه مواجه است . با اين وجود بوش از دادن نقش اساسي به سازمان ملل در بازسازي عراق خودداري مي ورزد چرا كه معتقد است اين آمريكا است كه بايد چنين نقشي را ايفا كند. در واقع رئيس جمهور آمريكا تلاش مي كرد قطعنامه اي را به تصويب شوراي امنيت سازمان ملل برساند و از كشورهاي ديگر بخواهد كه به آمريكا در اداره عراق بعد از جنگ كمك كنند. اما كشورهاي دنيا به درخواست بوش پاسخ مثبت ندادند چرا كه درخواست وي غيرمعقول بود.
امروز مقامات امريكا به سازمان ملل به ديده ترديد مي نگرند چرا كه قبل از راه اندازي جنگ عليه عراق شوراي امنيت سازمان ملل حاضر نشد به قطعنامه امريكا براي حمله به عراق راي مثبت بدهد.
جرج بوش در مورد مساله عراق گفت كه روند انتقال قدرت به عراقي ها بايد ادامه يابد. بدون اينكه تعجيل و يا تاخيري در اين زمينه صورت گيرد آيا وي به طور غيرمستقيم از پيشنهاد فرانسه براي انتقال سريع قدرت به عراقي ها انتقاد كرد
بله كاملا همينطور است . فرانسه اردوگاه صلح را رهبري كرد امروز نيز مقامات فرانسوي معتقدند كه هيچ توجيهي براي جنگ عليه عراق وجود نداشت .
بنابر اين آنها خواستار انتقال سريع قدرت به عراقي ها هستند.
اما آمريكايي ها مي گويند براي انتقال قدرت به عراقي ها هنوز خيلي زود است . امريكايي ها ادعا مي كنند كه ابتدا بايد پايه هاي رژيم دمكراتيك در عراق مستحكم و سپس قدرت به خود عراقي ها واگذار شود.
آمريكايي ها معتقدند كه قبل از واگذاري قدرت به عراقي ها بايد نيروهاي پليس عراقي تربيت شوند و امنيت در اين كشور برقرار شود. پاسخ به اين سوال كه حق با آمريكايي ها است يا فرانسوي ها مشكل است . امريكايي ها در عراق حضور دارند و از نزديك وضعيت اين كشور را تحليل مي كنند شايد آنها با دورانديشي بيشتري در مورد آنچه به نفع يا ضرر عراق است قضاوت مي كنند.
ژاك شيراك اظهار داشت كه فرانسه قطعنامه آمريكا را در مورد عراق وتو نخواهد كرد آيا اين به معني تغيير سياست پاريس در قبال عراق است
فرانسه در وضعيت دشواري قرار دارد از يك طرف مي خواهد خود را مدافع حقوق و قوانين بين المللي معرفي كند واز طرف ديگر فرانسه امكانات لازم را براي ايفاي نقش يك ابرقدرت ندارد. امروز فرانسه يك قدرت متوسط است . فرانسه حتي نمي تواند بگويد كه از حمايت همه كشورهاي اروپايي برخوردار است . برخي از كشورهاي اروپايي استدلال هاي آمريكا را بيشتر از استدلال هاي پاريس قبول دارند. بنابر اين فرانسه با محدوديت هايي روبرو است به همين دليل نمي تواند دائما با آمريكا مخالفت كند. پاريس نمي خواهد تراژدي ـ كمدي قبل از راه اندازي جنگ عليه عراق تكرا شود بنا بر اين اعلام كرده است قطعنامه امريكا را در مورد عراق وتو نمي كند.
آقاي كاسپي اخيرا يك ديپلمات امريكايي اعلام كرد استراتژي امريكا گفتگو با آلمان خريدن روسيه و منزوي كردن فرانسه است . در اين مورد چه فكر مي كنيد
من فكر نمي كنم كه اين همان چيزي باشد كه هم اكنون اتفاق مي افتد. جرج بوش و گرهارد شرودر در ملاقات خود در نيويورك اعلام كردند كه مخالفت هاي خود را كنار خواهند گذاشت .
روسيه نيز سياست مبهمي را در پيش گرفته است و امريكائي ها در حال انجام اقدامات زيادي براي همراه ساختن روسيه با امريكا هستند. به نظر مي رسد كه فرانسه بيهوده اعلام كرده است كه از حمايت آلمان و روسيه برخوردار است چرا كه اين دو كشور در حال فاصله گرفتن از فرانسه و نزديك شدن به آمريكا هستند.
مصاحبه كننده : احمد نخستين
ظ آمريكا كشوري است كه با بحران شديد اقتصادي روبروست و جز از طريق استعمار كشورهاي جهان راهي براي خروج از اين بحران پيش روي خود نمي بيند
براي خلع سلاح هسته اي كشورها ابتدا بايد به سراغ دولتهائي رفت كه اين گونه سلاحها را براي تحقير ملتها در زرادخانه خود انبار كرده اند